Yüksek Seçim Kurulunun 30/11/2013 Tarihli ve 545 Sayılı Kararı

6 Aralık 2013CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 28843

YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARI

Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:

KararNo: 545

- K A R A R -

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un 8 inci maddesinin değişik birinci fıkrasında; “Mahalli idareler seçimleri beş yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme günüdür.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme istinaden Mahalli İdareler Genel Seçimleri 30 Mart 2014 Pazar günü yapılacaktır.

Anılan amir hüküm gereği; 30 Mart 2014Pazar günü yapılacak seçimin başlangıç tarihi aynı Kanun hükmü gereğince 01/01/2014 günüdür.

Seçimin başlangıç tarihi aynı zamanda “seçim sürecinin” başlama günüdür. Bu seçimde kullanılacak seçim takvimi 01/01/2014 günü esas alınarak yapılacaktır. Seçim takviminde belirtilen tarihlerde yapılacak seçim iş ve işlemleri birbirini tamamlayan ve seçim olgusunu belirlenen takvim sürecinde sonuca ulaştıracaktır.

Ancak, idarenin 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine veya Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkında Yönetmeliğe dayanarak karar vermeleri olasıdır. Bu husus, seçim süreci içerisinde yapılacak il genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri seçiminin çevrelerini, o çevreden seçilecek üye sayılarını ve o seçim çevrelerinin seçmen adetlerini değiştirir sonuçlar doğurması muhtemeldir.

Bu nedenle, seçimin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden itibaren oy verme günü olan 30 Mart 2014 tarihine kadar 5393 sayılı Kanun ve yukarıda anılan Yönetmeliğe dayanılarak mülki idari birimlerde yapılacak değişiklikler, yeni idari birimlerin oluşturulması, belediye ve köyler arası sınır değişiklikleri hususunda alınacak idari kararların, 30 Mart 2014 Pazar günü yapılacak Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde dikkate alınıp alınmayacağı hususunun belirlenmesi amacıyla Kurulumuzun 14/9/2013 tarih, 2013/374 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon, yaptığı çalışmaları tamamlayarak, konu hakkında düzenlediği karar taslağını Kurulumuza sunmuş olmakla, konu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 127. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Mahalli idarelerin seçimleri, 67 nci maddedeki esaslara göre beş yılda bir yapılır.” hükmüne yer verildikten sonra, mahalli idareler seçimi ile ilgili özel Kanun olan 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasında da belirtilen Anayasa hükmüne paralel olarak mahalli idareler seçimlerinin beş yılda bir yapılacağı düzenlenmiş, her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak gününün seçimin başlangıç tarihi, aynı yılın Mart ayının son Pazar gününün oy verme günü olduğu, aynı Kanunun 29. maddesinin son fıkrasında ise; a, b, c bentlerinde yazılı hallerde bu ilandan sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü oy verme günü olduğu, ancak mahalli idareler genel seçimine bir yıldan az bir süre kalmış ise mahalli idareler ara seçiminin yapılmayacağı, 33. maddesinde de; boşalan muhtarlık, ihtiyar meclisi ve heyeti üyeliği seçiminin yapılması düzenlenmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun;

4. maddesinde; belediye kurulması,

6. maddesinde; belediye sınırlarının kesinleşmesi,

8. maddesinde; belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka belde ile birleşmesi ve katılması durumları,

9. maddesinde; mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesi,

11. maddesinde; belediye veya köy tüzel kişiliğinin kaldırılması veya bir beldenin köye dönüştürülmesi,

yönünde alınacak idari kararların ilk mahalli idareler seçimlerinde uygulanacağı ve seçimlerin yeni durumlarına göre yapılacağı aynı Kanunun 12. maddesinde düzenlenmiştir.

Diğer yandan, 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun verdiği yetkiye dayanılarak Sınır Anlaşmazlığı, Mülki Ayrılma ve Birleşme ile Köy Kurulması ve Kaldırılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, köy ve diğer yerleşim birimlerinin bağlılıklarında ve statülerinde değişiklik yapılması olasıdır. Bu idari değişiklikler seçim sürecindeki iş ve işlemleri etkilemektedir.

Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimlerin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikayet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama ile görevlendirilmiş olan Yüksek Seçim Kurulunca; yukarıda belirtilen idari değişikliklerle ilgili kararların seçim sürecinde belli edilecek bir tarihte sınırlandırılması ve bu tarihten sonra göz önüne alınmaması zorunlu görülmektedir.

Bu açıklamalar karşısında, mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihinden oy verme gününe kadar olan süreçte seçimle ilgili sorunların aşılması ve seçimlerin düzen içerisinde yürütülmesi ve yapılması bakımından;

- 5393 sayılı Belediye Kanununun 4, 6, 8, 9, 11 ve 12. maddelerinde öngörülen hallerde yapılacak olan seçimlere;

- Mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden önce, herhangi bir nedenle boşalan muhtarlık, ihtiyar meclisi ve heyeti üyeliği seçimlerinin 2972 sayılı Kanunun 33. maddesi gereğince yapılmasına karar verilmiş olup ta, seçim iş ve işlemleri ile oy verme gününün mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden sonraya isabet eden seçimlere,

- Mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden başlayarak oy verme günü 30/03/2014 tarihine kadar olan süre içinde; yeni köy oluşturacak, köyü bölerek yeni oluşumlar doğuracak, köyün idari bağlılıklarını ve ilçeler arası sınırları değiştirecek idari kararların ve ayrıca her türlü halkoylamalarına,

ilişkin olarak aşağıda açıklanan şekilde işlem yapılmasına karar vermek gerekmiştir.

S O N U Ç: Açıklanan nedenlerle;

1- 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 4. maddesinde, belediye kurulmasına karar verilen ve aynı Kanunun 12. maddesi hükmü gereği, bu kararların kesinleşme tarihini takip eden yılın Ocak ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe giren yerlerin organ seçimlerinin 2972 sayılı Kanun’un 29. maddesine göre yapılması öngörüldüğünden ve 2972 sayılı Kanun’un 29. maddesinin son fıkrasında, mahalli idareler genel seçimine bir yıldan az bir süre kalmış ise mahalli idareler ara seçiminin yapılamayacağı belirtildiğinden, 31/12/2013 tarihine kadar kurulmuş olan belediyelere ilişkin kararlar kesinleşmiş ise, bu kararlar 01/01/2014 tarihinde yürürlüğe gireceğinden, bu kapsamda olan yerlerin organ seçimlerinin 2972 sayılı Kanunun 29. maddesinin son fıkrası hükmü gözetilerek 30 Mart 2014 Pazar günü yapılmasına,

Diğer taraftan; belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka belediyeye katılmaları veya birleşmeleri, mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının değiştirilmesi, belediye veya köy tüzel kişiliğinin kaldırılması veya beldenin köye dönüştürülmesine ilişkin olarak 31/12/2013 tarihine kadar alınan ve kesinleşmiş olan idari kararlar 01/01/2014 günü yürürlüğe gireceğinden, 5393 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmüne göre bu kapsamda olan yerleşim birimlerinin organ seçimlerinin ilk mahalli idareler seçimleriyle birlikte yapılması gerektiğinden, bu yerlerin organ seçimlerinin yeni durumlarına göre 30 Mart 2014 Pazar günü yapılmasına,

2- Mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden önce, herhangi bir nedenle boşalan muhtarlık, ihtiyar meclisi ve heyeti üyeliği seçimlerinin 2972 sayılı Kanunun 33. maddesi gereğince yapılmasına karar verilmiş olup da, seçim iş ve işlemleri ile oy verme gününün mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden sonraya isabet eden seçimlerin 30 Mart 2014 Pazar günü yapılmasına,

3- Mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi olan 01/01/2014 tarihinden başlayarak oy verme günü 30/03/2014 tarihine kadar olan süre içinde; yeni köy oluşturacak, köyü bölerek yeni oluşumlar doğuracak, köyün idari bağlılıklarını ve ilçeler arası sınırları değiştirecek idari kararların ve ayrıca her türlü halkoylamalarının (plebisit) 30 Mart 2014 Pazar günü yapılacak olan seçimlerde ve bu seçimlerin gerektireceği işlemlerde dikkate alınamayacağına,

4- Karar örneğinin;

a-İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına gönderilmesine, Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun resmî internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesine,

b- Seçime katılabilecekleri tespit ve ilân edilen siyasi parti genel başkanlıklarına,

c- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne,

gönderilmesine,

d- Resmî Gazete’de yayımlanmasına,

30/11/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.