|
Başbakan Yardımcılığı (Hazine Müsteşarlığı)’ndan:
KARAYOLLARI
MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ
SORUMLULUK
SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
A.1. AMAÇ
Bu Genel Şartların amacı,13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine
yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve
yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.
Bu Genel Şartlar ekleriyle bir bütündür. Bu Genel
Şartlar ve sigorta teminat limitleri kaza tarihi itibariyle uygulamaya esas
alınır.
A.2.
TANIMLAR
Bu Genel Şart uygulamasında;
a) Sigortalı: Poliçe konusu motorlu araçta 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işleten sayılan kişiyi,
b) Karayolu: 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununa göre karayolu sayılan alanlar ve diğer alanlardan genel trafiğe
açık yerler ile karayoluyla trafik bağlantısı olan yerler,
c) Motorlu Araç: İlgili mevzuat gereği trafiğe
çıkması trafik siciline veya ilgili mevzuatla düzenlenen özel sicile
tescile tâbi motorlu araçları,
ç) İşletilme Hali: Motorlu aracın mekanik aksamının
çalışması, (Mekanik aksamı çalışmasa bile motorlu aracın kendiliğinden de
olsa hareket haline geçmesi işletilme hali olarak kabul edilir.)
d) Zarar: Motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan
bir trafik kazası sonucunda üçüncü şahısların ekonomik değeri olan mal
varlığında doğrudan azalma olmasına veya vücut bütünlüğünde eksilmeye,
sürekli sakatlığa veya ölümüne sebebiyet verilmesi nedeniyle ilgililerin
uğradıkları bu Genel Şartlar ile içeriği belirlenen maddi kayıpları,
e) Eşdeğer (Muadil)Parça: Bir motorlu aracın montajında kullanılan esas-orijinal
parçaların değiştirilmesi amacıyla üretilen, ilgili mevzuat (yönetmelik,
standard, teknik düzenleme) çerçevesinde belirlenen deney, muayene
metotlarına göre orijinal parçayla (kütle, boyut, malzeme ve işlevsellik
vb.) kıyaslanarak tespit edilen kriterlere uygunluğunun, Hazine
Müsteşarlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yetkili
kuruluşlarca düzenlenecek belgeler yoluyla belgelendirilmesi gereken
parçaları, (Bu kapsamda bir belgenin varlığı durumunda, belge konusu
parçaların aksi iddia sahibince kanıtlanana kadar eşdeğer kalitede olduğu
varsayılır.)
f) Orijinal Parça: i) Bir motorlu aracın üretiminde
veya montajında kullanılan parçalarla aynı kalitede olan ve söz konusu
motorlu aracın üretiminde veya montajında kullanılan parçaların veya yedek
parçaların üretiminde sağlayıcı tarafından getirilen ölçütlere ve üretim
standartlarına göre üretilmiş yedek parçaları,
ii) Aracın orijinal parçaları ile aynı üretim
bandında üretilen yedek parçaları, (Bu parçaların, söz konusu aracın
montajında kullanılan parçalarla aynı kalitede olduğunun ve araç üreticisi
tarafından getirilen ölçütlere ve üretim standartlarına göre üretildiğinin
Hazine Müsteşarlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde
belgelendirilmesi halinde, belge konusu parçaların aksi iddia sahibince
kanıtlanana kadar orijinal yedek parça olduğu varsayılır.)
iii) İlgili mevzuat çerçevesinde ömrünü tamamlamış
araçlardan veya Hazine Müsteşarlığınca belirlenecek esaslara göre hasarlı
araçlardan çıkarılan kodlandırılmış, hasarsız, araç güvenliği ve çevre
standartlarını karşılayan eşdeğer niteliğinde olmayan parçaları,
ifade eder.
A.3.SİGORTANIN KAPSAMI
Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın
işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya
bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk
çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin
talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri
dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların,
sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski
kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile
sınırlıdır.
Araca bağlı olarak çekilmekte olan römork veya yarı
römorkların (hafif römorklar dahil) veya çekilen bir aracın sebebiyet
vereceği zararlar çekicinin sigortası kapsamındadır. Ancak, insan taşımada
kullanılan römorklar bunlar için poliçede özel şartları belirtilecek ek bir
sorumluluk sigortası sağlanmış olması kaydıyla teminata dahil olur.
Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya
azaltılması amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul ve zorunlu masraflar
teminat limitleri dahilinde sigortacı tarafından karşılanır.
Bu sigorta, sigortalının haksız taleplere karşı
savunmasını bu genel şartların B.2.4. maddesi hükmü çerçevesinde temin
eder.
A.4.
SİGORTANIN COĞRAFİ SINIRI
Bu sigorta Türkiye sınırları içinde geçerlidir.
A.5.
KAPSAMA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ
Bu genel şart kapsamındaki teminat türleri aşağıda
yer almaktadır.
a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu genel
şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil
doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç
kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat
sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti
bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.
b) Sağlık Giderleri Teminatı: Üçüncü kişinin trafik
kazası dolayısıyla bedenen eski haline dönmesini teminen protez organ
bedelleri de dahil olmak üzere yapılan tüm tedavi giderlerini içeren
teminattır. Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren
mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan
bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası
nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler
sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal
Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta
şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununun 98 inci maddesi hükmü gereğince sona ermiştir.
c) Sürekli Sakatlık Teminatı: Üçüncü kişinin
sürekli sakatlığı dolayısıyla ileride ekonomik olarak uğrayacağı maddi
zararları karşılamak üzere, bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre
belirlenecek teminattır. Kaza nedeniyle mağdurun tedavisinin tamamlanması
sonrasında yetkili bir hastaneden alınacak özürlü sağlık kurulu raporu ile
sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan bakıcı
giderleri bu teminat limitleri ile sınırlı olmak koşuluyla sürekli sakatlık
teminatı kapsamındadır. Söz konusu tazminat miktarının tespitinde sakat
kalan kişi esas alınır.
Sürekli sakatlık tazminatına ilişkin sakatlık
oranının belirlenmesinde, sakatlık ölçütü sınıflandırılması ve özürlülere
verilecek sağlık kurulu raporlarına ilişkin mevzuat doğrultusunda
hazırlanacak sağlık kurulu raporu dikkate alınır. Tazminat ödemesinde,
ilgili sağlık hizmet sunucularınca tanzim edilecek trafik kazasına ilişkin
belgelerde illiyet bağı ile ilgili tespitin yer alması durumunda bu
tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Sigortacı söz konusu rapor
hakkında ilgili mevzuat uyarınca itiraz usulüne başvurduğunda mağdurun
itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamaları bu teminat kapsamında
karşılamakla yükümlüdür.
ç) Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı: Üçüncü
kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek
zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre
belirlenecek tazminattır. Söz konusu tazminat miktarının tespitinde ölen
kişi esas alınır.
A.6.
TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER
Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep
olacağı zararlar,
b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat
talepleri,
c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski
kapsamında olmayan tazminat talepleri,
ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve
fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının
birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri
sürebilecekleri talepler,
d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin,
sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri
ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski
kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek
tazminatı talepleri,
e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve
benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen
römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı
sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,
f) Manevi tazminat talepleri,
g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca
eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla
çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek
zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,
h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep
oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı
zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin
zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden
kişilerin talepleri,
ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri
gelen zararlar,
i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan
sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın
terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen
kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı
terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,
j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı
suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi
nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları
ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar
nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel
zararlardan ileri gelen talepler,
k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti
gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar
nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,
l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan
talepler,
m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci
maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bumaddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali
sorumluluk sigortasına tâbidir.),
n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari
ve adli para cezaları,
o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat
içeriği dışında kalan talepler.
A.7.
SİGORTANIN BAŞLANGICI VE SONU
Sigorta, poliçede, başlama ve sona erme tarihleri
olarak yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati ile
öğleyin 12.00'da başlar ve öğleyin saat 12.00'da sona erer.
Sigorta sözleşmesinin vade sonundan önce
sonlandırılması usul ve esasları Hazine Müsteşarlığınca belirlenir.
B.1.
HASAR VE TAZMİNAT
B.1.1.
Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri
Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde
aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Bu sözleşmeye göre, sorumluluğunu gerektirecek
bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar
etmek, kendisine yöneltilen istemi ise, derhâl sigortacıya bildirmek,
b) Sigortalı değilmişçesine zararın önlenmesi,
azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının poliçeden doğan
rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almak ve bu
amaçla sigortacı tarafından verilen talimatlara uymak,
c) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme
uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın
kapsamının belirlenmesinde gerekli ve beklenebilecek olan her türlü bilgi
ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak, ayrıca, aldığı
bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer
ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve
kendisinden beklenen uygun önlemleri almak ile sigortacının talebi üzerine,
olayın ve zararın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini
ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının
kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri
gecikmeksizin vermek,
ç) Zarardan dolayı dava yolu ile veya başka
yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai
kovuşturmaya geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek
ve tazminat talebine ve cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu
ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal sigortacıya vermek,
d) Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta
sözleşmeleri varsa sigortacılardan her birine rizikonun gerçekleştiğini
bildirmek,
e) Maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı
tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmek.
Belirtilen yükümlülüklerin ihlal edilmesi sebebiyle
ödenecek tutar artarsa, zarar görenlere bu sebeple yapılan ödeme ihlaldeki
kusuru nispetinde sigortalıdan rücuen tahsil edilir.
B.2.
TAZMİNAT VE GİDERLERİN ÖDENMESİ
Sigortacı zarar ve ziyan talebinde bulunan üçüncü
kişilerle doğrudan doğruya temasa geçerek anlaşma hakkını haizdir.
Ancak sigortacının yazılı izni olmadıkça, sigortalı
tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule yetkili olmadığı gibi zarar
görenlere herhangi bir tazminat ödemesinde de bulunamaz.
2.1. Sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın
tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya
şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde
tazminatı hak sahibine öder. Sigortacının kendisine iletilen belgelere
haklı olarak itiraz etmesi veya kendisinin hak sahibinden ya da başka bir
kurumdan haklı olarak yeni bir belge talep etmesi halinde söz konusu süre
yeni talep edilen belgenin sigortacının merkez veya şubelerinden birine
iletilmesinden sonra başlar. Sigortacı hak sahibinden münhasıran hak
sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebilir.
Hasar halinde, hasar gören parça, onarımı mümkün
değilse veya eşdeğer parça veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı
kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişimine imkân yok
ise orijinali ile değiştirilir. Kaza tarihine göre model yılından itibaren
3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda hasar gören parça, onarımı mümkün değilse
öncelikle orijinali ile değiştirilir, orijinal parçanın bulunmaması
durumunda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki
araçlardan elde edilen orijinal parça ile değiştirilir. Ancak model
yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçta hasar gören parçanın
orijinal olmadığı durumda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı
kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim yapılır. Bu
paragraf uygulaması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu
fark tazminat miktarından indirilemez.
Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı
kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim mümkün
olduğu halde, sigortacının bilgisi ve onayı dahilinde olmadan orijinal
parça ile onarım sağlanır ise sigortacının sorumluluğu, sigortacının kaza
tarihi itibariyle benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer
veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen
orijinal parça bedeli ile sınırlıdır. Sigortacı bu paragraf kapsamındaki
onaya ilişkin tercihini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde onarım
merkezine veya hak sahibine bildirmediği durumda onayı varsayılır.
2.2. Hak sahibi aracının, bu madde uyarınca Hazine
Müsteşarlığınca belirlenen ölçütleri karşılayan, dilediği onarım merkezinde
onarılmasını talep edebilir. Bu durumda sigortacı, araç kaza tarihi
itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak
parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre
ödeme yapabilir. Sigortacı söz konusu bedel uygulaması hakkında hak
sahibini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde bilgilendirir.
Sigortacı bu süre içinde anılan bildirimi yapmadığı takdirde bildirim
konusu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez.
2.3. Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun
gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile
aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda,
araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda, aracın ilgili mevzuat
doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya
ibraz edilmeden tazminat ödenmez.
Onarım masrafları zarar gören aracın rizikonun
gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın
onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş
olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine
dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden
tazminat ödenmez.
Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle kendisine terk
edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile
hasarlı hali arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde
kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre bu maddede
yer alan usul çerçevesinde işlem yapılır. Hak sahibinin onayı ile aracı
hasarlı haliyle hak sahibine terk ederek tazminatı ödemek isteyen
sigortacı, tespit edip hak sahibine bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden
itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır.
Kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi
tarafından tedarik veya tazmin edilmesi halinde hasarlı parçalar talep
ettiği takdirde sigortacının malı olur.
Kısmi hasar halinde tarafların mutabakatıyla onarım
yerine nakdi ödeme yapılabilir.
Araç sicilinde bulunan işleme engel kayıtlar
sebebiyle, belirtilen hurda veya çekme belgesinin hak sahibi tarafından
alınamaması ve sigorta şirketine ibraz edilememesi halinde, tazminat
ödemesi, ilgili tutarın sigortacı tarafından masrafları tazminat tutarından
mahsup edilmek üzere, mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdii
suretiyle de yapılabilir. Bu durumda hurda veya çekme belgesi aranmaz ve
ödeme bilgisi sigorta şirketince ilgililere bildirilir.
2.4. Dava açılması halinde, sigortalının ihbarı ile
sigortacı takip ve idare etmek üzere davaya her aşamada dahil olur.
Sigortalı, sigortacının göstereceği avukata gereken vekâletnameyi vermek
zorundadır. Sigortacı karşı taraf lehine hükmedilen dava masrafları ile
mahkemece hükmedilen karşı taraf avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür.
Şu kadar ki, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacı bu
masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde öder.
Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu
kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde, sanığın izni ile
sigortacı da savunmaya iştirak eder. Bu takdirde, sigortacı yalnız seçtiği
avukatın giderlerini öder.
2.5. İncelemeler hasar ihbarı üzerine üç ay içinde
tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan mahsup edilmek üzere, tarafların
mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak bilirkişi
tespitlerine göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde
ellisini avans olarak öder.
B.3.
SİGORTACININ HALEFİYETİ
Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken hak
sahibi yerine geçer.
B.4.
ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA
RÜCU HAKKI
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine
ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması
veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı
ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve
bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını
veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya
eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru
sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat
hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini
yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el
konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali
sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta
belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı
mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki
alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya
ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş
olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı,
parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu
maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu
genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine
getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması
veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme
olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu
kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında
sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin,tedavi veya yardım amaçlı sağlık
kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller
hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu
vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi
yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat
sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak
sahibinden talep edemez.
C.1.
SİGORTA ÜCRETİNİN ÖDENMESİ
Sigorta ücreti; prim, Güvence Hesabına katılma payı
ile sigorta sözleşmesine, bedeline veya primine ilişkin olarak mevcut ve
ileride konulacak vergi, resim ve harçlardan oluşur.
Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz
poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. Ancak taraflar, sigorta
priminin en az dörtte biri poliçenin teslimi karşılığında peşin olmak
koşuluyla, taksitler halinde ödenmesini kabul edebilirler. Bu takdirde
sigortacı prim ödenmemesi sebebiyle sahip olduğu sözleşmenin feshi hakkından
vazgeçmiş sayılır.
C.2.
SÖZLEŞME YAPILDIĞI SIRADA BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Sigorta ettiren/sigortalı, sözleşmenin yapılması
sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya
bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış
bildirilen hususlar, sözleşmenin değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek
nitelikte ise, önemli kabul edilir. Sigortacı tarafından yazılı olarak
sorulan hususlar, aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır.
Sigortacı sigorta ettirene/sigortalıya cevaplaması
için sorular içeren bir liste vermişse, sunulan listede yer alan sorular
dışında kalan hususlara ilişkin olarak sigorta ettirene/sigortalıya hiçbir
sorumluluk yüklenemez; meğerki sigorta ettiren/sigortalı önemli bir hususu
kötü niyetle saklamış olsun.
Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta
ettirenin/sigortalının ihmali ile beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğinin
tespiti durumunda, bu ihlal tazminatın miktarına yahut rizikonun
gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre
ihlal sonucu tazminat miktarına etki eden tutar ilgisine göre sigorta ettirene/sigortalıya
rücu edilir. İhmal kast derecesinde ve beyan yükümlülüğünün ihlali ile
gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, hak sahibine ödenen tüm
tazminat ilgisine göre sigorta ettirene/sigortalıya rücu edilir, bağlantı
yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı
dikkate alarak, ödenen sigorta tazminatını rücuen tahsil eder.
C.3.
SİGORTALININ/SİGORTA ETTİRENİN SİGORTA SÜRESİ İÇİNDE İHBAR YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE
SONUÇLARI
Sigortalı/sigorta ettiren, sözleşmenin
yapılmasından sonra, sigortacının izni olmadan rizikoyu veya mevcut durumu
ağırlaştırarak tazminat tutarının artmasını etkileyici davranış ve
işlemlerde bulunamaz.
Sigortalı/sigorta ettiren veya onun izniyle
başkası, rizikonun gerçekleşme ihtimalini artırıcı veya mevcut durumu
ağırlaştırıcı işlemlerde bulunursa yahut sözleşme yapılırken açıkça riziko
ağırlaşması olarak kabul edilmiş bulunan hususlardan biri gerçekleşirse
derhâl; bu işlemler bilgisi dışında yapılmışsa, bu hususu öğrendiği
tarihten itibaren en geç on gün içinde durumu sigortacıya bildirir.
Sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren 8 gün içinde prim farkının
ödenmesi hususunu sigortalıya/sigorta ettirene ihtar eder.
Sigortalı/sigorta ettiren, ihtarın tebliğ tarihini takip eden sekiz gün
içinde talep olunan prim farkını sigortacıya öder.
Rizikonun gerçekleşmesinden sonra
sigortalının/sigorta ettirenin ihmali belirlendiği ve değişikliklere
ilişkin beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğinin saptandığı takdirde, söz
konusu ihlal tazminat miktarına ya da rizikonun gerçekleşmesine etki
edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre, ihlal sonucu tazminat
miktarına etki eden tutar ilgisine göre sigortalıya/sigorta ettirene rücu
edilir. Sigortalının/sigorta ettirenin kastı hâlinde ise meydana gelen değişiklik
ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, bu durumda hak sahibine
ödenen tüm tazminat ilgisine göre sigortalıya/sigorta ettirene rücu edilir.
Bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki
oranı dikkate alarak ödenen sigorta tazminatını ilgisine göresigortalıya/sigorta ettirene rücu eder.
Sigortalı/sigorta ettiren, sigortacı tarafından tebliğ edilen prim farkını
süresinde ödemediği ve rizikonun sigortacı tarafından fark priminin tebliğ
edilmesini takip eden sekiz günden sonra gerçekleştiği durumda sigortacı
ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak ödenen
sigorta tazminatını ilgisine göre sigortalıya/sigorta ettirene rücu
edebilir.
Sigortalı/sigorta ettiren; kazaya karışılması, bu
genel şartlar kapsamındaki sigorta teminatına dahil hususlarla ilgili dava
açılması gibi sorumluluğunu gerektirecek olayları, on gün içinde,
sigortacıya bildirir. Bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek
tazminatta artışa neden olmuşsa, artan kısım ilgisine göre
sigortalıya/sigorta ettirene rücu edilir.
C.4.
SİGORTALININ DEĞİŞMESİ
Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan
sigortalıyı takip eder.
Sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme
değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına
göre prim iadesi yapılır. Ancak, mevcut sözleşme sigortalının değiştiği
tarihten itibaren onbeş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın
ve prim ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerlidir.
C.5.
TEBLİĞ VE İHBARLAR
Sigortacıya yapılacak bildirimler sigorta
şirketinin merkezine veya sözleşmede yer verilen ilgili temsilciliğine veya
sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye noter eliyle veya taahhütlü
mektupla yapılır.
Sigortacının bildirimleri de sigortalının poliçede
gösterilen adresine veya bu adres değişmişse son bildirilen adresine aynı
surette yapılır.
Taraflar imza karşılığı ile elden verilen mektup
veya telgrafla yapılan bildirimler de taahhütlü mektup hükmündedir.
Sigorta sözleşmesinde belirlenen elektronik
haberleşme yöntemleri ile de tebliğ ve ihbar yapılabilir.
C.6.
SIRLARIN SAKLI TUTULMASI
Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler bu
sözleşmenin yapılması dolayısıyla sigortalıya ait olarak öğreneceği
sırların saklı tutulmamasından doğacak zararlardan sorumludurlar. Sigortalı
iş bu poliçeye taraf olmakla sigorta konusu araca ilişkin sigortalıyı
tanımlamayan bilgilerin 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık
Kanununun 31/A ve 31/B maddeleri hükmü çerçevesinde paylaşılmasına rıza
göstermiş sayılır.
C.7.
YETKİLİ MAHKEME
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa
ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta
sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde
açılabileceği gibi, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar
görenin ikametgâhının bulunduğu mahkemede de açılabilir. Uyuşmazlığın
çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir.
C.8.
ZAMANAŞIMI
Motorlu araç kazalarından doğan zararların
tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zarar ve tazminat yükümlüsünü
öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak
on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza
kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu
süre tazminat talepleri için de geçerlidir.
Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse,
sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı,
tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin
birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine
getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki
yılda zamanaşımına uğrar.
Diğer hususlarda genel hükümler uygulanır.
C.9. ÖZEL
ŞARTLAR
Bu genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla özel
şartlar konulabilir.
C.10.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır.
C.11.
YÜRÜRLÜK
Bu Genel Şartlar 1/6/2015 tarihinde yürürlüğe
girer.
Ekler için tıklayınız
|