|
Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:
BAZI ALACAKLARIN 6552 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
YENİDEN
YAPILANDIRILMASINA DAİR GENEL TEBLİĞ (SERİ NO: 3)
Bilindiği üzere, 10/9/2014
tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair
Kanunun 73 üncü maddesinin onyedinci fıkrasında,
“Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme
sürelerini bir aya kadar, yabancı ülkelerde de faaliyette bulunan vergi
mükelleflerinden, Ekonomi Bakanlığı tarafından olağanüstü politik riskin
gerçekleştiği tespit edilen ülkede faaliyette bulunan ve bu ülkedeki
faaliyetleri nedeniyle durumları 213 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre
mücbir sebep hâli kabul edilenlerin, bu Kanun kapsamında alacakları
yapılandırılan alacaklı idarelere mücbir sebep hâllerinin devam ettiği süre
içinde ödemeleri gereken taksitlerin ödeme süreleri ile 213 sayılı Kanunun
15 inci maddesine göre doğal afet nedeniyle mücbir sebep hâli ilan edilen
yerlerdeki dairelere (alacaklı idarelere) doğal afetin vukuu tarihinden
itibaren ödenmesi gereken taksitlerin ödeme süreleri, mücbir sebep hâlinin
bitim tarihini takip eden aydan başlamak üzere topluca veya ayrı ayrı bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir.” hükmü yer
almaktadır.
Bu hüküm ile Bakanlar Kuruluna, 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesine göre doğal
afet nedeniyle Bakanlığımız tarafından mücbir sebep hali ilan edilen
yerlerdeki dairelere (münhasıran bu yerlerdeki dairelere) borçlu olan
mükelleflerin 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlarının
taksit ödeme sürelerini mücbir sebep halinin bitim tarihini takip eden
aydan başlamak üzere topluca veya ayrı ayrı bir
yıla kadar uzatma hususunda yetki verilmiştir.
Diğer taraftan, 13/2/2011
tarihli ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 168 inci maddesinde
de 6111 sayılı Kanunun Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Kısımları kapsamında
yapılandırılan borçların taksit ödeme sürelerini, mücbir sebep halinin
bitim tarihini takip eden aydan başlamak üzere topluca veya ayrı ayrı bir yıla kadar uzatma hususunda Bakanlar Kurulu
yetkili kılınmıştır.
6111 ve 6552 sayılı Kanunlarda, Bakanlar Kuruluna
verilen bu yetki Artvin iline bağlı Arhavi, Borçka ve Hopa ilçelerinde 24/8/2015 tarihinde meydana gelen doğal afet nedeniyle
Bakanlığımız tarafından mücbir sebep hali ilan edilen yerler esas alınarak
11/9/2015 tarihli ve 2015/8101 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Bu Tebliğde
BKK olarak anılacaktır.) ile kullanılmıştır.
Bu Tebliğde, BKK ile yapılan düzenleme kapsamında,
Artvin iline bağlı Arhavi, Borçka ve Hopa ilçelerinde bulunan vergi
dairelerince 6111 sayılı Kanuna ve 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesine
göre yapılandırılan borçların mücbir sebep halinin başladığı ve sona erdiği
döneme rastlayan taksitlerin ödeme sürelerine yönelik açıklamalara yer
verilmektedir.
I - 6111
SAYILI KANUN İLE 6552 SAYILI KANUNUN 73 ÜNCÜ MADDESİ KAPSAMINDAKİ
TAKSİTLERİN ÖDEME SÜRELERİNİ UZATAN HALLER
6111 sayılı Kanunun 168 inci
maddesi ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin onyedinci
fıkrasına göre, 6111 sayılı Kanun ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü
maddesinden yararlanan borçluların, taksit ödeme sürelerinin Bakanlar
Kurulunca uzatılabilmesi için bu borçluların 213 sayılı Kanunun verdiği
yetkiye istinaden Bakanlığımız tarafından doğal afet nedeniyle mücbir sebep
hali ilan edilen yerlerdeki dairelere borçlu bulunması gerekir.
II -
MALİYE BAKANLIĞI TARAFINDAN DOĞAL AFET NEDENİYLE MÜCBİR SEBEP HALİ İLAN
EDİLEN YERLER VE SÜRELER
6111 sayılı Kanunun yayımlandığı 25/2/2011
tarihi ile 6552 sayılı Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihinden sonra
Artvin iline bağlı Arhavi, Borçka ve Hopa ilçelerinde 24/8/2015 tarihinde
meydana gelen doğal afet nedeniyle Bakanlığımız tarafından, 213 sayılı
Kanunun 13 üncü ve 15 inci maddelerine istinaden, bu ilçelerin genelinde
24/8/2015-29/2/2016 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) mücbir sebep
hali ilan edilmiştir.
Doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen
yerlerdeki dairelere 6111 sayılı Kanunun Birinci, İkinci, Üçüncü ve
Dördüncü Kısımları ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında
taksitlendirilmiş borcu bulunanların, bu dairelere olan taksitlerinin ödeme
süreleri BKK ile yeniden belirlenmiştir. Dolayısıyla, BKK ile yapılan bu
düzenleme, doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerin
dışında bulunan dairelere 6111 sayılı Kanun ve 6552 sayılı Kanunun 73 üncü
maddesi kapsamında ödenmesi gereken taksitleri kapsamamaktadır.
Bu itibarla, 6111 sayılı Kanun ve
6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında birden fazla daireye taksitlendirilmiş
borcu bulunanların, doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen
yerlerdeki dairelere olan taksitlerinin ödeme süreleri BKK’ya
göre uzatıldığı halde, bu yerlerin dışındaki dairelere olan taksitlerinin
ödeme sürelerinin uzatılması yasal olarak mümkün değildir.
Örnek 1 - Artvin ili Hopa
Vergi Dairesine ve Bolu ili Gerede Vergi Dairesine olan borçları 6552
sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında yapılandırılmış olan borçlunun,
Hopa Vergi Dairesine olan borçlarının taksit ödeme süreleri BKK gereğince
uzatılmış olmasına rağmen, doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan
edilen yerlerdeki dairelerden olmayan Gerede Vergi Dairesine olan
borçlarının taksit ödeme süreleri uzatılmamıştır.
III -
TAKSİT ÖDEME SÜRELERİNİN YENİDEN BELİRLENMESİ
BKK’nın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasıyla, doğal afet
nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki dairelere borçlu
olanların, mücbir sebep halinin başladığı tarih ile mücbir sebep halinin
sona erdiği tarih arasına rastlayan taksitlerinin (ödeme süresinin son günü
mücbir sebep halinin sona erdiği tarihe rastlayan taksitler dâhil) ödeme
süreleri;
a) Birincisi, mücbir sebep halinin sona erdiği
tarihi izleyen ayda,
b) Sonrakiler ise birinci taksitin ödenmesi gereken
ayı takip eden ikişer aylık dönemler halinde birbirini izleyecek şekilde
ödenmek üzere uzatılmıştır.
Bu itibarla, Artvin iline bağlı Arhavi, Borçka ve
Hopa ilçelerinde 24/8/2015 tarihinde meydana gelen
doğal afet nedeniyle Bakanlığımız tarafından, bu ilçelerin genelinde
24/8/2015-29/2/2016 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) mücbir sebep
hali ilan edildiğinden mücbir sebep halinin sona erdiği 29/2/2016 tarihi
esas alınarak taksit ödeme süreleri yeniden belirlenir.
Örnek 2 - Artvin ili Arhavi Malmüdürlüğü mükellefi (A), bu
vergi dairesine olan borçlarını 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi
kapsamında yapılandırarak 9 eşit taksitte ödeme seçeneğini tercih etmiş
olup, mücbir sebep halinin başlangıç tarihi olan 24/8/2015
tarihi itibarıyla mükellef madde hükümlerini ihlal etmemiştir.
Buna göre, mükellef (A)’nın
mücbir sebep halinin başlangıç ve bitiş (24/8/2015-29/2/2016)
tarihleri arasına rastlayan taksitlerinin yeni ödeme süreleri aşağıdaki
şekilde oluşur.
Bu itibarla, mükellef (A)’nın
Ağustos 2015, Ekim 2015, Aralık 2015, Şubat 2016 aylarında ödenmesi gereken
5, 6, 7 ve 8 inci taksitlerin ödeme süreleri, mücbir sebep halinin sona
erdiği Şubat 2016 ayını takip edecek şekilde yeniden belirlenmiştir.
IV - BKK
İLE ÖDEME SÜRESİ UZATILAN TAKSİTLERİN 6111 SAYILI KANUNUN 19 UNCU MADDESİ
İLE 6552 SAYILI KANUNUN 73 ÜNCÜ MADDESİNİN ONUNCU FIKRASI KARŞISINDAKİ
DURUMU
Bilindiği üzere, 6111 sayılı
Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Bu Kanuna göre
ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az
taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya
eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar,
gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte
ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin
belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla
taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde matrah ve vergi
artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden
yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler
açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı
uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 6552 sayılı Kanunun 73
üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendinde, “Bu maddeye göre ödenmesi
gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az (2014 takvim yılı
için bir) taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde,
ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın
sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci
maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme
zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır. Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin
belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla (2014
takvim yılı için birden fazla) taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik
ödenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu
hüküm alacaklı tahsil daireleri açısından taksitlendirilen alacaklar için
ayrı ayrı uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümlere göre, 6111 sayılı
Kanun ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında ödenmesi gereken
taksitlerin bir takvim yılında en fazla iki defa (6552 sayılı Kanunun 73
üncü maddesi kapsamında 2014 takvim yılı içinde ödenmesi gereken taksitler
için en fazla bir defa) ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen
veya eksik ödenen taksit tutarlarının borçlunun başvuru sırasında tercih
ettiği taksitlendirme süresinin son taksitini izleyen ayın sonuna kadar,
gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte
ödenmesi şartıyla bu taksitler için de Kanun hükümlerinden yararlanılır.
6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 6552 sayılı
Kanunun 73 üncü maddesinin onuncu fıkrası hükmü, BKK ile uzatılan taksitler
için de uygulanır. BKK ile ödeme süresi uzatılan
taksitlerden sonuncusunun ödeme süresinin son gününün, 6111 sayılı Kanun
ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanmak için yapılan
başvuru ile tercih edilen taksit seçeneğine göre ödenmesi gereken son taksitin
ödeme süresinden sonraki bir tarihe rastlaması halinde, 6111 sayılı Kanunun
19 uncu maddesi ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin onuncu
fıkrasının (a) bendi uygulamasında BKK ile ödeme süresi uzatılan en son
taksit esas alınır.
Bu durumda, mücbir sebep hali nedeniyle ödeme
süresi uzamamış olan taksitlerin 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile
6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendine göre
geç ödeme zammıyla birlikte ödenebileceği sürenin tayininde de BKK ile
ödeme süresi uzatılan en son taksit esas alınır.
Diğer taraftan, ödeme süreleri mücbir sebep halinin
başladığı tarihten öncesine rastlayan, dolayısıyla ödeme süresi değişmemiş
olan taksitlerin, geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi durumunda tahsili
gereken geç ödeme zammının hesabında mücbir sebep halinin devam ettiği
sürenin bir etkisi bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla, bu taksitler için
mücbir sebep halinin devam ettiği sürelere de geç ödeme zammı hesaplanır.
BKK ile mücbir sebep halinin
başlangıç ve bitiş tarihleri arasına rastlayan 6111 sayılı Kanun ile 6552
sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamındaki taksitlerin ödeme süreleri
uzadığından, borçluların ödeme süresi uzayan taksitlerini süresinde
ödememeleri halinde, taksitlerin BKK ile belirlenen ödeme süreleri esas
alınarak 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 6552 sayılı Kanunun 73
üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi hükmü gereğince geç ödeme zammı
hesaplanır.
Bu nedenle, BKK ile ödeme süresi
uzatılan taksitlerden, BKK’nın yürürlüğünden
önce, 6111 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü
maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi hükmüne göre ödenen taksitler için
tahsil edilmiş olan geç ödeme zammı, borçlunun öncelikle diğer taksitlerine
mahsup edilmek üzere red ve iade edilir.
BKK ile yapılan ödeme süresi uzatımından
borçluların yararlanabilmeleri için mücbir sebep halinin başlangıç tarihi
olan 24/8/2015 tarihinden önce 6111 sayılı Kanun
ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi hükümlerinin ihlal edilmemiş olması
gerekir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Örnek
2’deki mükellefin ödeme alternatiflerine göre BKK karşısındaki durumu
aşağıda değerlendirilmiştir.
a) Mükellef (A)’nın
mücbir sebep halinin başladığı 24/8/2015 tarihi
itibarıyla Arhavi Malmüdürlüğüne olan yapılandırılmış borçlarından 2015
takvim yılına ilişkin ilk üç taksitini (Şubat, Nisan, Haziran) ödememiş
olması halinde, bu taksitler için BKK ile herhangi bir süre uzatımı söz
konusu olmadığından, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin onuncu
fıkrasının (a) bendi hükmüne göre maddeden yararlanma hakkı kaybedilmiş
olur.
b) Mükellef (A), 2 nci
taksiti süresinde ödediği halde, 3 ve 4 üncü taksitleri ödememiştir. Böyle
bir durumda, 2 nci taksit süresinde ödendiğinden
ve 5 inci taksitin de ödeme süresi BKK ile uzatıldığından, 6552 sayılı
Kanunun 73 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi kapsamında
mükellefin 2015 takvim yılında süresinde ödenmeyen iki taksiti olacaktır.
Dolayısıyla, mükellefin BKK’nın yayımlandığı
tarih itibarıyla 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanma hakkı
devam eder.
c) Mükellef (A), Ocak 2015 ayında ödemesi gereken 1
inci taksiti süresinde ödememiştir. Mükellef (A)’nın
başvuru sırasında tercih ettiği taksit seçeneğine göre, son taksitin (9
uncu taksit) ödeme süresi Nisan 2016 ayı olmasına rağmen BKK ile 8 inci
taksitin ödeme süresi Eylül 2016 ayı olarak yeniden belirlenmiştir. Buna
göre, mükellef (A), süresinde ödenmeyen 1 inci taksitini Ekim 2016 ayı
sonuna kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödemesi halinde, bu taksit için
de 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi hükümlerinden yararlanabilir.
ç) Mükellef (A), 6552 sayılı Kanunun 73 üncü
maddesi kapsamında yapılandırılmış borcunun 1, 2 ve 3 üncü taksitlerini
süresinde ödediği halde, 4 ve 5 inci taksitlerini süresinden sonra 8/9/2015 tarihinde geç ödeme zammı ile birlikte
ödemiştir. BKK ile 5 inci taksitin ödeme süresinin uzatılması nedeniyle, bu
taksite ilişkin ödenmiş olan geç ödeme zammının mükellefin diğer
taksitlerine mahsubu gerekir. Ancak, 4 üncü taksitin ödeme süresi BKK ile
uzamadığından bu taksite ilişkin tahsil edilen geç ödeme zammının red ve iadesi söz konusu olmaz.
d) Mükellef (A)’nın 6552
sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında ödemesi gereken 5, 6, 7 ve 8 inci
taksitlerinin ödeme süreleri BKK ile yeniden belirlendiğinden, 2016 takvim
yılında bu mükellef tarafından toplam beş (5, 6, 7, 8, 9 uncu taksitler)
taksit ödemesi yapılır. Böyle bir durumda, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü
maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince bir takvim yılında iki
taksit ödememe halinin tespitinde her bir taksit ayrı ayrı
değerlendirilir.
V - DİĞER
HUSUSLAR
a) BKK ile 6111 sayılı Kanun veya 6552 sayılı
Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında yapılandırılan ve mücbir sebep
hallerinin devam ettiği süre içinde ödenmesi gereken taksitlerin ödeme süreleri
yeniden belirlenmiş olup, anılan Kanunlarda yer alan başvuru sürelerinde
herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu nedenle, 6111 sayılı Kanun ile
6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi hükümlerinden yararlanmak üzere
süresinde başvuru yapmayan borçluların BKK ile yapılmış düzenlemelerden
yararlanması söz konusu olmaz.
b) 6111 sayılı Kanunun 18 inci maddesi ile 6552
sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasına istinaden başvuru
sırasında tercih edilen taksit sayısı esas alınarak katsayı
hesaplanmaktadır. BKK ile taksitlerin ödeme sürelerinin yeniden
belirlenmesi katsayı hesabını etkilememektedir. Dolayısıyla, taksitlerin
ödeme sürelerinin uzatılması başvuru sırasında tercih edilmiş taksit
sayısını değiştirmediğinden, tercih edilen taksit sayısına göre hesaplanmış
katsayılarda da herhangi bir değişiklik yapılmaz.
c) 6111 sayılı Kanunun 168 inci
maddesi ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin onyedinci
fıkrası kapsamında doğal afet nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen
yerlerdeki dairelere borçlu olanların, anılan Kanunlar kapsamında ödenmesi
gereken taksitlerinin ödeme sürelerinin uzatılması mümkün olup, bunun
dışında 213 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde sayılan diğer mücbir sebep
halleri nedeniyle 6111 sayılı Kanun ile 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi
kapsamındaki taksitlerin ödeme sürelerinin uzatılması Kanunen mümkün
değildir.
Tebliğ olunur.
|