|
Yüksek Planlama
Kurulundan:
Tarih:
2/10/2014
Karar No: 2014/28
Konu: Orta Vadeli
Mali Plan (2015-2017)
Yüksek Planlama Kurulunca;
Maliye Bakanlığının 26/9/2014 tarihli ve
8328 sayılı yazısı dikkate alınarak; “Orta Vadeli Mali Plan (2015-2017)”ın kabulüne, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 16 ncı maddesine göre karar verilmiştir.
ORTA
VADELİ MALİ PLAN
(2015 -
2017)
GİRİŞ
2015-2017
dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere
gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle
birlikte hedef açık ve borçlanma durumu ile kamu idarelerinin ödenek teklif
tavanlarını içerecek şekilde Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak
Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanmıştır.
2015-2017
döneminde ekonomi politikasının temel amacı enflasyonla mücadeleye
kararlılıkla devam etmek ve cari işlemler açığını tedricen düşürerek
büyümeyi artırmak olarak belirlenmiştir. Bu amaca yönelik olarak, para ve
maliye politikalarında sıkı duruş devam ettirilecek, gelir politikasıyla da
bu duruş desteklenecek ve özellikle yapısal reformlara hız verilecektir.
Mali
Plan döneminde maliye politikası bu amaç ve önceliklerle uyumlu olarak
ekonomik istikrarın desteklenmesi, yurtiçi tasarrufların artırılarak cari
açığın kontrol altında tutulması, enflasyonla mücadele edilmesi ve büyüme
potansiyelinin yukarı çekilmesine yardımcı olacak şekilde uygulanacaktır.
2015-2017 döneminde kamu kesimi borçlanma gereğinin ve faiz dışı
harcamaların kontrol altında tutulması suretiyle mali disiplin sürdürülecek,
kamu maliyesi alanında elde edilen kazanımların gelecek dönemde de
korunması sağlanacaktır.
Orta
Vadeli Mali Plana dayalı olarak hazırlanacak 2015-2017 yılları merkezi
yönetim bütçesi, kaynakların belirlenmiş temel politika öncelikleri
doğrultusunda tahsisini ve kamu harcamalarının etkililiğinin artırılmasını
amaçlamaktadır.
Bu
kapsamda, 2015-2017 döneminde yapısal reformların mali disiplini
destekleyici bir araç olarak kullanılmasına devam edilecektir. Mevcut
harcama programları gözden geçirilerek verimsiz harcamalar tasfiye edilecek
ve bu yolla oluşturulacak mali alan özellikle büyümeyi destekleyecek kamu
altyapı yatırımlarında, teşviklerde, eğitim alanında ve AR-GE desteklerinde
kullanılacak şekilde önceliklendirilecektir.
2015-2017
dönemi merkezi yönetim bütçesinin hazırlığına esas teşkil edecek temel
makroekonomik göstergeler, gelir ve gider tahminleri, hedef bütçe açığı ve
açık finansmanı ile genel ve özel bütçeli idarelerin ödenek teklif tavanlarına
Mali Planın izleyen bölümlerinde yer verilmiştir. Kamu idareleri, Orta
Vadeli Program ile Orta Vadeli Mali Planda yer alan politika önceliklerini,
makroekonomik göstergeleri ve ödenek tavanlarını esas almak suretiyle, çok
yıllı bütçeleme anlayışına uygun olarak kendi kurumsal önceliklerini
belirleyecek ve 2015, 2016 ve 2017 yılları için bütçe tekliflerini
sunacaklardır.
I. MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİNİN DAYANDIĞI TEMEL
MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER VE POLİTİKALAR
A.Temel Makroekonomik Göstergeler
2015-2017
dönemi merkezi yönetim bütçesi gelir ve gider tahminlerinin
belirlenmesinde, Orta Vadeli Programda öngörülen ve Tablo 1’de yer alan
makroekonomik göstergeler esas alınmıştır. Kamu idareleri tarafından 2015,
2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olarak sunulacak bütçe tekliflerinde söz
konusu göstergeler dikkate alınacaktır.
Tablo 1- Temel Makroekonomik Göstergeler
|
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
GSYH Büyümesi (%, Sabit Fiyatlarla)
|
4,0
|
5,0
|
5,0
|
|
GSYH (Milyar TL, Cari Fiyatlarla)
|
1.945
|
2.150
|
2.370
|
|
GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla)
|
850
|
907
|
971
|
|
TÜFE Yılsonu (%)
|
6,3
|
5,0
|
5,0
|
B. Bütçe Giderlerine İlişkin Temel
Politikalar
2015-2017
döneminde maliye politikası, gelir ve gider, bütçe açığı ve faiz dışı
dengeye ilişkin olarak belirlenen orta vadeli mali hedeflere ulaşılmasını sağlayacak
perspektifte yürütülecektir.
Mali
Plan döneminde, kamu harcama politikasının çok yıllı bütçeleme yaklaşımı
çerçevesinde, belirlenen politika öncelikleri dikkate alınarak ve kamu
idarelerine tahsis edilen ödenek tavanları doğrultusunda yürütülmesi esas
olacaktır.Kaynak kullanımında
etkinliği artırmak ve hesap verebilirliği güçlendirmek amacıyla, başta
hizmet alımları olmak üzere kamu harcamalarına ilişkin karar alma sürecinde
fayda-maliyet analizlerinden yararlanılacaktır. Öte yandan bütçeleme
süreçlerinde kullanılan kamu kaynağıyla elde edilen çıktı ve sonuçların
daha etkin bir şekilde ilişkilendirilmesi amacıyla merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinde, kamu hizmetlerini program yaklaşımıyla ele
alan bütçe yapısına geçilmesine ilişkin çalışmalara devam edilecektir.
Mali
Plan döneminde kamu yatırımlarının, büyümeye, özel kesim yatırımlarını
desteklemeye, bölgelerin gelişme potansiyellerini harekete geçirmeye,
istihdamı ve ülke refahını artırmaya katkısının azami seviyeye çıkarılması
amaçlanmaktadır. Bu amaçla kamu yatırım ödenekleri özel sektörün üretken
faaliyetlerini destekleyecek nitelikteki altyapı yatırımlarına
yönlendirilecek, demiryolu, liman, lojistik merkezi gibi alanlara özel önem
verilecektir. Kamu ve özel kesim yatırımları birbirlerini tamamlayacak
şekilde bütüncül bir bakış açısıyla ele alınacak, kamu yatırımları, özel
sektör tarafından gerçekleştirilemeyecek ekonomik ve sosyal altyapı
alanlarında yoğunlaştırılacaktır. 2015-2017 döneminde bölgesel kalkınma
projeleri kapsamında özel sektör yatırımlarının desteklenmesi amacıyla
ekonomik ve sosyal altyapı ile beşeri kaynakların geliştirilmesine yönelik
projelerin gerçekleştirilmesine devam edilecektir.
Mali
Plan döneminde, tarımsal destekleme amacıyla yapılan transferler; etkinlik,
verimlilik ve katma değerin artırılması hedefi çerçevesinde gözden
geçirilerek bu alanda gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
2015-2017
döneminde kamu idarelerinin kamu iç kontrol standartlarına uyum kapasitesi
artırılacak, kamu iç kontrol mevzuatı güncellenecektir. Kamuda risk
yönetimi uygulamaları yaygınlaştırılacaktır. Mali Yönetim ve Kontrol
Merkezi Uyumlaştırma Biriminin izleme fonksiyonu güçlendirilecektir. Kamu
idarelerinin mali yönetim ve kontrol alanındaki hizmetlerinin etkinliğini
artırmaya yönelik olarak insan kaynakları alt yapısını güçlendirmek
amacıyla faaliyetler yürütülecektir.
Mali
Plan döneminde iç denetim sisteminin idarelerde daha etkin bir şekilde
uygulanmasını sağlamak amacıyla iç denetimin insan kaynakları altyapısı
nitelik ve nicelik olarak güçlendirilecektir. Kamu idarelerinin Kamu İç
Denetim Standartlarına uyum düzeylerinin arttırılması sağlanacaktır.
Politika
oluşturma ve analiz sürecinde büyük önem taşıyan genel yönetim mali
istatistikleri kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayacak detayda,
uluslararası standartlarla uyumlu ve düzenli olarak yayımlanacaktır.
C. Bütçe Gelirlerine İlişkin Temel Politikalar
2015-2017
döneminde izlenecek kamu gelir politikası adil ve etkin bir vergi sistemi oluşturma
hedefi doğrultusunda; istihdam ve yatırımları teşvik edecek, yurtiçi
tasarrufları artıracak, bölgesel gelişmişlik farklarını azaltacak, ekonominin
rekabet gücünü geliştirecek ve şirketlerin öz sermaye yapılarını
güçlendirecek şekilde yürütülecektir. Kamu mali sisteminin ihtiyaç duyduğu
gelirlerin sağlıklı ve sürekli kaynaklardan elde edilmesi temel amaçtır. Bu
kapsamda, kamu gelir politikasına ilişkin olarak belirlenen ilke ve
hedefler aşağıda belirtilmiştir.
Vergi
kanunları ile uygulamalarında istikrar ve sadeliği sağlamaya yönelik
çalışmalara devam edilecektir. Vergiye gönüllü uyumun artırılmasına ve
vergi tabanının genişletilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir.
Gelir
dağılımının iyileştirilmesine ve sürdürebilir kalkınmaya katkı sağlanmasına
yönelik çalışmalarda, vergilemede şeffaflık ve öngörülebilirlik esas
alınacaktır.
Elektronik
ticarette vergi kaybının önlenmesine yönelik gerekli hukuki ve idari
düzenlemelere yönelik çalışmalar devam edecektir.
Cari
açığı ve dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik olarak ihracatta katma değeri
yüksek markalı ürün ile hizmetlerin üretim ve pazarlaması, ithal edilen ara
malları ile yatırım mallarının yurtiçinde üretiminin desteklenmesi
çalışmalarına devam edilecektir. Uluslararası alanda rekabet gücünün artırılması
amacıyla sınai mülkiyet haklarının ticarileştirilmesine
yönelik teşvik tedbirlerine ilişkin çalışmalar sürdürülecektir.
Orta ve
yüksek teknoloji ürünlerinin yurtiçindeki üretim kapasitesi ile ihracat
içindeki payının artırılmasına yönelik çalışmalara devam edilecektir.
Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesine, yatırım, istihdam
ve ihracatın artırılmasına, sanayide yüksek katma değerli ürünler
geliştirmek suretiyle ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet
gücünün yükseltilmesine ve ülkeye giren doğrudan yabancı sermaye
yatırımlarının artırılmasına yönelik vergi politikası uygulamalarına devam
edilecektir.
Yatırım
ortamıyla ilgili işlem maliyetlerinin azaltılması amacıyla damga vergisi ve
harç uygulamalarının gözden geçirilmesi çalışmalarına devam edilecektir.
Tarımda
katma değeri yüksek, sanayi girdisi olarak kullanılan ürünlerin üretiminin
artırılması teşvik edilecek, tarımda ölçek ekonomisi ve tarım üretiminin
desteklenmesine yönelik vergi politikaları geliştirilecektir.
Ekonominin
dinamizm kaynağı olan KOBİ’lerin optimal işletme
büyüklüğüne ulaştırılması, finansmana erişimlerinin kolaylaştırılması ve
ucuzlatılması ile Ar-Ge kapasitelerinin
artırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
Enerji
tüketiminde tasarrufun sağlanması amacıyla konut ve işyerlerinde enerji
tasarrufuna ilişkin harcamalar ile enerji verimliliği çerçevesinde enerji
tasarrufu sağlayıcı araçların vergisel yönden teşviki sağlanacaktır.
Enerji
kaynaklarının çeşitliliği ile yenilenebilir enerji kaynaklarının yatırım ve
üretiminin artırılmasına ilişkin vergisel teşvik mekanizmalarının
geliştirilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir.
Haksız
rekabetin önlenmesi, kaynak dağılımında etkinliğin sağlanması, ekonomide
rekabet gücünün ve kamu gelirlerinin artırılması amacıyla kayıt dışılıkla
mücadeleye kararlılıkla devam edilecektir. Bu kapsamda; denetim daha etkin
hale getirilecek, idarenin uygulama kapasitesi ve bilişim altyapısı
geliştirilecek, kaçakçılıkla mücadelede kurumlar arası işbirliği ile veri
paylaşımı artırılacak ve toplumsal farkındalık
yaygınlaştırılacaktır. “Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem
Planı” çerçevesinde yapılmakta olan kayıt dışılıkla mücadeleye toplumun tüm
kesimlerinin katılımının sağlanmasına yönelik çalışmalara devam
edilecektir.
İmalat sanayinin
rekabet gücünün artırılması ve dünya ticaretinden daha fazla pay alması
için istihdam, enerji ve hammadde girdi maliyetlerini azaltacak, hammadde
güvenliğini sağlayacak, istihdam kalitesini yükseltecek vergi politikaları
geliştirilecektir.
İstisna,
muafiyet ve indirimler nedeniyle oluşan vergi harcamalarının mali
etkilerinin analiz edilmesi, etkin olmayan düzenlemelerin kaldırılması veya
revize edilmesi, sisteme dahil edilmesi öngörülen
istisna, muafiyet ve indirimlere ilişkin kriterlerin belirlenmesi ve
uygulama sonuçlarının düzenli bir şekilde değerlendirilmesi ile vergi
harcamaları konusunda kamuoyunun sürekli olarak bilgilendirilmesi
çalışmalarına devam edilecektir.
İşgücü
piyasasında başta kadınlar olmak üzere gençler ile dezavantajlı grupların
istihdamının artırılması, işletmelerin ilave istihdam oluşturması ve kayıt
dışı istihdamın engellenmesi için gerekli vergisel düzenlemeler tespit
edilecek ve gerekli kanuni düzenlemelerin yazımı çalışmalarına devam
edilecektir.
İstanbul
Uluslararası Finans Merkezi Programı kapsamında, vergisel düzenlemelerle
rekabet gücü artırılarak finansal işlemlerin ülkemizde yapılmasının
sağlanmasına, finansal kurum ve yatırımcılar için belirsizliği giderici ve
uygulamada uzmanlaşmayı sağlayıcı tedbirler alınmasına yönelik çalışmalara
devam edilecektir. Özel sektörün finansmanında sermaye piyasalarının
kullanılmasının teşvik edilmesi kapsamında halka açık olmayan şirketlerin
sermaye piyasasına açılması sağlanarak sermayenin tabana yayılmasına
yönelik çalışma yapılacaktır.
Tasarım
kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik desteklerin artırılması ve ilgili
mevzuatın bu doğrultuda geliştirilmesine yönelik tedbirlerin alınması için
yapılan çalışmalara devam edilecektir.
Vergisel
araçlarla yurtiçi tasarrufların artırılması ve özendirilmesi için mevcut
düzenlemeler gözden geçirilecek ve gerekli mevzuat çalışmaları
yapılacaktır.
Yerel
yönetimlerin mali imkanlarını güçlendirmek için kentsel rantların
değerlendirilmesi ve emlak vergisi dahil olmak
üzere öz gelirlerinin artırılması ve bu gelirlerin genel vergi sistemi ile
uyumunu sağlayacak mevzuat düzenlemelerinin yapılması çalışmalarına devam
edilecektir.
Üretim
faktörlerinin etkin dağılımının sağlanmasında vergi politikası etkili
şekilde kullanılacaktır.
Vergi
mevzuatına yönelik düzenlemelerde toplumun ve ilgili tarafların
katkılarının daha etkin bir şekilde alınacağı bir sistem oluşturulacaktır.
Avrupa
Birliği'ne katılım sürecinde müktesebata uyum çalışmalarına devam
edilecektir.
II. MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE BÜYÜKLÜKLERİ
A.Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi
Orta
Vadeli Mali Plan dönemi merkezi yönetim bütçe dengesi ve faiz dışı fazla
hedefleri Tablo 2’de yer almaktadır.
Tablo 2-
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi ve Faiz Dışı Fazlası
|
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (Milyon TL)
|
-20.963
|
-15.802
|
-7.088
|
|
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi / GSYH (%)
|
-1,1
|
-0,7
|
-0,3
|
|
Faiz Dışı Fazla (Milyon TL)
|
33.037
|
38.198
|
47.912
|
|
Faiz Dışı Fazla / GSYH (%)
|
1,7
|
1,8
|
2,0
|
2015 yılı
merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ye oranının
yüzde 1,1 olarak gerçekleşeceği, 2016 ve 2017 yıllarında ise sırasıyla
yüzde 0,7 ve yüzde 0,3’e düşeceği tahmin edilmektedir.
Orta
Vadeli Mali Plan döneminde, faiz dışı fazlanın GSYH’ye
oranının 2015 yılında yüzde 1,7, 2016 yılında yüzde 1,8, 2017 yılında ise
yüzde 2 olarak gerçekleşeceği öngörülmektedir.
Merkezi
yönetim bütçesinin program tanımlı gelir ve giderleri ile faiz dışı fazla
hedefleri ise Tablo 3’te yer almaktadır.
Tablo 3- Program Tanımlı Bütçe Büyüklükleri
|
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Giderleri
(Milyon TL)
|
418.928
|
452.826
|
486.320
|
|
Merkezi Yönetim
Bütçesi Faiz Dışı Giderleri / GSYH (%)
|
21,5
|
21,1
|
20,5
|
|
Merkezi Yönetim Bütçesi Gelirleri (Milyon TL)
|
439.667
|
480.913
|
525.610
|
|
Merkezi Yönetim
Bütçesi Gelirleri /GSYH (%)
|
22,6
|
22,4
|
22,2
|
|
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Fazlası (Milyon
TL)
|
20.739
|
28.087
|
39.290
|
|
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Fazlası / GSYH
(%)
|
1,1
|
1,3
|
1,7
|
B.Merkezi Yönetim Bütçe Giderleri
2015-2017
döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri; makroekonomik göstergeler, temel
politika belgelerinde ortaya konulan öncelikler ve kamu idarelerinin
ihtiyaçları esas alınarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, bütçe giderlerinin
ekonomik tasnif bazında belirlenmesinde kullanılan ve öne çıkan temel
unsurlar aşağıda belirtilmiştir.
Personel giderlerine
ilişkin ödeneklerin belirlenmesinde, 2013 yılında yapılan toplu sözleşme
görüşmeleri sonrası imzalanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet
Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2014 ve 2015 Yıllarını
Kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca kamu görevlilerinin mali ve
sosyal haklarında yapılan ve yapılacak artışlar, enflasyon hedefleri,
kamuda istihdam edilecek yeni personel sayısı ile personel giderlerini
etkileyen diğer düzenlemeler dikkate alınmıştır. Ayrıca kamuda yeni
personel istihdam edilmesi ile ilgili olarak merkezi yönetim bütçe
kanunlarında sınırlamalar konulmaya devam edileceği varsayılmıştır.
Mal ve
hizmet alım giderlerinin belirlenmesinde, kamu idarelerinin Orta Vadeli
Mali Plan döneminde uygulamaya koyacakları yeni programlar, hizmet
genişlemesine bağlı olarak ortaya çıkacak ihtiyaçlar, fiyat artışları,
döviz kuru ve petrol fiyat tahminleri, sokak aydınlatma giderlerine ilişkin
tahminler ile kamu hizmetlerinden yararlanacak kişi sayısındaki artış gibi
unsurlar dikkate alınmıştır.
Cari transferlerin belirlenmesinde, başta sosyal
güvenlik sisteminin finansman ihtiyacı olmak üzere, tarımsal destekleme
ödemeleri, sosyal amaçlı transferler ve hane halkına yapılan transferler,
bireysel emeklilik sisteminde yer alan kişi sayısı ile engelli evde bakımı
gibi sosyal yardımlardan yararlanacak kişi sayısı göz önünde
bulundurulmuştur. Ayrıca sigorta prim alacaklarının yeniden
yapılandırılması neticesinde prim tahsilatında meydana gelecek artışlar ile
sosyal güvenlik mevzuatında yapılan düzenlemelerin etkisi vediğer transfer
kalemleri dikkate alınmıştır. Vergi gelirlerindeki artışa paralel olarak
mahalli idare paylarında artış gerçekleşeceği varsayılmıştır.
Sermaye
giderlerinin belirlenmesinde Orta Vadeli Mali Plan döneminde kamu yatırımlarına
ilişkin belirlenen hedefler ile bölgesel kalkınma projeleri kapsamında
yapılacak yatırımlar dikkate alınmıştır.
Sermaye
transferlerinin belirlenmesinde, Orta Vadeli Mali Plan döneminde KÖYDES,
SUKAP, SODES ve Ar-Ge projelerine desteğin devam
ettirilmesi öngörülmüş ve TCDD’ye yapılacak transferler dikkate alınmıştır.
Borç
verme giderlerinde ise TCDD’nin sermaye ihtiyacı başta olmak üzere
KİT’lerin mali yapısı dikkate alınmıştır.
Yedek
ödeneklerin belirlenmesinde yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçlar göz
önünde bulundurulmuştur.
Diğer
taraftan, faiz giderlerinin tahmininde borç stokunun yapısı ve seyri,
ulusal ve uluslararası piyasalardaki dalgalanmaların faiz giderlerine olası
etkileri dikkate alınmıştır.
Yukarıda
yapılan açıklamalar çerçevesinde 2015-2017 dönemi merkezi yönetim bütçe
giderleri Tablo 4’te yer aldığı şekilde belirlenmiştir.
Tablo 4-
Ekonomik Sınıflandırma Bazında Merkezi Yönetim Bütçe Giderleri
|
(Milyon
TL)
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
Merkezi
Yönetim Bütçe Giderleri
|
472.943
|
506.841
|
541.335
|
|
Faiz
Dışı Giderler
|
418.943
|
452.841
|
486.335
|
|
- Personel Giderleri
|
119.170
|
129.223
|
139.367
|
|
- Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi
Giderleri
|
20.325
|
22.044
|
23.770
|
|
- Mal ve Hizmet Alım Giderleri
|
41.153
|
43.786
|
46.454
|
|
- Cari Transferler
|
176.425
|
193.035
|
205.895
|
|
- Sermaye Giderleri
|
40.955
|
44.855
|
49.453
|
|
- Sermaye Transferleri
|
6.798
|
7.340
|
7.873
|
|
- Borç Verme
|
10.545
|
9.568
|
10.375
|
|
- Yedek Ödenek
|
3.573
|
2.990
|
3.148
|
|
Faiz
Giderleri
|
54.000
|
54.000
|
55.000
|
Yukarıda
yer alan merkezi yönetim bütçe giderlerinin GSYH’ye
oranları ise Tablo 5’te gösterilmiştir.
Tablo 5-
Merkezi Yönetim Bütçe Giderlerinin GSYH’ye Oranı
(%)
|
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
Merkezi
Yönetim Bütçe Giderleri
|
24,3
|
23,6
|
22,8
|
|
Faiz
Dışı Giderler
|
21,5
|
21,1
|
20,5
|
|
- Personel Giderleri
|
6,1
|
6,0
|
5,9
|
|
- Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi
Giderleri
|
1,0
|
1,0
|
1,0
|
|
- Mal ve Hizmet Alım Giderleri
|
2,1
|
2,0
|
2,0
|
|
- Cari Transferler
|
9,1
|
9,0
|
8,7
|
|
- Sermaye Giderleri
|
2,1
|
2,1
|
2,1
|
|
- Sermaye Transferleri
|
0,3
|
0,3
|
0,3
|
|
- Borç Verme
|
0,5
|
0,4
|
0,4
|
|
- Yedek Ödenek
|
0,2
|
0,1
|
0,1
|
|
Faiz
Giderleri
|
2,8
|
2,5
|
2,3
|
2015-2017
döneminde, merkezi yönetim bütçe giderlerinin GSYH’ye
oranının sırasıyla yüzde 24,3, yüzde 23,6 ve yüzde 22,8 olarak
gerçekleşmesi öngörülmüştür.
C.Merkezi
Yönetim Bütçe Gelirleri
Merkezi
yönetim bütçe gelirleri, Orta Vadeli Programda yer alan makroekonomik
göstergeler ile gelir politikalarının bütçe gelirlerine etkileri, ulusal ve
uluslararası piyasalardaki gelişmeler ve gelirlerin geçmiş yıllarda
gösterdiği eğilim dikkate alınarak belirlenmiştir.
Tablo 6-
Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri
|
(Milyon
TL)
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri (Net)
|
451.979
|
491.039
|
534.247
|
|
Merkezi Yönetim Bütçesi Vergi Gelirleri (Net)
|
389.501
|
427.860
|
468.541
|
Tablo 7- Merkezi Yönetim Bütçe Gelirlerinin GSYH’ye Oranı (%)
|
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri (Net)/GSYH
|
23,2
|
22,8
|
22,5
|
|
Merkezi
Yönetim Bütçesi Vergi Gelirleri (Net)/GSYH
|
20,0
|
19,9
|
19,8
|
2015-2017
Mali Plan dönemi sonunda merkezi yönetim bütçe gelirlerinin GSYH’ye oranının yüzde 22,5, vergi gelirlerinin GSYH’ye oranının ise yüzde 19,8 olarak gerçekleşeceği
beklenmektedir.
III. MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE AÇIĞININ FİNANSMANI
Borç yönetiminin temel ilkeleri 1/9/2002 tarihli ve
24863 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Borç ve Risk Yönetiminin
Koordinasyonu ve Yürütülmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik ile;
·Makroekonomik
dengeleri gözeterek para ve maliye politikaları ile uyumlu, sürdürülebilir,
saydam ve hesap verilebilir bir borçlanma politikası izlenmesi,
·Finansman
ihtiyaçlarının, iç ve dış piyasa koşulları ve maliyet unsurları göz önüne
alınarak belirlenen risk düzeyi çerçevesinde, orta ve uzun vadede mümkün
olan en uygun maliyetle karşılanması
olarak
belirlenmiştir.
Söz konusu ilkeler çerçevesinde, merkezi yönetim
bütçe açığının finansmanına yönelik olarak stratejik ölçütlere dayalı
borçlanma politikaları yürütülmektedir.
2015-2017
döneminde aşağıda sıralanan stratejik ölçütler vasıtasıyla orta ve uzun
vadede piyasa risklerinin kontrol altında tutulması hedeflenmektedir.
·Likidite Riski: Nakit ve borç
yönetiminde oluşabilecek likidite riskinin azaltılması amacıyla güçlü
rezerv tutulması ve ortalama vadenin piyasa koşulları elverdiği ölçüde
uzatılarak vadesine 12 aydan az kalmış senetlerin payının azaltılması,
·Faiz Riski: TL cinsi borçlanmanın
ağırlıklı olarak sabit faizli enstrümanlarla
yapılarak gelecek 12 ayda faizi yenilenecek senetlerin payının azaltılması,
·Döviz Kuru Riski: Borçlanmanın
ağırlıklı olarak TL cinsinden yapılması.
Söz konusu stratejik ölçütlerle uyumlu olarak
hazırlanan finansman programı çerçevesinde, iç borçlanma stratejileri,
ihale duyuruları gibi borçlanmaya ilişkin bilgilerin düzenli olarak
açıklanmasına devam edilecektir. Ayrıca, ikincil piyasalarda sağlıklı bir
verim eğrisinin oluşturulması ve likiditenin sağlanmasına yönelik olarak
senetlerin azalan vadelerde yeniden ihraç edilmesi politikası
sürdürülecektir.
AB tanımlı genel yönetim nominal
borç stokunun GSYH’ye oranının seyri aşağıdaki
tabloda sunulmaktadır:
Tablo 8-AB Tanımlı Genel Yönetim
Nominal Borç Stokunun GSYH’yeOranı (%)
|
|
2015
|
2016
|
2017
|
|
AB Tanımlı Genel Yönetim Nominal Borç Stoku/GSYH
|
31,8
|
30,0
|
28,5
|
AB tanımlı genel yönetim nominal borç stokunun GSYH’ye oranının
2017 yılında yüzde 28,5 seviyesine düşürülmesi hedeflenmektedir.
IV. KURUMSAL ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI VE BÜTÇE
SÜRECİNE İLİŞKİN HUSUSLAR
A.Kurumsal
Ödenek Teklif Tavanları
5018 sayılı Kanunun 16 ncı
maddesi gereğince, söz konusu Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde
yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin
2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin ödenek teklif tavanları ekli
tablolarda yer almaktadır.
Kamu
idarelerinin ödenek teklif tavanları belirlenirken, makroekonomik
göstergeler ile Orta Vadeli Programda belirlenen politika öncelikleri, kamu
idarelerinin ihtiyaçları ve yürüttükleri önemli faaliyet ve projeler
dikkate alınmıştır.
B.Bütçe
Sürecine İlişkin Hususlar
2015,
2016 ve 2017 yılları bütçe
teklifleri 5018 sayılı Kanunun 15, 16, 17 ve 18 inci maddelerine uygun
olarak çok yıllı bütçeleme anlayışı ile uyumlu bir şekilde hazırlanacaktır.
Çok
yıllı bütçelemenin başarılı bir şekilde sürdürülmesi, bütçe uygulamalarında
kamu idareleri arasında gerekli işbirliği ve eşgüdümün sağlıklı bir şekilde
yürütülmesine bağlı bulunmaktadır. Bütün kamu idareleri, önceki dönemlerde
olduğu gibi 2015-2017 yıllarını kapsayan çok yıllı bütçe döneminde de aynı
anlayışla hareket edeceklerdir.
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel
bütçeli idareler, Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım
Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberindeki esas ve usuller
çerçevesinde 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin bütçe tekliflerini
hazırlayacaklar ve 14 Ekim 2014
tarihine kadar kesinleşen bütçe tasarılarını Maliye Bakanlığına (Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne) göndereceklerdir.
Orta Vadeli Mali Plan Cetveller
|