Anayasa Mahkemesinin 11/2/2014 Tarihli ve E: 2010/12 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2014/2 Sayılı Kararı

28 Şubat 2014CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 28927

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı : 2010/12 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı: 2014/2

Karar Günü: 11.2.2014

 I- MALİ DENETİMİN KONUSU

İşçi kardeşliği Partisi 2009 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN’ın katılımlarıyla yapılan ilk inceleme toplantısında;

“İşçi Kardeşliği Partisi2009 yılı kesin hesabının ilk incelenmesi sonucunda;

1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerin gönderilmesi için Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

11.4.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE”

karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

İşçi Kardeşliği Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2009 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren Raportör Zekeriya AYDIN tarafından hazırlanan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde, Partinin 2009 yılı gelirleri toplamının 66.113,49 TL, giderleri toplamının 36.470,36 TL olduğu ve 29.643,13 TL nakit mevcudunun 2010 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

Parti’nin 2009 yılı kesin hesapları Merkez Yürütme Kurulunca 10.6.2010 tarihinde kabul edilerek onaylanmıştır.

İşçi Kardeşliği Partisi 2009 yılı birleşik kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle Partinin 2009 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezinin gelirleri 45.911,34 TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 80 TL’si üye giriş aidatı, 15.231 TL’si üye yıllık aidatı, 28.599,82 TL’si bağışlar, 105 TL’si yardımlar ve 1.895,52 TL’si önceki yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2009 yılı muhasebe kayıtlarının tutulduğu işletme defteri Çankaya İlçe Seçim Kurulu tarafından mühürlenmiş ve onaylanmıştır.

İşçi Kardeşliği Partisi 2009 yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin gelirleri 20.202,15 TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 10 TL’si üye giriş aidatı, 4.600 TL’si üye yıllık aidatı, 3.823 TL’si bağış geliri, 11.600 TL’si yardımlar ve 169,15 TL’si ise önceki yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütleri 2009 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin 2009 yılı giderleri 18.776,12 TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 1.061,67 TL’si temsil ve ağırlama giderleri, 858,05 TL’si kırtasiye ve büro giderleri, 485,68 TL’si haberleşme giderleri, 1.643,98 TL’si seyahat giderleri, 3.000 TL’si kira giderleri, 64,08 TL’si ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri, 62,66 TL’si vergi sigorta noter giderleri, 11.600 TL’si teşkilata yardım giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2010 yılına devreden nakit mevcudu 27.135,22 TL’dir.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya kadar olan (2009 yılı için 58,65 TL) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinin ikinci fıkrasında, “Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.” ve aynı Kanun’un 75. maddesinin dördüncü fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.” ve 76. maddesinin dördüncü fıkrasında da, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir.” hükümleri yer almıştır.

18.4.2013 günlü, 28622 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 6456 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 54. maddesiyle 2820 sayılı Kanun’a eklenen geçici 19. madde ile 6111 sayılı Kanun’un 180. maddesiyle 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde yapılan değişikliklerin anılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi tarafından sonuçlandırılmamış denetimler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.

a- Parti adına kayıtlı olmayan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen cep telefonu faturalarının Parti bütçesinden karşılanma nedeninin açıklanması ve bu ödemelere ait faturaların gönderilmesi 5.6.2012 gün ve 435 - 1377 sayılı yazı ile sorulmuştur.

Telefon Giderlerine Ait Tablo

Parti yetkilileri 5.6.2012 gün ve 435-1377 sayı ile sorulan hususa 25.6.2012 günlü yazı ile, “Anılan cep telefonu, kot kumlama işçilerinin sosyal güvenlik hakkına kavuşması amacıyla gerçekleştirilen siyasi kampanyamız sırasında, bu kampanya dayanak teşkil eden MYK kararı kapsamında kullanılmış seyyar haberleşme aracına aittir. Tüm görüşmeler söz konusu siyasi faaliyet kapsamında gerçekleştirilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Parti yetkilileri Merkez Yürütme Kurulu kararını sunmamışlardır. Parti yetkilileri yapılan giderin siyasi faaliyet kapsamında olduğunu ifade etmişlerdir. Ancak isimsiz olan bu telefon giderlerinin şahsi gider mi veya siyasi parti faaliyeti için yapılan gider mi olup olmadığını sağlayacak kanıtlayıcı bilgi ve belge sunulmamıştır. Telefon giderlerinin siyasi parti faaliyetleri için kullanıldığına dair belge sunulmadığından ve beyana da itibar edilmediğinden dolayı Parti adına yapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.

Kimin adına kayıtlı olduğu bilinmeyen telefon giderlerinin Parti bütçesinden karşılanması Parti tüzelkişiliğinin faaliyet amacıyla bağdaşmadığı gibi bu ödemenin Parti tüzelkişiliği adına yapıldığı da kabul edilemez. Bu nedenle 139,66 TL’nin Hazineye gelir kaydedilmesi gerekir.

b- Parti adına yapılmayan ve kimin adına alındığı belli olmayan kontör bedelinin Parti bütçesinden karşılanma nedeninin açıklanması 5.6.2012 gün ve 435 - 1377 sayılı yazı ile sorulmuştur.

Kontör Alımı

Parti yetkilileri 5.6.2012 gün ve 435 - 1377 sayı ile sorulan hususa 25.6.2012 günlü yazı ile, “Erdal Telekom adlı işletmeden satın alınan kontörler, partinin faaliyetlerinin tüm üyelere SMS vasıtasıyla bildirilmesi maksadıyla satın alınmış olup, parti üyelerinin bilgilendirilmesi ve haberleşmenin sağlanması amacıyla kullanılmıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Erdal Telekom’dan alınan yazar kasa fişindeki bilgiler “19.5.2009 tarih ve 1 nolu fiş Kontör% 0 99” şeklindedir. Siyasi Partilerin faaliyetlerinin tüm üyelere SMS vasıtasıyla bildirilmesi maksadıyla satın aldığı hizmet siyasi parti faaliyeti kapsamındadır. SMS gönderme hizmetin alındığı fatura veya yazar kasa fişinde belirtilmelidir. Parti yetkilileri SMS karşılığı alındığına dair kanıtlayıcı bilgi ve belge sunmamıştır. Yazar kasa fişinde ki bilgi ile Parti yetkililerinin beyanı örtüşmemektedir. Bu nedenle yazar kasa fişinde ki bilgiye itibar edilmiş ve kimin adına alındığı belli olmayan kontör gideri Parti adına yapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.

Kontör alımının Parti faaliyetleri için kullanıldığına dair kanıtlayıcı bilgi ve belge sunulmadığından dolayı Parti adına yapılmış bir gider olarak kabul edilmeyen 99 TL’nin Hazineye gelir kaydedilmesi gerekir.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin 2009 yılı giderleri 17.694,24 TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 123 TL’si temsil ve ağırlama giderleri, 16.158,96 TL’si kira vergi ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri, 1.412,28 TL’si kırtasiye büro seyahat haberleşme giderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2009 yılına devreden nakit mevcudu 2.507,91 TL’dir.

İl örgütleri kesin hesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin 2009 yılında taşınmaz ile 100 TL’yi aşan demirbaş edinimi bulunmamaktadır.

IV- SONUÇ

İşçi Kardeşliği Partisi 2009 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

1- Partinin 2009 yılı kesin hesabında gösterilen 66.113,49 TL gelir, 36.470,36 TL gider ile 29.643,13 TL nakit devrinin Hazineye gelir kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,

2- 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesine aykırı olarak Parti amaçlarına uygun olmayan ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 238,66 TL karşılığı malvarlığının aynı Kanun’un 75. maddesi gereğince Hazineye gelir kaydedilmesine,

11.2.2014 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.