|
Danıştay
Onikinci Daire Başkanlığından:
EsasNo
: 2011/6015
Karar
No: 2011/4347
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı: Edip Duman
Vekili: Av. Cemal
Demir, İrfan Baştuğ Cad.,
Dimet İş Merkezi,
K: 5/15 VAN
Davalı: Hakkari Valiliği - HAKKARİ
İstemin
Özeti: Davacının
kardeşi Mehmet Duman'ın 28.06.1994 tarihinde Hakkari
İli Çukurca İlçesi Kaletepe mevkiinde Bölücü
Terör Örgütü mensuplarıyla girişilen çatışmada yaşamını yitirmesi
nedeniyle, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek-1'inci maddesi ve buna
dayanılarak yayınlanan "Terör Eylemleri nedeniyle Şehit ve Malul
Olanların Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik" hükümleri uyarınca işe
alınma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Hakkari Valiliği'nin
22.10.2008 günlü ve 3742 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada;
davacının başvurusunun Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
İstihdamı Hakkındaki Yönetmeliğin 2/a maddesi kapsamında kamu görevlisi
olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle işlemin iptali yolunda Van
2. İdare Mahkemesince verilen 09.04.2009 günlü, E:2008/155, K:2009/186
sayılı kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmesi üzerine Danıştay
Başsavcılığı tarafından Van 2. İdare Mahkemesince verilen 09.04.2009 günlü,
E:2008/155, K:2009/186 sayılı kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Başsavcısı Turgut Candan'ın Düşüncesi: Davacı Edip Duman
tarafından kardeşi Mehmet Duman’ın 28.6.1994 tarihinde Hakkari
İli Çukurca İlçesi Kaletepe mevkiinde Bölücü
Terör Örgütü mensuplarıyla girişilen çatışmada yaşamını yitirmesi
nedeniyle, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek-1’inci maddesi ve buna
dayanılarak çıkarılan “Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca işe alınma
istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Hakkari Valiliği'nin
22.10.2008 tarih ve 3742 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada,
Van İkinci İdare Mahkemesinin, işlemin iptali yolunda verilen ve temyiz
edilmeyerek kesinleşen 9.4.2009 gün ve E: 2008/155, K:2009/186 sayılı
kararının, yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade ettiği ileri sürülerek
kanun yararına bozulması istemiyle İçişleri Bakanlığı tarafından, Danıştay
Başsavcılığına yapılan başvuru üzerine, konu incelendi:
2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununun “Kanun yararına bozma” başlıklı 51’inci maddesinin 3622 sayılı
Kanunun 20’nci maddesiyle değişik 1’inci fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi
kararları ile idare ve vergi mahkemelerince ve Danıştayca
ilk derece mahkemesi olarak verilip temyiz incelemesinden geçmeden
kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka
aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum
üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz
olunabilir.” hükmü; aynı maddenin 2’nci fıkrasında da, “Temyiz isteği
yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma
kararı, daha önce kesinleşmiş olan mahkeme veya Danıştay kararının hukuki
sonuçlarını kaldırmaz.” hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Hakkari
Valiliği tarafından, davacının 3713 sayılı Yasanın Ek-1’inci madde kapsamında
işe alınma istemiyle yaptığı başvuru üzerine, durumun açıklığa
kavuşturulması amacıyla konuyla ilgili olarak Çukurca İlçe Jandarma
Komutanlığından alınan 27.9.2008 tarihli cevabi yazıda yer alan, “… şahsın annesi ve babasının 2330 sayılı Yasa çerçevesinde
tazminat aldıkları ve maaş almaya da devam ettikleri; ancak, Mehmet
Duman’ın durumunun, Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik’in
2’nci maddesi kapsamına girmediği ve bu Yönetmelik hükümlerinden
yararlanması mümkün olmadığından durum belgesinin tanzim edilemediği;
ayrıca, şahsın Geçici Köy Korucusu ve Gönüllü Köy Korucusu olmaması
nedeniyle de göreve başlama ve göreve son yazısı da mevcut olmadığından
gönderilmediği, …” biçimindeki bilginin değerlendirilmesi sonucunda,
istemin reddedildiği; davacı Edip Duman tarafından ise, Hakkari Valiliğinin
22.10.2008 gün ve 3742 sayılı işleminin iptali istemiyle Van İkinci İdare
Mahkemesinde, Hakkari Valiliği hasım gösterilerek dava açıldığı
anlaşılmaktadır.
Van İkinci İdare Mahkemesi tarafından, 4.3.2009 gün ve
E: 2008/155 sayılı dosyada verilen ara kararı üzerine Çukurca
Kaymakamlığının 23.3.2009 gün ve 262 sayılı üst yazı ile Çukurca İlçe
Jandarma Komutanlığından konuya ilişkin olarak alınan ekli belgelerin
incelenmesinden; “Edip Duman’ın pusu görevine ek kuvvet olarak İlçe
Jandarma Komutanlığında görevli Jandarma Teğmen İsmail Öz tarafından
görevlendirildiği, ancak hangi sıfatla görevlendirildiği hakkında herhangi
bir bilgi ve belgenin bulunmadığının anlaşıldığı, olayda, her ne kadar
davacının kardeşi geçici ya da gönüllü köy korucusu olarak
görevlendirilmemişse de, davacının kardeşinin İlçe Jandarma Komutanlığınca
pusu görevine ek kuvvet olarak görevlendirildiği ve görevli olduğu sırada
çıkan çatışma sonucu şehit düştüğünün açık olduğu, bu durumda, davacının
Yönetmeliğin 2’nci maddesinin (a) bendi kapsamında kamu görevlisi olarak
nitelendirilerek başvurusunun bu çerçevede değerlendirilmesi gerekirken, bu
durum gözetilmeksizin tesis edilen işlemde isabet görülmediği” gerekçesiyle
dava kabul edilerek işlemin iptaline karar verildiği;Hakkari
Valiliğinin ise, kararı yasal süresinde temyiz etmemesi nedeniyle kararın
kesinleştiği; İçişleri Bakanlığı tarafından da, 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununun Ek-1’inci maddesi gereğince işe yerleştirme işlemleri İçişleri
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce yapıldığından, davanın yetkili Ankara
İdare Mahkemelerinde açılması gerektiği yönündeki iddia ile Van İkinci
İdare Mahkemesinin 9.4.2009 gün ve E:2008/155, K:2009/186 sayılı kararının
2577 sayılı Yasanın 51’inci maddesi çerçevesinde kanun yararına bozulması
isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü, 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek-1’inci maddesi ve söz konusu maddeye
dayanılarak çıkarılan “Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik’in
ilgili maddelerinin, mevzuat kapsamındaki hak sahiplerinin istemlerinde
iddia ettikleri durumun tespiti ile istemlerin sonuçlandırılmasında ilgili
Valilik ve İçişleri Bakanlığının yetki ve görevlerinin kapsam ve sınırının
değerlendirilmesine bağlıdır.
3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununun Ek-1’inci maddesinde, terör eylemleri nedeniyle şehit ve malul
olanların yakınlarının ve çalışabilecek durumdaki malullerin kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdamına ilişkin koşullara ve kurumların yükümlülüklerine
ilişkin kurallara yer verildiği; madde hükmünde, İçişleri Bakanlığının
konuya ilişkin görevinin de belirlendiği; buna göre, İçişleri Bakanlığının,
belirtilen düzenleme kapsamına giren kişileri tespit etmek, bunlardan bir
işe girmek için istekli olanların nitelikleri ile iş gereklerini gözönüne almak suretiyle, işe alınmaları veya
atamalarının yapılması için, durumlarına uygun kadrosu mevcut olan kamu
kurum ve kuruluşlarına bildirmekle görevli olduğunun belirtildiği; ayrıca,
şehit yakınları ile çalışabilir durumda olan malullerin istihdamında takip
edilecek usul ve esasların ise, Maliye, Milli Savunma, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı ve İş ve İşçi Bulma
Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığınca üç ay
içerisinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceği, düzenlemelerine yer
verilmiştir.
Öte yandan; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanuna, Terörle
Mücadele Kanunun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması ve bu Kanuna Bir Ek
Madde Eklenmesi Hakkındaki 13.11.1995 gün ve 4131 sayılı Kanunun 3’üncü maddesi
ile eklenen EK-1’inci maddesinde belirtilen kişilerin istihdam usul ve
esaslarını düzenlemek amacıyla hazırlanan 29.03.1996 gün ve 22595 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan, “Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul
Olanların Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik”te
konuyla ilgili prosedürün ayrıntıları belirlenmiş olup Yönetmeliğin 4’üncü
maddesinde, Bakanlığın, İçişleri Bakanlığını ifade ettiği belirtildikten
sonra; 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, bu Yönetmelik esaslarına göre
istihdam edileceklerin, İllerde Valinin veya görevlendireceği Vali
Yardımcısının başkanlığında, İl Jandarma Komutanı, İl Emniyet Müdürü veya
temsilcileri ile varsa ilgili kamu kurum ve kuruluşunun il’deki en üst
amirinden; İlçelerde, Kaymakamın Başkanlığında İlçe Jandarma Komutanı, İlçe
Emniyet Müdürü veya Emniyet Amiri ile varsa ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarının ilçedeki en üst amirinden oluşan komisyonca EK-1’deki durum
belgesi formu ile tespit edileceği; 7’nci maddesinde, bu Yönetmelik
hükümlerinden yararlanmak isteyen hak sahiplerinin, EK: 2’deki Başvuru
formu ile ikamet ettikleri veya şehitlik ya da malullük olayının meydana
geldiği yerin Valilik veya Kaymakamlığına başvuracakları, ikamet edilen
yerin Valilik veya Kaymakamlığına yapılan başvuruların, ilgili Valilik veya
Kaymakamlıklarca şehitlik ya da malullük olayının meydana geldiği yerin
Valilik veya Kaymakamlığına gönderileceği; bu gibi hallerde, olayın meydana
geldiği İl veya İlçede oluşturulan Hak Sahibi Tespit Komisyonu tarafından
Durum Belgesi düzenleneceği ve Bakanlığa gönderileceği; 9’uncu maddesinde,
valiliklerin, Kaymakamlıklara yapılan başvuruları da aldıktan sonra durum
belgeleriyle birlikte EK:3’deki toplu talep formunu doldurarak Bakanlık
Personel Genel Müdürlüğüne göndereceği; 10’uncu maddesinin 1’inci
fıkrasında, genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla, mahalli
idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi
teşebbüs veya bağlı ortaklıkların mevcut kadroları …
ile atama yapılabilecek boş memur ve işçi kadroları
ile sözleşme pozisyonlarına ilişkin bilgilerin, Bakanlıkça, Devlet Personel
Başkanlığı ile koordineli olarak kamu kurum ve kuruluşlarından yılda bir
isteneceği; 11’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, başvuru dilekçesinde
tercih edilen İller dikkate alınarak boş kadro ve pozisyonlar ile ataması
yapılacakların niteliklerinin Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünce
karşılaştırılacağı ve atama yapılacak kadroların tespit edileceği, ataması
yapılacakların, Bakanlıkça ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına bildirileceği;
Yönetmelik’in 18’inci maddesinde ise, bu
Yönetmelik hükümlerinin İçişleri Bakanınca yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Sözü edilen 3713 sayılı
Yasanın Ek-1’inci maddesi hükmü ile ilgili Yönetmeliğin belirtilen madde
hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; valiliklerin görevlerinin Yasa
kapsamına giren hak sahiplerinin talepleri üzerine İl veya İlçede
oluşturulan “Hak Sahibi Tespit Komisyonu” tarafından düzenlenen “Durum
Belgeleri”nin konuyla ilgili karar verme yetki ve görevine sahip İçişleri
Bakanlığına iletilmekle sınırlı olduğu; başvuru hakkında olumlu ve olumsuz
bir işlem tesisine yetkili olmadıkları; istem hakkında olumlu ya da olumsuz
karar verme yetkisinin ise, durum belgelerinin iletildiği ve
değerlendirileceği idari mercii olan İçişleri Bakanlığına ait olduğu
anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesi tarafından, Hakkari Valiliğinin 22.10.2008 tarih ve 3742 sayılı
işleminin iptali istemiyle açılan ve anılan Valilik husumetiyle görüşülen
davanın, davacının başvurusu üzerine 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun
uygulanmasına ilişkin Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik’te
öngörüldüğü şekilde vali veya vali yardımcısının başkanlığında
oluşturulacak "Hak Sahibi Tespit Komisyonu" tarafından
"Durum Belgesi" düzenlenerek başvurunun değerlendirilmesi
amacıyla, İçişleri Bakanlığına gönderilmesi gerekirken; istihdam hakkında
yetkisi olmayan davalı Valilikçe başvurunun doğrudan reddedilmesinde hukuka
uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kabul edilerek işlemin iptaline karar
verilmesi gerekirken, esastan karar verilmesinde açıklanan hukuksal duruma
uyarlık bulunmamaktadır.
Bu nedenle, Van İkinci İdare Mahkemesinin, yürürlükteki
hukuka aykırı bir sonucu ifade eden,anılan kararının,2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanununun 51’inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: M.Önder
Tekin
Düşüncesi: Dava; davacının kardeşi Mehmet
Duman'ın 28.06.1994 tarihinde Hakkari İli Çukurca
İlçesi Kaletepe mevkiinde Bölücü Terör Örgütü
mensuplarıyla girişilen çatışmada yaşamını yitirmesi nedeniyle, 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanununun Ek-1'inci maddesi ve buna dayanılarak yayınlanan
"Terör Eylemleri nedeniyle Şehit ve Malul Olanların Yakınlarının ve
Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamı
Hakkındaki Yönetmelik" hükümleri uyarınca işe alınma istemiyle yapılan
başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Van 2. İdare Mahkemesi'nin
04.03.2009 günlü ve E: 2008/155, K:2009/186 sayılı kararıyla; davacının
başvurusunun Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik'in 2. maddesinin
(a) bendi kapsamında kamu görevlisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, bu
husus gözetilmeden tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı
gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Danıştay Başsavcılığı, temyiz edilmeksizin kesinleşen
kararın kanun yararına bozulmasını istemektedir.
İdare Mahkemesi'nce, davacının başvurusu üzerine 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanununun uygulanmasına ilişkin Terör Eylemleri
Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki
Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik’te öngörüldüğü şekilde vali veya vali
yardımcısının başkanlığında oluşturulacak "Hak Sahibi Tespit
Komisyonu" tarafından "Durum Belgesi" düzenlenerek başvurunun
değerlendirilmesi amacıyla, İçişleri Bakanlığına gönderilmesi gerekirken;
istihdam hakkında yetkisi olmayan davalı Hakkari
Valiliği'nce başvurunun doğrudan reddedilmesinde hukuka uygunluk
bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken,
işlemin iptali yolunda esastan verilen kararda hukuka uygunluk
bulunmamaktadır.
Kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmesi
gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci
Dairesi'nce işin gereği düşünüldü:
Davacının kardeşi Mehmet Duman'ın 28.06.1994 tarihinde Hakkari İli Çukurca İlçesi Kaletepe
mevkiinde Bölücü Terör Örgütü mensuplarıyla girişilen çatışmada yaşamını
yitirmesi nedeniyle, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek-1'inci
maddesi ve buna dayanılarak yayınlanan "Terör Eylemleri nedeniyle
Şehit ve Malul Olanların Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik"
hükümleri uyarınca işe alınma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin
işlemin iptali istemiyle açılan davada; işlemin iptali yolunda Van 2. İdare
Mahkemesince verilen 09.04.2009 günlü, E:2008/155, K:2009/186 sayılı
kararın kanun yararına bozulması istenilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun "Kanun yararına bozma" başlıklı 51. maddesinde;
bölge idare mahkemesi kararları ile idare ve vergi mahkemelerince ve
Danıştay'ca ilk derece mahkemesi olarak verilip, temyiz incelemesinden
geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki
hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği
lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz
olunabileceği, temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın kanun
yararına bozulacağı, bu bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan mahkeme
veya Danıştay kararının hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayacağı, bozma
kararının bir örneğinin ilgili bakanlığa gönderileceği ve Resmî Gazete'de
yayımlanacağı kuralı bulunmaktadır.
3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununun Ek-1’inci maddesinde, terör eylemleri nedeniyle şehit ve malul
olanların yakınlarının ve çalışabilecek durumdaki malullerin kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdamına ilişkin koşullara ve kurumların yükümlülüklerine
ilişkin kurallara yer verildiği; madde hükmünde, İçişleri Bakanlığının
konuya ilişkin görevinin de belirlendiği; buna göre, İçişleri Bakanlığının,
belirtilen düzenleme kapsamına giren kişileri tespit etmek, bunlardan bir
işe girmek için istekli olanların nitelikleri ile iş gereklerini gözönüne almak suretiyle, işe alınmaları veya
atamalarının yapılması için, durumlarına uygun kadrosu mevcut olan kamu
kurum ve kuruluşlarına bildirmekle görevli olduğunun belirtildiği; ayrıca,
şehit yakınları ile çalışabilir durumda olan malullerin istihdamında takip
edilecek usul ve esasların ise, Maliye, Milli Savunma, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı ve İş ve İşçi Bulma
Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığınca üç ay
içerisinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceği, düzenlemelerine yer
verilmiştir.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun EK-1’inci
maddesinde belirtilen kişilerin istihdam usul ve esaslarını düzenlemek
amacıyla hazırlanan ve 29.03.1996 gün ve 22595 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan, “Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların
Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik”te konuyla ilgili
prosedürün ayrıntıları belirlenmiş olup, Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde,
Bakanlığın, İçişleri Bakanlığını ifade ettiği belirtildikten sonra; 5’inci
maddesinin 1’inci fıkrasında, bu Yönetmelik esaslarına göre istihdam
edileceklerin, İllerde Valinin veya görevlendireceği Vali Yardımcısının
başkanlığında, İl Jandarma Komutanı, İl Emniyet Müdürü veya temsilcileri
ile varsa ilgili kamu kurum ve kuruluşunun İl’deki en üst amirinden;
İlçelerde, Kaymakamın Başkanlığında İlçe Jandarma Komutanı, İlçe Emniyet
Müdürü veya Emniyet Amiri ile varsa ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının
ilçedeki en üst amirinden oluşan komisyonca EK-1’deki durum belgesi formu
ile tespit edileceği; 7’nci maddesinde, bu Yönetmelik hükümlerinden
yararlanmak isteyen hak sahiplerinin, EK: 2’deki Başvuru formu ile ikamet
ettikleri veya şehitlik ya da malullük olayının meydana geldiği yerin Valilik
veya Kaymakamlığına başvuracakları, ikamet edilen yerin Valilik veya
Kaymakamlığına yapılan başvuruların, ilgili Valilik veya Kaymakamlıklarca
şehitlik ya da malullük olayının meydana geldiği yerin Valilik veya Kaymakamlığına
gönderileceği; bu gibi hallerde, olayın meydana geldiği İl veya İlçede
oluşturulan Hak Sahibi Tespit Komisyonu tarafından Durum Belgesi
düzenleneceği ve Bakanlığa gönderileceği; 9’uncu maddesinde, valiliklerin,
kaymakamlıklara yapılan başvuruları da aldıktan sonra durum belgeleriyle
birlikte EK:3’deki toplu talep formunu doldurarak Bakanlık Personel Genel
Müdürlüğüne göndereceği; 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında, genel, katma
ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla, mahalli idareler ve sermayesinin
yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı
ortaklıkların mevcut kadroları … ile atama yapılabilecek boş memur ve işçi kadroları ile
sözleşme pozisyonlarına ilişkin bilgilerin, Bakanlıkça, Devlet Personel
Başkanlığı ile koordineli olarak kamu kurum ve kuruluşlarından yılda bir
isteneceği; 11’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, başvuru dilekçesinde
tercih edilen İller dikkate alınarak boş kadro ve pozisyonlar ile ataması
yapılacakların niteliklerinin Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünce
karşılaştırılacağı ve atama yapılacak kadroların tespit edileceği, ataması
yapılacakların, Bakanlıkça ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına
bildirileceği; Yönetmelik’in 18’inci maddesinde
ise, bu Yönetmelik hükümlerinin İçişleri Bakanınca yürütüleceği hükme
bağlanmıştır.
Davacı Edip Duman, kardeşi
Edip Duman'ın 28.06.1994 tarihinde Bölücü Terör Örgütü mensupları iler
girişilen çatışmada yaşamını yitirmesi nedeniyle Terör Eylemleri Nedeniyle
Şehit ve Malul Olanların Yakınlarının ve Çalışabilecek Durumdaki Malullerin
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca
işe yerleştirilmesi istemiyle 25.08.2008 tarihinde Van Valiliği'ne
başvuruda bulunmuştur.
Van Valiliği'nce Hak Sahibi Tespit Komisyonu tarafından
"Durum Belgesi"nin düzenlenmesi için davacının dilekçesi Hakkari Valiliği'ne iletilmiştir. Şehitlik
olayının meydana geldiği Çukurca Kaymakamlığı'nın 27.09.2008 günlü ve 1005
sayılı cevabi yazısında; şahsın annesi ve babasının 2330 sayılı Yasa
çerçevesinde tazminat aldıkları ve maaş almaya da devam ettikleri; ancak,
davacının kardeşi Mehmet Duman'ın geçici köy korucusu olmamasına karşın,
28.06.1994 tarihinde pusu görevine ek kuvvet olarak görevlendirildiği,
ilgili Yönetmeliğin "kapsam" başlıklı 2. maddesi kapsamında
olmadığı, Yönetmelik hükümlerinden yararlanmasının mümkün olmadığından
"Durum Belgesi"nin tanzim edilemediği, ayrıca, davacının Geçici
Köy Korucusu ve Gönüllü Köy Korucusu olmaması nedeniyle de göreve başlama
ve göreve son yazısı da mevcut olmadığından gönderilmediği bildirilmiştir.
Çukurca Kaymakamlığı yazısı doğrultusunda davacıya
duyuru yapılması istenilen Hakkari Valiliği'nin
22.10.2008 günlü ve 3742 sayılı işlemin iptali istemiyle ve Hakkari
Valiliği hasım gösterilmek suretiyle Van 2. İdare Mahkemesi'nde dava
açılmıştır.
Van 2. İdare Mahkemesi'nin
09.04.2009 günlü, E: 2008/155, K:2009/186 sayılı kararıyla;davacının kardeşi geçici ya da gönüllü
köy korucusu olarak görevlendirilmemiş ise de; Jandarma Komutanlığı'nca
pusu görevine ek kuvvet olarak görevlendirildiği ve görevli olduğu sırada
çıkan çatışma sonucu şehit düştüğünün açık olduğu, davacının başvurusunun
Terör Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların Yakınlarının ve
Çalışabilecek Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamı
Hakkındaki Yönetmelik'in 2. maddesinin (a) bendi
kapsamında kamu görevlisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, bu husus
gözetilmeden tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle
işlemin iptaline karar verilmiştir. Karar temyiz edilmeksizin
kesinleşmiştir.
3713 sayılı Yasanın
Ek-1’inci maddesi hükmü ile ilgili Yönetmeliğin belirtilen madde
hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; valiliklerin görevlerinin Yasa
kapsamına giren hak sahiplerinin talepleri üzerine İl veya İlçede
oluşturulan “Hak Sahibi Tespit Komisyonu” tarafından düzenlenen “Durum
Belgeleri”nin konuyla ilgili karar verme yetki ve görevine sahip İçişleri
Bakanlığına iletilmekle sınırlı olduğu; başvuru hakkında olumlu ve olumsuz
bir işlem tesisine yetkili olmadıkları; istem hakkında olumlu ya da olumsuz
karar verme yetkisinin ise, durum belgelerinin iletildiği ve
değerlendirileceği idari mercii olan İçişleri Bakanlığına ait olduğu
anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesi'nce, davacının başvurusu
üzerine 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun uygulanmasına ilişkin Terör
Eylemleri Nedeniyle Şehit ve Malul Olanların Yakınlarının ve Çalışabilecek
Durumdaki Malullerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamı Hakkındaki Yönetmelik’te öngörüldüğü şekilde vali veya vali
yardımcısının başkanlığında oluşturulacak "Hak Sahibi Tespit
Komisyonu" tarafından "Durum Belgesi" düzenlenerek
başvurunun değerlendirilmesi amacıyla, İçişleri Bakanlığına gönderilmesi
gerekirken; istihdam hakkında yetkisi olmayan davalı Hakkari
Valiliği'nce başvurunun doğrudan reddedilmesinde hukuka uygunluk
bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken,
esastan karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı'nın
kanun yararına temyiz isteminin kabulüne, Van 2. İdare mahkemesi'nin
09.04.2009 günlü, E:2008/155, K:2009/186 sayılı kararının kanun yararına ve
hükmün sonuçlarına etkili olmamak koşulu ile bozulmasına, kararın bir
örneğinin İçişleri Bakanlığı ve Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmesine,
kararın Resmî Gazete'de yayınlanmasına, 26.09.2011 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
|