|
ARAŞTIRMA
ALTYAPILARININ DESTEKLENMESİNE DAİR KANUN
Kanun No. 6550Kabul
Tarihi: 3/7/2014
Amaç ve kapsam
MADDE 1 ‒ (1) Bu Kanunun amacı, araştırma altyapılarının
daha etkin kullanımını ve sürdürülebilirliğini sağlamak üzere
desteklenmesine ilişkin hususları düzenlemektir.
(2) Bu Kanun, Kurul tarafından yeterlik kararı
verilen araştırma altyapılarının desteklenmesine ilişkin hususlar ile buna
dair görev, yetki ve sorumlulukları kapsar.
(3) Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına
bağlı yükseköğretim kurumları bünyesinde bulunan araştırma altyapıları,
özel kanunlarının hükümlerine tabidir.
Tanımlar
MADDE 2 ‒ (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Araştırma altyapısı: Yükseköğretim kurumları
bünyesinde, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine
dayalı makine-teçhizat, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, Ar-Ge
faaliyetlerinin yapıldığı ileri araştırma laboratuvarı, tematik araştırma
laboratuvarı ile merkezî araştırma laboratuvarı olarak sınıflandırılan
birimleri,
b) Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge): Kültür, insan
ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bu
bilginin yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması
için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları,
c) Ar-Ge personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan
görevli araştırmacı ve teknisyenleri,
ç) Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik
tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve
sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi
süreçlerinde tam veya yarı zamanlı çalışan en az lisans mezunu kişileri,
d) Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri
alanlarında yükseköğrenim görmüş ya da meslek lisesi veya meslek
yüksekokullarının teknik, fen ve sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi
ve deneyim sahibi kişileri,
e) Bakanlık: Kalkınma Bakanlığını,
f) Danışma kurulu: Araştırma altyapısı danışma
kurulunu,
g) Destek personeli: Ar-Ge faaliyetlerine katılan
veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, laborant, sekreter ve
benzeri personeli,
ğ) İleri araştırma laboratuvarı: Stratejik önemi
haiz alanlarda ulusal çapta yaygın etkisi olan çalışmalar yürütebilen ve
uluslararası rekabet gücüne sahip araştırma birimini,
h) Komite: İzleme ve Yeterlik Değerlendirme
Komitesini,
ı) Kurul: Araştırma Altyapıları Kurulunu,
i) Kurum hissesi: Kamu kurum ve kuruluşları
tarafından yürütülen Ar-Ge destek programlarında projenin yürütülmesi ve
sonuçlandırılması aşamasında araştırma altyapısının imkânlarından
faydalanılması karşılığı proje maliyetine bağlı olarak destek programını
yürüten kurum tarafından hesaplanan ve projenin fiilen yürütüldüğü
araştırma altyapısının faaliyetlerinde kullanılmak üzere proje bütçesine
dâhil edilen tutarı,
j) Merkezî araştırma laboratuvarı: Yükseköğretim
kurumlarında yürütülen araştırma ve ilgili faaliyetlerde ihtiyaç duyulan
makine-teçhizat ve diğer araştırma imkânlarını barındıran birimi,
k) Ortak araştırma altyapısı: Yükseköğretim
kurumları, kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör kuruluşları ve/veya sivil
toplum kuruluşları ortaklığıyla kurulan araştırma altyapısını,
l) Sekretarya: Araştırma altyapılarının
performansının izlenmesi ve değerlendirilmesi ile bu Kanun kapsamında
verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde oluşturulan birimi,
m) Tematik araştırma laboratuvarı: Belirli bir
bilimsel alanda uzmanlaşmış ve bu alanda ulusal ve bölgesel düzeyde Ar-Ge
faaliyeti yürütme kapasitesine sahip araştırma birimini,
n) Yenilik: Sosyal ve ekonomik faydaya
dönüşebilecek yeni ürün, hizmet, uygulama, yöntem, süreç veya iş modeli
fikri ile bunların neticelerini,
o) Yönetim kurulu: Araştırma altyapısı yönetim
kurulunu,
ö) Yükseköğretim kurumu: Üniversite ve yüksek
teknoloji enstitüleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarını,
ifade eder.
Araştırma Altyapıları Kurulu
MADDE 3 ‒ (1) Kurul; Kalkınma Bakanı başkanlığında Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile Millî Eğitim Bakanından oluşur. Alanında
uzman kişiler görüşlerinden yararlanılmak üzere Kurula davet edilebilir.
Kurul oy birliğiyle karar alır. Kurulun çalışma usul ve esasları
yönetmelikle düzenlenir.
(2) Kurulun görevleri şunlardır:
a) Kalkınma plan ve programları ile diğer hükümet
belgelerinde belirlenen politika ve öncelikler doğrultusunda araştırma
altyapılarıyla ilgili genel strateji ve öncelikleri belirlemek, uygulamaya
yönelik yol haritasını onaylamak.
b) Araştırma altyapılarına yeterlik verilmesi ve
yeterliğin kaldırılması kararlarını onaylamak.
c) Performanslarına göre araştırma altyapılarına
aktarılacak mali destekleri onaylamak.
ç) Araştırma altyapılarının yönetim kurulu
üyelerini onaylamak.
d) Araştırma altyapılarıyla ilgili özel sektör
ortaklığı ve işletme hakkı devri hususlarına onay vermek.
e) Araştırma altyapılarının şirket kurma ve
kurulmuş olan şirketlere ortak olma hususlarına ilişkin temel ilkeleri
belirlemek ve bu çerçevedeki teklifleri karara bağlamak.
f) Araştırma altyapıları için makine-teçhizat ve
sarf malzemesi alımlarında kaynakların verimli ve etkin kullanılmasına
yönelik tedbirler almak.
g) Yeterliği kaldırılan araştırma altyapılarına ait
taşınır ve taşınmaz malların devrine karar vermek.
ğ) Araştırma altyapıları personelinin mali
haklarına ilişkin alt ve üst limitleri belirlemek.
h) Yönetim ve danışma kurulu üyelerine yapılacak
ödemeleri belirlemek.
ı) Araştırma altyapılarının kullanımına ilişkin
temel ilke ve kuralları belirlemek.
i) Araştırma altyapıları konusundaki uluslararası
iş birliklerine katılım, uluslararası iş birliğine nakdî ve ayni katkı
sağlanması ve ilgili diğer hususlarda değerlendirmeler yapmak ve karar
vermek.
j) Gerekli gördüğü hâllerde sınırlarını açıkça
belirlemek şartıyla Komiteye yetki devri yapmak.
İzleme ve Yeterlik Değerlendirme
Komitesinin yapısı ve görevleri
MADDE 4 ‒ (1) Komite, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarının
başkanlığında Millî Eğitim Bakanlığı Müsteşarı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı Müsteşarı, Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve TÜBİTAK Başkanından
oluşur. Komite, görüşlerinden faydalanmak üzere alanında uzman kişileri
toplantılara davet edebilir. Komite, gerekli görmesi hâlinde alt komiteler
oluşturabilir.
(2) Komite, Kurulun görev alanına giren hususlarda
teknik düzeyde çalışmalar yapar ve karar önerileri oluşturur.
(3) Komite ve alt komitelerin çalışma ve karar alma
usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Araştırma altyapılarının statüsü
MADDE 5 ‒ (1) Kurul tarafından yeterlik kararı verilen
araştırma altyapıları tüzel kişilik kazanır ve bu Kanunla düzenlenmemiş
bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir.
Araştırma altyapılarının görev, yetki
ve sorumlulukları
MADDE 6 ‒ (1) Araştırma altyapılarının görev, yetki ve
sorumlulukları şunlardır:
a) Faaliyet alanıyla ilgili gerekli altyapıları
kurmak ve bunların işletmesini gerçekleştirmek.
b) Faaliyet alanları ile ilgili konularda eğitim,
temel ve uygulamalı araştırma, teknoloji geliştirme, teknoloji transferi,
girişimcilik, danışmanlık ve ticarileştirme faaliyetlerinde bulunmak.
c) Araştırma altyapıları imkânlarını Kurul
tarafından belirlenen temel ilke ve kurallar çerçevesinde yükseköğretim
kurumları, kamu kurum ve kuruluşları ve özel sektör ile diğer araştırmacı
ve kullanıcılara kesintisiz hizmet verecek şekilde sunmak.
ç) Özel sektör, yükseköğretim kurumları ve kamu
kurumları ile iş birliği içinde projeler hazırlamak ve bu projeleri
finansman sağlayan ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlara sunmak,
desteklenen projeleri yürütmek.
d) Ulusal ve uluslararası kaynaklarla ve kendi
gelirleriyle araştırma projeleri yürütmek.
e) Yükseköğretim kurumlarında yürütülen
eğitim-öğretim faaliyetlerine araştırma faaliyetlerini aksatmayacak şekilde
destek vermek.
f) Araştırma altyapılarında yürütülen faaliyetler
sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai mülkiyet haklarının
alınması, korunması ve kullanım haklarının diğer özel ve tüzel kişilere
verilmesi konularında gerekli tedbirleri almak.
g) Araştırma altyapılarında yürütülen çalışmalarla
ilgili fikrî ve sınai mülkiyet hakları konusunda danışmanlık hizmeti
vermek, hakların alınması ve korunması için mali destek sağlamak.
ğ) Araştırma altyapılarında üretilen bilgi ve
geliştirilen teknolojilerin ülke ekonomisine, sınai ve sosyal gelişmeye
katkıda bulunacak ticari değerlere dönüşmesini sağlamak amacıyla ve Kurul
onayıyla şirket kurmak ve/veya kurulmuş şirketlere ortak olmak.
h) Kullanıcılara, cihazların kullanımı ile
laboratuvar güvenliği konusunda eğitim vermek.
ı) Kalite güvence sistemi ve standartları,
akreditasyon, çevre, etik ile ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak
araştırma altyapısı ve çalışanlarla ilgili gerekli güvenlik tedbirlerini
almak.
i) Yerli ve/veya yabancı gerçek ve tüzel kişilerle
protokol, sözleşme ve/veya anlaşmalar çerçevesinde iş birlikleri yapmak.
j) Araştırma altyapılarının faaliyet alanlarına
giren konularda seminer, sempozyum, kongre, konferans gibi bilimsel
toplantılar düzenlemek, yayınlar yapmak, Ar-Ge ve yenilik fuarı düzenlemek
veya düzenlenenlere katılmak.
(2) Araştırma altyapıları, paydaşlarıyla iş birliği
içinde yönetim kurullarınca hazırlanan vizyon, misyon ve stratejik
hedefleri ile bu hedeflere ilişkin performans göstergeleri ve eylem
planlarını onaylanmak üzere Kurula gönderir.
(3) Bu Kanun kapsamındaki tüm araştırma
altyapılarının Kurulca belirlenen temel ilke ve kurallar çerçevesinde tüm
kullanıcıların kullanımına açık olması esastır.
(4) Yeterlik kararı verilerek tüzel kişilik kazanan
araştırma altyapılarının idari ve mali işlerine ilişkin destek
hizmetlerinden yönetim kurulu tarafından gerekli görülenler, altyapının
ilgili olduğu yükseköğretim kurumu veya kamu kurum ve kuruluşları
tarafından yerine getirilir. Buna ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Araştırma altyapılarının organları
MADDE 7 ‒ (1) Araştırma altyapıları; yönetim kurulu, danışma
kurulu ve müdürlükten oluşur.
Yönetim kurulu
MADDE 8 ‒ (1) Yönetim kurulu, araştırma altyapısının karar
organıdır ve araştırma altyapısıyla ilgili her türlü idari ve mali
sorumluluğu haizdir. Yönetim kurulu, araştırma altyapısının ilgili olduğu
yükseköğretim kurumu, diğer yükseköğretim kurumları, özel sektör ve ilgili
kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarından seçilecek en az
beş, en fazla dokuz üyeden oluşur. Yönetim kurulunun yapısı, çalışma usul
ve esasları ile yönetim kurulu başkanının seçimi yönetmelikle düzenlenir.
(2) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Araştırma altyapısının stratejik hedeflerini
danışma kurulunun önerilerini de dikkate alarak belirlemek, bütçesini ve
insan kaynağı planını onaylamak.
b) Kurul tarafından belirlenen temel ilkeler
çerçevesinde araştırma altyapısının paydaşlar tarafından kullanımına
ilişkin usul ve esaslar ile hizmet bedellerini ve çalışma ilkelerini
belirlemek.
c) Araştırma altyapısının stratejik hedefleriyle
uyumlu olacak şekilde yıllık performans göstergelerini belirlemek.
ç) Danışma kurulu önerilerini de dikkate alarak
araştırma altyapısının yıllık eylem planı ile yıllık faaliyet raporunu kabul
etmek.
d) Ulusal ve uluslararası iş birlikleri, yeni
yatırım ihtiyacı gibi stratejik hususlara karar vermek.
e) Özel sektör ortaklığı, özel sektörle ortak
yatırım, işletme hakkı devri hususlarına karar vermek ve onay için Kurula
sunmak.
f) Şirket kurma ve şirkete ortak olma kararını onay
için Kurula sunmak.
g) Araştırma altyapısının müdürünü belirlemek,
personelinin işe alınması ve işine son verilmesine karar vermek.
ğ) Taşınır ve taşınmaz mal alımı, satımı ve
kiralanması ile hizmet alımına karar vermek.
h) Kurulun belirleyeceği alt ve üst limitler
çerçevesinde araştırma altyapısı personelinin mali haklarını belirlemek.
(3) Araştırma altyapısı yönetim kurulu gerekli
gördüğü hâllerde yukarıda sayılan yetkilerinden bir kısmını sınırlarını
açıkça belirlemek şartıyla araştırma altyapısı müdürüne devredebilir.
(4) İleri ve tematik araştırma laboratuvarlarında
yönetim kurulu gerek görmesi hâlinde yetkilerinin bir bölümünü devretmek
amacıyla, oybirliğiyle en az biri ilgili yükseköğretim kurumundan olmak
üzere kendi aralarında üç kişiden oluşan bir icra komitesi oluşturabilir.
(5) Yönetim kurulu iki ayda bir kez olağan toplantı
yapar, yönetmelikle belirlenen durumlarda yönetim kurulu başkanının daveti
üzerine olağanüstü toplanabilir. Yönetim kurulu üyelerine sadece olağan
toplantılar için ödeme yapılır. Toplantı başına yapılacak net ödeme tutarı
(40.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısıyla
çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek üzere diğer kanunlardaki
düzenlemelere ve kısıtlamalara tabi olmaksızın araştırma altyapısının
sınıfı dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir ve araştırma altyapısı
bütçesinden doğrudan ilgiliye ödenir. Olağanüstü toplantılarda ise sadece
yolluk, iaşe ve ibate giderleri araştırma altyapısı bütçesinden karşılanır.
Yönetim kurulu üyeliği görevi, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre sosyal sigorta veya
genel sağlık sigortası yönünden sigortalı olmayı gerektirmez ve bu fıkra
uyarınca yapılacak ödemeler sigorta primine esas kazanca dâhil edilmez.
Danışma kurulu
MADDE 9 ‒ (1) Danışma kurulu, araştırma altyapısının
faaliyet alanında temayüz etmiş kişiler ile yükseköğretim kurumu, ilgili
meslek kuruluşları, özel sektör ve kamu kurum ve kuruluşları çalışanları arasından
olmak üzere en fazla yirmi üyeden oluşur. Araştırma altyapısının türüne
göre danışma kurulunun sahip olacağı üye sayısı Kurul tarafından
belirlenir. Danışma kurulunun yapısı ile çalışma usul ve esasları
yönetmelikle düzenlenir.
(2) Danışma kurulunun görevleri şunlardır:
a) Araştırma altyapısının stratejik hedefleri ve
eylem planıyla ilgili önerilerde bulunmak.
b) Her yıl araştırma altyapısında yürütülen
bilimsel ve teknolojik faaliyetleri stratejik hedefler ve eylem planı
çerçevesinde incelemek, değerlendirmek ve yönetim kuruluna raporlamak.
c) Yönetim kurulunun ihtiyaç duyacağı diğer
konularda danışmanlık hizmeti vermek.
(3) Danışma kurulu yılda iki kez olağan toplantı
yapar, yönetmelikle belirlenen durumlarda yönetim kurulu başkanının daveti
üzerine olağanüstü toplanabilir. Danışma kurulu üyelerine sadece olağan
toplantılar için ödeme yapılır. Toplantı başına yapılacak net ödeme tutarı
(25.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısıyla
çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek üzere diğer kanunlardaki
düzenlemelere ve kısıtlamalara tabi olmaksızın araştırma altyapısının
sınıfı dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir ve araştırma altyapısı
bütçesinden doğrudan ilgiliye ödenir. Olağanüstü toplantılarda ise sadece
yolluk, iaşe ve ibate giderleri araştırma altyapısı bütçesinden karşılanır.
Danışma kurulu üyeliği görevi, 5510 sayılı Kanuna göre sosyal sigorta veya
genel sağlık sigortası yönünden sigortalı olmayı gerektirmez ve bu fıkra
uyarınca yapılacak ödemeler sigorta primine esas kazanca dâhil edilmez.
Araştırma altyapısı müdürü
MADDE 10 ‒ (1) Müdür, yönetim kurulunun oy çokluğuyla alacağı
karar ile en az lisans mezunu olan ve bilim, teknoloji, yenilik alanında en
az beş yıllık tecrübeye sahip kişiler arasından seçilir; üç yıl süreli
sözleşmelerle 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre
istihdam edilir.
(2) Müdürün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Araştırma altyapısı faaliyetlerini stratejik
hedefleri ve eylem planına uygun şekilde yürütmek, çalışmaların düzenli ve
etkin olarak yürütülmesi için gereken tedbirleri almak.
b) Araştırma altyapısının finansal
sürdürülebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri almak.
c) Araştırma altyapısında yürütülen proje ve
faaliyetleri izlemek, değerlendirmek, denetlemek ve yönetim kuruluna
raporlamak.
ç) Araştırma altyapısında görev yapacak
araştırmacı, teknisyen ve destek personeliyle ilgili sayı, nitelik, ücret
ve performans gibi çalışmaları yaparak yönetim kuruluna teklif etmek.
d) Araştırma altyapısı bütçesi ile eylem planı ve
faaliyet raporunu hazırlamak ve yönetim kurulunun onayına sunmak.
e) Yönetim kurulu tarafından belirlenecek sınırlar
içerisinde harcamaları yapmak, hizmet alımlarını gerçekleştirmek.
f) Araştırma altyapısında istihdam edilecek
personelin işe alınması ile işine son verilmesi için yönetim kuruluna
teklifte bulunmak.
g) Araştırma altyapısının hizmetleriyle ilgili
hesaplarını tutmak, alacakları tahsil etmek.
ğ) Araştırma altyapısında yapılan çalışmalar sonucu
ortaya çıkan fikrî mülkiyet ve sınai haklarla ilgili araştırma altyapısının
menfaatlerini koruyucu önlemleri almak.
h) Yönetim kurulunun aldığı kararları uygulamak ve
verdiği diğer görevleri yerine getirmek.
(3) Müdür, görev ve yetkilerinden dolayı yönetim
kuruluna karşı sorumludur.
Araştırma altyapılarının kurulması,
özel sektör ortaklığı ve işletme hakkı devri
MADDE 11 ‒ (1) Araştırma altyapıları, yükseköğretim kurumu
yerleşkelerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait alanlarda, teknoloji
geliştirme bölgelerinde, organize sanayi bölgelerinde ve endüstri
bölgelerinde kurulabilir. Bina ve diğer taşınmaz unsurların özel sektör ve
sivil toplum kuruluşları tarafından karşılanması durumunda, araştırma
altyapıları özel sektör ve sivil toplum kuruluşuna ait arazilerde de
kurulabilir.
(2) Araştırma altyapıları, bir yükseköğretim kurumu
tarafından kurulabileceği gibi yükseköğretim kurumu ile kamu kurum ve
kuruluşları, özel sektör kuruluşları ve/veya sivil toplum kuruluşları
ortaklığıyla da kurulabilir. Ortak araştırma altyapılarında tarafların
ortaklık payına ilişkin hususlar ile hak ve yükümlülüklerine ilişkin genel
ilkeler yönetmelikle düzenlenir.
(3) Ortak kurulan araştırma altyapılarında, destek
sağlayan tarafların hak ve yükümlülükleri taraflar arasında yapılacak
protokolle belirlenir.
(4) Faaliyette bulunan araştırma altyapılarına
destek sağlayan özel sektör kuruluşlarına haklar tanınabilir. Tarafların
hak ve yükümlülükleri protokolle belirlenir.
(5) Araştırma altyapılarının işletilmesi özel
sektöre, bilim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren ve kamu yararına
çalışan dernek veya vakıflara devredilebilir. Devre ilişkin hak ve
yükümlülükler protokolle belirlenir.
(6) Bu madde kapsamındaki protokoller Kurul
onayıyla yürürlüğe girer, protokollerin kapsamı, tarafların hak ve
yükümlülükleri, sorumlulukları ve ilgili diğer hususlar yönetmelikle
düzenlenir.
Araştırma altyapıları platformu
MADDE 12 ‒ (1) Kurul tarafından belirlenecek teknoloji
alanlarında faaliyet gösteren araştırma altyapıları, iş birliğinin
artırılması, bilgi ve tecrübe paylaşımı, sorunların tartışılması, yeni
ürün, teknoloji ve buluşların tanıtılması ve özel sektörle iş birliğinin
geliştirilmesi amaçlarıyla platformlar oluşturabilir.
(2) Platformların faaliyetleri için Kurul kararıyla
destek sağlanabilir. Platformların oluşturulması, çalışma usul ve esasları
ile desteklenmesine ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Araştırma altyapılarının gelirleri ve
desteklenmesi
MADDE 13 ‒ (1) Yeterlik kararı verilen araştırma
altyapılarına, performans ve sınıfına göre merkezî yönetim bütçesinden yatırım,
personel ve diğer cari harcamaları için Kurul kararıyla mali destek
sağlanabilir. Mali destek, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten
veya başka bir kamu idaresi bütçesinden karşılanır. Bakanlık bütçesine bu
amaçla konulan ödenekten araştırma altyapısının sınıfı ve performansı
dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenecek oranda araştırma
altyapısının ilgili olduğu yükseköğretim kurumuna da bilimsel araştırma
faaliyetlerinde kullanılmak üzere kaynak aktarılabilir.
(2) Araştırma altyapılarının gelirleri; sunduğu
hizmetler ve yapılan projelerden elde edilen gelirler, yurt içinden ve yurt
dışından alınan bağışlar, proje destekleri, fikrî ve sınai mülkiyet hakları
gelirleri ile yükseköğretim kurumu tarafından sağlanan gelirler, merkezî
yönetim bütçesinden aktarılan kaynaklar ve diğer gelirlerden oluşur.
(3) Özel sektör ve sivil toplum kuruluşları
katılımıyla kurulan ortak araştırma altyapılarına merkezî yönetim
bütçesinden cari ve yatırım desteği sağlanabilir. Sağlanacak destek,
araştırma altyapısındaki kamu ortaklık payı dikkate alınarak Kurul
tarafından belirlenir.
(4) İşletme hakkı devri yapılmış araştırma
altyapılarına cari giderleri karşılamak üzere kamu kaynağı aktarılmaz.
(5) Araştırma altyapılarının gelirleri
yükseköğretim kurumları döner sermaye kapsamı dışında tutulur.
(6) Yeterlik almış araştırma altyapılarına kamu
kurum ve kuruluşları tarafından yürütülen Ar-Ge destek programlarında
öncelik verilir. Bu programlar kapsamında araştırma altyapılarına verilecek
desteklerde proje kurum hissesi oranı yönetmelikle belirlenir.
(7) Araştırma altyapılarının gelirlerine,
desteklenmesine ve gelirlerinden yükseköğretim kurumuna aktarılacak paylar
ile bütçelerinin, eylem planlarının ve faaliyet raporlarının hazırlanması,
harcamanın yapılması, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi ve
muhasebeleştirmesine ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
İnsan kaynakları
MADDE 14 ‒ (1) Araştırma altyapılarının hizmetleri, iş
mevzuatı hükümlerine göre istihdam edilen personel ile yükseköğretim ve
kamu kurum ve kuruluşlarından tam veya yarı zamanlı görevlendirmeyle gelen
personel eliyle yürütülür.
(2) Araştırma altyapılarında müdür, müdür
yardımcısı, tam zamanlı araştırmacı, yarı zamanlı araştırmacı, teknisyen ve
destek personeli istihdam edilebilir.
(3) Kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim
kurumlarında çalışanlar kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakati ile
araştırma altyapılarında istihdam edilebilir. Bunların kurumlarıyla olan
ilişkileri iş akdinin yapılmasıyla son bulur. Bunlara verilecek ücret ile
diğer mali ve sosyal haklar yapılacak iş akdi ile belirlenir. Bu şekilde
istihdam edilenler araştırma altyapılarındaki görevleri sona erdiğinde,
öğrenim durumları, hizmet yılı ve unvanları dikkate alınarak önceki
kurumlarında kariyerlerine veya durumlarına uygun boş bir kadro veya
pozisyona kişinin en geç altı ay içinde yapacağı başvuru üzerine en geç üç
ay içinde atanır ve herhangi bir işleme gerek kalmaksızın en geç bir ay
içinde göreve başlatılır. Ancak, bu kişilerin atanmalarında, önceki
kurumlarındaki idari unvanlar dikkate alınmaz. Bu fıkra uyarınca önceki
kurumlarına dönen kişilerin araştırma altyapısında geçen hizmetleri kendi
mesleklerinde geçmiş gibi değerlendirilerek, kazanılmış hak aylık derece ve
kademelerinde dikkate alınır. Bu durumda kıdem tazminatları ödenmez ve bu
süreler emeklilik ikramiyesinin hesabında dikkate alınır.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim
kurumları personelinden araştırma altyapısında hizmetine ihtiyaç duyulanlar
kendilerinin isteği ve çalıştıkları kurum ve kuruluşların muvafakati ile
tam veya yarı zamanlı olarak çalıştırılabilirler. Bunların aylık, ödenek,
her türlü zam ve tazminatlar ile diğer sosyal hak ve yardımları kendi kurum
ve kuruluşlarınca ödenir. Bu kapsamda görevlendirilen personele yapılacak
aylık net ek ödeme tutarı (40.000) gösterge rakamının memur aylıklarına
uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek
üzere yönetim kurulu kararıyla belirlenir.
(5) Araştırma altyapısında ilgili mevzuat
hükümlerine uygun olarak yabancı uyruklu Ar-Ge personeli iş mevzuatı
hükümlerine göre çalıştırılabilir.
(6) Bu madde kapsamında yükseköğretim kurumlarından
geçici görevle araştırma altyapısında görev yapan personelin elde edeceği
gelirler yükseköğretim kurumu döner sermaye kapsamı dışında tutulur.
(7) Araştırma altyapısında görevlendirilen öğretim
elemanlarının araştırma altyapısında geçirdikleri süreler 4/11/1981 tarihli
ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerine istinaden akademik yükselme
için gerekli sürelerden sayılır.
(8) Bu madde kapsamında araştırma altyapısında
istihdam edilen personelden mecburi hizmet yükümlülüğü olanların araştırma
altyapısında çalıştıkları süreler kamu kurum ve kuruluşları ile
yükseköğretim kurumlarına karşı olan mecburi hizmet yükümlülük süresinden
düşülür.
(9) Araştırma altyapısında iş mevzuatı hükümlerine
göre istihdam edilecek personele verilecek aylık ücret ile her türlü mali
ve sosyal haklar Kurulun tespit edeceği alt ve üst limitler dâhilinde olmak
kaydıyla yönetim kurulu kararıyla belirlenir.
Yeterlik, koordinasyon, izleme ve
değerlendirme
MADDE 15 ‒ (1) Araştırma altyapılarına yeterlik kararı
verilmesine ilişkin süreç Kurul tarafından belirlenir ve yürütülür.
(2) Yeterlik değerlendirmesine tabi tutulacak
araştırma altyapıları Bakanlık tarafından belirlenir ve değerlendirme
Sekretarya tarafından yapılır.
(3) Sekretarya tarafından yapılan değerlendirme
sonucuna göre yeterlik almaya aday araştırma altyapıları Komite tarafından
belirlenir. Bakanlık tarafından yeterlik almaya aday araştırma altyapısıyla
ilgili yükseköğretim kurumuna, bu Kanun ve yönetmeliklerle belirlenen
şartları sağlayarak yeterlik kararı için Kurula başvurabileceği bildirilir.
Yeterlik almaya aday araştırma altyapısının başvurusu Kurul tarafından
değerlendirilir ve uygun görülenlere yeterlik verilir.
(4) Yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınan her
türlü taşınır ve taşınmaz mallar başka herhangi bir işleme gerek
kalmaksızın yeterlik kararı verilerek tüzel kişilik kazanan araştırma
altyapısına devredilmiş sayılır.
(5) Kurul, araştırma altyapılarına beş yıl için
yeterlik kararı verir. Yeterlik kararı verilmiş araştırma altyapılarının
yeterlik koşullarını sürdürme hususu izlenir ve değerlendirilir. Kurul, bu
Kanun hükümlerine aykırılık olması veya izleme değerlendirme sonucuna göre
araştırma altyapılarının faaliyetlerini yerine getirmesinde aksaklık olması
durumunda araştırma altyapılarına gerekli iyileştirmeleri yapması için süre
verebilir, altyapının yeterliğini iptal edebilir veya sınıfını
değiştirebilir.
(6) Yeterliği kaldırılan araştırma altyapısına ait
her türlü taşınır ve taşınmaz malların ilgili yükseköğretim kurumu veya
diğer araştırma altyapılarına devrine Kurul tarafından karar verilir.
Yeterlik kararıyla vakıf yükseköğretim kurumlarından araştırma
altyapılarına devralınan taşınır ve taşınmaz mallar yeterliğin kaldırılması
durumunda aynı vakıf yükseköğretim kurumuna devredilir.
(7) Kurul tarafından yeterlik kararı verilmiş
altyapıların genel koordinasyonu hususunda Bakanlık yetkilidir.
(8) İzleme ve değerlendirme süreçlerinde Bakanlık
ve Sekretarya tarafından talep edilen her türlü bilgi ve belgenin ilgili
kurum ve kuruluşlar tarafından istenilen sürede verilmesi zorunludur.
(9) Yeterlik ve izleme değerlendirme sürecine
ilişkin diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Muafiyetler
MADDE 16 ‒ (1) Araştırma altyapıları, bu Kanunda belirtilen
amaçlarını gerçekleştirebilmek için Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde
kullanılmak üzere ithal edilen mallar yönünden gümrük vergisi ve her türlü
fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler yönünden damga
vergisi ve harçtan muaftır.
(2) Araştırma altyapıları, bu Kanunun uygulanması
ile ilgili olarak taşınır ve taşınmaz malların alım, satım, kiralama ve
devri, mal ve hizmet alımları ile alacakların tahsili kapsamında
düzenlenecek kâğıtlar yönünden damga vergisinden, yapılacak işlemler
yönünden harçtan, yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal
vergisinden muaftır.
(3) Araştırma altyapıları tarafından kurulan veya
ortak olunan şirketler bu Kanun kapsamında tanınan muafiyet ve istisnalardan
yararlanamaz.
Fikrî ve sınai mülkiyet hakları
MADDE 17 ‒ (1) Araştırma altyapısı tarafından yürütülen
projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan eser, buluş,
endüstriyel tasarım, entegre devre topoğrafyaları ve teknik bilgi gibi her türlü
fikrî ürün üzerindeki haklar araştırma altyapısına aittir. Fikrî ürün
üzerindeki haklar kısmi veya tam olarak sözleşme yapılarak buluş sahibine
devredilebilir.
(2) Araştırma altyapısının taraf olduğu
sözleşmelere dayanarak yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında
ortaya çıkması muhtemel fikrî ürünler üzerindeki haklar sözleşmeyle
düzenlenir.
(3) Araştırma altyapısı, elde edilen patent ve
buluşlar ile ilgili olarak üretim ve satış yapabilir.
(4) Araştırma altyapısına ait fikrî hakların
ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda elde edilecek gelirin en az
yüzde yirmisi en fazla yüzde ellisi yönetmelikle belirlenecek usul ve
esaslar çerçevesinde fikrî ürün sahibine verilir. Bu oranı yüzde yirmiye
kadar artırmaya Kurul yetkilidir.
Uygulanmayacak hükümler
MADDE 18 ‒ (1) Kurul tarafından yeterlik kararı verilen
araştırma altyapıları, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu,
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli ve
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine tabi değildir.
(2) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun, 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel
Kanununun ve 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları
Teşkilatı Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.
Yönetmelik
MADDE 19 ‒ (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
İndirim ve istisnalar
GEÇİCİ MADDE 1 ‒ (1) 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmak üzere;
a) Araştırma altyapılarının bu Kanunun uygulanması
kapsamında Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları
kurumlar vergisinden müstesnadır.
b) Kamu personeli hariç olmak üzere, araştırma
altyapılarında çalışan Ar-Ge ve destek personelinin bu görevleriyle ilgili
ücretleri gelir vergisinden, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar damga
vergisinden müstesnadır. Bu teşvikten yararlanacak olan destek personeli
sayısı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu aşamaz.
c) Özel sektör ve/veya sivil toplum kuruluşu ortak
finansmanı ile kurulan araştırma altyapılarına ortak olan kurumlar vergisi
mükellefleri, bu Kanun kapsamında yapılan Ar-Ge ve yenilik harcamalarına
katkı sağladıkları tutarlar için bu harcamaların yapıldığı dönemde
28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi
Hakkında Kanunda yer alan Ar-Ge indirimi teşvikinden yararlandırılır. Bu
kapsamda yararlanılabilecek Ar-Ge indirimi tutarı araştırma altyapısına
konulan ortaklık payı tutarını geçemez.
(2) Bu madde kapsamında sağlanan indirim ve
istisnaların uygulama süresini ayrı ayrı ya da birlikte 10 yıla kadar
uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 20 ‒ (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 ‒ (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
9/7/2014
|