|
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanlığından:
Karar No:
252
- K A R A R
-
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 13/4/2012 tarihli yazıda aynen; “2972 sayılı Mahalli İdareler
ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 33
üncü maddesinde;
“Köy veya mahalle muhtarlığının herhangi bir sebeple
boşalması halinde ihtiyar meclisi veya heyetinin birinci üyesi durumu,
yazılı olarak ilgili seçim kuruluna ve mahallin en büyük mülkiye amirine
bildirmek zorundadır.
Boşalan muhtarlıklar için her yıl Haziran ayının ilk
pazar günü seçim yapılır. Seçim yapılıncaya kadar muhtarlık görevi mahallin
en büyük mülkiye amiri tarafından atanacak muhtar vekili tarafından
yürütülür.
Seçim döneminin sona ermesinden önce ihtiyar meclisi
veya heyeti üye sayısının yedeklerinin de getirilmesinden sonra üye
tamsayısının, köylerde tabii üyeler hariç, yarısına düşmesi halinde,
muhtar, durumu bir hafta içinde ilgili seçim kurulu başkanlığına ve bilgi
için de mahallin en büyük mülkiye amirine bildirmeye mecburdur.
Bu bildirim üzerine ilçe seçim kurulu başkanlığınca
durum 48 saat içinde ilan edilir. İlan tarihinden sonra gelen 60 ıncı günü takip eden ilk pazar günü oy verilir.
İhtiyar meclisi veya heyeti seçiminin yapılması
gerektiği hallerde köy veya mahalle muhtarlığı da boşalmış ise, Haziran ayı
beklenmeksizin her iki seçim beraber yapılır.”,
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunun 101. maddesinin son fıkrasında da; “Muhtarlık
seçimlerinde, bu maddede belirtilen geçersizlik sebeplerinin dışında oy
pusulalarının hangi sebeplerle geçersiz sayılacağı Yüksek Seçim Kurulu
tarafından belirlenir.”
hükümleri yer
almaktadır.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunun 101. maddesinin son fıkrası uyarınca, muhtarlık
seçimlerinde geçersiz sayılacak oy pusulaları ile hesaba katılan ve
katılmayan oy pusulalarının ve gerekli görülecek sair hususların
gerektiğinde komisyon çalışmasından sonra belirlenerek karara bağlanmasını
takdirlerinize arz ederim.” denilmiş olmakla, konu ile ilgili yasal
düzenlemeler ile Yüksek Seçim Kurulu ilke kararları ve Kurulumuzun 13/4/2012 tarihli ve 180 sayılı kararı ile Yüksek Seçim
Kurulu Başkanvekili Turan KARAKAYA Başkanlığında, Yüksek Seçim Kurulu
Üyeleri M. Zeki ÇELEBİOĞLU ve Selahittin ATALAY’dan oluşturulan Komisyonca hazırlanan 5/5/2012
tarihli rapor birlikte incelenerek;
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları
ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunda, köy ve mahalleye ilişkin
seçim hükümleri ayrı bir bölüm halinde düzenlenmiştir.
Köylerde siyasi parti kuruluşlarının bulunmaması da göz
önünde bulundurularak köy muhtarı, köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle
muhtarı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde uygulanacak usul ve
esasların ayrıca belirlenmesi gerekli görülmüştür.
Köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinde
köy bir seçim çevresidir.
Mahalle muhtarı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği
seçimlerinde de her mahalle bir seçim çevresidir.
Ancak, 2972 sayılı Kanunun Ek Madde - 2’de ve Yüksek
Seçim Kurulunun 3/1/2009 tarihli ve 2009/1 sayılı
kararı eki Örnek: 139 sayılı Genelge’de, dağınık mahalle ve yerleşim
yerleri bulunan köylerde veya köylerin birbirine yakın olduğu durumlarda
seçim sandıklarının bir tek mahallede veya bir köyde toplanmasının, seçim
gününden en az bir hafta önce ilan edilmek koşuluyla ilçe seçim kurulunca
kararlaştırılabileceği belirtilmiştir.
İlçe seçim kurulları bu hükmün verdiği yetkiye dayanarak
ve yöresel durumu değerlendirmek suretiyle takdirlerini kullanarak birden
fazla seçim çevresine ait sandığın bir yerde veya bir köyde toplanmasına
karar verebileceklerdir. Böyle bir toplama durumunda her seçim çevresindeki
seçmenler oylarını ancak kendilerine ait sandıklara atacaklardır.
2972 sayılı Kanunun 31.
maddesinde; köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle
muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü
bulunmadığı belirtilmiş, yine 298 sayılı Kanunun 101. maddesinin son
fıkrasında; muhtarlık seçimlerinde bu maddede belirtilen geçersizlik
sebeplerinin dışında oy pusulalarının hangi sebeplerle geçersiz
sayılacağının Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirleneceği düzenlemesi getirildiğinden,
bu hükümlerin açıklığa kavuşturulması gerekir.
Siyasi partiler köy ve mahalle seçimlerinde aday
gösteremezler. Bu seçimlerde adaylığa ilişkin hükümler uygulanmaz.
Bu hüküm köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği
ile mahalle muhtarlığı ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerine girecek
kişilerin, seçime gireceklerini belirtmelerine ve bu amaçla kendilerini
tanıtmalarına engel oluşturmaz. Aksi halde seçmen, kimi muhtar ve üye
seçeceğini bilemez ve seçmenin iradesi sağlıklı oluşamaz.
Ayrıca, oy pusulalarının renk ve biçimiyle geçerliliği
konusuna da eğilmek suretiyle köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği
seçimleri ile mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği
seçimlerinde uygulanacak usullerin aşağıda belirtildiği şekilde saptanmasına
karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- İlçe seçim
kurullarının 2972 sayılı Kanunun Ek - 2. maddesi gereğince; dağınık seçim
çevrelerinde ve yakın köylerde sandıkları bir köy veya bir yerde toplamaya
yetkileri bulunduğuna,
2- Sandıkların
bir yerde toplanmasına karar verilmesi halinde Örnek: 139 sayılı Genelge
uyarınca, durumun seçim gününden en az bir hafta önce ilgili çevrelerde
duyurulması gerektiğine,
3- Sandıkların
bir yer veya köyde toplanması durumunda, her çevrenin seçmeninin o çevre
sandığında oy kullanabileceğine,
4- Köy
muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle muhtarlığı ve mahalle
ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü bulunmadığından, seçime
girecek kişilerin seçime gireceklerini belirtmekle ve kendilerini tanıtmakla
sınırlı olarak etkinlik gösterebileceklerine,
5- Adaylık söz
konusu olmadığından, bu seçimlere katılmak isteyenlerin 298 sayılı Kanunun
ve diğer seçim kanunlarında siyasi partilere ve bağımsız adaylara tanınan propaganda
hakkından yararlanamayacaklarına, ancak seçime girecek kişilerin oy verme
gününden önce, gerek resimli gerekse kendisini yazı ile tanıtıcı nitelik
taşıyan el ilanı dağıtabileceklerine,
6- a) Bu
seçimler için kullanılacak oy pusulalarının adaylar tarafından
bastırılabileceği ve her türlü araçla (bilgisayar, daktilo, fotokopi ve
teksir gibi) çoğaltılabileceğine veya kapalı oy verme yerinde seçmenler
tarafından beyaz kağıda da yazılabileceğine,
b) Muhtarlık seçimine girecek kişi için bir ad ve soyad yazılı oy pusulasının yeterli olduğuna ve üzerine
“Muhtar” veya “Muhtar Adayı” yazısı
yazılabileceğine,
c) İhtiyar meclisi ve ihtiyar
heyeti üyeliği seçimi için de bir veya birden çok üyenin bir araya gelerek,
o seçim çevresinden seçilmesi gereken asıl üye sayısı kadar ad ve soyad yazılı oy pusulası bastırıp çoğaltabileceklerine,
oy pusulalarının üzerine de “Üye
Adayı”, “İhtiyar Meclisi Üyesi” veya “İhtiyar Heyeti Üyesi” sözcüklerinin yazılabileceğine,
Ancak, aza ve üye kelimeleri eşanlamlı kelimeler olduğundan,
ihtiyar meclisi ve heyeti üyeliği seçimlerinde kullanılacak oy
pusulalarında her iki kelimenin de kullanılabileceğine,
7- Ad ve
soyadları aynı olan muhtar ve ihtiyar meclisi - heyeti üye adlarının yanına
parantez içerisinde baba - anne adlarının, bu da aynı olduğu takdirde baba
- anne adının yanına doğum tarihi yazılı oy pusulalarının kullanılabileceğine,
ancak bu hususun o yer seçim çevresinde duyurulması gerektiğine,
8- Seçime
girecek kişilerin bastırdıkları oy pusulalarını sandık kurulunun gözetiminde
kapalı oy verme yerine koyabilecekleri gibi seçim gününden önce de
dağıtabileceklerine,
9- Oy
pusulaları için ancak beyaz kağıt
kullanılabileceğine ve renkli kağıtlara basılmış veya yazılmış oyların
geçersiz sayılacağına,
10- Oy pusulalarının
ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca, mevcudu bulunan ve arasından belirlenen
muhtelif renklerdeki çift mühürlü oy zarflarına konularak oy sandığına
atılması gerektiğine,
11- Köy ve
mahalle seçimlerinde kullanılacak basılı veya yazılı oy pusulalarındaki
isimlerden bir veya birkaçının isimlerinin çizilerek kullanılması halinde
oy pusulalarının geçerli ve isimleri çizilmeyen kişiler için oy kullanılmış
sayılacağına,
12- Muhtar ve
ihtiyar meclisi – heyeti üyeliği seçimi oy pusulalarına “Evet veya Tercih”
yazılı Mühürün basılmasına gerek bulunmadığına,
“Evet veya Tercih” yazılı Mühürü basılmış
olanların da geçersiz sayılmayacağına,
13- Oyların
Sayım ve Dökümünde:
a) Üye seçimlerinde kullanılacak oy pusulalarına, o
seçim çevresinin çıkaracağı asıl üye sayısı kadar isim yazılacağı, eksik
veya fazla yazılması halinde oyun geçersiz sayılmayacağı, ancak fazla isim
yazılı pusulalarda yukarıdan aşağıya doğru sayılarak asıl üye sayısından
fazlasının, oyların sayım ve dökümünde dikkate alınmayacağına,
b) Bir oy pusulasına aynı ismin birden fazla yazılmış
olması halinde tek oy olarak geçerli sayılacağına,
c) Oy pusulası üzerinde hangi seçim için kullanıldığı
belirlenmemiş olan oylardan tek isimli oyun muhtar için, birden fazla isim
yazılı oy pusulalarının da üyeler için kullanılmış sayılacağına,
14- a) Sandık kurulunca verilen çift mühürlü ve muhtelif
renkli oy zarfına konulmamış,
b) Beyaz kağıda yazılmamış,
c) Hangi seçmen tarafından atıldığını belli edecek
biçimde imza, mühür ve sair işaret taşıyan veya bu nitelikte zarftan çıkan
veya zarf içinde el ilanı ve herhangi bir madde bulunan,
ç) Sandık kurulunca okunamayan, oy verilen kişinin kim
olduğu veya hangi seçim için kullanıldığı anlaşılmayan,
d) Çizgi ile ayrılmış ve aidiyeti belirlenmiş olsa dahi,
muhtar ve üye isimlerini birlikte ihtiva eden oy pusulaları,
e) Muhtarlık veya ihtiyar meclisi – heyeti üyeliği
seçimlerinden birinin yapılması halinde, zarfın içerisinden o seçim türüne
ait birden fazla aynı veya farklı oy pusulası çıkmış olması halinde, bu
zarftan çıkan oy pusulalarının,
f) Muhtarlık ve ihtiyar meclisi – heyeti üyeliği
seçimlerinin birlikte yapılması halinde, zarfın içerisinden aynı seçim
türüne ait birden fazla oy pusulası çıkmış olması halinde, sadece bu seçim
türüne ait oy pusulasının hesaba katılmayacağına, ancak diğer seçim türüne
ait oy pusulasının hesaba katılacağına,
g) İsimler dışında, meslek ve sıfatları belirleyici
ibareler taşıyan oy pusulalarının,
geçersiz sayılması
gerektiğine,
15- a)
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile
Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik yapılmasına dair 8/4/2010 tarihli, 5980 sayılı Kanunun il-ilçe seçim
kurulu başkanlıklarınca bu seçimlerle ilgili maddelerinin doğrudan
uygulanmasına,
b) Kurulumuzun 3/1/2009
tarihli, 2009/1 sayılı kararı eki Örnek:139 ve 8/1/2009 tarihli, 2009/11
sayılı kararı eki Örnek: 138 sayılı Genelgelerin; 8/4/2010 tarihli, 5980
sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına,
c) Kurulumuzun 5/5/2012
tarihli, 2012/251 sayılı kararı ile değiştirilen örnek formların
kullanılmasına,
16- Karar
örneğinin;
a) Resmî
Gazete’de yayımlanmasına,
b) Seçmen
Kütüğü Genel Müdürlüğünce, Kurulumuz resmi internet sitesinde
yayınlanmasına ve il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak
gönderilmesine,
5/5/2012 tarihinde
oybirliği ile karar verildi.
BaşkanBaşkanvekiliÜyeÜye
Ali EMTuran KARAKAYAMuharrem COŞKUNMehmet KÜRTÜL
ÜyeÜyeÜye
Nilgün
İPEKHalim
AŞANERSadık
DEMİRCİOĞLU
ÜyeÜyeÜye
Yüksel
ÖZTÜRKSelahittin ATALAYİrfan
EROĞLU
|