Yüksek Seçim Kurulunun 26/2/2011 Tarihli ve 119 Sayılı Kararı

2 Mart 2011 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 27862

YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARI

Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:

KararNo : 119

- KARAR -

Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 19/02/2010 tarihli yazıda, aynen; “2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 5 inci maddesinde, seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının Yüksek Seçim Kurulu tarafından genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç altı ay içinde, 4 üncü madde uyarınca tespit edilerek ilan edileceği, hükmü yer almaktadır.

Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığından alınan 04/02/2011 tarihli ve B.02.1.TÜİ.0.09.02.02.163.01.02-144 sayılı yazı ile de, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu çerçevesinde yapılan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 Nüfus Sayımı sonuçlarından 31/12/2010 tarihi itibariyle il bazında bildirilmiş, Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin ilçe nüfus sayıları ise Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının resmi web (www.tuik.gov.tr) adresinden alınmıştır.

Bu nedenle; Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 31/12/2010 tarihi itibariyle ilan edilmiş ve Başkanlığımıza gönderilmiş bulunan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 nüfus sayımı sonuçları ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 4 ve 5 inci maddeleri nazara alınarak, illerin çıkaracağı milletvekili sayısı ile seçim çevresine bölünmesi gereken illerin hangi ilçelerden oluşacağının ve bu seçim çevrelerinin kaç milletvekili çıkaracağının, 18 Şubat 2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış bulunan Anayasa Mahkemesinin 10/02/2011 tarih ve E: 2009/88, K: 2011/39 sayılı kararı göz önünde bulundurularak, gerektiğinde komisyon çalışmasından sonra tespitine karar verilmesini takdirlerinize arz ederim.” denilmiş ve Kurulumuzun 19/02/2010 tarihli, 2011/1106 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon çalışmasını tamamlamış olmakla, konu ve 23/02/2011tarihli Komisyon raporu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 31/12/2010 tarihi itibariyle resmi olarak ilan edilen ve Başkanlığımıza da gönderilmiş bulunan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 nüfus sayım sonuçları ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 5 inci maddesi gereğince, Kurulumuz tarafından seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısı genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç altı ay içinde Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca tespit edilerek Resmi Gazetede, Radyo ve Televizyonda ilan edilmektedir.

Kurulumuzun 19/02/2011 tarihli ve 2011/106sayılı kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Üyeleri Hüseyin EKEN Başkanlığında, Üyeler Mehmet KÜRTÜL ve Nilgün İPEK’ten oluşturulan komisyonca hazırlanan ve Kurulumuza sunulan ve 25/02/2011tarihli Komisyon Raporunda aynen;

“2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun,

3 üncü maddesinde; milletvekili sayısının 550 olduğu,

5 inci maddesinde; seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının Yüksek Seçim Kurulu tarafından genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasından itibaren, 4 üncü madde uyarınca tespit edilerek ilan edileceği,

hükümleri yer almaktadır.

Anılan Kanunun 4 üncü maddesine göre; milletvekillerinin seçim çevrelerine dağılımı yapılırken; toplam milletvekili sayısından (550) önce her İl'e bir milletvekili tahsis edilir. Son genelnüfustespitiilebelliolanTürkiyenüfusu,kalanmilletvekili sayısına (469) bölünmek suretiyle bir sayı elde edilir. İl nüfusunun bu sayıyabölünmesi ile her ilin ayrıca çıkaracağı milletvekili sayısı tespit olunur.

Bu suretle hesaplanan milletvekillerinin sayısı, 550'yi bulmadığı takdirde, nüfusu; milletvekili çıkarmaya yetmeyen illerin nüfusları ile artık nüfus bırakan illerin, artık nüfuslarıbüyüklüklerine göre sıraya konulur ve ilk hesapta iller arasında bölüştürülmemiş bulunan milletvekilleri busırayagöredağıtılır.

Yapılan tespit sonunda çıkaracağı milletvekili sayısı (18)'e kadar olan iller bir seçim çevresisayılır. Çıkaracağımilletvekili sayısı (19)'dan (35)'e kadar olan iller iki, (36) vedahafazlaolan iller üç seçim çevresine bölünür. Bu seçim çevrelerinumarasırasına göre adlandırılır.

22/10/2009 tarihli ve 5922 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle 10/06/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen “Şu kadar ki nüfusu iki milletvekili çıkarmaya yetmeyen iller, artık nüfus sıralamasında da milletvekili sayısını ikiye çıkaramazsa, önce iki milletvekili çıkaramayan illere ikinci milletvekili verilir.” hükmü, 18 Şubat 2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış bulunan Anayasa Mahkemesinin 10/02/2011 tarih ve E: 2009/88, K: 2011/39 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasında “Seçim Kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz.” hükmü yer almakta ise de, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararı seçim kanunlarında değişiklik yapılması olarak değerlendirilmemiştir.

2839 sayılı Kanunun 3 ve 4 üncü maddelerinin ortaya koyduğu yukarıda belirtilen hükümler ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 31/12/2010 tarihi itibariyle resmi olarak ilan edilmiş ve Başkanlığımıza gönderilmiş bulunan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 nüfus sayımı sonuçları birlikte göz önünde bulundurulmak suretiyle, 550 milletvekilinin (81) İl'e dağılımı yapılmıştır.

Yapılanbelirlemeye istinaden;

31 milletvekili çıkaracağı tespit edilen Ankara İl’inin 2,

85 milletvekili çıkaracağı tespit edilen İstanbul İl’inin 3,

26 milletvekili çıkaracağı tespit edilen İzmir İl’inin ise 2,

seçim çevresine bölünmesi gerekli görülmüştür.

Seçim çevreleri belirlenirken, seçim çevrelerinin mümkün olduğu ölçüde eşit veya birbirine yakın sayıda milletvekili çıkaracak şekilde oluşturulması, ilçelerin mülki bütünlüklerinin bozulmaması ve idari teşkilat yapısının değiştirilmemesi gözetilmiş, ayrıca aynı seçim çevresinde yer alan ilçelerin nüfus ve coğrafi yakınlıkları ile ulaşım imkanları da göz önünde bulundurulmuştur.

Öte yandan, birden fazla seçim çevresine bölünen illerin milletvekili sayısının seçim çevrelerine dağılımında da, nüfuslarıbakımından illerin milletvekili sayısını tespit etmeye ilişkin esaslara göre belirlenmesi ilkesi benimsenmiştir.

………” görüşü bildirilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurulumuzun 19/02/2011 tarihli, 2011/106 sayılıkararıileoluşturulankomisyoncayürütülençalışma sonrasıdüzenlenen rapor incelenmiş olmakla,

a) Milletvekillerinin illere göre dağılımını gösterir (EK:1),

b) 18’den fazla milletvekili çıkaracak illerin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri olduğu,

c) İstanbul ve İzmir illerinin EK (II/B) ve EK (II/C) sayılı cetvellerde gösterildiği şekilde birden fazla seçim çevresine bölünmesi gerektiği,

yönündeki görüşlerin Kurulumuzca da uygun görüldüğüne,

Ancak, Komisyon raporunda EK (II/A) sayılı cetvelde gösterilen Ankara İli seçim çevresinin ikiye bölünmesinde birinci seçim çevresi (158.658) ile ikinci seçim çevresi (148.897) arasında bir milletvekiline düşen nüfus sayısı farkının (9.779) olması nedeniyle, 2839 sayılı Kanunun 4. maddesinin son fıkrasında yer alan “Bu illerin milletvekili sayısının seçim çevrelerine dağıtımında; seçim çevrelerinin çıkaracakları milletvekili sayısı, nüfusları bakımından illerin milletvekili sayısını tespit etmeye ilişkin esaslara göre belirlenir.” hükmü gözetilerek, Komisyon raporunda birinci seçim çevresinde yer alan Elmadağ İlçesinin, ikinci seçim çevresine alınması gerektiğine ve EK (II/A) sayılı cetvelin bu düzenlemeye göre yapılmasına,

karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 4 ve 5 inci maddeleri gereğince belirlenecek seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının tespitinde, Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 31/12/2010 tarihi itibariyle resmi olarak ilan edilen ve Başkanlığımıza da gönderilmiş bulunan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 nüfus sayım sonuçlarının esas alınmasına,

2- 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 3 ve 4 üncü maddeleri göz önündebulundurularak, milletvekillerinin illere göre dağılımının (EK:I) sayılı Cetvelde belirtildiği gibi tespitine,

3- Belirlenen duruma göre (18)'den fazla milletvekili çıkaracak illerin Ankara, İstanbul ve İzmir İlleri olduğuna ve bu illerin EK: (II-A) - (II-B) - (II-C) sayılı cetvellerde gösterildiği şekilde birden fazla seçim çevresine bölünmesi gerektiğinin tespit ve kabulüne,

4- Kararın bir örneğinin ve eki cetvellerin İl ve İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına ve siyasi parti genel başkanlıklarına gönderilmesine,

5- Karar ve eki cetvellerin Resmi Gazete'de yayımlanmasına,

6- Karar özeti ve eki cetvellerin Türkiye Radyo ve Televizyonunda yayınlanmasına,

26/2/2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

EK (I) SAYILI CETVEL

MİLLETVEKİLLERİNİN İLLERE GÖRE DAĞILIMI

EK (II/A) SAYILI CETVEL

EK (II/B) SAYILI CETVEL

EK (II/C) SAYILI CETVEL