|
Sermaye Piyasası Kurulundan:
YATIRIM HİZMET VE FAALİYETLERİ İLE YAN HİZMETLERE
İLİŞKİN BELGE VE KAYIT DÜZENİ
HAKKINDA TEBLİĞ
(III-45.1)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1
‒ (1) Bu Tebliğin amacı,
yatırım kuruluşlarının yatırım hizmet ve faaliyetlerine ilişkin düzenleyecekleri
belgeler ile yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlere ilişkin
tutulacak kayıtlar ve söz konusu kayıtların saklanmasında uyacakları esasları
belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2
‒ (1) Bu Tebliğ, 6/12/2012
tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 45 inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3
‒ (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Aracı Kurum: Kanunun 37 nci maddesinin birinci
fıkrasındaki yatırım hizmet ve faaliyetlerinden (a), (b), (c), (e) ve (f)
bentlerinde yer alanları münhasıran yapmak üzere Kurul tarafından
yetkilendirilen yatırım kuruluşunu,
b) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı
Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan mevduat ve katılım
bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarını,
c) Borsa: Kanunun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (ç) bendinde tanımlanan sistemleri ve pazar yerlerini,
ç) Kaldıraçlı işlem: III-37.1 sayılı Tebliğde
tanımlanan işlemleri,
d) Kanun: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununu,
e) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
f) MKK: Kanunun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (p) bendinde tanımlanan Merkezi Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketini,
g) Özsermaye: Kurulun aracı kurumların sermayeleri
ve sermaye yeterliliği ile ilgili düzenlemeleri uyarınca hesaplanan
özsermayeyi,
ğ) Profesyonel ve genel müşteri: Kurulun yatırım
kuruluşlarının kuruluş ve faaliyet esaslarına ilişkin düzenlemelerinde
tanımlanan profesyonel ve genel müşterileri,
h) Sermaye piyasası araçları: Kanunun 3 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde tanımlanan sermaye piyasası
araçlarını,
ı) Takasbank: İstanbul Takas ve Saklama Bankası
Anonim Şirketini,
i) Türev araçlar: III-37.1 sayılı Tebliğde
tanımlanan araçları,
j) Yan hizmetler: Kanunun 38 inci maddesinde
sayılan hizmetleri,
k) Yatırım hizmetleri ve faaliyetleri: Kanunun 37
nci maddesinde sayılan hizmet ve faaliyetleri,
l) Yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan
hizmetler: Yatırım kuruluşlarının Kanunun 37 nci maddesinde tanımlanan
yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak sunulan ve Kanunun
38 inci maddesinde tanımlanan yan hizmetleri,
m) Yatırım kuruluşu: Kanunun 3 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (v) bendinde tanımlanan kurumları,
n) III-37.1 sayılı Tebliğ: 11/7/2013 tarihli ve
28704 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri
ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1)’i,
o) III-39.1 sayılı Tebliğ: 17/12/2013 tarihli ve
28854 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve
Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)’i,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Uygulama
esasları
MADDE 4
‒ (1) Yatırım kuruluşları,
yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlere ilişkin muhasebe kayıt ve
işlemlerine dayanak teşkil etmek üzere, bu Tebliğde açıklanan form ve
belgeleri eksiksiz olarak düzenlemek, saklamak ve takası merkezi takas
kuruluşlarında yapılan sermaye piyasası aracı işlemleri ile ilgili muhasebe
kayıtlarını takas süresini takip eden ilk iş günü içinde, diğer sermaye
piyasası aracı işlemleri ile ilgili muhasebe kayıtlarını işlemin
gerçekleştiği günü takip eden ilk iş günü içinde yasal defterlerine işlemek
zorundadırlar. Bunun dışındaki faaliyetlere ilişkin muhasebe ve kayıt
işlemleri 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine
tabidir.
(2) Yatırım kuruluşları, yatırım hizmet ve
faaliyetleri ile yan hizmetlere ilişkin muhasebe kayıtlarını merkezlerinde
veya şubelerinde tutabilirler.
(3) Aracı kurumlar muhasebe hesaplarının
işleyişinde, Kurulun aracı kurumların hesap planına ilişkin düzenlemelerinde
yer alan Aracı Kurum Hesap Planını esas alırlar.
Çerçeve
sözleşmeler ile müşteri hesap numarası
MADDE 5
‒ (1) Yatırım kuruluşları
müşterileriyle işlem yapmaya başlamadan önce, sunulacak faaliyet ve hizmete
ilişkin III-39.1 sayılı Tebliğ uyarınca bir sözleşme yapmak ve müşteriyi
tanıma kuralının gereklerini yerine getirmek zorundadır.
(2) Sözleşmeler, en az bir nüsha olarak düzenlenir
ve aslına uygun olduğuna ilişkin onaylayanın imzasını ve yatırım
kuruluşunun kaşesini ihtiva eden bir suret müşteriye verilir. Sözleşmenin
yatırım kuruluşunda kalan aslının üzerine müşteri tarafından bir suretinin
alındığı ibaresi yazılır ve imzalanır. Yatırım kuruluşları 11/10/2006
tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında
Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 31/1/2015 tarihli
ve 29253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Hizmetlere İlişkin
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak müşterilerle
çerçeve sözleşme akdedebilir. Sözleşmenin bu şekilde kurulabilmesi için
7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 49
uncu maddesinin ikinci fıkrası ve Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli
Sözleşmeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak sözleşmenin kurulma
iradesinin müşteri tarafından açıklandığı ve sözleşmenin kurulmasına dair
kabul beyanının, kullanılan iletişim araçlarına uygun olarak fiziki veya
elektronik ortamda tespit veya kayıt edilebildiği bir sistemin oluşturulmuş
olması gerekir. Elektronik imza ile imzalanan sözleşmelerde kaşe ihtiva
eden bir suretin müşteriye verilmesine gerek yoktur. Ancak elektronik
imzalı ve yatırım kuruluşunun onayını ihtiva eden sözleşmenin bir suretinin
müşteriye iletilmesi zorunludur.
(3) Yatırım kuruluşları müşterileri ile
akdettikleri çerçeve sözleşmeleri daha sonra elektronik ortamda değiştirebilir.
Bu durumda öncelikle müşterinin çerçeve sözleşmelerde elektronik ortamda
değişiklik yapılması hususunda yatırım kuruluşuna onay vermiş olması
zorunludur. Çerçeve sözleşme değişikliklerinin elektronik ortamda yapılabilmesi
için elektronik imza kullanılması veya müşterinin elektronik ortama
erişiminin yatırım kuruluşunun müşteriye atadığı şifre ile sağlanmış olması
ve müşterinin ilgili değişiklikleri okuduğuna ve anladığına dair onayını
elektronik ortamda vermiş olması gerekmektedir. Bu durumda da ispat yükü ve
bilgilerin saklanması bakımından ikinci fıkra hükümleri geçerlidir.
(4) Çerçeve sözleşme imzalanan her müşteriye
III-39.1 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun olarak ayrı bir müşteri numarası
tahsis edilir. İmzalanan sözleşme çerçevesinde müşteriye tahsis edilmiş
olan numaraya bağlı olarak müşterinin onayı alınmak suretiyle birden fazla
hesap açılabilir. Bu numara müşteri ile ilgili her türlü işlem ve alt
hesapla ilişkilendirilir. Yetkili takas ve saklama kuruluşu ve/veya MKK
nezdinde saklama hesabı açılması ve sicil numarası alınması ile ilgili
olarak III-39.1 sayılı Tebliğ hükümlerinin gerekleri yerine getirilir.
(5) Halka arz işlemleri nedeniyle talepte
bulunanlara hesap açılması zorunlu değildir.
(6) Hesap sahibi müşterilerin çerçeve
sözleşmelerinde yer alan adres bilgilerindeki değişikliklerin veya gerçek
kişi müşterilerin isimlerinde, tüzel kişi müşterilerin/yatırım fonlarının
unvanlarında meydana gelen değişikliklerin yatırım kuruluşları tarafından
öğrenilmesini müteakip keyfiyetin derhal yetkili takas ve saklama kuruluşu
ve/veya MKK’ya bildirilmesi zorunludur.
(7) Bir müşteriye verilmiş olan müşteri ve hesap numarası,
çerçeve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren 10 yıl geçmedikçe başka
bir müşteriye verilemez.
(8) Müşteri kimliğinin belge ve kayıtlarda yer
alması gerekmez, ancak müşteri kimliğinin belge ve kayıtlarda
gösterilmesine ilişkin diğer mevzuat hükümleri saklıdır. İstenildiğinde
hesap numarası sahibi müşterilerin kimlik bilgileri ve adresi yatırım
kuruluşunca Kurula veya Kurulca görevlendirilenlere ibraz edilir.
Yatırım
hizmet ve faaliyetlerine ilişkin risklerin bildirimi
MADDE 6
‒ (1) Kurulun yatırım
kuruluşlarının kuruluş ve faaliyet esaslarına ilişkin düzenlemelerinde öngörüldüğü
üzere, Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri Genel Risk Bildirim Formunun
müşteriye iletilmesinde, işleme konu sermaye piyasası araçlarının
risklerine ilişkin genel risk bildirim formuna ilave açıklamaların
müşteriye yapılmasında, açıklanan durumlarda değişiklik olması durumunda
müşteriye gereken bildirimlerin yapılmasında, bu form, açıklama ve
bildirimlerin ulaştığına dair müşteriden beyan alınmasında, müşteriye
profesyonel veya genel müşteri olarak sınıflandırılması, bununla ilgili
mevzuat hükümleri ve yer aldıkları sınıfı değiştirme hakları hakkında bilgi
verilmesinde 5 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca elektronik ortamın
kullanılması mümkündür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yatırım Kuruluşları Tarafından Düzenlenecek
Belgeler, Müşteri
Emirlerinin Alınması ve İletilmesi
Yatırım
kuruluşları tarafından düzenlenecek belgeler
MADDE 7
‒ (1) Yatırım kuruluşları
tarafından yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlerin sunumu sırasında,
gerçekleştirilen faaliyetin türü gözetilmek suretiyle aşağıdaki belgelerin
düzenlenmesi zorunludur:
a) Nakit Alındı/Nakit Ödendi Belgesi.
b) Müşteri Emir Formu.
c) Türev Piyasalar Emir Takip Formu.
ç) Seans Takip Formu.
d) İşlem Sonuç Formu, Türev Araç İşlem Sonuç Formu
ve Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri İşlem Sonuç Formu.
e) İşlem Talimat Formu.
f) Türev Piyasalar Teminat Durum Raporu.
g) Türev Piyasalar Pozisyon Limit Aşımı Raporu.
ğ) Hesap Ekstresi (aylık bildirimler).
(2) III-37.1 sayılı Tebliğde tanımlanan emir
iletimine aracılık faaliyeti kapsamında gişe hizmetinin verilmesi sırasında
yatırım kuruluşları bu maddenin birinci fıkrasında yer alan belgelerden
müşteri emir formu ile işlemlerin niteliğine göre nakit alındı-ödendi
belgesi düzenlemekle yükümlüdür.
(3) Tezgahüstü işlemlerde müşteri emri formu yerine
işlem talimat formu ve aylık olarak hesap ekstresi düzenlenir.
Müşteri
emirleri
MADDE 8
‒ (1) Yatırım kuruluşları
müşterilerden yazılı ya da sözlü olarak emir kabul edebilir.
(2) Müşterilerden seanstan önce veya seans
sırasında telefon, faks, otomatik para çekme makinesi (ATM) kullanılmak
suretiyle, elektronik ortamda ya da benzeri şekillerde imza alınmaksızın
emir alınabilir. Bu emirler genel hükümler açısından sözlü emir
niteliğindedir. Yatırım kuruluşlarınca telefon ile alınan müşteri
emirlerine ilişkin ses kayıtlarının, faks yoluyla alınan emirlere ilişkin
talimatın ve gün içinde faks ile iletilen tüm emirlerin yatırım kuruluşuna
ulaştığı tarih ve zaman bilgilerini içeren toplu dökümün, internet üzerinden
alınan emirler de dahil her ne türlü olursa olsun elektronik ortamda diğer
şekillerde alınan emirlerde tarih, zaman ve müşteri bazında olmak üzere
emri ileten müşterilere ilişkin IP (Internet Protokol) numaraları
kayıtlarının, emri veren kaynağı gösterecek şekilde gerekli elektronik log
kayıtlarının, emri alan yatırım kuruluşlarınca tutulması ve elektronik
ortamda tutulan verilerin gerektiğinde yazılı hale dönüştürülebilecek
şekilde hem emir iletimine aracılığa yetkili yatırım kuruluşu, hem de
lehine faaliyet gösterilen yetkili yatırım kuruluşu tarafından tutulması
zorunludur.
(3) Sözlü alım satım emirlerine dayanılarak yapılan
işlemlerde, sözlü emrin varlığını ispat yükü yatırım kuruluşuna aittir.
(4) Alım veya satım emri vermesine rağmen herhangi
bir işlem gerçekleştirilmediğini iddia eden müşteri, emri verdiğini ispatla
yükümlüdür.
Müşteri
emir formları ve seans takip formu ile türev piyasalar emir takip formu
MADDE 9
‒ (1) Emir formu, emrin
borsaya iletildiği kanal bazında müteselsil sıra numarası ile her emir için
10 ve 11 inci maddelerde yer alan bilgileri taşıması şartıyla serbestçe
düzenlenir. Emirlerin yazılı olarak alınması halinde, elektronik olarak
düzenlenecek emir formundan yazılı bir örnek alınarak müşterinin imzasının
alınması zorunlu olup emir formunun müşteri ve emri alan yatırım kuruluşu
görevlisi tarafından imzalanmış bir örneği talebi halinde müşteriye
verilir.
(2) Sözlü olarak verilmiş emirler için alındıkları
anda müşteri imzası aranmaksızın elektronik ortamda müşteri emir formu
düzenlenir.
(3) Emir formunda, emrin alındığı tarih ile asgari
saniye bazında olmak üzere mümkün olan en küçük birimde zamanı gösteren bir
ibarenin damga olarak veya bilgisayar marifetiyle basılması şarttır. Faks
yoluyla iletilen emirlere ilişkin talimatın, faks cihazı tarafından
otomatik olarak yazılan, göndericinin faks numarası, tarih ve zaman
bilgilerini kapsaması zorunludur.
(4) Yazılı ve sözlü olarak alınan tüm emirlerde,
müşterinin talebi halinde emrin alınması sırasında müşteriye emir alınış
numarasının verilmesi zorunludur.
(5) Yatırım kuruluşları merkez ve merkez dışı
örgütlerinde aldıkları yazılı veya sözlü tüm müşteri emirlerini bilgisayar
ortamında düzenlenmiş olan Müşteri Emir Formuna emrin borsaya eriştiği
kanal bazında müteselsil sıra numarası izleyecek şekilde kaydederler. Bu
formlar esas alınarak seans öncesinde alınan tüm müşteri emirleri, emrin
borsaya eriştiği kanal bazında yatırım kuruluşu merkezinde bilgisayar
ortamında düzenlenen ve EK/1’de yer alan Seans Takip Formuna, türev araçlar
için alınan emirler ise EK/2’de yer alan Türev Piyasalar Emir Takip Formuna
kanal bazında zaman önceliğine göre otomatik olarak kaydedilir. Borsa’da
seans sürerken alınan emirler de aynı şekilde Seans Takip Formu veya Türev
Piyasalar Emir Takip Formuna seans esnasında aktarılır. Zaman önceliği
esasına uyulmasını teminen, tüm emirleri alınış zamanına göre
sıralayabilecek bir sistem için gerekli altyapının oluşturulması
zorunludur. Bu şekilde kaydedilen müşteri emirleri, yerine getirilmek üzere
borsaya iletilir. Piyasa yapıcılığı faaliyeti kapsamında iletilen kotasyon
emirleri için bu maddede yer alan hükümler uygulanmaz.
(6) Yatırım kuruluşlarının kendi nam ve hesabına
yapacakları alım ve satımlarda beşinci fıkradaki esaslara uyulur.
(7) Geçerlilik süresi bir günden uzun olan
emirlerden verildiği gün gerçekleşmeyenler, izleyen günlerde Seans Takip
Formu veya Türev Piyasalar Emir Takip Formuna kaydedilir.
(8) Aracı kurumların müşteriden alacakları emrin
borsaya iletilmesi aşamasında, hangi kanalın kullanılacağına ilişkin olarak
Kurulun iç denetim sistemine ilişkin düzenlemeleri kapsamında
hazırlayacakları iş akış prosedürünün emir iletimi ile ilgili bölümünün
müşterinin incelemesine sunulmak üzere aracı kurumun internet sitesinde yer
alması gereklidir. Emir iletimine aracılık faaliyeti kapsamında
müşterilerden emir alınması sırasında yatırım kuruluşunun farklı kanalları
kullanarak emri aracı kuruma iletmesi durumunda bu hususun, iş akış
prosedürünün emir iletimi ile ilgili bölümüne bağlanarak yatırım
kuruluşunun internet sitesinde müşterinin incelemesine sunulması gerekir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Emir Formlarında, İşlem Talimat Formunda Bulunması
Gereken Hususlar ile Emirlerin Gerçekleşmesi
Müşteri
emir formlarında bulunması gereken hususlar
MADDE 10
‒ (1) Türev araç ve
kaldıraçlı alım satım işlemleri hariç olmak üzere borsalarda işlem gören sermaye
piyasası araçları ile ilgili olarak iptal edilen, gerçekleştirilmeyen ve
değiştirilenler de dahil olmak üzere alınan tüm emirlere ilişkin olarak
düzenlenecek emir formunda asgari olarak aşağıdaki bilgilerin bulunması
şarttır:
a) Müşteri numarası ve hesap numarası.
b) Müşterinin ve varsa müşteriye vekalet eden
kişinin adı ve soyadı ya da unvanı.
c) Sıra numarası.
ç) İşleme konu sermaye piyasası aracı.
d) Emir tipi.
e) Emrin iletilme şekli (telefon, faks, internet ve
benzeri).
f) Emrin alım ya da satım emri olduğu.
g) Emrin fiyat bilgisi veya nominal değeri.
ğ) Emrin miktarı.
h) Emrin alındığı ve iletildiği tarih ve zaman.
ı) Emrin verildiği seans ve geçerlilik süresi.
i) Emri alan yatırım kuruluşu görevlisinin adı,
soyadı ve emrin yazılı olarak alınması halinde imzası.
j) Emir iletilen yatırım kuruluşu.
k) İşlem yapılacak borsa, pazar ve takas kurumu.
l) İşlem yapılacak para birimi (Türk lirası, ABD
doları ve diğer).
Türev
araç emir formlarında bulunması gereken hususlar
MADDE 11
‒ (1) Borsa ya da
teşkilatlanmış diğer pazar yerlerinde işlem gören türev araçlarla ilgili
olarak iptal edilen, gerçekleştirilmeyen ve değiştirilenler de dahil olmak
üzere alınan tüm emirlere ilişkin olarak düzenlenecek emir formunda asgari
olarak aşağıdaki bilgilerin bulunması şarttır:
a) Müşteri numarası ve hesap numarası.
b) Müşterinin ve varsa müşteriye vekalet eden
kişinin adı ve soyadı ya da unvanı.
c) Sıra numarası.
ç) Sözleşmenin ismi ve/veya işlem kodu.
d) Emir tipi.
e) Emrin iletilme şekli (telefon, faks, internet ve
benzeri).
f) Emrin alım, satım ya da diğer türlerde emir
olduğu.
g) Emrin fiyat bilgisi.
ğ) Sözleşme adedi.
h) Emrin alındığı ve iletildiği tarih ve zaman.
ı) Emrin verildiği seans ve geçerlilik süresi.
i) Hesap tipi (müşteri, global hesap ve benzeri).
j) Emri alan yatırım kuruluşu görevlisinin adı,
soyadı ve emrin yazılı olarak alınması halinde imzası.
k) İşlem yapılacak borsa, pazar ve takas kurumu.
l) İşlem yapılacak para birimi (Türk lirası, ABD
doları ve diğer).
İşlem
talimat formu
MADDE 12
‒ (1) Kaldıraçlı alım satım
işlemleri hariç olmak üzere tezgahüstü piyasalarda müşterilerle gerçekleştirilecek
sermaye piyasası aracı işlemleri için yatırım kuruluşu bir İşlem Talimat
Formu hazırlamak zorundadır. İşlem Talimat Formunda asgari olarak aşağıdaki
bilgilerin bulunması şarttır:
a) Müşteri numarası ve hesap numarası.
b) İşlemin yapılacağı müşterinin ve varsa müşteriye
vekalet eden kişinin adı ve soyadı ya da unvanı.
c) İşlemin tarih ve zamanı.
ç) Sıra numarası.
d) Sermaye piyasası aracının adı/tanımı/tipi.
e) Müşteri açısından işlemin türü (alım/satım).
f) Emrin iletilme şekli (telefon, faks, internet ve
benzeri).
g) İşleme konu miktar ve işlemin yapıldığı para
birimi ve Türk lirası cinsinden parasal tutarı.
ğ) İlgili dayanak varlığın tür ve niteliğine bağlı
olarak fiyat/değer/gösterge bilgisi.
h) Vade günü (takas tarihi, bildirim tarihi/saati).
ı) Varsa prim tutarı ve/veya kullanım fiyatı.
i) Varsa teminat tutarı.
(2) İşlem talimat formunda varsa gerekli görülen
diğer hususlara da yer verilir.
(3) Emirlerin yazılı olarak alınması halinde,
elektronik olarak düzenlenecek talimat formundan yazılı bir örnek alınarak
müşterinin imzasının alınması zorunlu olup emir formunun müşteri ve emri
alan yatırım kuruluşu görevlisi tarafından imzalanmış bir örneği talebi
halinde müşteriye verilir. Sözlü olarak verilmiş emirler için alındıkları
anda müşteri imzası aranmaksızın elektronik ortamda işlem talimat formu
düzenlenir.
(4) Yatırım kuruluşunun müşteri için karşı taraf
olması durumunda yatırım kuruluşu oluşabilecek çıkar çatışmaları ile ilgili
olarak müşteriyi III-39.1 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun olarak bilgilendirmek
ve ispat yükümlülüğü ile ilgili sorumluluğunu yerine getirmek zorundadır.
(5) Gerçekleştirilecek tezgahüstü işlemlerde
teminat tamamlama veya benzeri bir yükümlülüğün bulunması halinde
uygulamanın nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin olarak ispat yükü yatırım
kuruluşunda olmak üzere müşteriye yazılı bir açıklama yapılması
gerekmektedir. Çerçeve sözleşmede bu konuda hüküm bulunması halinde ayrıca
bir açıklama yapılmayabilir.
Kaldıraçlı
alım satım işlemleri emir formlarında bulunması gereken hususlar
MADDE 13
‒ (1) Kaldıraçlı alım satım
işlemleri ile ilgili olarak kabul edilmeyen, gerçekleştirilmeyen, iptal
edilen ve değiştirilenler de dahil olmak üzere alınan tüm emirlere ilişkin
olarak düzenlenecek emir formunda asgari olarak aşağıdaki bilgilerin
bulunması şarttır:
a) Müşteri numarası ve her bir emrin alındığı
müşterinin hesap numarası.
b) Müşterinin ve varsa müşteriye vekalet eden
kişinin adı ve soyadı ya da unvanı.
c) Sıra numarası.
ç) İşleme konu varlık.
d) Emir tipi.
e) Emrin iletilme şekli (telefon, faks, internet ve
benzeri).
f) Emrin alım ya da satım emri olduğu.
g) Emrin fiyat bilgisi ve miktarı.
ğ) Emrin alındığı tarih ve zaman.
Nakit
alındı ve ödendi belgeleri
MADDE 14
‒ (1) Müşterilerden nakit
tahsilat yapıldığında Nakit Alındı Belgesi, müşterilere ödeme yapıldığında
Nakit Ödendi Belgesi düzenlenir. Müteselsil sıra numarası izleyen bu
belgelerin en az bir örnek olarak düzenlenmesi, müşteriye imzalatılması ve
imzalı bir örneğinin müşteriye verilmesi gerekir.
İşlem
sonuç formları
MADDE 15
‒ (1) Yapılan alım
satımların, verilen hizmetlerin ve bunlar için alınan nakdin mahiyetini
göstermek üzere EK/3’te yer alan müteselsil numaralı İşlem Sonuç Formu
gerektiğinde ibraz edilmek üzere elektronik ortamda tutulur.
(2) Türev araç işlemleri için EK/4’te yer alan
Türev Araçlar İşlem Sonuç Formu gerektiğinde ibraz edilmek üzere elektronik
ortamda tutulur.
(3) Kaldıraçlı alım satım işlemleri için EK/5’te
asgari unsurları yer alan Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri İşlem Sonuç Formu
gerektiğinde ibraz edilmek üzere elektronik ortamda tutulur. Belirlenen
asgari unsurlara ek olarak, Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri İşlem Sonuç
Formunda kaldıraçlı alım satım işlemleri ile ilgili olarak kabul edilmeyen,
gerçekleştirilmeyen, iptal edilen ve değiştirilenler de dahil olmak üzere
tüm emirlere ilişkin bilgiler yer alır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen
işlem sonuç formlarında 213 sayılı Kanuna istinaden yapılan düzenlemelerde
yer alan bilgilere de yer verilir.
İşlemlerin
gerçekleşmesi ve müşteriye bildirimi
MADDE 16
‒ (1) Gerçekleşen işlemler
müşteriye en geç gün sonunda olmak üzere çerçeve sözleşmede belirtilen
sürede ve şekilde bildirilir. Aynı gün, alınan ve satılan sermaye piyasası
aracının cins, miktar, fiyat veya primi ile müşteriye tahakkuk ettirilen
komisyon ve gider karşılıklarını gösterecek şekilde düzenlenecek İşlem
Sonuç Formu, Türev Araç İşlem Sonuç Formu ya da Kaldıraçlı Alım Satım
İşlemleri İşlem Sonuç Formu müteselsil numara taşıyacak şekilde elektronik
olarak düzenlenerek müşteri ile yapılacak sözleşme uyarınca elektronik
ortamda ya da posta ile müşteriye gönderilir veya formlara elektronik
ortamda erişim sağlanır.
(2) İşlem Sonuç Formunun, Türev Araç İşlem Sonuç
Formunun ya da Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri İşlem Sonuç Formunun
gönderildiğine veya elektronik ortamda erişim sağlandığına ilişkin ispat
yükü yatırım kuruluşuna aittir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Müşteriye Yapılacak Bildirimler
Yatırım
kuruluşlarının hesap ekstresi gönderimi
MADDE 17
‒ (1) Müşteri hesabı bulunan
yatırım kuruluşları, yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlerle
ilgili olarak hesap ekstresini aylık dönemler itibarıyla ilgili dönemi izleyen
7 iş günü içinde müşterilerin adreslerine göndermek zorundadırlar. Ancak
hesap ekstresi, müşterinin yazılı talebi üzerine; müşteri tarafından beyan
edilecek elektronik posta adresine aynı süre içinde gönderilebilir ya da
müşterilerin ekstrelerine elektronik ortamda erişimine imkân sağlanabilir.
(2) Müşterilere gönderilecek hesap ekstrelerinde,
ilgili dönem içerisinde;
a) Alınan veya satılan tüm sermaye piyasası
araçlarına ilişkin olarak, sermaye piyasası aracının adı, alım ya da satım
tarihi, zamanı, fiyatı ve miktarına,
b) Yatırım kuruluşu nezdinde tutulan nakit, menkul
kıymet ve diğer varlıklara ilişkin tüm hareketlere,
c) Hesaba tahakkuk ettirilen her türlü komisyon,
ücret ve vergilere,
ilişkin bilgilere anlaşılır ve açık bir biçimde yer
verilmesi zorunludur.
(3) İlgili dönem içinde herhangi bir işlem yapmayan
müşterilere hesap ekstresi ve/veya rapor gönderilmeyebilir. Diğer yandan
hesap ekstresi ve rapor gönderilmemesi hususunda münhasıran sözleşme
imzalanan veya bu hususa çerçeve sözleşmede yer verilen profesyonel
müşterilere rapor ve/veya ekstre gönderilmeyebilir.
(4) Hesap ekstresi de dahil yatırım kuruluşları
tarafından müşteriye yapılması gereken bildirim ve raporların gönderildiğine
veya bunlara elektronik ortamda erişim sağlandığına ilişkin ispat yükü
yatırım kuruluşuna aittir.
(5) Hesap ekstresinde yer alan bilgilerin belirli
süre geçtikten sonra müşteri tarafından kabul edilmiş sayılacağına ilişkin
sorumsuzluk kayıtlarına çerçeve sözleşmelerde ve ilgili diğer belgelerde
yer verilemez. Bu tür kayıtlar hükümsüz sayılır.
(6) Alım satıma aracılık faaliyeti kapsamında yurt
dışı piyasalarda bir yetkili kuruluş ile gerçekleştirilen işlemlerde
Türkiye’de yerleşik yatırım kuruluşu tarafından müşterilere aylık olarak
hesap ekstresi gönderilmesi veya lehine faaliyet gösterilen kuruluş
tarafından gönderilmesinin sağlanması ve ekstrenin gönderildiğine ilişkin
tevsik edici belgelerin saklanması zorunludur. Hesap ekstresi gönderim
yükümlülüğü taraflar arasında yapılan sözleşmelerde belirlenen esaslar
çerçevesinde yerine getirilir. Hesapların açılışına ilişkin olarak yurt
dışına gönderilen tüm belgelerin birer örneğinin, emirleri ileten yatırım
kuruluşu nezdinde saklanması zorunludur.
Kaldıraçlı
alım satım işlemlerinde müşterilere yapılacak bildirimler
MADDE 18
‒ (1) III-37.1 sayılı Tebliğ
kapsamında işlem/portföy aracılığına yetkili yatırım kuruluşu ve kaldıraçlı
alım satım işlemi yapan aracı kurumlar, bu işlemlere ilişkin olarak
müşterilerine günlük olarak işlem sonuç formu ve aylık olarak hesap
ekstresi bildiriminde bulunmak zorundadır.
(2) Müşterilere gönderilecek aylık hesap
ekstresinde, ilgili dönem içerisinde;
a) Alınan tüm pozisyonlara ilişkin olarak, tarih,
zaman, fiyat ve miktara,
b) Kapatılan pozisyonlara ilişkin kesin kar ve
zarar tutarlarına,
c) Açık pozisyonlara ilişkin mevcut kar ve zarar
tutarlarına,
ç) Aracı kurum nezdinde tutulan nakit ve diğer
kıymetlere ilişkin tüm hareketlere,
d) Hesaba tahakkuk ettirilen her türlü komisyon,
ücret ve vergilere,
e) Teminat durumlarına,
ilişkin bilgilere anlaşılır ve açık bir biçimde yer
verilmesi zorunludur.
(3) Aracı kurumlar tarafından, en geç her işlemin
yapıldığı günü izleyen iş günü içerisinde, bir önceki gün içinde alınan tüm
pozisyonlara ilişkin bilgileri içerecek şekilde müşterilere 15 inci madde
uyarınca işlem sonuç formu iletilir. Bildirimin yapılma şekli aracı kurum
ile müşteri arasında serbestçe belirlenebilir. Hesap ekstresi gönderilmemesi
hususunda münhasıran sözleşme imzalanan veya bu hususa çerçeve sözleşmede
yer verilen profesyonel müşterilere rapor ve ekstre gönderilmeyebilir.
Ayrıca ilgili dönemde hesabında herhangi bir hareket bulunmayan müşterilere
bildirimde bulunulmayabilir.
(4) Bu madde kapsamında yapılan bildirimlere erişim
sağlandığına ilişkin ispat yükü aracı kuruma ait olup bu madde kapsamında
yapılan bildirimlerin belirli süre geçtikten sonra müşteri tarafından kabul
edilmiş sayılacağına ilişkin sorumsuzluk kayıtlarına çerçeve sözleşmelerde
ve ilgili diğer belgelerde yer verilemez. Bu tür kayıtlar hükümsüz sayılır.
Türev
araç işlemlerinde müşterilere yapılacak bildirimler
MADDE 19
‒ (1) III-37.1 sayılı Tebliğ
kapsamında işlem aracılığına ya da portföy aracılığına yetkili olan yatırım
kuruluşları tezgahüstünde gerçekleştirilenler dahil olmak üzere türev
araçlara ilişkin işlemlerle ilgili olarak müşterilerine günlük
bildirimlerde bulunmak ve aylık hesap ekstresi göndermek zorundadır.
(2) Müşterilere gönderilecek aylık hesap
ekstresinde, ilgili dönem içerisinde;
a) Alınan tüm pozisyonlara ilişkin olarak,
sözleşmenin tanımı, tarih, zaman, fiyat ve miktarına,
b) Kapatılan pozisyonlara ilişkin kesin kar ve
zarar tutarlarına,
c) Açık pozisyonlara ilişkin realize olmamış mevcut
kar ve zarar tutarlarına,
ç) Yatırım kuruluşu nezdinde tutulan nakit, menkul
kıymet ve diğer varlıklara ilişkin tüm hareketlere,
d) Hesaba tahakkuk ettirilen her türlü komisyon,
ücret ve vergilere,
e) Teminat durumlarına,
ilişkin bilgilere anlaşılır ve açık bir biçimde yer
verilmesi zorunludur.
(3) Yatırım kuruluşları, müşterilerine ve kendi
portföylerine ait açık pozisyonlar için ödenmesi gereken teminatları
izlemek amacıyla, örneği EK/6’da yer alan Türev Piyasalar Teminat Durumu
Raporunu açık pozisyonun taşındığı her gün sonu itibarıyla düzenlerler.
Türev Piyasalar Teminat Durumu Raporunda, açık pozisyonlar için takas
kurumları tarafından istenen nakit teminat tutarı dikkate alınarak
müşterinin yatırması gereken teminat hesaplanır. Müşteri tarafından
yatırılan nakit Türk lirası ve konvertibl döviz dışında gayrinakdi
teminatlar, takas kurumunun belirlediği esaslar dahilinde, belli bir oran
ya da fiyat üzerinden nakde çevrilir. Takas kurumunun böyle bir oran tespit
etmemiş olduğu durumlarda Kurulun sermaye yeterliliği düzenlemelerinde yer
alan değerleme hükümlerine uyulur. Takas kurumu tarafından kabul edilmeyen
teminatlar bu raporda teminat olarak hesaplamaya dahil edilmez.
(4) Yatırım kuruluşları, müşteri ve yatırım
kuruluşu bazında, taşınan açık pozisyonları izlemek amacıyla, örneği
EK/7’de yer alan Pozisyon Limit Aşımı Raporunu açık pozisyonun taşındığı
her gün sonu itibariyle düzenlerler. Pozisyon Limit Aşımı Raporu, Borsa
mevzuatında tanımlanan global hesap müşterileri hariç her bir müşteri
hesabı için ayrı ayrı hazırlanır. Bu formda, hesaplarda yer alan türev
sözleşmelerin işlem gördüğü ilgili borsalarca tespit edilmiş limitler
referans alınarak yatırım kuruluşunun ve müşterilerin sahip olduğu açık
pozisyonlar değerlendirilir. Bu değerlendirmede, türev araç türleri ve
sözleşmeler itibarıyla, hesap sahibinin uzun ve kısa pozisyon aldığı
sözleşme adedi ile bunların toplam piyasa değerlerinin, ilgili borsaların
pozisyon limitlerini aşıp aşmadığı hakkında bilgilere yer verilir.
(5) Yatırım kuruluşu tarafından, en geç her işlemin
yapıldığı günü izleyen iş günü içerisinde, bir önceki gün içinde alınan tüm
pozisyonlara ilişkin bilgileri içerecek şekilde müşterilere 15 inci madde
uyarınca işlem sonuç formu iletir. Bildirimin yapılma şekli yatırım
kuruluşu ile müşteri arasında serbestçe belirlenebilir. Hesap ekstresi
gönderilmemesi hususunda münhasıran sözleşme imzalanan veya bu hususa
çerçeve sözleşmede yer verilen profesyonel müşterilere ekstre gönderilmeyebilir.
Ayrıca ilgili dönemde hesabında herhangi bir hareket bulunmayan müşterilere
bildirimde bulunulmayabilir.
(6) Bu madde kapsamında yapılan bildirimlere erişim
sağlandığına ilişkin ispat yükü yatırım kuruluşuna ait olup bu madde
kapsamında yapılan bildirimlerin belirli süre geçtikten sonra müşteri
tarafından kabul edilmiş sayılacağına ilişkin sorumsuzluk kayıtlarına
çerçeve sözleşmelerde ve ilgili diğer belgelerde yer verilemez. Bu tür
kayıtlar hükümsüz sayılır.
ALTINCI BÖLÜM
Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere
İlişkin Tutulacak
Kayıtlar ve Saklama Esasları
Yatırım
danışmanlığı ve bireysel portföy yöneticiliği faaliyeti kapsamında
tutulacak kayıtlar
MADDE 20
‒ (1) Yatırım danışmanlığı
faaliyeti kapsamında müşteri ile paylaşılan ve bireysel portföy yöneticiliği
kapsamında alınan yatırım kararlarının dayanağını oluşturan yazılı, sözlü
ve elektronik ortamdaki her türlü bilgi ve belge ile söz konusu yatırım
faaliyetlerine mesnet teşkil eden araştırma ve raporların, 27 nci madde
uyarınca ilgili yatırım kuruluşu nezdinde saklanması zorunludur.
Saklama
hizmetinde müşteri hesaplarının izlenmesine ilişkin esaslar
MADDE 21
‒ (1) Saklamaya yetkili
yatırım kuruluşunun tutacağı kayıtlarda III-37.1 sayılı Tebliğin 63 üncü
maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki esaslara uyulur. Yurt dışında
yerleşik müşterilere saklama hizmeti sunulması sırasında ise saklamaya
yetkili kuruluş nezdinde tutulan kayıtlarda, III-37.1 sayılı Tebliğin 63
üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki esaslara uyulur.
(2) Türev araçlar nedeniyle müşteriler tarafından
teminat veya emanet olarak verilmiş varlıklardan saklama kuruluşlarında
bulunanların hareket ve tutarlarının her hareket bazında ve periyodik
olarak izlenmesi, varlıkların tutulduğu kuruluşlar ile mutabakata varılması
ve ilgili belgelerin tasnifli bir şekilde saklanması zorunludur.
Takas
kurumu ile yapılacak mutabakat
MADDE 22
‒ (1) Yatırım kuruluşları,
kaldıraçlı alım satım işlemleri de dahil olmak üzere türev araç işlemlerine
ilişkin olarak; açık pozisyon taşıdıkları her gün itibarıyla açık
pozisyonların tutarı ve niteliği hakkında takas kurumu ile mutabakata
varmak ve takas kurumu tarafından üretilen belgeleri düzenli bir şekilde
saklamak zorundadır.
Kaldıraçlı
alım satım işlemlerinde müşteri hesaplarına ilişkin olarak tutulacak
kayıtlar
MADDE 23
‒ (1) Kaldıraçlı alım satım
işlemlerinde aracı kurumlar tarafından müşteri hesaplarına ilişkin olarak
tutulacak kayıtların anlık olarak müşteri bazında;
a) Hesaplarda gerçekleşen tüm kaldıraçlı alım satım
işlemlerine,
b) Tüm varlık giriş, çıkış ve transferlerine,
c) Kapanan pozisyonlarda oluşan kesin kar ve zarar
tutarlarına,
ç) Açık pozisyonlara ilişkin olarak mevcut kar ve
zarar tutarlarına,
d) Hesaplara tahakkuk ettirilen her türlü komisyon,
ücret ve vergi tutarlarına,
e) Hesapların teminat durumlarına,
ilişkin bilgileri içermesi zorunludur.
(2) Aracı kurumlar, müşterilerinin elektronik işlem
platformu üzerinden birinci fıkrada yer alan bilgilere erişimine imkân
sağlamakla yükümlüdürler.
(3) Birinci fıkra uyarınca müşteri hesaplarına
ilişkin olarak tutulan kayıtlar günlük periyotlarda dosya bütünlük
değerleri zaman damgası ile düzenlenir ve saklanır.
Genel
yatırım tavsiyelerine ilişkin tutulacak kayıtlar
MADDE 24
‒ (1) III-37.1 sayılı Tebliğ
kapsamında genel yatırım tavsiyesi sunan yatırım kuruluşlarının, müşterileri
ile paylaştıkları yazılı, sözlü ve elektronik ortamdaki her türlü bilgi ve
belgeyi 27 nci madde uyarınca saklamaları zorunludur.
Sermaye
piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış ve ödünç alma ve verme
işlemlerinde müşteri emirlerinin alınması ve izlenmesi
MADDE 25
‒ (1) Yatırım
kuruluşlarının, sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış ve
ödünç alma ve verme işlemlerinde bulunmaları halinde bu Tebliğin belge ve
kayıt düzenine ilişkin hükümlerine uyulur.
Yatırımcılarla
iletişime ilişkin tutulacak diğer kayıtlar
MADDE 26
‒ (1) Tebliğin ilgili
maddelerinde belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla yatırım
kuruluşlarının kaldıraçlı alım satım işlemleri ile ilgili olarak reklam, tanıtım,
pazarlama, analiz desteği gibi faaliyetleri de dahil olmak üzere;
yatırımcılarla sözlü, yazılı ve her türlü elektronik ortamdaki
iletişimlerini 27 nci madde uyarınca saklamaları zorunludur.
Yatırım
kuruluşlarınca belgelerin saklanması
MADDE 27
‒ (1) Yatırım kuruluşlarının
yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetler dolayısıyla aldıkları ve
ürettikleri elektronik olanlar da dahil her türlü belgeyi, gerçekleşip
gerçekleşmemesine bakılmaksızın müşteri emirlerine ilişkin tüm emir
formlarını, elektronik ortamda alınan emirleri ve bu emirlere ilişkin
belgeler ile faks kayıtlarını düzenli ve tasnif edilmiş bir biçimde
13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82 nci maddesi
uyarınca 10 yıl süre ile saklamaları zorunludur. Ses kayıtları için saklama
süresi 3 yıldır.
(2) Yatırım kuruluşları bu maddenin birinci
fıkrasında yer alan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş,
bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, 6102 sayılı Kanunun
64 üncü maddesi uyarınca yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla
yükümlüdür.
(3) Birinci fıkrada yer alan belge ve kayıtların
elektronik ortamda tutulması durumunda, bilgilerin saklanma süresince
bunlara ulaşılmasının ve bu süre içinde bunların her zaman kolaylıkla
okunmasının temin edilmiş olması şarttır.
(4) Saklanması gereken belge ve kayıtlardan
ihtilaflı olanların birinci fıkrada belirtilen süre ile sınırlı olmaksızın
ihtilaf sonuçlanıncaya kadar muhafazası zorunludur.
(5) Tutulması zorunlu olan tüm belge ve kayıtlarda,
silinemez, değiştirilemez ve tahrif edilemez yapının oluşturulması
zorunludur. Ayrıca yazılı olarak tutulan belge ve kayıtlarda ise silinti ve
kazıntı yapılmaması; düzeltmelerin yanlış kaydın görülmesine engel
olmayacak şekilde yapılması, boş satır bırakılmaması zorunludur.
(6) Bilgi işlem altyapısında gerçekleştirilen tüm
değişiklikler kimlerce yapıldığı bilgisi ile birlikte kayıt altına alınır.
Bilgi işlem altyapısında oluşan bilgi güvenliği ihlalleri, hatalar ve
bunlara karşı yapılan iyileştirici işlemler kayıt altına alınır.
(7) Yatırım kuruluşları tarafından; 22 nci madde
hükümleri saklı kalmak üzere elektronik ortamda üretilen;
a) III-37.1 sayılı Tebliğin elektronik ortamda alım
satım emirlerinin iletimine ilişkin hükümleri uyarınca anlık olarak
kaydedilmesi zorunlu olan; gerçekleşmeyen, iptal edilen ve değiştirilen
emirler de dahil olmak üzere gerçekleştirilen tüm işlemlere ilişkin tarih,
zaman, miktar, fiyat, kullanılan kaldıraç oranı ve diğer tüm unsurları ve
hesap hareketlerini ve zaman bilgisini gösterecek şekilde müşterilere
yansıtılan fiyatlar ile likidite sağlayıcılardan alınan tüm fiyat
bilgilerinin,
b) III-37.1 sayılı Tebliğin elektronik ortamda alım
satım emirlerinin iletimine ilişkin hükümleri uyarınca alım satım
emirlerinin iletimine ilişkin hükümleri uyarınca anlık olarak kaydedilmesi
zorunlu olan, müşterilerin teminatları, alacak ve borçları, açık
pozisyonları ve kar zarar durumlarına ilişkin kayıtların,
doğruluğunun ve bütünlüğünün sağlanması için aylık
periyotlarda dosya bütünlük değerleri zaman damgası ile düzenlenmesi ve
saklanması zorunludur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Diğer Hususlar
Müşteri
şikâyetlerine ilişkin kayıtlar
MADDE 28
‒ (1) Müşteri şikâyetlerine
ilişkin olarak, kayıtların yazılı veya elektronik olarak tutulması gerekir.
İlgili kayıtların, her bir şikâyete ilişkin asgari olarak aşağıdaki bilgileri
içermesi gerekir.
a) Şikâyet sahibinin adı, soyadı, adresi ve hesap
numarası.
b) Şikâyet tarihi.
c) Şikâyetin özeti ve mevzuatın hangi hükümlerine
aykırılık iddiasında olduğu.
ç) Varsa şikâyete konu personelin ismi.
d) Şikâyete ilişkin olarak yatırım kuruluşu
tarafından yapılan işlemlerin özeti.
(2) Müşteri şikâyetlerinin incelenmesine ilişkin
olarak üretilen bilgi ve belgeler 27 nci maddenin birinci fıkrasında yer
alan sürenin sonuna kadar saklanır.
(3) Müşterilerin şikâyetlerini yöneltebilecekleri
birimlerin adres ve iletişim bilgilerinin müşterilere gönderilen belgelerde
ve yatırım kuruluşunun internet sitesinde yer alması zorunludur.
Yatırım
kuruluşlarının bilgi işlem ve elektronik işlem alt yapısına yönelik
yükümlülükleri
MADDE 29
‒ (1) Bilgi işlem ve
elektronik işlem alt yapısına yönelik olarak yatırım kuruluşları;
a) Müşterilerin teminatlarının, alacak ve
borçlarının, açık pozisyonlarının ve kar zarar durumlarının anlık olarak
takip edilmesine ve gerekli risk kontrollerinin yapılmasına elverişli
olmasını sağlamakla,
b) Kapasite ve güvenliği konusunda periyodik
kontrollerini yapmakla, herhangi bir sistematik hatada verilerin
güvenliğinin ve işlemlerin devamının sağlanması için işlemlerin yapıldığı
kurulu alandan farklı bir yerde verilerin yedeklendiği sunucuların yer
aldığı bir sistem kurmakla ve asgari olarak yatırım kuruluşlarınca Tebliğde
tutulması öngörülen bilgi ve belgeleri, bilgi işlem altyapısı
yapılandırmalarını, kayıtları ve verileri burada yedeklemekle, elektronik
işlem altyapısına gelebilecek tehditleri asgari düzeye indirecek tedbirleri
almakla,
c) Müşteri rızası olmaksızın üçüncü kişilerce
kullanılmasını engellemeye yönelik gerekli güvenlik tedbirlerini almak ve
üçüncü kişilerce kullanılıp kullanılmadığına yönelik düzenli incelemelerde
bulunmakla,
yükümlüdürler.
(2) Alınan yedeklerin geri dönme testleri en az
yılda bir kez yapılır.
(3) Yatırım kuruluşları faaliyetleri sırasında
müşteri ile yatırım kuruluşu arasındaki veri iletişiminin yetkisiz
kişilerce dinlenmesi veya kesilmesi ile kayıt araçları ve bilgilerinin
değiştirilmesinin engellenmesi için yetkisiz erişime karşı gerekli bilgi
güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdürler.
Veri
depolama kuruluşuna bildirim yükümlülüğü
MADDE 30
‒ (1) Kurul, uygun gördüğü
piyasalarda ve sermaye piyasası araçlarında gerçekleştirilen işlemlere
ilişkin işlem, teminat ve pozisyon kayıtları ile bunlara dair ilgili diğer
tüm kayıtların Kanunun 87 nci maddesinde tanımlanan veri depolama
kuruluşlarınca merkezi olarak izlenmesini isteyebilir. Bu hususta Kurul’un
veri depolama kuruluşları ve bu kurumlara yapılacak bildirimlere ilişkin
belirlediği esaslara uyulur.
Bankaların
belge ve kayıt düzeni
MADDE 31
‒ (1) Bankalar yatırım
hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetler ile sınırlı olarak bu Tebliğdeki
belge ve kayıt düzenine ilişkin hükümlere uyarlar.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Mevcut
imzalanmış çerçeve sözleşmelerin yenilenmesi
GEÇİCİ
MADDE 1 ‒ (1) Bu Tebliğin
yayımlandığı tarihten önce yatırım kuruluşları ile müşteriler arasında
imzalanmış olan çerçeve sözleşmelerin yenilenmesi, çerçeve sözleşmelere
ilişkin asgari unsurların Kurulca III-37.1 ve III-39.1 sayılı Tebliğlere
uygun olarak belirlenmesini ve duyurulmasını takip eden bir yıl içinde
yapılır. Sözleşmelerin yenilenmesi işlemleri bu Tebliğin ilgili hükümlerine
uygun olarak elektronik ortamda yapılabilir.
(2) Söz konusu sözleşmeler yenilenene kadarki süre
içinde de hesap ekstresi gönderim yükümlülüğü 17 nci madde çerçevesinde
yerine getirilir ve ilgili dönem içinde herhangi bir işlem yapmayan
müşteriler hariç olmak üzere profesyonel olmayan müşterilere her koşulda
hesap ekstresi iletilir.
İşlemlerin
muhasebeleştirilmesine ilişkin geçiş hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 2 ‒ (1) 31/1/1992
tarihli ve 21128 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aracılık Faaliyetlerinde
Belge ve Kayıt Düzeni Hakkında Tebliğ (Seri: V, No: 6)’in muhasebeye
ilişkin 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28 ve 29
uncu maddeleri ile 27/8/2001 tarihli ve 24506 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Aracı Kuruluşların Türev Araçların Alım Satımına Aracılık
Faaliyetlerinde Düzenleyecekleri Belgeler ve Kayıt Düzeni Hakkında Tebliğ
(Seri: V, No: 51)’in muhasebeye ilişkin üçüncü bölümündeki hükümler ilgili
Tebliğler yürürlükten kaldırılıncaya kadar uygulanmaya devam olunur.
Yürürlük
MADDE 32
‒ (1) 5, 6, 13, 18, 22 nci
maddeler ile Geçici 1 ve Geçici 2 nci maddeler bu Tebliğin yayımı tarihinde,
diğer maddeleri ise bu Tebliğ yayımlandıktan 60 gün sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33
‒ (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Kurul yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|