|
Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:
VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 452)
1. Giriş
10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri
Lisanslı Depoculuk Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak Gümrük ve
Ticaret Bakanlığınca çıkarılan ve 12/11/2011 tarihli ve 28110 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Elektronik Ürün Senedi Yönetmeliği uyarınca elektronik
ürün senedinin (ELÜS) her bir alım satım işlemi için anılan Yönetmeliğin 7
nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre Elektronik Kayıt Kuruluşu (EKK)
tarafından elektronik ortamda elektronik ürün senedi alım satım belgesi
(ELÜS alım satım belgesi) oluşturulmaktadır. Söz konusu ELÜS alım satım
belgesinin 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca
düzenlenmesi zorunlu belgeler kapsamına alınması ve bu belgeyi
düzenleyenlere bilgi verme zorunluluğu getirilmesi bu Tebliğin konusunu
teşkil etmektedir.
2. Yetki
Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin
birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, Maliye Bakanlığının, mükellef ve
meslek grupları itibarıyla muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye,
mezkûr Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten
tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet,
şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik
yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp
dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya, bu defter ve
belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya,
yine mezkûr Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin
tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmış,
(4) numaralı bendinde ise “Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi
vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve
bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları konulmak
suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim
araç ve ortamında verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş
gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin
vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin
aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve
esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi
çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı
uygulatmaya” Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Mezkûr Kanunun 149 uncu maddesinde de “Kamu idare
ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile
gerçek ve tüzel kişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak
Maliye Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek
bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye
mecburdurlar.” hükmü mevcuttur.
Vergi Usul Kanununun yukarıda belirtilen
maddelerinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yapılan
düzenlemeler aşağıda yer almaktadır.
3. ELÜS
Alım Satımında Düzenlenecek Belge
5300 sayılı Kanun ile tarım ürünleri ticaretini
kolaylaştırmak, depolanması için yaygın bir sistem oluşturmak, ürün
sahiplerinin mallarının emniyetini sağlamak ve kalitesini korumak,
ürünlerin sınıf ve derecelerinin yetkili sınıflandırıcılar tarafından
saptanmasını sağlamak, tarım ürünleri lisanslı depo işleticilerinin kişiler
arasında ayrım yapmaksızın tarım ürünlerini kabul etmelerini temin etmek,
ürünlerin mülkiyetini temsil eden ve finansmanını, satışını ve teslimini
sağlayan ürün senedi düzenlemek ve standartları belirlenmiş tarım
ürünlerinin ticaretini geliştirmek üzere, tarım ürünleri lisanslı depoculuk
sisteminin kuruluş, işleyiş ve denetimine ilişkin usul ve esaslar
belirlenmiştir.
Lisanslı depoculuk sisteminde; tarım ürünlerinin
sınıf ve kaliteleri yetkili sınıflandırıcı olarak isimlendirilen
laboratuarlarca belirlenmekte, ardından, lisanslı depolarda depolanmakta ve
bu ürünlerin ticareti, ürünün mülkiyetini temsilen lisanslı depo
işletmesince düzenlenen ürün senetleri vasıtasıyla Gümrük ve Ticaret
Bakanlığınca yetkilendirilen ticaret borsalarında yapılmaktadır.
Elektronik Ürün Senedi Yönetmeliğinde ise basılı
ürün senedi hükmünde olmak üzere depolamak amacıyla teslim ve kabul edilen
ürünler için lisanslı depo işletmelerince elektronik ortamda oluşturulan
ELÜS’lerin kayden izlenmesi, devredilmesi, değiştirilmesi, iptali ve
güvenliğine, bu hizmetleri yürütecek kuruluşun lisans alması, faaliyeti ile
denetimine ve ELÜS’e yönelik diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar
düzenlenmiştir.
Mezkûr Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (d) bendinde EKK, ELÜS’lerin sistem üzerinden oluşturulmasını
sağlamak, bu senetlere bağlı tüm hak ve yükümlülükler ile işlemleri ilgili
taraflar itibariyle kayden izlemek amacıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığından
lisans almış anonim şirket olarak, 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinde ELÜS, lisanslı depo işletmesince, elektronik kayıt kurallarına
uygun olarak sistem üzerinde oluşturulan elektronik kayıt olarak
tanımlanmış, 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile de EKK’ya ELÜS’lerin her
bir alım satım işlemi için bir ELÜS alım satım belgesi oluşturma ve bu
belgeyi alıcı ve satıcı taraflara elektronik ortamda gönderme zorunluluğu
getirilerek “ELÜS alım satım belgesi”nde bulunması zorunlu bilgiler
belirlenmiştir.
Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin
Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak yukarıda belirtilen
Elektronik Ürün Senedi Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile
EKK’ya ELÜS’lerin her bir alım satım işlemi için düzenleme zorunluluğu
getirilen “ELÜS alım satım belgesi” Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmesi
zorunlu belgeler kapsamına alınmıştır. Bu belgenin düzenlenmesi,
gönderilmesi ve kullanımına ilişkin esaslar aşağıda açıklanmıştır.
3.1. 5300
sayılı Kanun kapsamında lisanslı depo işletmelerinde depolanan tarım
ürünlerinin bu ürünleri temsil eden ELÜS vasıtasıyla alım satımında her bir
el değiştirme aşamasında EKK tarafından ELÜS alım satım belgesi
düzenleneceğinden ELÜS alım satımına taraf olanlar bu işlem için ayrıca
fatura veya diğer herhangi bir belge düzenlemeyecek, alım satım işlemi EKK
tarafından kendisine iletilen bilgilere göre düzenlenen ELÜS alım satım
belgesi ile tevsik edilecektir. ELÜS alım satımına taraf olanların, EKK
tarafından kendilerine iletilen ELÜS alım satım belgesinin kağıt
çıktılarını vergi kanunlarının öngörmüş olduğu süreler dâhilinde muhafaza
ve istenildiğinde ibraz etmekle yükümlü oldukları tabiidir.
3.2. ELÜS alım satım belgesi en az aşağıdaki
bilgileri ihtiva eder.
a) Düzenlenme tarihi.
b) İşlem tarihi.
c) Her hesap dönemi başından itibaren 1’den
başlamak üzere düzenleme sırasına göre verilecek müteselsil sıra numarası.
ç) Her bir ELÜS satıcısı için her hesap dönemi
başından itibaren 1’den başlamak üzere düzenleme sırasına göre verilecek müteselsil
sıra numarası.
d) ELÜS’ü alan ve satanın;
1) Adı-soyadı/unvanı,
2) Adresi,
3) Varsa vergi dairesi,
4) T.C. kimlik numarası (vergi kimlik numarası).
e) Alım satıma konu ELÜS’ün;
1) Temsil ettiği ürünün türü, tipi, hasat yılı,
lisanslı depo işletmesinin unvanı ve ürünün depolandığı yer,
2) Temsil ettiği alım satıma konu ürün miktarı,
3) Alım satım bedeli.
f) EKK’nın;
1) Unvanı,
2) Adresi,
3) Vergi Dairesi,
4) Vergi kimlik numarası.
(Bu bentteki bilgiler dip not olarak yazılacaktır.)
g) “452 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği uyarınca düzenlenmiştir.” ibaresi.
4. Bilgi
Verme Zorunluluğu
Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş
EKK’ya, bu bölümde açıklanan esaslar dahilinde, ELÜS alım satım belgesine
ilişkin bilgilerin elektronik ortamda (Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi
Başkanlığı Bilgi Transfer Sistemine (BTRANS) aracılığıyla) gönderilmesi
zorunluluğu getirilmiştir.
4.1. Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten
başlamak üzere EKK tarafından düzenlenen her bir ELÜS alım satım belgesine
ilişkin bilgilerin takip eden ayın son günü saat 24.00’a kadar BTRANS
aracılığıyla gönderilmesi gerekmektedir.
4.2. ELÜS alım satım belgesi ile ilgili olarak
istenecek bilgilere ilişkin format ve standartlar BTRANS aracılığıyla
duyurulacaktır. Bilgi verme formatında ve standartlarında yapılacak ekleme,
çıkarma, zorunlu alan olarak belirleme gibi değişiklikler de ayrıca BTRANS
aracılığıyla duyurulacaktır.
4.3. Maliye Bakanlığınca bu Tebliğ doğrultusunda
belirlenerek duyurulacak format ve standartlar dışında elektronik ortamda
(BTRANS aracılığıyla dahi olsa) gönderilen bilgiler gönderilmemiş
sayılacak, kâğıt ortamında verilen bilgiler hiçbir şekilde kabul edilmeyecektir.
5. Cezai
Müeyyide
Bu Tebliğ ile belirlenen usul ve esaslara riayet
edilmemesi halinde ilgililere Vergi Usul Kanununda yer alan cezalar tatbik
edilir.
6.
Yürürlük
Bu Tebliğ 1/7/2015 tarihinde yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.
|