Yüksek Seçim Kurulunun 25/6/2014 Tarihli ve 3072 Sayılı Kararı

4 Temmuz 2014CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 29050

YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARI

Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:

Karar No : 3072

- K A R A R -

Halkların Demokratik Partisi Eş Genel Başkanı Selahattin DEMİRTAŞ tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 24/6/2014 tarihli dilekçede; Yüksek Seçim Kurulunun 6/6/2014 tarihli, 2911 sayılı kararı ile kabul edilen 2014 yılında yapılacak Cumhurbaşkanı seçiminde Cumhurbaşkanı adaylarının yardım, bağış, mal bildirimine ilişkin usul ve esasları gösterir Örnek: 201 sayılı Genelge ile Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin olarak kişilerin destekledikleri adaylara hangi usul ve miktarda yardım ve bağış yapabileceğinin açıklandığı, tespit edilen asgari koşulların içinde kalmak kaydıyla (bağış veya yardımın miktarı, makbuz düzenlenmesi ve 1000 TL nin altında kalan miktarların aynı gün aday adına açılmış banka hesabına yatırılması) bağış veya yardımın istenmesi ve toplanması usulünün çeşitlendirilip çeşitlendirilemeyeceği hususunda;

1- Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Örnek:201 sayılı Genelge ile tespit edilen hukuk çerçevesinde destekledikleri adaylara bağış veya yardım yapmak isteyen kişilerden bağış veya mali yardım toplanması amacıyla GSM operatörleri aracılığıyla kişilerin numaralarına mesaj göndermek ve mesaja 1000 TL nin altında herhangi bir miktar yazarak cevaplandırılması şeklinde bağış veya yardım toplanmasının tespit edilen kurallar dairesinde olup olmadığı, partilerin adaylarına ilişkin, kişilerin cep telefonlarına mesaj göndermek biçiminde bağışta bulunup bulunamayacağı,

2- İnternet siteleri ve internet bankacılığı aracılığıyla bağış toplanıp toplanamayacağı; şayet toplanırsa yurt dışında ikamet eden hem Türkiye hem de yabancı ülke vatandaşlığında veya çifte vatandaşlık statüsünde bulunan kişilerin bağışta bulunup bulunamayacağı,

3- İnternet bankacılığı ve GSM operatörleri aracılığıyla toplanan bağışların belgelendirilmesi yöntemlerinin nasıl olacağı,

konularında bir karar verilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 101 ve 102. maddeleri ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 3.maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl olup, (6271 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca, Onbirinci Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.) Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Hâlen görev yapmakta olan Cumhurbaşkanının görev süresinin 28 Ağustos 2014 tarihinde dolacak olması nedeniyle, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 5678 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değişik 101. maddesi ve 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca halk tarafından seçilecek olan Cumhurbaşkanının seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk oylama 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak belirlenmiştir.

6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesinin altıncı fıkrasında, Yüksek Seçim Kurulunun, Cumhurbaşkanı seçimlerinin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapmak ve yaptırmak amacıyla, gerekli ilke kararları almaya, beşinci fıkrada sayılan kanunlar ile bu Kanunda seçimle ilgili olarak yer alan bütün süreleri gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilâna yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

6271 sayılı Kanun'un "Adaylara yardım" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Adaylar, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, tüzel kişilerden ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek kişilerden bağış ve yardım alamazlar.

(2) Adaylar, Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirlenecek adaylık başvurusu süresi içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır. Seçilen adayın mal bildirimi, seçim sonuçlarının kesinleşmesini müteakip Resmî Gazetede yayımlanır.

(3) Her bir kişinin adaylara yapabileceği nakdî yardım miktarı, her bir tur için en yüksek Devlet memuruna mali haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarını geçemez. Alınan bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisinden müstesnadır. Adaylar ödünç niteliğinde para kabul edemez.

(4) Seçimlerde şeffaflığın sağlanması amacıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek tutarın üzerindeki nakdî yardımlar adayların “Seçim Hesabı” olarak kendileri adına açtıracakları bir banka hesabına yatırılır. Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek tutarın altında kalan nakdî yardımlar ise makbuz karşılığında alınır ve seçim hesabına yatırılır. Alınan bağış ve yardımlar sadece seçim harcamalarında kullanılır ve başka bir amaç için tahsis edilemez.

(5) Adaylığın kesinleşmesinden seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde bağış ve yardımlar ile yapılan harcamalar Yüksek Seçim Kurulu tarafından tasdik edilen listelere kaydedilir.

(6) Seçim hesapları ile bağış, yardım ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgeler, seçim sonuçlarının kesinleşmesini izleyen on gün içinde Yüksek Seçim Kuruluna sunulur. Yüksek Seçim Kurulu bir ay içinde, seçim hesaplarını inceler ve varsa usulsüzlükleri ve öngörülen limitlerin aşılıp aşılmadığını tespit eder. Bu aşamada tespit edilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla Yüksek Seçim Kurulu tarafından adaylara uygun bir süre verilir. Alınan bağış ve yardımlardan belirtilen limiti aşan miktar ile harcanmayan kısım Hazineye intikal ettirilir. Kurul bu görevi yerine getirirken Sayıştay'dan ve gerekli görülen diğer ilgili kamu kurumlarından yardım alabilir.

(7) Yüksek Seçim Kurulunca yapılan inceleme sonuçları kesin olup, incelemenin tamamlanmasını müteakip bir ay içinde ilân edilir.

(8) Aday, Yüksek Seçim Kuruluna önceden bildirmek şartıyla, seçim hesapları ile gelir ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgelerin kayda geçirilmesi ve ibrazına ilişkin hususlarda 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetki almış meslek mensuplarından veya avukatlardan birini ya da birkaçını yetkili kılabilir. Bu durumda, yetkilendirilen meslek mensubu, yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesinde ilgili mevzuat hükümlerine göre sorumlu tutulur.

(9) Aday tarafından verilecek mal bildiriminin usul ve esasları, adaylar tarafından kullanılacak listelerin şekil, içerik ve tasdiki, makbuzların şekil ve içeriği, bastırılması, bağış ve yardımların alınması, kayda geçirilmesi, harcanması, harcanmayan ya da bağış sınırını aşan kısmın Hazineye intikali ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir." hükmü yer almıştır.

Buna göre, Cumhurbaşkanı adaylarının, mal bildiriminde bulunmaları, kendilerine yapılacak parasal yardım ve bu yardımın miktarı ile belgeye dayalı harcamalarının, temin edilen defter ve kayıtlara eksiksiz olarak intikal ettirilmesine yönelik iş ve işlemlerin, yukarıda açıklanan yasa hükümlerine uygun ve bir düzen içinde yürütülmesinin sağlanması için Yüksek Seçim Kurulunun 6/6/2014 tarihli, 2911 sayılı kararı ile 2014 yılında yapılacak Cumhurbaşkanı seçiminde Cumhurbaşkanı adaylarının yardım, bağış, mal bildirimine ilişkin usul ve esasları gösterir Örnek: 201 sayılı Genelge kabul edilmiştir.

Cumhurbaşkanı adaylarının yardım, bağış, mal bildirimine ilişkin usul ve esasları gösterir Örnek: 201 sayılı Genelge’nin “Bağış ve yardımlar” başlıklı 3. maddesinde;

“Adaylar, adaylığın kesinleşmesinden seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan gerçek kişilerden yardım ve bağış alabilecek olup, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, tüzel kişilerden ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek kişilerden bağış ve yardım alamazlar.

Adaylar sadece nakdî yardım alabilecek olup, ayni yardım kabul edemezler.

Bir kişinin her bir adaya yapabileceği nakdî yardım miktarı, her bir tur için en yüksek Devlet Memuruna mali haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarını (9.082,51 TL) geçemez. Alınan bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisinden müstesnadır. Adaylar ödünç niteliğinde para kabul edemez.

Adaylar 1.000,00 TL'ye kadar olan (1.000,00 TL dâhil) nakdî yardımları makbuz karşılığında ve aynı gün seçim hesabına yatırmak üzere alabilirler. 1.000,00 TL'nin üzerindeki nakdî yardımlar ise, adayların “Seçim Hesabı” olarak açtırdıkları ve Yüksek Seçim Kuruluna bildirdikleri bir banka hesabına bağış yapan tarafından yatırılır.

Alınan bağış ve yardımlar sadece seçim harcamalarında kullanılır ve başka bir amaç için tahsis edilemez.

Adaylığın kesinleşmesinden seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde bağış ve yardımlar ile yapılan harcamalar bu Genelge'nin 4. maddesinde belirlenen ve Yüksek Seçim Kurulu tarafından tasdik edilen listelere günlük olarak kaydedilir.

Aday, Yüksek Seçim Kuruluna önceden bildirmek şartıyla, seçim hesapları ile gelir ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgelerin kayda geçirilmesi ve ibrazı hususlarında 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na göre yetki almış meslek mensuplarından veya avukatlardan birini ya da birkaçını yetkili kılabilir. Bu durumda, yetkilendirilen meslek mensubu, yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesinde ilgili mevzuat hükümlerine göre sorumlu tutulur.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

Kurulumuzca yapılan değerlendirme neticesinde Cumhurbaşkanı adaylarına;

1- 6271 sayılı Kanun’un 14 ve Örnek: 201 sayılı Genelge’nin 3. maddelerinde belirtildiği üzere yabancı ülke vatandaşlarının bağış ve yardımda bulunmalarının mümkün olmadığına,

2- Adayların “Seçim Hesabı” olarak açtırdıkları ve Yüksek Seçim Kuruluna bildirdikleri banka hesabına internet bankacılığı yöntemiyle bağış ve yardımda bulunulabileceğine, bir kişinin her bir adaya her bir tur için yapabileceği nakdi yardım miktarının (9.082,51 TL) banka kayıtlarına göre denetiminin yapılması gerektiğine,

3-Denetiminde zorluk yaşanabileceğinden internet sitesi aracılığı ile veya SMS yöntemiyle bağış ve yardımda bulunulamayacağına,

karar verilmesi gerekmiştir.

S O N U Ç:

1- Cumhurbaşkanı adaylarına;

a) 6271 sayılı Kanun’un 14 ve Örnek: 201 sayılı Genelge’nin 3. maddelerinde belirtildiği üzere yabancı ülke vatandaşlarının bağış ve yardımda bulunmalarının mümkün olmadığına,

b) Adayların “Seçim Hesabı” olarak açtırdıkları ve Yüksek Seçim Kuruluna bildirdikleri banka hesabına internet bankacılığı yöntemiyle bağış ve yardımda bulunulabileceğine, bir kişinin her bir adaya her bir tur için yapabileceği nakdi yardım miktarının (9.082,51 TL) banka kayıtlarına göre denetiminin yapılması gerektiğine,

c) Denetiminde zorluk yaşanabileceğinden internet sitesi aracılığı ile veya SMS yöntemiyle bağış ve yardımda bulunulamayacağına,

2- Karar örneğinin;

a) Seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına,

b) Kurulumuz İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı ile Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğüne gönderilmesine,

3- Karar örneğinin Resmî Gazetede yayımlanmasına,

25/6/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.