Anayasa Mahkemesinin E: 2005/14 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2011/22 Sayılı Kararı

15 Ekim 2011 CUMARTESİ

Resmî Gazete

Sayı : 28085

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı: 2005/14 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2011/22

Karar Günü : 28.9.2011

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Genç Parti’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 1.12.2005 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, “Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Partinin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Genç Parti 2004 yılı gelirleri toplamının 22.722.734,1 ytl, giderleri toplamının 24.621.299,59 ytl, borçlarının 2.587.911.27 ytl olduğu, 58.062,44 ytl.nin kasa ve banka mevcudu olarak 2005 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

Parti’nin 2004 yılı birleşik kesinhesabının, Merkez Yönetim Kurulu’nun 30.5.2005 gün ve 3 sayılı kararı ile kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.

Genç Parti 2004 yılı birleşik kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle partinin 2004 yılı birleşik kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı gelirleri 18.072.392,56 ytl olarak gösterilmiştir.

Bunun 6.693.600.- ytl.si üye giriş ve yıllık aidatından, 11.213.199,61 ytl.si hazine yardımından, 5.145,21 ytl.si sair gelirlerden, 156.907,77 ytl.si repo gelirlerinden ve 3.539,97ytl.si ise önceki yıl kasa ve banka mevcudundan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin 2004 yılı gelirleri 4.650.341,54 ytl olarak gösterilmiştir.

Bunun 221.172,29 ytl.si üye giriş ve yıllık aidatından, 9.222.- ytl.si aday adaylığı aidatından, 230.- ytl.si faaliyet gelirlerinden, 42.779,05 ytl.si sair gelirlerden, 408.008,79 ytl.si bağış ve yardımlardan ve 10.013,59 ytl.si ise önceki yıl kasa mevcudundan oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2004 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Genç Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı giderleri 19.909.976,05 ytl olarak gösterilmiştir.

Bunun 391.166,65 ytl.si personel gideri, 39.299,63 ytl.si temsil ve ağırlama gideri, 134.439,46 ytl.si basılı kağıt-kırtasiye-büro gideri, 1.022.870,17 ytl.si haberleşme gideri, 166.316,04 ytl.si taşıma ve vasıta gideri, 694.024,44 ytl.si seyahat gideri, 826.324,20 ytl.si kira gideri, 60.637,54 ytl.si tamir bakım gideri, 131.838,96 ytl.si ısıtma-aydınlatma-temizlik-su gideri, 29.935,47 ytl.si vergi-harç-noter-sigorta gideri, 54.758,72 ytl.si basın ve yayın gideri, 38.119,02 ytl.si sair yönetim gideri, 3.278.153,37.- ytl.si seçim ve propaganda gideri, 161.587,31 ytl.si taşra gideri, 3.958.915,82 ytl.si teşkilata yardım, 256.174,44 ytl.si kambiyo zararı, 140.- ytl.si olağandışı gider ve zarar ile 8.665.274,81 ytl.si önceki yıl giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 40.738,97 ytl.dir.

Genç Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde Fatura“ satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2004 yılı için 37.134.949.- lira) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 70. maddesinde,

“Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Kanun’un 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.

25 Şubat 2011 tarih ve 27857 mükerrer sayılı Resm Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayınlandığı tarih itibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasi parti hesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenleme de yapılmadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamada değişiklikten önceki hükümler uygulanacaktır.

1- Aşağıda belirtilen kişisel harcamalar Parti bütçesinden karşılanmıştır.

Toplam80.320.000.-

Toplam80.354.200.-

Parti yetkilileri, “Söz konusu harcamalar kişisel değil, siyasi faaliyetin icrasında oluşan siyasi harcamalardır. Siyasetin odağında insan vardır. Parti’ye gelen kişilere yapılan ikramlar, temsili giderler ve bazen gerektiğinde ilaçlar için harcama Parti bütçesinden karşılanmıştır. 6111 sayılı Kanunun 180. maddesi ile değişik 2820 sayılı Kanunun 74. maddesinde, geçici ve sürekli çalıştırılan kişilere ödenen nakdi sağlık masraflarının gider olarak kayıt edilebileceği hüküm altına alınmıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Söz konusu giderlerin siyasi faaliyetin icrası nedeniyle yapılan harcamalardan olmadığı, bu giderlerin kişisel olması nedeniyle parti amacına yönelik harcama olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu nedenle 166,67 ytl.nin Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.

2- Aşağıdaki tabloda belirtilen ve kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlenen otobüs ve uçak biletlerine ait seyahat giderleri parti bütçesinden karşılanmıştır.

Seyahat Giderlerine Ait Tablo

Toplam2.692.750.000.-

Parti yetkilileri, “Partimizin “Siyasi Faaliyetleri” doğrultusunda parti yöneticilerimizin seyahatlerini kanıtlayan otobüs bileti vergi usul kanununa uygun belgedir. Uçak ve otobüs seyahati sırasında seyahat eden yolcu adına belge düzenlenmektedir. Bu kişiler Parti yöneticisi olup, siyasi faaliyet çerçevesinde seyahat etmiş olduklarından bu kişilerin seyahat giderleri Parti bütçesinden karşılanmıştır. İsimsiz seyahatlerde ise özellikle küçük yerleşim yerlerinde bilete isim yazılma uygulaması bulunmamaktadır. ” şeklinde cevap vermişlerdir.

Kimi otobüs biletlerinde isim olmamakla birlikte kimi otobüs biletlerinde isim bulunmaktadır. Seyahat giderlerine ilişkin yapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel ifadeler kullanılarak cevap verilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan 2.692,75 ytl seyahat giderleri parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

3- Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen belgeler olmadan tutanak karşılığı, fatura aslı yerine fotokopi veya suretine dayanılarak ödeme yapılmıştır.

Tutanak Karşılığı Yapılan Ödemelere Ait Liste

Toplam5.750.000.000.-

Fatura Fotokopisi ile Yapılan Giderlere Ait Tablo

Toplam37.358.357.732.-

Fatura Olmadan Yapılan Ödemelere Ait Liste

Toplam1.290.900.000.-

Parti yetkilileri, “Siyasi faaliyet çerçevesinde amaca ulaşmak için yürütülen faaliyetler yapılırken, vergi mükellefiyeti tesis edilmemiş kişilerden de küçük çapta da olsa hizmet alınması doğaldır. Bu siyasi hizmetin bir tutanakla tespiti ve buna bağlı olarak ödemenin gerçekleştirilmiş olması faaliyetin gerçekliği ortaya koymaktadır. Bu durum, 6111 sayılı Kanunun 180. maddesi ile değişik 2820 sayılı Kanunun 74. maddesinde belirlenen “Siyasi partiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler.” hükmüne de uygundur.

Fatura asılları ulaşmadığı ya da kayıp olduğu için, tasdikli fatura suretleri uyarınca muamele yapılması doğaldır.

Türk Telekom A.Ş. telefon hatlarının ilk tahsisi sırasında fatura vermemektedir. Bu ödemeler ilk tahsisler için yapılan ödemelerdir.” şeklinde cevap vermişlerdir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2004 yılı için 37.134.- ytl.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura olmaksızın tutanak, protokol, sözleşme, faks fatura veya fatura fotokopisine dayanılarak kaydedilen giderin, Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

Vergi Usul Kanunu’na uygun olarak düzenlenmiş fatura, serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler olmadan yapılan 44.399,25 ytl tutarındaki giderin Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

4- Telsim telefonlarına ait fatura asılları olmaksızın fotokopi faturaya istinaden ödeme yapılmıştır.

Toplam(202.639.000.000.lira) 202.639.-ytl.-

Parti yetkilileri, “Özellikle taşra teşkilatlarının kadroları ilk defa siyasetle tanıştıklarından özellikle de ilçe teşkilatlarında çalışan yöneticilerin kanun ve muhasebe işleyişini iyi bilmemelerinden dolayı bu sorunla karşılaşılmıştır. Kurumlardan gerekli fatura ve belgelerin ilçe teşkilatlarına geç ulaşması, bu belgelerin ilçe teşkilatlarından genel merkeze gönderilmesi sürecindeki gecikmeler, ilçe teşkilatlarında görev yapan yöneticilerin bazı belgeler ile ilgili hiçbir işlem yapmamış olması sonucunda genel merkeze yönelik icra takiplerinin yapılması üzerine, sorunları daha da fazla büyütmeden bitirmek adına icra takip dosyaları faizleri ile birlikte ödenmiştir. Bu ödemelerin yapılmaması durumunda zararın daha da çok büyümesi riski bulunmaktadır. Bu durum, 6111 sayılı Kanun ile değişik 2820 sayılı Kanunun 74. maddesinde yer alan “Siyasi partiler, mal ve hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan mahkeme kararları ile ödedikleri miktarı ve masraflarını gider olarak kaydedebilirler.” hükmüne de uygundur.

2004 Klasöründe Ek.2’de mevcuttur. Ayrıca tahsisli olmayan telefonlar gibi gözüken telefonlar idari emirle kullanıma kapatılıp, kısa bir süre sonra tekrar idari emirle kullanıma açılan telefonlardır. Ayrıca fatura asılları ulaşmadığı zaman suretleri temin edilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2004 yılı için 37.134.- ytl.) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura olmaksızın fatura fotokopisine dayanılarak yapılan 202.639.- ytl giderin, Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

5- Gecikme bedeli ve zammı ile cezalar parti bütçesinden karşılanmıştır.

Gecikme ve Faiz Bedellerine Ait Tablo

Toplam(666.462.815.-lira) 666,46.-ytl

Parti yetkilileri, “Gecikme bedeli faturaların irademiz dışında ödeme gününden sonra gelmesinden kaynaklanmıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Siyasi partinin veya Hazine’nin zarara uğrayıp uğramadığı konusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile hazine arasında doğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kanuna aykırı gelir ve giderlerin Hazine’ye gelir kaydedilmesi Hazine’nin zararını tazmin amacıyla değil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla düzenlenmiştir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan 666,46 ytl gecikme zammı ve bedelinden parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.

6- Show organizasyonun 1.003.000.000.- tl tutarındaki 25.2.2004/017742 nolu fotokopi faturası 25.2.2004/420 yevmiye ile, aslı 3.3.2004/493 yevmiye ile gider yazılmıştır. Yine Show organizasyonun 10.738.000.000.- tl tutarındaki 8.3.2004/017743 nolu fotokopi faturası 8.3.2004/576 nolu yevmiye ile, aslı 9.3.2004/580 yevmiye ile gider yazılmıştır.

Parti yetkilileri, “Show organizasyonun 017742 ve 017743 numaralı faturalarının gider kısmına sehven mükerrer yazılmış olduğu anlaşılmaktadır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Mükerrer gider yazılan 11.741.- ytl.nin Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.

7- Kişi adına kayıtlı telefonlara alınan kontör bedelleri Parti bütçesinden karşılanmıştır.

Kontör Ödemeleri

Toplam(261.500.000.lira) 261,5.-ytl

Parti yetkilileri, “Kontör bedelleri, siyasi faaliyet çerçevesinde seçim organizasyon ekibinde görev yapanlara alınan kontörler için ödenmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Parti yetkilileri kimlere alındığına dair isim belirtmedikleri gibi, bu kontörlerin parti faaliyetleri için kullanıldığına dair kanıtlayıcı bilgi ve belge de sunmamışlardır. Bu nedenle Parti adına yapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.

8-Aşağıdaki tabloda gösterilen icra ödemelerinden kaynaklanan 7.187,14 ytl faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden karşılanmıştır.

İcra Ödemelerine Ait Liste

Parti yetkilileri “6111 sayılı Kanunun 180. maddesi ile değişik 2820 sayılı Kanunun 74. maddesinde “Siyasi partiler, mal ve hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan mahkeme kararları ile ödediklerini miktarı ve masraflarını gider olarak kaydedebilirler” hükmü faiz ve diğer masrafların gider olarak kaydedilmesini mümkün kılmaktadır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmaması sonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir.

Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflar toplamı 7.187,14 ytl.den parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.

9-Kiralarda kanıtlayıcı belgeler olmadan ödeme yapılmıştır.

Kira sözleşmelerinin yazılı olma zorunluluğu bulunmamakla birlikte ispat açısından yazılı olmaları gerekir. Yani Yasal düzenlemeye göre kira sözleşmesinin yazılı olma zorunluluğu bulunmamasına karşın, gerek kiracının ve gerekse kiraya verenin haklarını doğması muhtemel bir uyuşmazlıkta koruyabilmek için yazılı olması gerekmektedir. Vergilendirme yönünden ise kişiler üçüncü kişilerle olan vergisel ilişkilerini kanıtlamak zorunda olduklarından, bu sözleşmelerin de Vergi Usul Yasası’nın 227. maddesi uyarınca ispat edici belge olarak yazılı düzenlenmiş bulunması gerekmektedir. Kira ödemelerinde kira sözleşmesi ile paranın ödendiği veya alındığını gösteren belgeler kanıtlayıcı belgedir.

Kira sözleşmesi ve paranın ödendiğini gösteren kanıtlayıcı belgeler olmadan yapılan 8.461,53 ytl gider olarak kabul edilmemiştir.

10- Depar Danışmanlık Proje Araştırma Reklamcılık San.Tic.A.Ş. (Beşiktaş V.D. 292 045 3543, MaslakV.D. 292 045 3543) ile Genç Parti arasında imzalanan sözleşmenin ve söz konusu şirketin yaptığı hizmetler karşılığında Partiye verdiği dokümanların (cd, materyal vb.) gönderilmesi, alınan hizmetin içeriğine ilişkin açıklayıcı bilginin verilmesi istenmiştir.

Depar Danışmanlık Proje Araştırma Reklamcılık San.Tic.A.Ş. Tarafından Genç Partiye Düzenlenen Fatura Dökümü

(Beşiktaş V.D. 292 045 3543, MaslakV.D. 292 045 3543)

Toplam512.830.488.000.-

Parti yetkilileri, “Depar Danışmanlık Proje Araştırma Reklamcılık Sanayi ve Ticaret A.Ş., Genç Parti adına radyolarda yayınlanacak reklamların organizasyonunu sağlamıştır. Radyolarda yayınlanan reklamlarının sesli kayıtları Depar tarafından hazırlanmış ve yine Depar tarafından radyolara gönderilmiştir. Yayınlanan radyo reklamları, illerde bulunan genç parti teşkilatı tarafından teyit edilmiş olup, yayınlandığı Parti tarafından teyit edilmiştir. Depar tarafından yapılan kayıtların bir örneği şu an itibariyle Parti’de bulunmamaktadır. Zira, bunların pek çoğu anında tüketilen malzemelerdir. Kaydı yapılan görüntüler ile reklam yayınlarının 2004 yılından bugüne kadar geçen süre içinde bulunması da mümkün olmamıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Genç Parti ile şirket arasında ki sözleşme ile söz konusu şirketin yaptığı hizmetler karşılığında Partiye verdiği dokümanlar (cd, materyal vb.) ile yaptığı hizmetlerin ne olduğunu belirten belgelerin gönderilmesinin istenmesinde ki amaç, gerçekte böyle bir hizmetin alınıp alınmadığı, alınan hizmetin partinin siyasi faaliyetler kapsamında olup olmadığı ile alınan hizmet için ödenen ücretin nasıl belirlendiğini tespit etmek içindir. Savunmada “Depar Danışmanlık Proje Araştırma Reklamcılık Sanayi ve Ticaret A.Ş., Genç Parti adına radyolarda yayınlanacak reklamların organizasyonunu sağlamıştır. Radyolarda yayınlanan reklamlarının sesli kayıtları Depar tarafından hazırlanmış ve yine Depar tarafından radyolara gönderilmiştir. Yayınlanan radyo reklamları, illerde bulunan genç parti teşkilatı tarafından teyit edilmiş olup, yayınlandığı Parti tarafından teyit edilmiştir. Depar tarafından yapılan kayıtların bir örneği şu an itibariyle Parti’de bulunmamaktadır. Zira, bunların pek çoğu anında tüketilen malzemelerdir. Kaydı yapılan görüntüler ile reklam yayınlarının 2004 yılından bugüne kadar geçen süre içinde bulunması da mümkün olmamıştır.” denilmesine karşın bunları kanıtlayan hiçbir bilgi ve belge sunulmamıştır.

Depar tarafından yapılan organizasyon sonucunda yayın yapan radyoların Depara kestiği faturalarının olması gerekir. Deparın hizmet aldığı kişi veya firmaların düzenleyip Depar şirketine vermiş olduğu kanıtlayıcı belgeler sunulmamıştır. Parti ile firma arasında imzalanmış olması gereken sözleşme de ibraz edilmemiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesinin (B) bendine göre, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Gerçek mahiyeti saptayabilmek için faturanın düzenlenmiş olması yeterli değildir. Bu bağlamda Parti ile Depar arasında ki hizmet ilişkisinin varlığını kanıtlayacak hukuki durumu yansıtan ve yeterli kanaat oluşmasına yarayacak verilerin sunulması gerekir.

Alındığı ifade edilen hizmet işinde sözleşmenin olmadığının söylenmesi hayatın olağan akışına uygun düşmediği gibi, istenen belgelerin verilmemesi sonucunda alındığı iddia edilen hizmetin Parti’nin siyasi faaliyetleri kapsamında olup olmadığı da anlaşılamamıştır. Bu nedenle 512.830,48 ytl.nin Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.

11- Karabük Türk Telekoma ait telefon borçlarının ödenmesi sırasında 893,7 ytl faiz ve diğer masraflar 9.2.2004 tarih ve 202 yevmiye ile parti bütçesinden ödenmiştir.

Parti yetkilileri, “Karabük teşkilatında yaşanan yönetimsel sıkıntı nedeniyle zamanında tebligatlar alınamamış zararın büyümemesi açısından ödemeler yapılmıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmaması sonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir.

Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.

12- 31.12.2004 tarih ve 1785 numaralı yevmiyede kayıt şu şekilde yapılmıştır.

______________________________

İş Avansları111.471.344

(11 kişi)

Satıcılar945.766

(6 Firma)

Kasa112.417.110

______________________________

Yevmiye ekinde para makbuzları olmasına karşın hiç birinde paranın ödendiği kişilerin imzası bulunmamaktadır. Dolayısıyla kişi veya firmaların paraları alıp almadığının anlaşılabilmesi için ya imzalı para makbuzu veya banka dekontunun olması gerekir.

Ödeme yapılan kişi veya firmaların paraları aldıklarını kanıtlayıcı imzalı para makbuzları veya banka dekontlarının gönderilmesi istenmiştir.

Parti yetkilileri, “Küçük cari hesabın kapatıldığı tediye makbuzlarının 2. suretlerinde imzaların çıkmadığı anlaşılmaktadır.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Belgelerdeki tediye makbuzları suret değil asıldır.

İstenen imzalı para makbuzu veya banka dekontu ile para makbuzunun imzalı fotokopisi gönderilmediğinden 112,41 ytl.nin Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin 2004 yılı giderleri 4.711.323,54 ytl olarak gösterilmiştir.

Bunun18.514,63.- ytl.si personel gideri, 445.255,83 ytl.si temsil ve ağırlama gideri, 328.429,14 ytl.si basılı kağıt-kırtasiye-büro gideri, 184.415,92 ytl.si haberleşme gideri, 1.418.337,45 ytl.si taşıma ve vasıta gideri, 44.734,76 ytl.si seyahat gideri, 647.921,43 ytl.si kira gideri, 64.722,94 ytl.si tamir bakım gideri, 140.386,41 ytl.si ısıtma-aydınlatma-temizlik-su gideri, 25.880,68.- ytl.si vergi-harç-noter-sigorta gideri, 353.314,30 ytl.si basın ve yayın gideri, 169.053,88 ytl.si sair yönetim gideri, 739.133,69 ytl.si seçim ve propaganda gideri, 1.500.- ytl.si teşkilata yardım, 37.865,09ytl.si demirbaş alımı, 16.650.-ytl.si taşıt alımı, 7.217,02 ytl.si özel maliyet ile 67.990,37 ytl.si önceki yıl giderlerinden oluşmaktadır.

Parti İl örgütlerinin 2005 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 17.323,47 ytl.dir.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin 2004 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, 37.865,09 ytl tutarındaki taşınır mal (demirbaş) ediniminin kanuna uygun olduğu ve taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.

IV- SONUÇ

Genç Parti 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,

1- Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen 22.722.734,1 ytl gelir, 24.621.299,59 ytl gider, 2.587.911,27 ytl borç ile 58.062,44 ytl kasa ve banka devrinin Hazine’ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,

2- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 792.051,89 ytl karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,

28.9.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.