|
Tarım
ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumundan:
AVRUPA
BİRLİĞİNDEN SAĞLANAN MALİ YARDIMLAR KAPSAMINDAKİ
ORTAK
FİNANSMAN, ÖDEMELER VE DİĞER MALİ KONULARA İLİŞKİN
USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 − (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı
Destekleme Kurumu aracılığı ile Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma
Bileşeni çerçevesinde Avrupa Birliğinden sağlanan mali yardımlar kapsamındaki
diğer mali konulara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 − (1) Bu Yönetmelik; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı
Destekleme Kurumu aracılığı ile, Katılım Öncesi
Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni çerçevesinde Avrupa Birliğinden
sağlanan mali yardımlar kapsamındaki ortak finansman, ödemeler ve hesapların
uygunluğu konularına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 − (1) Bu Yönetmelik; 4/5/2007
tarihli ve 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş
ve Görevleri Hakkında Kanunun 20 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 − (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Başkan: Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanını,
c) Bütçe yılı: Her yılın Ocak
ayının birinci gününden, Aralık ayının son gününe kadar geçen zaman
dilimini,
ç) Çerçeve Anlaşma: Avrupa
Komisyonu ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan, AB Katılım Öncesi
Yardım Aracının tüm bileşenlerine ilişkin ve bu araca ilişkin Uygulama
Tüzüğü temelinde taraflar arasındaki işbirliği prensiplerini ortaya koyan
anlaşmayı,
d) Çok Yıllık Gösterge Planlama
Belgesi: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu tarafından
işbirliği içerisinde hazırlanan ve Türkiye Cumhuriyeti için ayrılan yardım
fonunun AB Katılım Öncesi Yardım Aracı bileşenleri altında
gerçekleştirilecek faaliyetler ve temel önceliklere göre dağılımını
gösteren belgeyi,
e) Denetim Otoritesi: Katılım
Öncesi Yardım Aracının yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve
etkinliğini denetlemek üzere görevlendirilen Hazine Kontrolörleri Kurulunu,
f) Faydalanıcı: Proje başvurusu
kabul edilen başvuru sahibini,
g) IPA: AB Katılım Öncesi
Yardım Aracını,
ğ) IPARD: AB Katılım Öncesi
Yardım Aracının Kırsal Kalkınma Bileşenini,
h) IPARD avro
hesabı: Avrupa Komisyonunun gönderdiği ödemeleri almak ve sadece IPARD
Programına ilişkin işlemlerde kullanılmak üzere, Ulusal Fon tarafından
Türkiye Cumhuriyeti adına, IPA Kırsal Kalkınma Bileşeni için açılan faiz
işleten banka hesabını,
ı) Kurum: Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,
i) Ortak finansman: AB ve
Türkiye Cumhuriyetinin bir proje için öngörülen kamu katkısını birlikte
finanse etmesini,
j) Program: IPARD Programını,
k) Sektörel
Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu arasında Türkiye
Cumhuriyetine yönelik AB mali yardımına ilişkin işbirliği ve katılım öncesi
yardım aracı beşinci bileşeni-kırsal kalkınma bileşeni- kapsamındaki
yardımın uygulanması için kurallar hakkında anlaşmayı,
l) Sözleşme: Faydalanıcı ile
Kurum arasında yapılan hibe sözleşmesini,
m) Ulusal Fon: Ulusal
Yetkilendirme Görevlisinin sorumluluğu altında, Katılım Öncesi Yardım Aracı
çerçevesinde sağlanacak yardımların mali yönetimi ile görevli olan Hazine
Müsteşarlığı birimini,
n) Ulusal Yetkilendirme
Görevlisi: AB’den sağlanacak fonların mali yönetimi, işlemlerin mevzuata
uygunluğu ile yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin işlemesinden sorumlu
olan Hazine Müsteşarını,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Ortak Finansman Katkı Kuralları, Oranları ve AB
Katkısından Kazanılan Faiz
Ortak finansman katkı kuralları
MADDE
5 − (1) IPARD kapsamında mali yardım almak için tüm
gereklilikleri yerine getiren projeler, hem ulusal, hem AB katkısı almaya hak
kazanır. IPARD kapsamında mali katkı miktarı, Çok Yıllık Gösterge Planlama
Belgesinde öngörülen bütçe miktarlarına uygun olarak belirlenir.
(2) IPARD kapsamında seçilmiş
ve uygulanmakta olan projeler için faydalanıcılar, proje bütçesi için
gereken finansmanı öncelikle kendileri karşılar. Faydalanıcı, projesinin
kapsamındaki faaliyetleri; projeye, sözleşmeye, AB ve Türk mevzuatına uygun
olarak gerçekleştirdiğinde ve uygun şekilde sonuç aldığında ortak finansman
katkısını alma hakkına sahip olur.
Ortak finansman katkı oranları
MADDE
6 − (1) Ortak finansman katkı kuralları aşağıda
gösterildiği gibidir:
a) Özel sektör yatırımları için
toplam kamu katkısı kural olarak azami yüzde ellidir. Proje bütçesinin
yüzde ellisi ise faydalanıcının kendisi tarafından karşılanır.
b) Kamu katkısı Program ile
belirlenen bazı özel şartların mevcudiyeti halinde artabilir.
c) Ortak finansman katkısı hibe
olarak verilir.
AB finansman katkısı üzerinden kazanılan faiz
MADDE
7 − (1) IPARD avro hesabı
üzerinden elde edilen faiz geliri Türkiye Cumhuriyetine aittir. AB tarafından
Programın finansmanı yoluyla oluşan faiz, Türkiye Cumhuriyetinin ulusal
kamu katkısı için bir kaynak olarak düşünülerek, yalnızca Programa
gönderilir ve Program kapatılırken Avrupa Komisyonuna bildirilir.
(2) Kurum tarafından Program
fonlarıyla ilgili olarak tutulan hesaplar faiz getirir. AB katkısına
atfedilen bu hesaplar üzerinden kazanılan faiz yalnızca Program için
kullanılır ve herhangi bir harç veya vergiye tabi değildir. AB katkısına
atfedilen tüm faizler Çok Yıllı Finansman Anlaşması ile belirlenen
miktarlara eklenir ve Türkiye Cumhuriyeti için bir kaynak olarak kabul
edilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Ödemeler,
Ödemelerin Geçici Olarak Durdurulması,
Programın Kapanması ve Ödemelerin Uygunluğu
Ödemeler
MADDE
8 − (1) AB tarafından yapılan ödemeler ön, ara ve son ödeme
olmak üzere üç şekilde gerçekleştirilir.
Ön finansman ödemesi
MADDE
9 − (1) Ön finansman ödemesi talebi için aşağıdaki asgari
şartlar yerine getirilir:
a) Ulusal Yetkilendirme
Görevlisinin, Programa ait IPARD avro hesabının
açılmasını Avrupa Komisyonuna bildirmiş olması,
b) Yetkili Akreditasyon
Görevlisi ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından yapılan
akreditasyonların yürürlükte olması ve Avrupa Komisyonunun yetki devri
kararının geçerliliğini koruması,
c) Çok Yıllı Finansman
Anlaşmasının yürürlüğe girmiş olması.
(2) Avrupa Komisyonunun ilk ön
finansman ödemesini yaptığı tarihten sonraki 15 ay içinde Programa yönelik
hiçbir ödeme bildiriminin gönderilmemesi halinde, ön finansman olarak
ödenen toplam miktar, birikmiş faiziyle birlikte Avrupa Komisyonuna geri
ödenir. Programa yönelik Avrupa Birliği katkısı bu tür geri ödemelerden
etkilenmez.
(3) Programın ilk üç yılı için
ön ödeme miktarı AB katkısının yüzde otuzuna kadar olabilir. Bu, birkaç
mali yıla bölünebilir veya iki ya da daha fazla taksitle ödenebilir.
(4) Ön finansman ödemeleri
nihai faydalanıcıların ödeme taleplerini zamanında karşılamak için yeterli
olmazsa, bu ödemeler artırılabilir. Artış, bu amaç için gereken miktarda olur.
Bu artış, faydalanıcılar tarafından yapılan fakat IPARD avro
hesabındaki AB katkısının tükenmesine bağlı olarak henüz
sonuçlandırılamamış ve kanıtlanmış harcamanın toplamını esas alır. Ancak,
ön finansman için toplam ödeme miktarı son üç yıla ait Avrupa Birliği
katkısının yüzde otuzunu geçemez.
Ara ödeme
MADDE
10 − (1) Ara ödemeye yönelik bir harcama bildiriminde
bulunulması durumunda Avrupa Komisyonunun başvuruyu onaylaması için yerine
getirilmesi gereken asgari şartlar şunlardır:
a) Ulusal Yetkilendirme
Görevlisinin söz konusu ödemeyle ilgili bir ödeme başvurusu ve harcama
beyannamesini Avrupa Komisyonuna göndermiş olması; harcama beyannamesinin
Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından onaylanması,
b) Her bir öncelik ekseni kapsamındaki
Avrupa Birliği yardımına ilişkin tavanlara uyulması,
c) Avrupa Komisyonuna yıllık
uygulama raporlarının tamamının gönderilmiş olması,
ç) Avrupa Komisyonu tarafından
istenen ve harcama bildirimine ilişkin herhangi bir unsura açıklık getirmek
için gerekli olan bilginin, Çerçeve Anlaşmada öngörülen şekilde
usulsüzlüklerin raporlanması hakkındaki bilgiyi de kapsayacak şekilde
verilmiş olması.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
koşullardan biri veya daha fazlası yerine getirilmez ise, Avrupa
Komisyonunun talebi üzerine ve belirlediği zaman sınırı içinde Türkiye
Cumhuriyeti, bu durumu düzeltmek için gerekli düzenlemeleri yapar.
(3) İlgili kurallara uyulmadığı
veya AB fonlarının uygunsuz biçimde kullanıldığı anlaşılırsa, ara ödemeler
azaltılabilir ya da geçici olarak askıya alınabilir.
Nihai bakiye ödemesi
MADDE
11 − (1) Nihai bakiye ödeme talebini Avrupa Komisyonunun
onaylaması için aşağıdaki asgari şartlar yerine getirilir:
a) Ulusal Yetkilendirme
Görevlisinin Avrupa Komisyonuna nihai harcama bildirimini ve nihai harcama
beyannamesini göndermiş olması; nihai harcama beyannamesinin Ulusal
Yetkilendirme Görevlisi tarafından onaylanmış olması ve nihai güvence
beyanıyla desteklenmesi,
b) Yönetim Otoritesinin
Programa ilişkin nihai raporu Avrupa Komisyonuna göndermiş olması,
c) Hesapların ibrasına yönelik
kararın verilmiş olması.
(2) Nihai ödeme talebi Avrupa
Komisyonuna gönderildikten sonra, Türkiye Cumhuriyeti IPARD avro hesabı üzerinde başka mali işlem yapamaz.Usulsüzlük veya dolandırıcılık söz konusu
olduğunda geri alınan miktarlar hesaplara her kaydedildiğinde Avrupa
Komisyonu bilgilendirilir.
Ödemelerin askıya alınması
MADDE
12 − (1) Ödemelerin tümü veya bir kısmı aşağıdaki durumlarda
askıya alınabilir:
a) Programın yönetim ve kontrol
sistemlerinde ödemelerin onaylanmasına yönelik prosedürün
güvenilirliğini etkileyen önemli bir eksiklik bulunması ve bu eksikliği
düzeltmeye yönelik önlemlerin alınmamış olması,
b) Yetkili Akreditasyon
Görevlisi ve/veya Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından yapılan
akreditasyonların askıya alınması veya kaldırılması,
c) Avrupa Komisyonu tarafından
yetki devri kararının askıya alınması veya kaldırılması,
ç) Bir onaylı harcama
beyannamesindeki harcamanın, düzeltilmemiş ciddi bir usulsüzlük ile
ilişkili olması,
d) Harcama bildiriminde yer
alan bilgi hakkında açıklamaya ihtiyaç duyulması,
e) En son denetim raporunun ve
denetim görüşlerinin Avrupa Komisyonuna gönderilmemiş olması,
f) Ulusal Yetkilendirme Görevlisininyıllık
güvence beyanlarını, en sonuncusunu da içerecek şekilde, Avrupa Komisyonuna
göndermemiş olması.
(2) Türkiye Cumhuriyeti, askıya
alma kararı verilmeden evvel kendisine tanınan iki aylık süre zarfında
konuya ilişkin mütalaasını verir.
(3) Türkiye Cumhuriyeti, bu
maddenin birinci fıkrasında belirtilen eksikliği, usulsüzlüğü veya
belirsizliği düzeltmek için gerekli tedbirleri aldığında, askıya alma
durumu sona erer. Eğer bu tedbirler alınmaz ise, Programa yapılan AB
katkısı tümüyle veya kısmen iptal edilebilir.
Belgelerin saklanması
MADDE
13 − (1) Program ile ilgili tüm belgeler, seçilmemiş
projelerle ilgili olanlar da dâhil olmak üzere, Programın kapatılmasından
sonraki en az üç yıl boyunca veya yatırım projeleri söz konusu olduğunda
nihai ödeme tarihini takiben beş yıllık bir süreyle Türkiye Cumhuriyeti
tarafından saklanır. Bu süre yasal takip durumunda veya Avrupa Komisyonunun
usulüne uygun gerekçeli talebi üzerine kesintiye uğrayabilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Mali
Çıkarların Korunması, Kurum Hesaplarının İbrası,
Mali Düzeltme ve Son Hükümler
Mali çıkarların korunması
MADDE
14 − (1) Yönetim ve kontrol sistemlerini oluşturan kurum,
otorite ve birimler, Türkiye Cumhuriyetinin mali çıkarlarının etkili
biçimde korunması ve özellikle aşağıdakileri sağlamak için tüm hukuki,düzenleyici ve idari hükümleri kabul eder
ve diğer gerekli tüm önlemleri alır:
a) Ortak finanse edilen
operasyonların gerçekliğini ve uygunluğunu kontrol etmek,
b) Usulsüzlükleri önlemek ve
takip etmek,
c) Usulsüzlük veya ihmal
sonucunda kaybedilen tutarları geri almak.
(2) Türkiye Cumhuriyeti, Avrupa
Birliğinin mali çıkarlarını korumak için kabul ettiği hükümler ile birinci
fıkra kapsamında aldığı tedbirler ve Program desteğinin AB mevzuatına uygun
yönetimi ve kontrolü için alınan tedbirler hakkında Avrupa Komisyonunu
bilgilendirir.
Kurum hesaplarının ibrası
MADDE
15 − (1) Kurum hesapları, her yıl bir kez olmak üzere, ibra
edilir. Bu işlem sırasında özel bir durum ortaya çıkarsa, sadece bu duruma
ilişkin mali düzeltme işlemi gerçekleştirilir.
Hesapların ibrası kararı
MADDE
16 − (1) Hesapların ibrası kararı, bütçe yılını takip eden
yılın 30 Eylül tarihine kadar ve Avrupa Komisyonuna sunulan yıllık
hesapların tam, doğru ve gerçek olup olmadığına yönelik olarak verilir. Bu
karar, 15 inci maddede düzenlenen mali düzeltme kapsamında bilahare
verilecek kararlara engel teşkil etmez.
Finansman kesintisi
MADDE
17 − (1) Kurum harcamalarıyla ilgili olarak, AB kurallarına
herhangi bir aykırılık durumu ortaya çıkarsa AB finansman miktarından
kesinti yapılabilir.
(2) Finansman kesintisi,
belirli bir düzensizlik ya da yönetim ve kontrol sistemlerinde bir zayıflık
veya eksiklik tespit edildiğinde yapılır. Reddedilen finansman miktarı
Program için tekrar kullanılamaz ve AB’ye geri ödenir.
Finansman kesinti usulü
MADDE
18 − (1) Finansman kesintisi konusunda herhangi bir karar
alınmadan önce, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi bilgilendirilir ve iki ay
içinde konuya ilişkin görüşünü bildirmesi talep edilir.
(2) Türkiye Cumhuriyetine,
ilgili dokümanların incelenmesi yoluyla düzensizliğin gerçek boyutunu
ortaya koyması için imkan tanınır. Avrupa
Komisyonu ile yapılacak anlaşma çerçevesinde Türk tarafı, incelenecek
dokümanların belirli bir oran ile sınırlandırılması ya da örnekleme
yapılması yoluyla, incelemenin belli bir düzeyde tutulmasını sağlayabilir.
Usulünce gerekçelendirilen durumların haricinde, sözkonusu
inceleme için izin verilen süre, birinci fıkrada belirtilen iki aylık
süreyi takip eden iki ayı geçemez.
Diğer hükümler
MADDE
19 − (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Sektörel Anlaşma ile Çerçeve Anlaşma hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
MADDE
20 − (1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştayın
görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
21 − (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Kırsal Kalkınmayı
Destekleme Kurumu Başkanı yürütür.
|