|
Maliye
Bakanlığından:
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
(Sıra No: 425)
1. Giriş
4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 140 ıncı maddesi
ile ilgili açıklamalar işbu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.
2. Kanuni
Dayanak
Vergi Usul Kanununun 134 üncü maddesinde vergi
incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu
araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hüküm altına alınmış ve mezkûr
Kanunun müteakip maddelerinde vergi incelemesine müteallik hükümlere yer
verilmiştir. Bunlardan “incelemede uyulacak esaslar”
başlıklı 140 ıncı maddenin 5 numaralı bendinde
vergi incelemesi yapanların vergi kanunları ile ilgili kararname, tüzük,
yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülere aykırı vergi inceleme raporu
düzenleyemeyecekleri, ancak, bu düzenlemelerin vergi kanunlarına aykırı
olduğu kanaatine varırlarsa bu hususu bağlı oldukları birimler aracılığıyla
Gelir İdaresi Başkanlığına düzenleyecekleri bir rapor ile bildirecekleri hüküm
altına alınmıştır.
Diğer taraftan, mezkûr
maddenin ikinci fıkrasında “Vergi Müfettişleri ile Vergi Müfettiş
Yardımcıları tarafından düzenlenen vergi inceleme raporları, işleme
konulmak üzere ilgili vergi dairesine tevdi edilmeden önce, meslekte on
yılını tamamlamış en az üç Vergi Müfettişinden oluşturulacak rapor
değerlendirme komisyonları tarafından vergi kanunları ile bunlara ilişkin
kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere
uygunluğu yönünden değerlendirilir. İncelemeyi yapanla komisyon arasında
uyuşmazlık oluşması halinde uyuşmazlığa konu vergi inceleme raporları üst
değerlendirme mercii olarak, Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarları aşan
tarhiyat önerisi içeren vergi inceleme raporları ise doğrudan, Vergi
Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde bir Başkan Yardımcısının başkanlığında
dört grup başkanından oluşan beş kişilik merkezi rapor değerlendirme
komisyonu tarafından vergi kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük,
yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere
uygunluğu yönünden değerlendirilir. İncelemeyi yapanlar, bu komisyon
tarafından yapılacak değerlendirmeye uygun olarak düzenleyecekleri vergi
inceleme raporlarını işleme konulmak üzere bağlı oldukları birime tevdi
ederler.” hükmü, dördüncü fıkrasında ise “Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonu ile diğer rapor değerlendirme komisyonları yaptıkları
değerlendirme sırasında, verilmiş bir özelgenin
369 uncu maddenin birinci fıkrası kapsamında olduğu kanaatine varmaları
halinde, söz konusu özelge, Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonundan üç üye ile 413 üncü maddeye göre oluşturulan komisyondan iki
üyenin katılımıyla oluşturulacak beş kişilik bir komisyon tarafından
değerlendirilir. Bu komisyonca verilen kararlar, ilgili rapor
değerlendirme komisyonu ile incelemeye yetkili olanı bağlar.” hükmü yer
almaktadır.
3.
Değerlendirme ve Sonuç
Yukarıda yer verilen hükümlerden de anlaşılacağı üzere,
vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar inceleme neticesinde tanzim
edecekleri raporlarda vergi kanunlarıyla ilgili kararname, tüzük,
yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülere aykırı hususlara yer veremeyecekler,
dolayısıyla da bu düzenlemelere aykırı olarak tarhiyat öneremeyeceklerdir.
Ancak, bu raporların intikal ettirildiği Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonu ile diğer rapor değerlendirme komisyonları, raporları
değerlendirirken yukarıda zikredilen mevzuata ilave olarak Gelir İdaresi
Başkanlığınca verilmiş olan özelgelere uygunluk
kıstasını da tatbik edeceklerdir.
Rapor değerlendirme komisyonları raporları özelgelere uygunluk yönünden değerlendirirken eleştiri
konusu yapılan hususla ilgili olan ve Gelir İdaresi Başkanlığınca verilmiş özelgeleri dikkate alacak ve varsa adına rapor düzenlenen
mükellefe verilmiş özelge ile sınırlı
kalmayacaktır. Raporda, özelgede yer alan görüş
aksine bir tenkit varsa rapor olumsuz değerlendirmeye konu edilecek ve 31/10/2011 tarihli ve 28101 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Rapor Değerlendirme Komisyonlarının Oluşturulması ile Çalışma
Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in ilgili
hükümlerine göre işlem yapılacaktır. Olumsuz değerlendirmenin yapılabilmesi
için özelgede yer alan görüşün tam olarak raporda
tenkid edilen konuyla ilgili olması diğer bir
ifadeyle verilen izahatın aynı durumda olan tüm mükellefler bakımından
uygulanabilir olması gereklidir. Ayrıca, rapor değerlendirme komisyonunun
dikkate alacağı özelgenin ilgili konuda Gelir
İdaresi Başkanlığınca verilmiş en güncel özelge
olması gerektiği tabiidir.
Diğer taraftan rapor değerlendirme komisyonlarının bir özelgenin 369 uncu maddenin birinci fıkrası kapsamında
olduğu kanaatine varmaları hâlinde özelgenin
değerlendirilmesi amacıyla 140 ıncı maddenin
dördüncü fıkrasında yer alan komisyon teşkil edilecek ve değerlendirme
neticesinde verilen karar ilgili rapor değerlendirme komisyonu ile
incelemeye yetkili olanı bağlayacaktır.
Tebliğ olunur.
|