|
Maliye
Bakanlığından:
VERGİ USUL
KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO:
435)
Bankacılık kartları (Kredi Kartı, Banka Kartı, Ön
Ödemeli Kart) kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen perakende teslim ve
hizmet ifalarına ilişkin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) fişlerine
dair usul ve esaslar ile 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal
Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri
Kanunu kapsamında Türkiye’de kurulu finansman şirketlerine banka ve sigorta
muameleleri vergisine (BSMV) tâbi işlemleri nedeniyle fatura yerine geçmek
üzere dekont düzenleme zorunluluğu getirilmesi bu
Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin son fıkrasında “Maliye Bakanlığı düzenlenmesi
mecburi olan belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri belirlemeye ... yetkilidir.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun mükerrer 257 nci
maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde, Maliye Bakanlığının,
mükellef ve meslek grupları itibarıyla muhasebe usul ve esaslarını tespit
etmeye, mezkûr Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara
ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin
mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda
değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü
kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını
tutturmaya, bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu
getirmeye veya kaldırmaya, yine mezkûr Kanuna göre tutulacak defter ve
düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya
yetkili olduğu hükme bağlanmış, dördüncü bendinde ise “Bu Kanunun 149 uncu
maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler
ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer
güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil
olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında
verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel
kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya
zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında
uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları
tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri,
mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı
uygulatmaya” Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Mezkûr Kanunun 149 uncu maddesinde de “Kamu idare ve
müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil)
ile gerçek ve tüzel kişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak
Maliye Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek
bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar.”
hükmü mevcuttur.
Vergi Usul Kanununun yukarıda belirtilen maddelerinin
Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yapılan düzenlemeler aşağıda
yer almaktadır.
1. Yeni
Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz Fişleri
Mali bilgileri içeren yeni nesil ÖKC fişleri ile
bankacılık işlemine dair bilgileri içeren banka POS harcama belgesi
bilgileri bu Tebliğ ekinde yer alan şekilde birleştirilmiştir. Diğer bir
ifadeyle, bankacılık kartları ile yapılan teslim ve hizmet ifalarına dair
yeni nesil ÖKC fişlerinin müşteri nüshalarında, ÖKC fişlerinde yer alan
mali bilgilerin yanı sıra banka POS harcama belgelerinde olması gereken
bankacılık bilgileri de yer alacaktır. Yeni nesil ÖKC cihaz fişlerinin
müşteri nüshalarının, aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde Tebliğ ekindeki
örneğe uygun olarak düzenlenmesi ve müşterilere verilmesi gerekmektedir.
Birleşik yeni nesil ÖKC fişlerinde yer alan bilgilerden
sadece mali olanlarının ilgili mevzuata uygun şekilde yazar kasanın
elektronik kayıt ünitesine (EKÜ) kaydedilmesi, banka POS harcama belgesine
dair bilgilerin ise EKÜ’ye kaydedilmeksizin
yalnızca kâğıt ruloya basılması gerekmektedir. Bu Tebliğde açıkça ifade
edilen hususlar haricinde, banka POS cihazlarından üretilen belgelerin
(slip) işyeri nüshalarıyla ilgili herhangi bir değişiklik bahis mevzuu
olmayıp bu konuya dair ulusal ve uluslararası kartlı ödeme sistemleri
kurallarına uygun şekilde hareket edilmesi icap etmektedir. Bankacılık
uygulamaları gereği müşterinin talebi üzerine banka POS harcama
belgelerinin müşteri nüshalarının birden fazla basılmasının gerekmesi
hâlinde, ikinci çıktı mali bilgileri içermeyecek ve üzerinde “mali değeri
yoktur” ibaresi yer alacaktır. Bu çıktıda bankacılık uygulamalarının
gerektirdiği tüm bilgilerin yer alacağı tabiidir.
ÖKC fişi müşteri nüshasında bulunacak bilgiler aşağıda
sayılmaktadır.
a) Baş tarafta mükellefin faaliyetinde kullandığı ve
bankacılık sistemlerinde kayıtlı olan işletme adı (tabela unvanı), adı
soyadı/unvanı, adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik/T.C.
kimlik numarası ile telefon numarasının kolaylıkla yazılabileceği ve
gerektiğinde güncellenebilecek bir kısım yer alır.
b) Diğer bilgilerden ayrı olarak tarih, müteselsil fiş
numarası ve saat (“Fiş No” ve “Saat” ibareleri de olacak) bulunmalıdır.
c) Tarih ve müteselsil fiş numarası bir satıra, saat bir
alt satıra veya aynı sıra dâhilinde alt alta yazılmalıdır.
ç) Müteselsil fiş numarası, belli bir limite kadar (en
az bir milyon) devam edecek veya her günün sonunda “Z” raporu alındıktan
sonra sıfırlanıp tekrar 1’den başlayarak ilerleyecek tarzda olmalıdır.
d) Katma değer vergisi (KDV) oranları dikkate alınarak departmanlara programlanan mal cinsleri ve vergi
oranları ile vergi dâhil satış tutarları yer almalıdır.
e) Mal cinsleri en az beş harfle (karakterle)
kısaltılarak, ancak anlaşılır bir şekilde gösterilmelidir.
f) Vergi oranları ile satış bedelinin birbirine
karışmaması için bedelin sol başına (*) işareti konulmalıdır.
g) Alınan toplam katma değer vergisi “TOPKDV” veya
“KDV”, bunun hemen altında, vergi dâhil toplam satış tutarı “TOPLAM” veya
“TOP” olarak gösterilir.
h) “TOPLAM” ve “TOPKDV” ifadeleri diğer bilgilerden ayırdedilebilmesi bakımından, büyük harflerle (çift
yazılımlı), değişik renklerde veya iki çizgi arasında gösterilmelidir.
ı) Ödeme şekilleri (Nakit, Hediye Çeki, Kredi Kartı
vesaire.) ile para üstü, “TOPLAM” dan sonra
gelecek şekilde ayrıca gösterilmelidir.
i) Mükellefin Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuatına
göre tacir sayılması hâlinde, Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi (MERSİS)
numarası ile tescilli internet sitesinin adresi ekteki örneğe uygun olarak
fişin orta kısmındaki alana yazılır. Bu durumda baş tarafta unvan olarak
ticaret unvanının yer alması gerekir. Ticaret unvanı ve işletme adının
tescili bakımından ilgili mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu tabiidir.
j) Son kısımda mali sembol, firma kodu ve en az altı
rakamdan oluşacak cihaz sicil numarası bulunmalıdır.
k) Bankacılık işlem bilgileri, fişin mali sembolden
sonraki satırından itibaren başlayacak ve bu bölümde ulusal ve uluslararası
kartlı ödeme kurallarına göre yazılması gereken bilgiler ile bankacılık
uygulamalarının gerektirdiği bilgiler yer alacaktır. Bankaların kendi
ihtiyaçları doğrultusunda ilave bilgilerin de yer alması mümkün
bulunmaktadır. Mükellefin faaliyetinde kullandığı işletme adı (tabela
unvanı), unvanı, adres ve tarih bilgileri, fişin mali bilgilerin yer aldığı
baş tarafında bulunduğundan, bankacılık bilgilerinin bulunduğu bölümünde
tekrar yer almamalıdır.
Banka POS harcama belgesinin (slip) işyeri nüshası,
mevcut durumda olduğu gibi (EKÜ’ye
kaydedilmeksizin) yeni nesil ÖKC fişinden ayrı bir belge olarak kâğıt
ruloya basılacak ve bankacılık uygulamalarının gerektirdiği bilgileri
ihtiva edecektir. Ancak bu belgenin işyeri nüshasının üzerinde, ilgili ÖKC’nin firma kodu, sicil numarası ve aynı işlemle
ilgili üretilen ÖKC fişinin (hem mali bilgiler hem de bankacılık
bilgilerini ihtiva eden müşteri nüshası) sıra numarasının da bulunması
zorunludur. Ayrıca banka POS harcama belgelerinin üzerinde kolayca
görülecek şekilde “mali değeri yoktur” ibaresinin yer alması gerekmektedir.
İşyeri nüshasında, mal cinsleri, vergi oranları, KDV tutarı gibi mali
bilgiler (toplam tutar hariç) yer verilmemelidir.
Yeni nesil ÖKC’lerden EFT-POS
özellikli olanlarda bu Tebliğ ile ihdas edilen ve bankacılık bilgilerini de
ihtiva eden ÖKC fişi ile banka POS harcama belgesinin işyeri nüshasının
yazar kasanın yazıcısından basılacağı tabiidir. Diğer taraftan, EFT-POS
özelliği olmayan yeni nesil ÖKC’lerde bankacılık
bilgilerini de ihtiva eden ÖKC fişi yazar kasanın yazıcısından bastırılacak
olup, banka POS harcama belgesinin işyeri nüshası ise POS cihazının veya
yazar kasanın yazıcısından bastırılabilir.
Bankacılık kartları ile yapılan ödeme karşılığında ÖKC
fişi yerine fatura düzenlenmesi söz konusu ise bu durumda yazar kasa fişi
düzenlenmediğinden banka POS harcama belgelerinin müşteri nüshaları ve
işyeri nüshalarının öteden beri devam eden uygulamaya göre düzenlenmesi
gerekmektedir. Ancak yeni nesil ÖKC’lerde kayıt
oluşturulması gereken hallerde düzenlenecek belgelerin üzerinde (hem
müşteri nüshası hem de işyeri nüshasında) diğer bilgilerin yanında ilgili
faturanın tarih ve sayısı ile ÖKC’ye ait firma
kodu, sicil numarası ve “mali değeri yoktur” ibaresi yer almalıdır.
Faturanın elektronik olarak düzenlenmesi söz konusu ise Maliye Bakanlığınca
belirlenecek usullere göre hareket edilmelidir.
ÖKC fişleriyle ilgili işbu Tebliğde açıkça düzenlenen
hususlar haricinde, 6/12/1984 tarihli ve 3100
sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları
Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunun ilgili mevzuatında yer alan
düzenlemeler geçerlidir.
1.1.
Uygulamaya Geçiş Süresi
Yetkili ÖKC firmalarının, 1/8/2014
tarihinden itibaren satacakları yeni nesil ÖKC’lerin
yukarıda açıklandığı şekilde belge düzenleyecek özellikte olması
zorunludur. Mezkûr tarihten evvel satılan ve anılan özellikleri ihtiva
etmeyen yeni nesil ÖKC’leri kullanan mükellefler,
cihazlarının üretici veya ithalatçısı olan yetkili ÖKC firmalarına müracaat
ederek cihazlarını en geç 1/8/2014 tarihine kadar
yukarıda sayılan özellikleri haiz hale getirtmeleri mecburidir. Yetkili
firmaların bu talepleri yerine getirmeleri zorunludur.
1.2. Cezai
Müeyyide
Tebliğin bu bölümünde belirlenen usul ve esaslara riayet
edilmemesi halinde ilgililere Vergi Usul Kanununda yer alan cezalar tatbik
edilir.
2.
Finansman Şirketlerinin Düzenleyeceği Belge
6361 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasında Türkiye’de kurulu
finansman şirketlerinin mezkûr Kanun hükümlerine tâbi olduğu, 39 uncu
maddesinde ise finansman sözleşmesinin, her türlü mal veya hizmet alımının,
malı veya hizmeti satın alan gerçek veya tüzel kişinin nam ve hesabına mal
veya hizmetin teslim veya temini ile birlikte doğrudan satıcıya ödeme
yapılması suretiyle kredilendirilmesini öngören sözleşme olduğu, kredi geri
ödemelerinin adına kredi açılanlar tarafından finansman şirketlerine
yapıldığı, finansman şirketlerinin, kredilendirecekleri mal veya hizmetleri
temin eden satıcılarla önceden yazılı şekilde genel bir sözleşme
yapmalarının ve finansman sözleşmesinin yazılı şekilde düzenlenmesinin
zorunlu olduğu hükümleri yer almaktadır.
6361 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren finansman
şirketleri banker kapsamında BSMV mükellefi olup, bunların yaptığı 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri
Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemler BSMV’ye, bu işlemlerin dışında kalan diğer işlemleri
ise KDV’ye tâbidir.
2.1. 6361
sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren finansman şirketleri BSMV’ye tâbi bütün hizmet veya satışlarını fatura
yerine geçmek üzere aşağıdaki şartlara uygun olarak düzenleyecekleri dekontlarla tevsik ederler.
a) Dekontun önyüzünün, üst orta kısmına gelecek şekilde
“Dekont (Finansman Şirketi)” başlığı bulunur.
b) Dekontlar en az iki örnek olarak düzenlenir, ikiden
fazla örnek olarak düzenlendiği takdirde her birinin kaçıncı örnek olduğu
belirtilir.
c) Dekontu düzenleyen her şube veya birim itibariyle her
hesap dönemi başından itibaren 1’den başlamak üzere düzenleme sırasına göre
müteselsil sıra numarası verilir.
ç) Düzenlenecek dekontlarda en
az aşağıdaki bilgilere yer verilir.
1) Finansman şirketinin (ve şube) unvanı, iş adresi,
bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
2) Müşterinin adı-soyadı/unvanı, adresi, vergi dairesi
ve T.C. kimlik numarası (vergi kimlik numarası),
3) Düzenleme tarihi,
4) İşin nev’i, miktarı, fiyatı
ve tutarı,
5) Belgeyi düzenleyen finansman şirketi yetkilisinin
imzası.
d) Dekontlar BSMV’ye tâbi
hizmet veya satışlarda BSMV yükümlülüğünün doğduğu anda düzenlenir. Bu şekilde
düzenlenmeyen dekontlar hiç düzenlenmemiş sayılır.
e) Dekontların anlaşmalı matbaalara bastırılması veya
notere tasdik ettirilmesi zorunlu bulunmamaktadır.
f) Bir ay içinde düzenlenen dekontlara
ilişkin bilgilerin, takip eden ayın on beşinci günü sonuna kadar internet
üzerinden, www.gib.gov.tr adresinde hizmet veren
İnternet Vergi Dairesine, kullanıcı kodu, parola ve şifre kullanarak giriş
yapmak suretiyle Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
2.2. Dekontlara
sıra numarası verildikten sonra işlemden vazgeçilmesi veya düzenlenen
belgede hatalı bilgilere yer verildiğinin anlaşılması halinde aşağıdaki
şekilde işlem yapılır.
a) Belgenin hatalı düzenlendiği, işlemin muhasebe
kayıtlarına alınmasından önce tespit edildiği takdirde belge iptal edilir.
Ancak iptal edilen belge muhafaza edilerek talep halinde yetkili mercilere
ibraz edilir.
b) Belge muhteviyatının muhasebe kayıtlarına
alınmasından sonra düzeltmenin icap ettiği hallerde ise belge iptal
edilmeyip bu kaydı düzeltici mahiyette yeni bir belgeye istinaden düzeltme
kayıtları yapılır.
2.3. 6361
sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren finansman şirketleri BSMV’ye tâbi işlemleri dışında kalan KDV’ye tâbi teslim
ve hizmetlerinde fatura düzenlerler.
2.4. Tebliğin
bu bölümü ile düzenlenme zorunluluğu getirilen dekontun
düzenlenmediğinin, kullanılmadığının, aslı ile örneğinde farklı tutara yer
verildiğinin veya gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinin tespiti halinde,
her belge için ayrı ayrı olmak üzere Vergi Usul
Kanununun 353/2 nci maddesi uyarınca özel
usulsüzlük cezası, bir ay içinde düzenlenen dekontlara ilişkin bilgilerin
yukarıda belirtildiği şekilde gönderilmemesi veya süresinde gönderilmemesi
veyahut eksik veya yanıltıcı bilgi gönderilmesi halinde de Vergi Usul
Kanununun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası kesilir.
3. Yürürlük
Bu Tebliğin birinci bölümü yayımı tarihinde, ikinci
bölümü ise 1/4/2014 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.
Eki için tıklayınız.
|