|
Kamu
Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan:
TFRS 7
FİNANSAL ARAÇLAR: AÇIKLAMALARA İLİŞKİN TÜRKİYE
FİNANSAL
RAPORLAMA STANDARDI (TFRS 7) HAKKINDA
TEBLİĞ
(SIRA NO: 42)’DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR TEBLİĞ
(SIRA NO: 7)
MADDE 1 – 30/1/2007 tarih ve
26419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalara
İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 7) Hakkında Tebliğ (Sıra
No: 42)’in Ek-1’inde yer alan “TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar”
Standardının mülga 13 üncü paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer
alan başlık ve 13A ila 13F paragrafları eklenmiştir.
“Finansal
varlıkların ve finansal borçların netleştirilmesi
13A 13B–13E
paragrafları uyarınca yapılan açıklamalar, bu TFRS’de
yer alan diğer açıklama hükümlerini destekleyici niteliktedir ve TMS 32’nin
42 nci paragrafına göre netleştirilerek finansal
tablolara yansıtılmış tüm finansal araçlar için zorunludur. Ayrıca, söz
konusu açıklamalar, TMS 32’nin 42 nci paragrafına
göre netleştirilip netleştirilmediğine bakılmaksızın, karşılıklı işlemlerin
netleştirilmesine imkân veren yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir
anlaşmaya ya da benzer bir sözleşmeye konu olan finansal tablolara
yansıtılmış finansal araçlara uygulanır.
13B İşletme
finansal tablo kullanıcılarının netleştirme anlaşmalarının finansal durumu
üzerine etkisini veya muhtemel etkisini değerlendirmesini sağlayan
bilgileri açıklar. Bu çerçevede, 13A paragrafı kapsamında işletmenin
finansal tablolarına yansıtılmış finansal varlıkları ve borçlarıyla ilgili
netleştirme haklarının etkisi veya muhtemel etkisi dikkate alınır.
13C 13B
paragrafında belirtilen amacı yerine getirmek üzere, işletme raporlama
dönemi sonunda, finansal tablolara yansıtılmış 13A Paragrafı kapsamındaki
finansal varlık ve borçları için aşağıda yer alan sayısal bilgileri ayrı ayrı açıklar:
(a) Söz konusu finansal varlık ve borçların brüt
tutarlarını,
(b) Finansal durum tablosunda sunulan net tutarı
belirlerken TMS 32’nin 42 nci paragrafında yer
alan kriterlere göre netleştirilen tutarları,
(c) Finansal durum tablosunda sunulan net tutarları,
(d) Karşılıklı işlemlerin netleştirilmesine imkân veren
yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir anlaşmaya ya da benzer bir
sözleşmeye konu olan ancak (b) bendi kapsamında yer almayan tutarları. Bu
tutarlar aşağıdakileri içerir:
(i) TMS 32’nin 42 nci
paragrafında yer alan netleştirme kriterlerinin
tamamını ya da bir kısmını karşılamamakla birlikte finansal tablolara
yansıtılmış finansal araçlara ilişkin tutarlar ile
(ii) Finansal teminatlara
(nakit teminatlar da dahil olmak üzere) ilişkin
tutarlar.
(e) (c) bendinde belirtilen tutarlardan (d) bendinde
belirtilenlerin düşülmesi
sonucu elde
edilen net tutarı.
Bu paragrafa göre açıklanması gerekli bilgiler, başka
bir format daha uygun olmadığı sürece tablo formatında sunulur. Finansal
varlık ve borçlara ilişkin açıklamalar aynı tabloda gösterilmez.
13D Bir
finansal araç için 13C paragrafının (d) bendine göre açıklanan toplam
tutar, söz konusu finansal araç için aynı paragrafın (c) bendinde
belirtilen tutar ile sınırlıdır.
13E İşletme
13C paragrafının (d) bendine göre açıklama yapılan, karşılıklı işlemlerin
netleştirilmesine imkân veren yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir
anlaşmaya ve benzer bir sözleşmeye konu olan finansal tablolarına
yansıtılmış finansal varlıklar ve borçlarıyla ilgili netleştirme haklarını,
bu hakların niteliklerini de belirtecek şekilde açıklar.
13F 13B – 13E
paragraflarına göre açıklanması gerekli bilgilerin finansal tablolara
ilişkin birden fazla dipnotta açıklanması durumunda, işletme bu dipnotların
her birinde diğer dipnotlara atıfta bulunur.
MADDE 2 – Aynı
Standardın 44R paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“44R TFRS 7’de Açıklamalar–Finansal Varlıkların ve
Borçların Netleştirilmesi’ne ilişkin değişiklikler kapsamında 13A–13F
paragrafları ile B40–B53 paragrafları eklenmiştir. Bu değişiklikler 1 Ocak
2013 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde ve söz
konusu hesap dönemlerinin ara dönemlerinde uygulanır. Bu değişiklikler
sonucu yapılması gerekli olan açıklamalar geriye dönük olarak sunulur.”
MADDE 3 – Aynı
Standardın Uygulama rehberi başlıklı Ek B’sinin
B39 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlıklar ile B40 ila
B53 paragrafları eklenmiştir.
“Finansal
varlıkların ve finansal borçların netleştirilmesi (13A – 13F paragrafları)
Kapsam (13A paragrafı)
B40 13B–13E
paragrafları uyarınca yapılan açıklamalar, TMS 32’nin 42 nci paragrafına göre netleştirilerek finansal tablolara
yansıtılmış tüm finansal araçlar için zorunludur. Ayrıca, TMS 32’nin 42 nci paragrafına göre netleştirilip netleştirilmediğine
bakılmaksızın, benzer finansal araçlar ve işlemler içeren karşılıklı
işlemlerin netleştirilmesine imkân veren yasal olarak uygulanabilir
nitelikteki bir anlaşmaya ya da benzer bir sözleşmeye konu olan finansal
araçlar da 13B–13E paragraflarında yer alan açıklama hükümlerinin
kapsamındadır.
B41 13A ve B40
paragraflarında ifade edilen benzer sözleşmeler türev takas (kliring)
sözleşmeleri, küresel geri alım sözleşmeleri, küresel menkul kıymet ödünç
sözleşmeleri ve finansal teminatlara ilişkin her türlü haklar gibi
sözleşmeleri içerir. B40 paragrafında belirtilen benzer finansal araçlar ve
işlemler; türev ürünler, satım ve geri alım sözleşmeleri, menkul kıymet
borçlanma sözleşmeleri, menkul kıymet ödünç sözleşmeleri gibi finansal araç
ve işlemleri içerir. 13A paragrafı kapsamında olmayan finansal araçlara
aynı kuruluştaki krediler ve müşteri mevduatları (finansal durum tablosunda
netleştirilmemeleri durumunda) ile sadece teminat sözleşmelerine konu olan
finansal araçlar örnek olarak gösterilebilir.
Finansal tablolara yansıtılmış 13A paragrafı
kapsamındaki finansal varlıklara ve borçlara ilişkin sayısal bilgilerin
açıklanması (13C paragrafı).
B42 13C
paragrafına göre açıklanan finansal araçlar farklı ölçüm hükümlerine tabi
olabilirler (örneğin; bir geri alım sözleşmesiyle ilgili borç itfa edilmiş
maliyeti üzerinden ölçülebilirken, bir türev ürün gerçeğe uygun değeri üzerinden
ölçülecektir). İşletme finansal araçları finansal tablolara yansıtılmış
tutarları üzerinden dikkate alır ve ortaya çıkan ölçüm farklılıklarına
ilgili açıklamalarda yer verir.
Finansal tablolara yansıtılmış 13A paragrafı
kapsamındaki finansal varlıkların ve borçların brüt tutarlarının
açıklanması (13C paragrafının (a) bendi).
B43 13C
paragrafının (a) bendi uyarınca açıklanması gerekli tutarlar, TMS 32’nin 42
nci paragrafına göre netleştirilerek finansal
tablolara yansıtılmış finansal araçlar ile ilgilidir. Söz konusu tutarlar,
ayrıca netleştirme kriterlerini karşılayıp
karşılamadığına bakılmaksızın, karşılıklı işlemlerin netleştirilmesine
imkân veren yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir anlaşmaya ya da
benzer bir sözleşmeye konu olan finansal tablolara yansıtılmış finansal
araçlar ile ilgilidir. Ancak, 13C paragrafının (a) bendi uyarınca yapılması
gerekli açıklamalar, TMS 32’nin 42 nci
paragrafında yer alan netleştirme kriterlerini
karşılamayan teminat sözleşmeleri neticesinde finansal tablolara yansıtılan
tutarlar ile ilgili değildir. Bu tutarların 13C paragrafının (d) bendine
göre açıklanması gerekir.
TMS 32’nin 42 nci paragrafında
yer alan kriterlere göre netleştirilen tutarların
açıklanması (13C paragrafının (b) bendi)
B44 13C
paragrafının (b) bendi, işletmelerin finansal durum tablosunda sunulan net
tutarları belirlerken TMS 32’nin 42 nci
paragrafına göre netleştirilen tutarları açıklamasını zorunlu kılar. Aynı
sözleşme kapsamında netleştirmeye konu olan finansal tablolara yansıtılmış
finansal varlıklara ve borçlara ilişkin ayrı tutarlar hem finansal varlık
açıklamalarında hem de finansal borç açıklamalarında yer alacaktır. Ancak
açıklanan tutarlar (örneğin, bir tabloda) netleştirmeye konu tutarlarla
sınırlıdır. Örneğin, bir işletme TMS 32’nin 42 nci
paragrafında yer alan netleştirme kriterlerini
karşılayan finansal tablolara yansıtılmış bir türev varlığa ve türev borca
sahip olabilir. Türev varlığın brüt tutarının türev borcun brüt tutarından
daha büyük olması durumunda, finansal varlık açıklamalarını içeren tablo
ilgili türev varlığa ilişkin tutarın tamamını (13C paragrafının (a) bendine
göre) ve ilgili türev borca ilişkin tutarın tamamını (13C paragrafının (b)
bendine göre) içerecektir. Ancak, finansal borç açıklamalarını içeren tablo
ilgili türev borca ilişkin tutarın tamamını içerirken (13C paragrafının (a)
bendine göre) ilgili türev varlığa ilişkin tutarın sadece türev borcun
tutarına eşit olan kısmını (13C paragrafının (b) bendine göre) içerecektir.
Finansal durum tablosunda sunulan net tutarların
açıklanması (13C paragrafının (c) bendi)
B45 İşletmenin
netleştirmeye ilişkin açıklamalarının kapsamında olmakla birlikte (13A
paragrafında belirtildiği şekilde) TMS 32’nin 42 nci
paragrafında yer alan netleştirme kriterlerinin
karşılamayan finansal araçlara sahip olması durumunda, 13C paragrafının (c)
bendine göre açıklanması gerekli tutarlar aynı paragrafın (a) bendine göre
açıklanması gereken tutarlara eşit olacaktır.
B46 13C
paragrafının (c) bendine göre açıklanması gereken tutarların finansal durum
tablosunda sunulan her bir kalemdeki tutarla mutabakatı sağlanmalıdır.
Örneğin, bir işletmenin finansal tablo kalemlerinde yer alan tutarların
toplulaştırılmasının veya ayrıştırılmasının ihtiyaca daha uygun bilgi
sağladığına karar vermesi durumunda, 13C paragrafının (c) bendi kapsamında
birleştirilerek veya ayrıştırılarak açıklanan tutarların finansal durum
tablosunda sunulan her bir kalemdeki tutarla mutabakatı tekrar
sağlanmalıdır.
Karşılıklı işlemlerin netleştirilmesine imkân veren
yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir anlaşmaya ya da benzer bir
sözleşmeye konu olan ancak 13C paragrafının (b) bendi kapsamında yer
almayan tutarların açıklanması (13C paragrafının (d) bendi)
B47 13C
paragrafının (d) bendi, işletmelerin karşılıklı işlemlerin
netleştirilmesine imkân veren yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir
anlaşmaya ya da benzer bir sözleşmeye konu olan ancak 13C paragrafının (b)
bendi kapsamında yer almayan tutarları açıklamasını zorunlu kılar. 13C
paragrafının (d) bendinin (i) alt bendi TMS 32’nin 42 nci
paragrafında yer alan netleştirme kriterlerinin
tamamını ya da bir kısmını karşılamayan finansal tablolara yansıtılmış
finansal araçlara ilişkin tutarlara atıf yapmaktadır (örneğin, TMS 32’nin
42 nci paragrafının (b) bendinde yer alan kriteri
karşılamayan mevcut netleştirme hakları, sadece temerrüt halinde ya da
sadece herhangi bir karşı tarafın tasfiye halinde olması veya iflas etmiş
olması durumunda yasal olarak uygulanabilir veya kullanılabilir olan koşula
bağlı netleştirme hakları).
B48 13C
paragrafının (d) bendinin (ii) alt bendi nakit
teminatlar da dahil olmak üzere hem alınan hem de
verilen finansal teminatlara ilişkin tutarlara atıf yapmaktadır. İşletme
teminat olarak alınan veya verilen bu finansal araçların gerçeğe uygun
değerini açıklar. 13C paragrafının (d) bendinin (ii)
alt bendine göre açıklanan tutarlar alınan veya verilen asıl teminatla
ilişkili olup bu tür teminatların geri verilmesine veya geri alınmasına
ilişkin muhasebeleştirilen borçlarla veya alacaklarla ilişkili değildir.
13C paragrafının (d) bendi kapsamında açıklanan
tutarlara ilişkin sınır (13D paragrafı)
B49 13C
paragrafının (d) bendine göre tutarlar açıklanırken, finansal araç ile
yapılan aşırı teminatlandırmanın etkisi dikkate alınmalıdır. Bunun için
işletme ilk olarak 13C paragrafının (c) bendine göre açıklanan tutardan
aynı paragrafın (d) bendinin (i) alt bendine göre açıklanan tutarları
indirmelidir. İşletme daha sonra 13C paragrafının (d) bendinin (ii) alt bendine göre açıklanan tutarları ilgili
finansal araç için aynı paragrafın (c) bendi için geriye kalan tutarla
sınırlar. Bununla birlikte, teminata ilişkin hakların finansal araçlara
karşı uygulanabilir olması durumunda, bu tür haklar 13D paragrafına göre
yapılan açıklamaya dahil edilebilir.
Karşılıklı işlemlerin netleştirilmesine imkân veren
yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir anlaşmaya ve benzer bir
sözleşmeye konu olan netleştirme haklarının açıklanması
B50 İşletme
13C paragrafının (d) bendine göre açıklanan benzer sözleşmelere ve
netleştirmeye ilişkin haklarının niteliği de dahil
olmak üzere bu hakların türlerini açıklar. Örneğin, işletme koşula bağlı
haklarını açıklar. Gelecekteki bir olaya bağlı olmayan netleştirme
haklarına konu olmakla birlikte TMS 32’nin 42 nci
paragrafında yer alan diğer kriterleri
karşılamayan finansal araçlar için işletme kriterlerin karşılanmama
nedenini veya nedenlerini açıklar. Alınan veya verilen tüm finansal
teminatlar için işletme teminat sözleşmesinin koşullarını açıklar (örneğin,
teminatın kullanımının sınırlandırılmış olduğu durumda).
Finansal araç türü veya karşı taraf itibarıyla açıklama
B51 13C
paragrafının (a)-(e) bentlerine göre yapılması gerekli sayısal açıklamalar
finansal araç veya işlem türüne göre gruplandırılabilir (örneğin; türev
ürünler, geri alım ve ters geri alım sözleşmeleri, menkul kıymet borçlanma
ve menkul kıymet ödünç sözleşmeleri şeklinde).
B52 Ayrıca,
13C paragrafının (a)-(c) bentlerine göre yapılması gerekli sayısal
açıklamalar finansal araç türüne göre; aynı paragrafın (c)-(e) bentlerine
göre yapılması gerekli sayısal açıklamalar ise karşı tarafa göre
gruplandırılabilir. İşletmenin söz konusu bilgileri karşı taraf itibarıyla
sunması durumunda, karşı tarafların kimliklerini belirtmesine gerek yoktur.
Ancak bu durumda karşı taraflara ilişkin yapılan tanımlamaların (Karşı
Taraf A, Karşı Taraf B, Karşı Taraf C ve benzeri), karşılaştırılabilirliğin
sağlanması adına, sunumu yapılan hesap dönemlerinde tutarlı bir şekilde
ifade edilmesi gerekir. Nitel açıklamalar göz önünde bulundurularak karşı
taraf türlerine (sınıflarına) ilişkin daha fazla bilgi sunulabilir. 13C
paragrafının (c)-(e) bentlerinde belirtilen tutarların açıklanması karşı
taraf itibarıyla yapılırken, bir karşı tarafa ilişkin toplam tutarlara
nazaran bireysel olarak önemli olan tutarlar ayrı olarak açıklanır ve
bireysel olarak önemli olmayan diğer tüm tutarlar birleştirilerek tek bir
kalemde sunulur.
Diğer
B53 13C-13E
paragraflarına göre açıklanması gerekli çeşitli bilgiler asgari olarak
yapılması gereken açıklamalar niteliğindedir. 13B paragrafında belirtilen
amacı yerine getirmek üzere, işletmeler bu açıklamaları, karşılıklı işlemlerin
netleştirilmesine imkan veren yasal olarak uygulanabilir nitelikteki bir
anlaşmanın ya da benzer bir sözleşmenin netleştirme haklarının niteliği de dahil olmak üzere koşullarıyla bunların işletmenin
finansal durumu üzerine etkisine veya muhtemel etkisine bağlı olarak ek
açıklamalarla destekleme ihtiyacı duyabilirler.
MADDE 4 – Bu Tebliğ, 31/12/2012 tarihinden sonra başlayan yıllık hesap
dönemlerinde ve söz konusu hesap dönemlerinin ara dönemlerinde uygulanır.
Bu değişiklikler sonucu yapılması gerekli olan açıklamalar geriye dönük
olarak sunulur.
MADDE 5 – Bu Tebliğ
hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı
yürütür.
|