|
Maliye
Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kurulundan:
İÇ DENETİM
KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 67
nci maddesinin (l) bendiyle, “Kalite güvence ve geliştirme programını
düzenlemek ve iç denetim birimlerini bu kapsamda değerlendirmek” görevi İç
Denetim Koordinasyon Kuruluna verilmiştir.
İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelikte Kalite Güvence ve Geliştirme Programı, “İç denetim birimince
ve İç Denetim Koordinasyon Kurulunca, ilgili kamu idaresinde yürütülen iç
denetim faaliyetinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi,standartlara ve etik kurallara
uygunluğunun izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin program” şeklinde
tanımlanmıştır.
İç Denetim Koordinasyon Kurulu, 29/9/2011 tarihli ve 19
sayılı Kararıyla, İç Denetim Kalite Güvence ve Geliştirme Programını
(Program) düzenlemiş bulunmaktadır. Mevzuat uyarınca, üst yöneticiler, iç
denetim yöneticileri ve iç denetçilerin Programa uymaları zorunludur.
Program, kamu idarelerinde yürütülen iç denetim
faaliyetlerinin Kamu İç Denetim Standartlarına ve Meslek Ahlak Kurallarına
uygunluğunun sağlanması, bu suretle kalitesinin güvence altına alınması ve
geliştirilmesi konusunda bir çerçeve sunmaktadır.
Program, hem iç denetim birimleri bünyesinde yapılacak
iç değerlendirmeleri hem de İç Denetim Koordinasyon Kurulu (İDKK)
tarafından en az 5 yılda bir yapılacak veya yaptırılacak dış
değerlendirmeleri kapsamaktadır.
İç denetim yöneticisi, iç denetim faaliyetinin tüm
yönlerini kapsayan ve bu Programı esas alarak, iç ve dış değerlendirmeleri
içerecek şekilde, bir kalite güvence ve geliştirme programı hazırlamak ve
sürdürmek zorundadır.
İç denetim faaliyetlerinin kalitesinin ve etkinliğinin
idarenin içinde ve dışında kabul görebilmesi için Programın; üst
yöneticiler, iç denetim yöneticileri ve iç denetçiler tarafından iyi
anlaşılması ve iç denetim faaliyetlerinin icrasında bu Programa bağlı
kalınması büyük önem taşımaktadır.
Programda geçen üst düzey yönetici veya birim yöneticisi
ifadesinden, idarelerin teşkilat kanunlarında gösterilen birimlerin (ana
hizmet, yardımcı hizmet, danışma ve denetim gibi) en üst yöneticisinin
anlaşılması gerekmektedir.
1. İÇ
DENETİM FAALİYETİNDE KALİTE GÜVENCE
1.1. Giriş
Kamu idarelerinde yürütülmekte olan iç denetim
faaliyetlerinin, başta kurum yöneticileri olmak üzere bu hizmetten
faydalanan iç ve dış paydaşların beklentilerinin de dikkate alınarak
karşılanması, bu faaliyetlerin kalitesinin arttırılması ve geliştirilmesi
modern yönetim ve denetim anlayışının bir gereği olarak karşımıza
çıkmaktadır. Bu nedenle uluslararası standart ve uygulamalarda iç denetim
faaliyetinin kalitesinin güvence altına alınması ve geliştirilmesine
özellikle vurgu yapılmakta, bu amaçla geliştirilen programlar iç denetim
faaliyetlerinin değer katma ve kurum süreçlerini iyileştirme hedefine
ulaşmasındaki en önemli araçlardan biri olarak görülmektedir.
Bu çerçevede katılımcı yönetim anlayışı ve uluslararası
iyi uygulamalar doğrultusunda, Ülkemizde uygulanmakta olan Kamu İç Denetim
Sisteminin güçlendirilmesi, kalitesinin güvence altına alınması ve sürekli
geliştirilmesi amacıyla hazırlanan bu Programın, bir idarede kamu
kaynaklarının etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde kullanılmasının sigortası
olan iç denetime yeni bir yaklaşım ve kalite getireceği, üst yönetici ve
birim yöneticilerinin memnuniyetini arttıracağı, iç ve dış paydaşların bu
yöndeki beklentilerinin karşılanmasına katkı yapacağı düşünülmektedir.
Bu Program, idarelerin iç denetim birimlerinin
hazırlayacakları kalite güvence ve geliştirme programına yönelik bir
çerçeve niteliğinde olup, iç ve dış değerlendirme yapacaklara ise temel
teşkil etmektedir.
1.2. Kalite
Güvence ve Geliştirme Programı
Kalite güvence ve geliştirme, özetle sunulan bir hizmet
veya ürünün kalitesinin “olması gereken haliyle” karşılaştırılarak
değerlendirilmesine imkân sağlayan bir sistem olarak tanımlanabilir. Kurum
faaliyetlerine değer katması ve kurumun amaç ve hedeflerine ulaşmasına
yardımcı olması için, öncelikle, iç denetim faaliyetlerinin güvenilirliğinin
sağlanması gerekmektedir. Denetim faaliyetlerinin güvenilirliğine duyulan
ihtiyaç ise, denetimin kalitesini arttırma çabalarının temelini
oluşturmaktadır. İstenilen kalite düzeyine erişilmesi ve bu kalitenin
arttırılması çabaları, iç denetimde kalite güvence ve geliştirme
programının oluşturulması ile mümkün olmaktadır.
Dolayısıyla kalite güvence ve geliştirme programı; iç
denetim faaliyetlerinin etkinliğini, bu faaliyetlerin Kamu İç Denetim
Standartları (Standartlar) ve Kamu İç Denetçileri Meslek Ahlak Kuralları
(Meslek Ahlak Kuralları) ile uyumunu değerlendiren, benzer iç denetim
birimleri arasında karşılaştırma yapmaya imkân sağlayan, gerek iç denetim
faaliyetlerinin ve gerekse iç denetçilerin gelişimi yönünde yol gösteren
bir sistem olarak karşımıza çıkmaktadır.
Kalite güvence ve geliştirme programının, iç denetim
birimi, iç denetim raporlarının kullanıcıları ve kamu yönetimi açısından
çeşitli faydaları vardır. Kamu sektöründe, iç denetimin en önemli
fonksiyonu, kamu idarelerinin sunduğu hizmet ve faaliyetler ile sistem ve
süreçlerinin niteliği hakkında güvence sağlamaktır. Bu da iç denetimi, kamu
idarelerinde etkin yönetimin ayrılmaz bir parçası yapmaktadır.
1.2.1. Amaç
ve Kapsam
İç denetim birimleri tarafından oluşturulacak kalite
güvence ve geliştirme programının temel amaçları;
• İç denetim faaliyetinin, üst yönetici, birim
yöneticileri ve diğer ilgili taraflara güvence ve danışmanlık hizmetleri
sunmadaki etkinliğini değerlendirmek,
• İç denetim faaliyetinin Standartlara uygunluğunu
değerlendirmek ve dış değerlendirmeler sonucunda iç denetim biriminin “Kamu
İç Denetim Standartlarına Uygun” olarak faaliyet gösterdiğini beyan
etmesini sağlamak,
• İç denetimde uygulanan metodolojinin ve denetim
sonucunun elde edilmesinde izlenen yaklaşımın tutarlı olmasını sağlamak,
• İç denetim yöneticisine ve iç denetçilere,
performanslarını ve hizmetlerini geliştirmeleri ve iç denetim fonksiyonunun
imajını ve güvenilirliğini arttırmaları için fırsatlar tanımak, iyileştirme
önerilerinde bulunmak ve danışmanlık yapmak,
• İç denetçilerin sürekli mesleki gelişim sürecine
yardımcı olmak,
• İç denetçilerin Meslek Ahlak Kurallarına uygun olarak
görev yürütmelerini sağlamaktır.
Standartlara göre kalite değerlendirme süreci, iç ve dış
değerlendirmeleri kapsamaktadır:
• İç değerlendirmeler,sürekli izlemenin yanı sıra dönemsel
gözden geçirme aşamalarından oluşur. Bu değerlendirmeler, iç denetim
yöneticisinin sorumluluğunda kurumun iç denetçileri veya kurum içinde
Standartlar ve uygulamaları konusunda uzmanlığı bulunan kişilerce yürütülür.
• Dış
değerlendirmeler, iç denetim faaliyetlerinin; Standartlar ve Meslek
Ahlak Kurallarına uygunluğunun, başarılı uygulama örneklerini kullanma
düzeyi ile etkinliğinin ve verimliliğinin belirlenmesi amacıyla İDKK tarafından
idare dışından belirlenecek nitelikli ve bağımsız dış değerlendirme
uzmanlarından oluşan ekip tarafından en az beş yılda bir defa yürütülmesi
gereken çalışmalardır.
İç ve dış değerlendirme faaliyetleri, kalite güvence ve
geliştirme süreci içerisinde birbirini tamamlayarak, kalitenin güvence
altına alınmasına ve geliştirilmesine katkı sağlar. Böylece, kalitenin
sağlanmasına yönelik faaliyetlerin, denetimin yönetimi dahil iç denetimin
tamamı üzerinde etkili olması güvence altına alınır. Kalite güvence ve
geliştirme sürecinin tam olarak ve amaçlanan doğrultuda işlerlik göstermesi
için, iç ve dış değerlendirme faaliyetlerinin birbirlerinden bağımsız
düşünülmemesi gerekmektedir.
1.2.2.
Temel İlkeler
Kalite güvence ve geliştirme programı oluşturmak için
gerekli temel ilkeler aşağıda yer almaktadır:
• İç denetim birimlerinin kalite güvence ve geliştirme
politikaları belirlenmeli, belgelendirilmeli ve ilgili taraflara
açıklanmalıdır.
• İç denetçilerin ve diğer ilgililerin kalite güvence ve
geliştirme sistemi konusunda bilgilendirilmesi sağlanmalıdır.
• Kalite güvence ve geliştirme politikaları uygulanmaya
başlanıldığında izlenecek yaklaşım ve kullanılacak çalışma kâğıtları
belirlenmiş olmalıdır.
• Kalite güvence ve geliştirme politikalarının
uygulanması için gerekli kaynak tahsisleri yapılmalıdır. Gerekli kaynakların
sağlanamaması durumunda, politikalar hayata geçirilemeyecek ve yeterli
fayda sağlanamayacaktır.
• Kalite güvence ve geliştirme politikalarının doğru bir
şekilde uygulanmasını garanti altına almak amacıyla izleme faaliyetleri
gerçekleştirilmelidir.
• Kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri sonunda elde
edilen bulgular çalışma kâğıtlarıyla belgelendirilmelidir.
• Sürekli iyileşmenin sağlanabilmesi için, hatalar
değerlendirilerek ve gerekli olması halinde politika ve prosedürlerde
değişiklikler yapılarak, kalite güvence ve geliştirme sisteminin sürekli
olarak gözden geçirilmesi sağlanmalıdır.
• Kamu idareleri etkili kalite güvence ve geliştirme
politikaları uyguladıklarında, buna ilişkin elde edilen sonuçları İDKK ve
diğer idarelerle paylaşmalıdırlar.
• Kalite güvence ve geliştirme prosedürlerinin
uygulanması açısından başlangıçta en iyi sonuçların alınması beklenmemelidir.
Beklenen faydaların elde edilebilmesi için sistemin yerleşmesi ve etkili
bir şekilde uygulanmasına, bunun için de zamana ve belli bir tecrübeye
ihtiyaç duyulacağı göz önünde bulundurulmalıdır.
2. İÇ
DEĞERLENDİRMELER
2.1. Giriş
Etkin ve sürekli bir iç ve dış değerlendirme sürecinin
planlanarak uygulanması, iç denetim faaliyetlerinin izlenmesi ve kalite güvence
ve geliştirme programının değerlendirilmesi açısından sağlam bir zemin
oluşturur. Ayrıca, bu program aracılığıyla iç denetim yöneticisi; üst
yönetici, üst düzey yöneticiler, dış denetçiler, İDKK gibi birçok kişi veya
kurumun çeşitli beklentilerine hizmet edecek makul bir güvence de sağlamış
olur.
Standartlarda, iç denetim faaliyetinin performansının
devamlı izlenmesi ve öz değerlendirme (kendi kendini değerlendirme) yoluyla
veya kurum içinde iç denetim uygulamaları hakkında yeterli bilgiye sahip
kişilerce yapılan dönemsel gözden geçirmeleri kapsayacak şekilde iç
değerlendirme yapılması zorunluluğu vurgulanmıştır. Bu çerçevede iç değerlendirmeler,
sürekli izleme ve dönemsel gözden geçirme olmak üzere iki unsurdan
oluşmaktadır.
İç denetim faaliyetinin günlük gözetimi, gözden
geçirilmesi ve performansının ölçülmesi süreçlerinden oluşan sürekli
izleme, iç denetim faaliyetinin yönetilmesinde kullanılan rutin politika ve
uygulamaların ayrılmaz bir parçasıdır. Sürekli izleme faaliyeti
yürütülürken iç denetimin tanımına, Standartlara ve Meslek Ahlak
Kurallarına uyumu değerlendirmek için gerekli görülen süreçler, araçlar ve
bilgiler kullanılır.
Dönemsel gözden geçirmeler ise, iç denetimin tanımına,
Standartlara, Meslek Ahlak Kurallarına ve iç denetim yönergesine uyumu ve
paydaşların ihtiyaçlarını karşılamadaki etkinliği ve verimliliği ortaya
koyma amaçlı yürütülen değerlendirmelerdir.
İç denetim yöneticisi, iç denetim faaliyetinin tüm
yönlerini kapsayan ve İDKK tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesinde bir
kalite güvence ve geliştirme programı hazırlamak ve sürdürmek zorundadır.
Bu program, hem iç hem de dış değerlendirmeleri içermek zorundadır.
Söz konusu programın iç değerlendirmelere ilişkin
bölümünde; sürekli izleme ve dönemsel gözden geçirme çalışmalarının kapsamına,
değerlendirmeyi yapacak kişilere ilişkin şartlara, yürütülecek işlemlere,
sonuçların raporlanması ve izlenmesi süreçlerine ilişkin genel ilkeler
ortaya konulmalıdır. Ayrıca, iç değerlendirmeye esas olabilecek performans
kriterleri de program ekinde belirtilmelidir. İç denetim birimlerine
yönelik olarak hazırlanmış örnek kalite güvence ve geliştirme programı ile
performans kriteri örneklerine Programın ekinde (EK-B, EK-F)yer verilmiştir.
İç denetim yöneticisi, iç değerlendirme çalışmalarının sonuçlarını,
gerekli eylem planları ve başarılı uygulamaları, değerlendirmeleri ve
önerileri içerecek şekilde üst yönetici ve İDKK’ya yılda en az bir defa
yazılı olarak raporlar.
2.2. Amaç
ve Kapsam
İç değerlendirme çalışmaları, gerçekleştirilmiş olan
denetimlerin kalitesinin ölçülmesinin yanı sıra, iç denetim faaliyetinin
Standartlara uyumuna ilişkin iç denetim yöneticisine güvence sağlanması,
etkinlik ve verimlilik seviyesinin belirlenmesi, operasyonları geliştirme
için bilgi sağlanması hususlarını da kapsayacak şekilde yapılır.
İç denetim faaliyetlerinin gözetimi, Standartlara,
politikalara, ilgili mevzuata ve denetim plan ve programına uyumu temin
etmek için sürekli olarak yapılmalıdır. Bu kapsamda yürütülecek
faaliyetlerin amaçları aşağıda özetlenmiştir:
• İç denetim faaliyetinin Standartlara ve Meslek Ahlak
Kurallarına uyum seviyesini göstermesi ve gerekli ise tedbirlerin
alınmasına imkân vermesi.
• İç denetim birimi faaliyetlerinin ve iç denetim
yönergesinin üst yöneticinin ihtiyaçları ve istekleri de dikkate alınarak
yenilenmesi veya düzenlenmesi.
• İç denetim faaliyetinin etkinliğini ve etkililiğini;
o iç denetim yönergesi,
o kurumun amaçları ve stratejisi,
o üst yönetici, birim yöneticileri ve
iç denetim yöneticisinin beklentileri,
o mevcut gereksinim, tehdit ve
fırsatlar,
ışığında değerlendirmesi.
• İç denetim yöneticisine ve iç denetçilere
performansları hakkında geri bildirimler sağlanması ve performanslarını
yükseltebilme fırsatlarının ortaya konulması.
• İç denetim faaliyetinin kurumdaki güvenilirliğinin,
imajının ve itibarının yükseltilmesi.
• İç denetim faaliyetinin kuruma katma değer
sağlamasının veya sağladığı katma değerin arttırılmasının yollarının
belirlenmesi.
• Dış değerlendirme çalışmaları öncesinde öz
değerlendirme yapılmasına imkân vermesi.
2.3.
Sürekli İzleme
İç denetim faaliyetinin performansının sürekli
izlenmesi, temelde denetim gözetim sorumluluğu kapsamında yürütülen
faaliyetleri içermektedir. Gözetimin dinamik, kapsamlı ve soyut bir kavram
olması, bu faaliyetin kalitesini, seviyesini ve detayının
değerlendirilmesini güçleştirmektedir. Ancak,yeterli ve etkin bir gözetim
faaliyetinin, kalite güvence ve geliştirme programının en önemli
unsurlarından biri olduğu unutulmamalıdır.
Sürekli izleme faaliyeti genel itibariyle aşağıdaki
hususları içerir:
• Standartlarla belirlenen görevin gözetimi ve kontrolü,
• Tüm görevlerde kullanılan ve Standartlara uyumu
sağlayan denetim politika ve prosedürleri ile ilgili mevzuatın takip
edilmesi,
• Denetlenen birimlerden ve diğer paydaşlardan alınan
geri bildirimler,
• İlgili denetimlerde görev almayan iç denetçiler
tarafından çalışma kâğıtlarının düzenli olarak gözden geçirilmesi ve
belgelendirilmesi,
• Denetim sonuçlarının; denetimin zamanında
tamamlanması, kabul edilen öneri sayısı gibi performans kriterleri
çerçevesinde analizi,
• Tüm nihai raporların iç denetim yöneticisi tarafından
gözden geçirilmesi.
2.4.
Dönemsel Gözden Geçirme
Dönemsel gözden geçirme faaliyeti; iç denetim birimi
içerisinden yetkin bir iç denetçi ve/veya iç denetçilerce öz değerlendirme
(kendi kendini değerlendirme) yoluyla veya kurum içerisinde iç denetim
uygulamaları ve Standartlar konusunda yeterli bilgiye sahip kişilerce
periyodik olarak yapılan değerlendirmeleri içerir.
Dönemsel gözden geçirme faaliyeti, atanan iç denetçi
sayısı üç ve üzerinde olan idarelerde iç denetim yöneticisinin
sorumluluğunda yılda en az bir kez gerçekleştirilmesi zorunlu olan, diğer
idarelerde ise tavsiye edilen bir iç değerlendirme bileşenidir. Yıllık iç
denetim programlarının hazırlanması sırasında toplam denetim kaynağının en
az on iş günü dönemsel gözden geçirme faaliyetlerine ayrılır.
Dönemsel gözden geçirme neticesinde iç denetim
faaliyetinin performansı hakkında sonuçlar elde edilir ve gerekirse
Standartlara uyumu sağlamak ve geliştirmek amacıyla tedbirler alınır.
Ayrıca, dış değerlendirmenin hemen öncesinde yapılacak dönemsel bir iç
değerlendirme, dış değerlendirmeyi hem kolaylaştırmaya hem de maliyetini
azaltmaya yardım edebilir. Ancak bu değerlendirmenin bağımsız bir ekip tarafından
yürütülecek dış değerlendirmeye ilişkin mutlak bir güvence vermeyeceği göz
önünde bulundurulmalıdır.
Değerlendirme sürecine ilişkin temel ilkeler (kimlerin
görev alacağı, çalışmanın nasıl yürütüleceği, bulguların ve önerilerin
kayıt ve raporlama usulü gibi) iç denetim birimlerince hazırlanacak kalite
güvence ve geliştirme programında açıkça belirtilmelidir.
2.4.1.
Gözden Geçirme Yapacak Kişinin Belirlenmesi
Dönemsel gözden geçirmeler, genel olarak iç denetim
birimi içerisinden iç denetim yöneticisinin görevlendireceği kıdemli bir iç
denetçi tarafından yapılır. Ancak aynı iç denetçi iki yıl üst üste dönemsel
gözden geçirme faaliyetinde görevlendirilemez.
Öte yandan idare içinde iç denetim uygulamaları ve
Standartlar konusunda yeterli mesleki tecrübeye sahip personel varsa, iç
denetim yöneticisinin teklifi ve üst yöneticinin onayıyla bu kişi de
dönemsel gözden geçirme yapmak üzere görevlendirilebilir. Mevcut iç
denetçiler ya da yakın geçmişte iç denetim biriminde çalışmış olup sonradan
kurumun başka bir biriminde görev almış personel en uygun kişi olarak
değerlendirilmektedir.
Gözden geçirme yapacak kişi, iç denetim konusunda
nitelikli ve tarafsız değerlendirme yapabilmeli ve sonuçlara ilişkin
raporları doğrudan iç denetim yöneticisine iletmelidir.
İç denetim yöneticisi, gözden geçirme yapacak kişinin
mesleki yeterliliğini ve tarafsızlığını önemsemelidir. Bu kapsamda aşağıda
yer alan kriterleri göz önünde bulundurmalıdır:
• Tarafsızlık düzeyi
• Standartlar ve Meslek Ahlak Kuralları hakkında bilgi
seviyesi
• Teknik bilgisi
• Mesleki sertifikasyonu
• Kurum faaliyetleri hakkındaki bilgi seviyesi
• İç değerlendirme görevine istekliliği
• İnsan ilişkileri becerisi
• İletişim becerisi
• Muhakeme kabiliyeti
• Analiz yapma ve iyileştirme önerisi sunma becerisi
• Raporlama becerisi
Gözden geçirme için ne kadar zaman gerekeceği, iç
denetim faaliyetinin büyüklüğüne, gözden geçirmenin planlanan tamamlanma
tarihine, çalışmanın kapsamına ve diğer başka faktörlere göre
değişmektedir. Gözden geçirme yapacak kişilerin rotasyona tabi tutulması,
değerlendirme sürecine yeni perspektifler kazandırabilmekte ve bu çalışmalarda
görev alanlara olumlu bir kalite anlayışı verebilmektedir.
Yukarıdaki hususlar da dikkate alınarak gözden geçirme
yapacak kişilerin belirlenmesine ilişkin hususlar, iç denetim birimlerince
yürürlüğe konulacak kalite güvence ve geliştirme programında açıkça
belirtilir.
2.4.2.
Metodoloji
Dönemsel gözden geçirme süreci, iç denetim yöneticisinin
değerlendirmeyi yapacak olan kişiyi belirlemesi ve bu kişiye yazılı
bildirimde bulunmasıyla başlar. Daha sonra görevlendirilen kişi,
görevlendirmede belirtilen amaç, kapsam ve süre çerçevesinde yapacağı
çalışmaları planlar.
Değerlendirme sürecinde bir sonraki adım, saha
çalışmasıdır. Bu süreçte iç denetim faaliyetinin Standartlar ve Meslek
Ahlak Kurallarına uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanır. Söz konusu
çalışmalar, dış değerlendirme faaliyetlerinin daraltılmış bir örneği
olduğundan, Programın “Dış Değerlendirmeler” başlıklı bölümünde belirtilen
prosedürlerin bu çalışmaların yürütülmesinde de dikkate alınması uygun
olacaktır.
Saha çalışmaları sırasında, iç denetim faaliyetinin
Standartlara ve Meslek Ahlak Kurallarına uyumu ön planda olmak üzere; iç
denetim faaliyetinin yasal düzenlemelere ve iç denetim yönergesine uyumu
ile katma değer sağlayacak etkin bir performansa sahip olup olmadığı da
değerlendirilmelidir. Bu noktada, Programın ekinde (EK-C) yer alan Uygunluk
Kriterleri önemli bir dayanak oluşturmaktadır.
Saha çalışmasında; belge inceleme, görüşme yapma, anket
düzenleme gibi araştırma teknikleri kullanılarak uygunluk kriterlerine uyum
düzeyi hakkında kanıtlar elde edilir ve yapılan çalışmalar, çalışma
kâğıtlarıyla kayıt altına alınarak iç değerlendirme dosyasında muhafaza
edilir (bu konuda Kamu İç Denetim Rehberi ekinde yer alan örnek formlardan
faydalanılabilir).
Belge inceleme, dönemsel gözden geçirme faaliyetinin en
temel araştırma tekniğidir. Denetim dosyalarının, ilgili çalışma
kâğıtlarının ve diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi suretiyle iç denetim
faaliyetinin uygunluk düzeyi hakkında önemli kanıtlar elde edilebilir. Bu
konuda Programın ekinde (EK-C) yer alan dokümandan faydalanılabilir.
Belge incelemeleri sırasında, farklı denetim türlerinden
ve danışmanlık faaliyetlerinden (sistem geliştirme, sistem dönüştürme, iş
süreçlerinin yeniden tasarlanması gibi) örneklerin seçilmesine dikkat
edilmelidir. İyi dengelenmiş ve bütünü temsil edecek örneklem seçimi, iç
değerlendirmeye ilişkin önyargıları önleyecek önemli bir unsurdur.
Görüşme yapma, iç denetimin değerini, üst yönetici ve
üst düzey yöneticilerin iç denetimden beklentilerini, personelin mesleki
yeterliliğini ve iç denetim faaliyetini iyileştirme alanlarına ilişkin
görüşleri ortaya çıkarma konusunda en etkin araçtır. Görüşmelerin saha
çalışmalarının başlangıcında gerçekleştirilmesi daha uygundur. Ancak özellikle
üst yöneticilerin yoğun iş programı dikkate alınarak bu görüşmelerin gözden
geçirme süreci boyunca da sürdürülmesi mümkündür. Yapılacak görüşmelerde
kullanılabilecek örnek sorulara Programın ekinde (EK-A) yer verilmiştir.
Kullanılabilecek bir başka araştırma aracı ise
anketlerdir. Her denetim faaliyetine ilişkin denetlenen birimlere gönderilen
anket sonuçları, gözden geçirmekle görevli kişi tarafından
değerlendirilerek paydaşların iç denetim faaliyetinin performansına ilişkin
görüşleri öğrenilmelidir. Denetim sonuçlarına ilişkin anket uygulaması
yapmayan iç denetim birimlerinde ise gözden geçirme yapan kişi, son bir yıl
içerisinde denetime tabi tutulmuş veya danışmanlık hizmetlerinden
yararlanmış birim yöneticilerine anketler uygulayarak memnuniyet düzeyleri
hakkında geri bildirim almalıdır.
2.4.3.
Raporlama
Gözden geçirme yapan kişi, uygunluk kriterleri
çerçevesinde yaptığı dönemsel gözden geçirme çalışmalarının sonuçlarını iç
denetim yöneticisine raporlar. Raporlarda uygunluk kriterleri çerçevesinde
iç denetim faaliyetinin genel bir değerlendirmesi yapılır ve varsa
geliştirilmesi gereken alanlar için önerilerde bulunulur. Raporlamada
Programın ekinde (EK-G) yer alan Dış Değerlendirme Raporunun ilgili
bölümlerinden faydalanılabilir.
İç denetim yöneticisi, raporda yer alan her bir bulgu ve
öneri için yapılacak işlemi, sorumlu olacak kişiyi ve uygulama takvimini
içeren bir eylem planını, iç denetçileri de bu sürece dahil ederek,
hazırlar ve üst yöneticinin onayına sunar. Gözden geçirme yapan kişinin
bulgu ve önerilerine iç denetim yöneticisinin tamamen katılmaması halinde,
eylem planında alternatif düzeltici işlemlere yer verilebilir. Herhangi bir
düzeltici işlem öngörülmemişse, bunun nedeni açıkça ortaya konarak
belgelendirilmelidir.
İç değerlendirme raporları ile eylem planının bir örneği
bir ay içerisinde İDKK’ya gönderilir. Ayrıca bu çalışmaların sonuçlarına,
iç denetim birimleri tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporlarının
ilgili bölümünde yer verilir.
İç denetim plan ve programları hazırlanırken, iç
değerlendirme kapsamında yapılan önerilerin ve düzeltici eylemlerin dikkate
alınması gerekmektedir.
İç değerlendirmelerde, önceki iç değerlendirmeler
kapsamındaki önerilerin hayata geçirilip geçirilmediği belirlenir. Bu
hususa ilişkin tespitlere, hazırlanacak iç değerlendirme raporunda yer
verilir.
3. DIŞ
DEĞERLENDİRMELER
3.1. Giriş
Dış değerlendirmeler, iç denetim faaliyetinin;
Standartlara ve Meslek Ahlak Kurallarına uygunluğunun, başarılı uygulama
örneklerini kullanım düzeyinin, faaliyetlerin etkinliğinin ve
verimliliğinin belirlenmesi amacıyla yürütülen çalışmalardır.
Standartlara göre, dış değerlendirmelerin en az beş
yılda bir, İDKK tarafından idare dışından belirlenen nitelikli ve bağımsız
bir gözden geçirme uzmanı veya ekibi tarafından yapılması zorunluluğu
bulunmaktadır.
3.2. Amaç
ve Kapsam
Dış değerlendirme faaliyetleriyle amaçlanan;
• İç denetimin üst yönetici, üst düzey yöneticiler ve
diğer ilgili taraflara sağladığı güvence ve danışmanlık hizmetlerinin
etkinliğini ve etkililiğini; Standartlara, Meslek Ahlak Kurallarına ve
ilgili mevzuata göre değerlendirmek,
• İç denetim faaliyetinin mevcut ihtiyaçlarını ve
hedeflerini, ayrıca kurumun stratejisini ve amaçlarını dikkate alarak iç
denetim faaliyetinin belirlenmiş ortalama seviyenin altında performans
göstermesinin ya da bir veya daha fazla Kamu İç Denetim Standardına uyum
sağlayamamasının idare için yaratacağı riski ölçmek,
• İç denetim yöneticisi ve iç denetçilere, kendi
performanslarını ve iç denetim faaliyetinin performansını arttırmaları ve
yönetim için yarattıkları katma değeri yükseltmeleri için fırsatlar
tanımak, gelişim için önerilerde bulunmak, danışmanlık yapmak ve iç denetim
fonksiyonunun imaj ve itibarının arttırılmasını teşvik etmek,
• İç denetim faaliyetinin Standartların özüne ve amacına
uygunluğu hakkında fikir vermektir.
Bu çerçevede dış değerlendirme çalışmaları;
• İç denetim faaliyetlerinin; iç denetimin tanımına,
Standartlara, Meslek Ahlak Kurallarına, Kamu İç Denetimi Strateji
Belgesine, iç denetim yönergesine, denetim plan ve programına, politika,
rehber ve iyi uygulama örnekleri ile yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelere
uyumunu,
• Üst yönetici ve üst düzey yöneticilerin iç denetim
faaliyetinden beklentilerini,
• İç denetim faaliyetinin kurumun yönetişim süreciyle
bütünleştirilmesini,
• İç denetim faaliyetinde kullanılan araç ve teknikleri,
• İç denetçilerin tecrübe ve uzmanlık alanlarını,
• İç denetimin kurum faaliyetlerine katma değer ve
iyileştirme sağlayıp sağlamadığının tespit edilmesini,
kapsayacak şekilde yürütülür.
3.3.
Metodoloji
Dış değerlendirmeler, İDKK tarafından ilgili idare
dışından görevlendirilen ve yetkin uzmanlardan oluşan bir ekip eliyle
aşağıdaki adımlar izlenerek gerçekleştirilir.
3.3.1.
Değerlendirilecek İç Denetim Biriminin Belirlenmesi
Mevzuatla kendisine verilen yetki çerçevesinde İDKK,
aşağıdaki hususları da göz önünde bulundurarak iç denetim birimlerinde
yürütülecek dış değerlendirme çalışmalarını planlar.
• İç denetim faaliyetinin yürütüldüğü idarenin bütçe
büyüklüğü,
• Faaliyetin yürütüldüğü idarenin ve hizmetlerin
sektörel önemi,
• İdarede iç denetim faaliyetlerine başlanma zamanı,
• İdarede görevli iç denetçi sayısı,
• Yürütülen faaliyetler ve düzenlenen raporlara ilişkin
veriler,
• İdareden ve iç denetim biriminden gelen dış
değerlendirme talepleri,
• Önceki dış değerlendirme sonuçları.
3.3.2.
Değerlendirme Ekibinin Oluşturulması
Dış değerlendirme çalışmaları, İDKK tarafından “Dış
Değerlendirme Uzmanı” olarak yetkilendirilen kişiler aracılığıyla
yürütülür. Söz konusu kişilerin belirlenmesinde ve ekiplerin
oluşturulmasında aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur:
3.3.2.1.
Bağımsızlık
Dış değerlendirme ekibinin, değerlendirme ve incelemeye
tabi olan idareye veya idarenin personeline karşı herhangi bir yükümlülüğü
bulunmamalı ve onlardan herhangi bir çıkarı olmamalıdır. Dış
değerlendirmeler, hem idareden bağımsız olan hem de idareyle gerçek veya
görünür bir çıkar çatışması olmayan kişiler tarafından yapılmalıdır.
"İdareden bağımsız olmak", iç denetim faaliyetinin bağlı olduğu
idarenin bir parçası olmamak veya onun kontrolü altında olmamak anlamına
gelir.
İç denetim biriminden organizasyonel olarak bağımsız
olsa bile, o idarede veya idarenin bağlı veya ilgili başka bir kurumunda
çalışan kişiler, bir dış değerlendirme çalışması açısından bağımsız
sayılmaz.
3.3.2.2.
Yetkinlik
Dış değerlendirme çalışması yapılırken ve sonuçları
raporlanırken güçlü bir mesleki muhakemenin kullanılması gerekir. Bu
sebeple, dış değerlendirme uzmanı olarak görev yapan bir kişinin:
• Ehil ve yetkin bir iç denetçi olması (tercihen CIA,
CGAP, CCSA veya CISA gibi uluslararası sertifika sahibi olması),
• Mesleğin en iyi uygulamaları konusunda bilgili ve
deneyimli olması,
• İyi iletişim kurabilme ve analiz yapabilme yeteneğine
sahip olması,
• En az üç yıllık iç denetim tecrübesine sahip olması
gerekir.
3.3.2.3.
Ekiplerin Yapısı ve Eğitimi
Değerlendirme yapılacak idarenin yapısı, hedefleri,
değerlendirmenin kapsamı gibi unsurlar göz önünde bulundurularak ekipler en
az iki kişiden oluşturulur. İDKK tarafından ekip başkanı görevlendirilir ve
çalışmaların koordinasyonundan bu kişi sorumludur. Hizmetine ihtiyaç
duyulması halinde İDKK tarafından uygun görülerek yetkilendirilen kişiler
de dış değerlendirme ekibine yardımcı olmak üzere görevlendirilebilirler.
Dış değerlendirme uzmanlarına kalite güvence ve geliştirme alanında
eğitimler verilir.
3.3.3.
Bildirim Yapılması
İDKK tarafından yapılan planlama çerçevesinde, dış
değerlendirmeye tabi tutulacak iç denetim birimlerine, yapılacak çalışmaya
ilişkin bilgileri içeren (amaç, kapsam, görevli uzmanlar ve yetkileri,
değerlendirme süresi gibi) yazılı bir bildirim yapılır. Bu bildirimde, dış
değerlendirme başlamadan önce iç denetim birimince hazırlanıp İDKK’ya
gönderilmesi gereken bilgi ve belgeler de belirtilir. Söz konusu bilgi ve
belge örneklerine Programın ekinde (EK-D, EK-E) yer verilmiştir.
Değerlendirme yapmak üzere görevlendirilen uzmanlara
İDKK tarafından yazılı bildirim yapılır. Bu bildirimde değerlendirmenin
amacı, kapsamı, süresi gibi bilgilere yer verilir. Görevlendirilen uzman,
değerlendirme yapılan kurumla çıkar çatışması yaratacak veya bağımsızlığını
zedeleme ihtimali olan bir durum varsa konuyu ivedilikle İDKK’ya bildirerek
görevlendirmesinin iptal edilmesini talep eder. Böyle bir durum yoksa
uzman, idareyle çıkar çatışması yaşamadığına ve gizlilik kurallarına
uyacağına dair yazılı beyanda bulunur. Bu beyanın bir örneği dış değerlendirme
dosyasında muhafaza edilir.
3.3.4. Ön
Çalışma
İç denetim biriminde değerlendirme çalışmalarına
başlamadan önce, değerlendirme ekibinde görevlendirilen uzmanlar ile varsa
diğer yardımcı kişiler tarafından yapılan çalışmalar ön çalışma olarak
adlandırılır. Ön çalışma kapsamında bildirim yazısı ile iç denetim
birimlerinden istenen belgelerin yanı sıra, İDKK’nın veri tabanında yer
alan rapor, yazı ve diğer bilgi ve belgeler söz konusu ekip tarafından
incelenerek değerlendirmenin yapılacağı idare ve iç denetim birimi hakkında
ön bilgi elde edilir. Bu bilgiler ışığında saha çalışmalarına ilişkin planlama
yapılır.
Ayrıca ön çalışma sırasında, çalışma planını
detaylandırmak ve iç denetim faaliyetinin paydaşları ve personeliyle
yapılacak görüşmeleri planlamak amacıyla yerinde ziyarette bulunmak veya
uygun iletişim araçlarını kullanmak suretiyle ilgili idare ve iç denetim
birimi hakkında daha fazla bilgi toplanabilir.
3.3.5. Üst
Yönetici Ziyareti
Dış değerlendirme çalışmalarına başlamadan önce ekip
tarafından ilgili idarenin üst yöneticisi ziyaret edilir. Bu ziyarette dış
değerlendirme çalışmalarının amaç, kapsam ve süresi hakkında bilgi verilir,
karşılıklı beklentiler ifade edilir. Ayrıca ziyaret kapsamında, iç denetim
faaliyetinin kurumun yönetişim, risk yönetimi ve kontrol süreçlerindeki
etkililiği ve etkinliği ile idareye değer katmadaki rolü konularında üst
yöneticinin görüşleri öğrenilir. Bu konuda Programın ekinde (EK-A) yer alan
soru örneklerinden faydalanılabilir.
3.3.6.
Açılış Toplantısı
Üst yönetici ziyaretinden sonra iç denetim yöneticisi
ile açılış toplantısı yapılır. Bu toplantıda yürütülecek dış değerlendirme
faaliyetiyle ilgili bilgi verilmesinin yanı sıra değerlendirmeden azami
faydanın sağlanabilmesi için iç denetim birimi çalışanlarının sürece
katılımının önemi de vurgulanmalıdır. Toplantıda;
• Değerlendirmenin amaç, hedef ve kapsamı,
• Tahmini süresi,
• Değerlendirme sürecine yardımcı olacak personel,
• Görüşme ve/veya anket takvimi,
• İç denetim biriminin değerlendirmeden beklentileri,
• Elde edilen bulgularının nasıl paylaşılacağı ve
sonuçların nasıl raporlanacağı,
gibi konular görüşülür ve bir tutanak düzenlenerek dış
değerlendirme dosyasında muhafaza edilir (bu konuda Kamu İç Denetim Rehberi
ekinde yer alan örnek formlardan faydalanılabilir).
İç denetim yöneticisi, dış değerlendirme uzmanlarınca
yürütülecek değerlendirme çalışmalarında gerekli bilgi ve belgeleri
sağlama, çalışmalara yardımcı olma ve raporlara ilişkin gerekli işlemleri
yapmakla sorumludur.
3.3.7. Saha
Çalışması
Saha çalışması, dış değerlendirme faaliyetinin en
kapsamlı bölümüdür. Bu kapsamda iç denetim biriminin/faaliyetinin;
• Raporları ve destekleyici belgeleri,
• İdari ve operasyonel politikaları, uygulamaları,
prosedürleri ve kayıtları,
• Üst yönetici ve üst düzey yöneticilerle karşılıklı
etkileşimi,
• En iyi uygulamalar ve sürekli gelişime ilişkin
çalışmaları,
• İç denetçilerin tecrübe ve uzmanlıkları,
bu Programın ekinde (EK-C) yer alan “Uygunluk
Kriterleri” çerçevesinde değerlendirilir.
Saha çalışmasında, belge inceleme, görüşme yapma, anket
düzenleme gibi araştırma teknikleri kullanılarak uygunluk kriterlerine uyum
düzeyi hakkında kanıtlar elde edilir ve yapılan çalışmalar, çalışma
kâğıtlarıyla kayıt altına alınarak dış değerlendirme dosyasında muhafaza
edilir (bu konuda Kamu İç Denetim Rehberi ekinde yer alan örnek formlardan
faydalanılabilir).
Belge incelemesi, iç denetim birimince yapılan
yazışmalar ile düzenlenen raporların örnekleme yöntemiyle değerlendirilmesini
kapsar. Dengeli ve bütünü temsil edebilecek örneklerin seçimi, olası
önyargıları önleyeceğinden değerlendirme ekibinde yer alan kişilerin bu konuya
önem vermeleri gerekmektedir. Bu konuya ilişkin olarak incelenebilecek
doküman örneklerine Programın ekinde (EK-C) yer verilmiştir.
Görüşmeler, üst yöneticinin, iç denetim yöneticisinin,
iç denetçilerin ve birim yöneticilerinin denetim ve danışmanlık
faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin görüşlerini ve beklentilerini, iç
denetçilerin profesyonelliğini ve iç denetim faaliyetinin gelişmeye açık
alanlarını ortaya koymak amacıyla yapılır. Bu görüşmelerde kullanılabilecek
soru örnekleri Programın ekinde (EK-A) yer almaktadır.
Yerinde yapılacak görüşme ve belge incelemesi sürecinde,
paydaşlara ve iç denetçilere yönelik düzenlenecek anketlerin sonuçlarından
da faydalanılabilir. Anketler, iç denetim faaliyetinin etkinliğine ve
potansiyel iyileştirme alanlarına ilişkin iyi bir geribildirim sağlar.
Son olarak çeşitli araştırma teknikleriyle ulaşılan
kanıtlar bir araya getirilir ve profesyonel yargıya dayanan bir
değerlendirme yapılarak saha çalışması aşaması tamamlanır. Bu kapsamda,
ekibin uygunluk kriterlerini esas alarak yaptığı değerlendirme sonucunda
elde ettiği bulgular ile bu bulgulara ilişkin öneriler, kapanış
toplantısında görüşülmek üzere yazılı ve elektronik ortamda iç denetim
birimine verilir.
Saha çalışması genellikle, çalışmanın kapsamına, dış
değerlendirmenin amaçlarına ve iç denetim faaliyetinin boyut ve yapısına
bağlı olarak farklılıklar göstermekle birlikte en fazla üç haftalık bir
dönemde tamamlanır.
3.3.8.
Kapanış Toplantısı
Bulgu ve önerilerin iç denetim yöneticisiyle
tartışılması amacıyla kapanış toplantısı düzenlenir. Bu toplantıda, ekibin
uygunluk kriterlerini esas alarak yaptığı değerlendirme sonucunda elde
ettiği bulgular ile bu bulgulara ilişkin önerilere ait iç denetim
yöneticisinin görüşleri alınır. Ayrıca, toplantıda iyi uygulamalar, gelişmeye
açık hususlar ile önerilerin uygulanma takvimi de gündeme getirilir.
Toplantının tarihi, saati, katılımcıların isimleri ve görüşülen konular ile
bulgu ve önerilere ilişkin iç denetim yöneticisinin cevapları bir tutanakla
kayda alınarak dış değerlendirme dosyasında muhafaza edilir (bu konuda Kamu
İç Denetim Rehberi ekinde yer alan örnek formlardan faydalanılabilir).
3.3.9. Ön
Rapor
Dış değerlendirme ekibince, kapanış toplantısında
gündeme getirilen hususlar da dikkate alınarak dış değerlendirmenin amacı,
kapsamı, uygulanan metodoloji, çalışma sonucunda ulaşılan bulgu ve öneriler
ile iç denetim yöneticisinin bulgu ve önerilere ilişkin cevaplarını içeren
ön rapor on beş iş günü içerisinde oluşturulur ve ilgili idareye gönderilmek
üzere İDKK’ya verilir. Ön raporda yer alacak önerilerin iç denetim
faaliyetinin Standartlara uyum düzeyini arttırması, değer katması ve genel
olarak idaredeki olumlu değişimde sorumluluk alması için üst yönetici ve iç
denetim yöneticisine yol gösterir nitelikte olması gerekir.
Raporda belirtilen bulgu ve önerilere ilişkin yapılacak
işlem, sorumlu olacak kişi ve işlemin uygulanma takvimini içeren bir eylem
planı üst yönetici tarafından en geç bir ay içerisinde İDKK’ya gönderilir.
Eylem planında, kanun değişikliği gerektirmeyen işlemler için öngörülecek
uygulanma takvimi bir yılı geçemez.
Raporun Yönetici Özeti bölümünde dış değerlendirme
çalışmasının dayanağı, amacı, kapsamı, uygulanan metodoloji ve ulaşılan
bulgular ile geliştirilen öneriler özetlenir. Belirlenen Uygunluk Kriterleri
çerçevesinde Standartlara uyum düzeyi aşağıdaki sınıflandırma esas alınarak
ilgili Standardın karşısında belirtilir:
• UYUMSUZ: İç denetim
faaliyeti, söz konusu Standart ile bu konudaki iyi uygulamalardan önemli
ölçüde farklılık göstermekte ve birimin Standarda uygun olarak faaliyet
göstermesine engel teşkil etmektedir.
• KISMEN
UYUMLU:
İç denetim faaliyeti kapsamında söz konusu Standart ile bu konudaki iyi
uygulamalardan farklılık arz eden noktalar bulunmakla birlikte, bu
farklılıklar iç denetim biriminin Standart gereklerini kabul edilebilir bir
şekilde gerçekleştirmesine engel olmamaktadır.
• UYUMLU: İç denetim
faaliyeti, söz konusu Standart ile bu konudaki iyi uygulamalarla genel
anlamda uyumludur.
Dış değerlendirme ekibince ulaşılan bu kanaate ilişkin
detaylara ise Raporun Bulgular ve Öneriler bölümünde yer verilir.
Ayrıca, mevcut durum aşağıda belirtilen altı başlık
kapsamında değerlendirilir ve buna ilişkin özet bilgilere Raporun Yönetici
Özeti bölümünde, detaylarına ise Raporun Mevcut Durum Değerlendirmesi
bölümünde yer verilir.
-Mevcut Durum Değerlendirmesi
Bileşenleri-
Raporun Genel Değerlendirme ve Sonuç bölümünde ise iç
denetim biriminin güçlü ve zayıf yönlerini de içerecek şekilde genel bir
değerlendirme yapılır ve dış değerlendirme raporu düzenleninceye kadar
yapılması gereken işlemler özetlenir.
3.3.10. Dış
Değerlendirme Raporu
Ön rapor sonrası idare tarafından gönderilen eylem
planında öngörülen takvimin bitiminde veya iç denetim biriminin bu süreden
önce eksikliklerini gidererek nihai değerlendirme yapılmasını İDKK’dan
talep etmesi halinde, ilgili idarede tekrar bir değerlendirme yapılarak
eylem planına bağlanan hususlar kapsamında yerine getirilen işlemlerin yeterliliği
merkezde veya yerinde incelenir.
Bu çalışma sonucunda dış değerlendirme raporu
düzenlenerek ilgili idareye gönderilmek üzere İDKK’ya verilir. İç denetim
yöneticisi tarafından bu rapor, bakanlıklar ve bağlı idarelerde bakan ve
üst yöneticiye, diğer idarelerde üst yöneticiye sunulur. Raporun sonuç
bölümünde iç denetim faaliyeti için ulaşılan kanaat uyumsuz, kısmen uyumlu
veya uyumlu şeklinde ifade edilir. Söz konusu “Dış Değerlendirme Raporu”na
ilişkin bir örnek, Programın ekinde (EK-G) yer almaktadır.
-Standartlara Uyum Düzeyleri-
Dış değerlendirme sonucunda uyumlu olduğu belirtilen iç
denetim birimleri bir sonraki dış değerlendirmeye kadar denetim
raporlarında “Kamu İç Denetim Standartlarına Uygundur” ibaresini
kullanabilirler.
Değerlendirme sonucunda kısmen uyumlu olduğu anlaşılan
iç denetim birimleri; beş yıllık süre beklenmeksizin ilgili iç denetim
biriminin talebi veya İDKK’nın gerekli görmesi halinde daha kısa bir süre
içerisinde tekrar dış değerlendirmeye tabi tutulabilir.
Her bir Standarda ilişkin Uygunluk Kriterlerinin
ağırlıklandırılmasına ve uyum düzeyinin (uyumlu, kısmen uyumlu veya
uyumsuz) belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile değerlendirme sonucunda
uyumsuz olduğu belirlenen iç denetim birimlerine ilişkin sonuçların hangi
mercilere raporlanacağı, ilgili iç denetim birimleri için alınacak tedbirler
ve bu konudaki diğer hususlar İDKK tarafından ayrıca belirlenir.
İç denetim plan ve programları hazırlanırken, dış
değerlendirme önerilerinin ve düzeltici eylemlerin dikkate alınması faydalı
olacaktır.
Dış değerlendirme faaliyeti sonuçlarına, iç denetim
birimleri tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporlarının ilgili
bölümünde yer verilir.
Ekleri için tıklayınız.
|