|
Maliye
Bakanlığından:
RAPOR
DEĞERLENDİRME KOMİSYONLARININ TEŞEKKÜLÜ İLE
ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, vergi inceleme raporu değerlendirme komisyonlarının
teşekkülü ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.
Dayanak
MADDE
2 – (1)
Bu Yönetmelik, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 140 ıncı maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
3 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Maliye Bakanını,
b) Bakanlık: Maliye
Bakanlığını,
c) Başkanlık: Gelir İdaresi
Başkanlığını,
ç) İnceleme ve denetim birimi:
Maliye Teftiş Kurulu Başkanlığını, Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığını,
Gelirler Kontrolörleri Başkanlığını, vergi dairesi başkanlıklarını, vergi
dairesi başkanlığı kurulmayan yerlerde defterdarlıkları,
d) Kanun: 213 sayılı Vergi Usul
Kanununu,
e) Mahalli inceleme elemanı:
Vergi denetmenleri ve vergi denetmen yardımcıları
ile mahallin en büyük mal memurunu (vergi dairesi başkanını, vergi dairesi
başkanlığı kurulmayan yerlerde defterdarı), Başkanlığın merkez ve taşra
teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanlar ile vergi dairesi
müdürlerini,
f) Merkez inceleme elemanı:
Maliye Müfettişleri, Hesap Uzmanları ve Gelirler Kontrolörleri ile bunların
yardımcılarını ve stajyerlerini,
g) Vergi inceleme raporu: Vergi
incelemeleri sonucunda düzenlenen her türlü raporu,
ğ) Vergi incelemesi: Vergi
incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından, ödenmesi gereken vergilerin
doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yapılan
faaliyeti,
h) Vergi incelemesi yapmaya
yetkili olanlar: Kanunun 135 inci maddesinde sayılan yetkilileri,
ı) Vergi suçu raporu: Kanunun
359 uncu maddesi kapsamında düzenlenen raporu,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Rapor Değerlendirme Komisyonlarının Teşekkülü
Merkez inceleme elemanlarınca düzenlenecek vergi inceleme raporları
için rapor değerlendirme komisyonlarının teşekkülü
MADDE
4 – (1)
Merkez inceleme elemanlarının bağlı bulundukları inceleme ve denetim
birimlerinin sürekli çalışma merkezlerinde kurulacak rapor değerlendirme
komisyonları, ilgili inceleme ve denetim birimlerince, meslekte on yılını
tamamlamış merkez inceleme elemanları arasından görevlendirilecek en az üç
asil ve yeterli sayıda yedek üyeden oluşur.
(2) İhtiyaca göre oluşturulacak
rapor değerlendirme komisyonu sayısı ile komisyonlarda görevlendirilecek
merkez inceleme elemanı sayısı, ilgili inceleme ve denetim birimi başkanı
tarafından belirlenir.
(3) Merkez inceleme
elemanlarının geçici çalışma yerlerinde, birinci fıkradaki şartların
oluşması halinde, ilgili inceleme ve denetim birimi başkanının onayı ile
geçici rapor değerlendirme komisyonları oluşturulabilir.
(4) Vergi inceleme raporunu
düzenleyen merkez inceleme elemanları, kendi düzenlemiş oldukları
raporların değerlendirildiği komisyon toplantılarına üye olarak
katılamazlar.
Mahalli inceleme elemanlarınca düzenlenecek vergi inceleme
raporları için rapor değerlendirme komisyonlarının teşekkülü
MADDE
5 –
(1) Vergi dairesi başkanlığı kurulan yerlerde;
a) Mahalli inceleme
elemanlarınca düzenlenen vergi inceleme raporları için rapor değerlendirme
komisyonu; vergi dairesi başkanı tarafından belirlenecek grup müdürünün
başkanlığında, vergi denetmenleri arasından vergi
dairesi başkanı tarafından seçilecek en az iki asil ve yeterli sayıda yedek
üyeden oluşur.
b) Bağlı oldukları vergi
dairesi başkanlıklarınca geçici çalışma yerlerinde görevlendirilen vergi denetmenlerince düzenlenen vergi inceleme raporları
için bu yerlerde ilgili vergi dairesi başkanının onayı ile vergi denetmenlerinden oluşan rapor değerlendirme komisyonu
kurulabilir.
c) Oluşturulacak rapor
değerlendirme komisyonu sayısını belirlemeye vergi dairesi başkanı
yetkilidir.
ç) Vergi dairesi başkanlığı
bünyesinde oluşturulan komisyonların sekretarya hizmetleri, denetimden
sorumlu grup müdürlüğünce yürütülür. Geçici çalışma yerlerinde yapılan
incelemeler için oluşturulan komisyonların sekretarya hizmetleri ise ekip
başkanlığınca yerine getirilir.
(2) Vergi dairesi başkanlığı
kurulmayan yerlerde;
a) Bağlı oldukları vergi
dairesi başkanlıklarınca geçici çalışma yerlerinde görevlendirilenler hariç
olmak üzere, mahalli inceleme elemanlarınca düzenlenen vergi inceleme
raporları için rapor değerlendirme komisyonu; defterdarın başkanlığında,
defterdarın belirleyeceği vergi dairesi müdürlerinden seçilen en az iki
asil ve yeterli sayıda yedek üyeden oluşur.
b) Yeterli sayıda üyenin
bulunmaması halinde, ilin denetim yönünden bağlı olduğu vergi dairesi
başkanlığından ihtiyaç duyulan sayı kadar vergi denetmeni de ilgili vergi
dairesi başkanı tarafından komisyon üyesi olarak görevlendirilebilir.
Ayrıca, Başkanlık, gerekli gördüğü hallerde defterdarlıklarda görevli
mahalli inceleme elemanlarınca düzenlenen vergi inceleme raporlarını vergi
dairesi başkanlıklarındaki rapor değerlendirme komisyonlarında değerlendirtmeye
yetkilidir.
c) Defterdarlıklarda
oluşturulan komisyonların sekretarya hizmetleri gelir müdürlüklerince
yürütülür.
(3)Vergi inceleme raporunu düzenleyen
inceleme elemanları, kendi düzenlemiş oldukları raporların değerlendirildiği
komisyon toplantılarına üye olarak katılamazlar.
(4) Komisyon başkan ve
üyelerinin herhangi bir nedenle görevlerinin başında bulunamamaları ve
yerlerinin yedek üyelerle tamamlanamaması halinde, bunlara usulüne uygun
olarak vekâlet edenler komisyonda görev yaparlar.
Merkezi rapor değerlendirme komisyonu
MADDE
6 – (1)
Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu, Maliye Teftiş Kurulu Başkanlığı,
Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı ve Gelirler Kontrolörleri Başkanlığı
bünyesinde oluşturulan rapor değerlendirme komisyonlarının üyeleri
arasından Bakan tarafından görevlendirilecek üçer üye olmak üzere toplam
dokuz üyeden teşekkül eder.
(2) Merkez inceleme elemanları
ile rapor değerlendirme komisyonları arasında uyuşmazlığa konu vergi inceleme
raporlarının, bir üst değerlendirme mercii olarak Merkezi Rapor
Değerlendirme Komisyonunda görüşüldüğü toplantılara, ilgili inceleme
elemanı ile arasında uyuşmazlık bulunan rapor değerlendirme komisyonu
üyeleri, üye olarak katılamazlar.
(3) Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonuna, Bakan tarafından yeterli sayıda yedek üye görevlendirilir.
(4) Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonunun sekretarya hizmetlerini Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim ve
Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı yürütür.
Vergi dairesi başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonu
MADDE
7 – (1)
Mahalli inceleme elemanlarınca düzenlenen vergi inceleme raporlarına
ilişkin olarak inceleme elemanı ile rapor değerlendirme komisyonları
arasında uyuşmazlığa konu vergi inceleme raporlarının üst değerlendirme
mercii, vergi dairesi başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonudur.
(2) Vergi dairesi başkanlığı
üst rapor değerlendirme komisyonu; İstanbul, Büyük Mükellefler, Ankara ve
İzmir vergi dairesi başkanlıklarında vergi dairesi başkanı ya da tevkil etmesi
halinde bir grup müdürünün başkanlığında, grup müdürleri arasından vergi
dairesi başkanı tarafından seçilecek en az iki asil ve yeterli sayıda yedek
üyeden oluşur. Diğer vergi dairesi başkanlıklarında ise komisyon; vergi
dairesi başkanının başkanlığında, grup müdürleri arasından, yeterli sayıda
grup müdürünün bulunmaması halinde ise vergi denetmenleri
veya vergi dairesi müdürleri arasından vergi dairesi başkanı tarafından
seçilecek en az iki asil ve yeterli sayıda yedek üyeden oluşur.
(3) Mahalli inceleme elemanları
ile rapor değerlendirme komisyonları arasında uyuşmazlığa konu vergi inceleme
raporlarının, vergi dairesi başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonunda
görüşüldüğü toplantılara, ilgili inceleme elemanı ile arasında uyuşmazlık
bulunan rapor değerlendirme komisyonu üyeleri, üye olarak katılamazlar.
(4) Vergi dairesi başkanlığı
kurulmayan yerlerde düzenlenen vergi inceleme raporlarına ilişkin üst
değerlendirme mercii, defterdarlığın denetim yönünden bağlı olduğu vergi
dairesi başkanlığında oluşturulan vergi dairesi başkanlığı üst rapor
değerlendirme komisyonudur.
(5) Vergi dairesi başkanlığı
üst rapor değerlendirme komisyonunun sekretarya hizmetleri denetimden
sorumlu grup müdürlüğünce yürütülür.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Rapor Değerlendirme, Üst Rapor Değerlendirme ve Merkezi
Rapor Değerlendirme Komisyonlarının Görevleri
Rapor değerlendirme komisyonlarının görevleri
MADDE
8 – (1)
Rapor değerlendirme komisyonları, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar
tarafından düzenlenen vergi inceleme raporlarını, vergi kanunları ile
bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluğu ile maddi hata ve usul hatası
içerip içermediği yönünden değerlendirir.
(2) Rapor değerlendirme
komisyonları, Kanunun 359 uncu maddesinde yazılı suçların işlendiğini
tespit eden vergi suçu raporlarına ilişkin olarak mütalaa verir.
Vergi dairesi başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonlarının
görevleri
MADDE 9 – (1) Vergi dairesi
başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonları, mahalli inceleme
elemanları ile rapor değerlendirme komisyonları arasında uyuşmazlığa konu
vergi inceleme raporlarını üst değerlendirme mercii olarak, vergi kanunları
ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve
özelgelere uygunluğu ile maddi hata ve usul
hatası içerip içermediği yönünden değerlendirir.
Merkezi rapor değerlendirme komisyonunun görevleri
MADDE
10 – (1)
Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu, merkez inceleme elemanları ile rapor
değerlendirme komisyonları arasında uyuşmazlığa konu vergi inceleme
raporlarını bir üst değerlendirme mercii olarak, vergi kanunları ile
bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluğu ile maddi hata ve usul hatası
içerip içermediği yönünden değerlendirir.
(2) Merkezi
Rapor Değerlendirme Komisyonu, merkez inceleme elemanları ile mahalli
inceleme elemanlarınca düzenlenen ve 18 inci maddede belirlenen tutarın
üzerinde tarhiyat önerisi içeren vergi inceleme raporlarını, vergi
kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ,
sirküler ve özelgelere uygunluğu ile maddi hata
ve usul hatası içerip içermediği yönünden değerlendirir.
(3) Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonu, 18 inci maddede belirlenen tutarın üzerinde tarhiyat önerisi
içeren vergi inceleme raporlarına dayanan ve Kanunun 359 uncu maddesinde
yazılı suçların işlendiğini tespit eden vergi suçu raporları için mütalaa
verir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Rapor Değerlendirme Komisyonlarının Çalışma Usul ve
Esasları
Toplantı ve karar yeter sayısı
MADDE
11 – (1)
Komisyonlar, üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır.
(2) Alınan kararlar rapor
değerlendirme tutanağına bağlanır ve tüm üyeler tarafından imzalanır.
Değerlendirme süresi
MADDE
12 – (1)
Komisyonlar, vergi inceleme raporlarını, raporların komisyonlara iletildiği
tarihten itibaren en geç altmış gün içerisinde değerlendirir.
(2) Komisyonlar,
değerlendirmede zamanaşımı süresini de dikkate alır.
(3) Komisyon kararları ilgili
inceleme elemanına veya bağlı bulunduğu inceleme ve denetim birimine en geç
beş iş günü içerisinde gönderilir.
(4)17 nci maddede
düzenlenen süreler saklıdır.
Vergi suçu raporları için verilecek mütalaalar
MADDE
13 – (1)
Komisyonlar, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenecek vergi
suçu raporları için en geç yirmi iş günü içerisinde mütalaa verir.
(2) Verilecek mütalaalarda
suçun unsurlarıyla, fiil ile fail arasındaki ilişki değerlendirilir.
Mükellef ve vergi inceleme elemanının dinlenmesi
MADDE
14 – (1)
Komisyonlar, gerekli gördüğü durumlarda ya da talepleri üzerine mükellefi
veya vergi inceleme elemanını dinleyebilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Değerlendirme
Sonuçları
Olumlu
değerlendirme
MADDE
15 – (1)
Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenen vergi inceleme
raporları, raporu düzenleyen inceleme elemanınca ya da ilgili inceleme ve
denetim birimi aracılığı ile rapor değerlendirme komisyonlarına gönderilir.
Vergi inceleme raporları, rapor değerlendirme komisyonları tarafından
ilgili mevzuata uygun bulunması halinde, karar tutanağı ile birlikte,
inceleme elemanına veya inceleme ve denetim birimine iletilir. İnceleme
elemanı veya inceleme ve denetim birimi söz konusu raporları ilgili vergi
dairesine gönderir.
(2) Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonu tarafından, 18 inci madde kapsamında değerlendirilen vergi
inceleme raporları, ilgili mevzuata uygun bulunması halinde, karar tutanağı
ile birlikte inceleme ve denetim birimine iletilir. İnceleme elemanı veya
inceleme ve denetim birimi söz konusu raporları ilgili vergi dairesine gönderir.
Olumsuz değerlendirme
MADDE
16 –
(1) Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenen vergi inceleme
raporları, rapor değerlendirme komisyonları tarafından yapılan
değerlendirmede ilgili mevzuata uygun bulunmaması halinde, gerekçeli karar
tutanağı ile birlikte doğrudan veya inceleme ve denetim birimi aracılığıyla
inceleme elemanına gönderilir.
(2) Vergi inceleme elemanı,
değerlendirme sonucuna katılırsa, vergi inceleme raporunu yapılan
değerlendirmeler çerçevesinde tekrar düzenleyerek komisyona gönderir. Rapor
değerlendirme komisyonunun yapılan değişikliği yeterli görmesi halinde, 15
inci maddenin birinci fıkrasına göre işlem yapılır.
(3) Vergi inceleme elemanı,
değerlendirme sonucuna katılmazsa, katılmama nedenlerini gerekçeleriyle
birlikte rapor değerlendirme komisyonuna yazılı olarak bildirir. Rapor
değerlendirme komisyonu vergi inceleme elemanının gerekçelerini kabul
ederse, 15 inci maddenin birinci fıkrasına göre işlem yapılır. Rapor
değerlendirme komisyonu vergi inceleme elemanının gerekçelerini kabul
etmezse, ilgili inceleme ve denetim birimi aracılığıyla uyuşmazlığa konu
raporları, ilgisine göre Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonuna veya vergi
dairesi başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonuna gönderir.
(4) Uyuşmazlığa konu vergi inceleme
raporu, Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu veya vergi dairesi başkanlığı
üst rapor değerlendirme komisyonu tarafından değerlendirilir ve
değerlendirme sonucunda verilen komisyon kararı ilgili inceleme ve denetim
birimi aracılığı ile inceleme elemanına gönderilir. Vergi inceleme
elemanları; uyuşmazlığa konu vergi inceleme raporlarına ilişkin olarak,
ilgisine göre, Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu veya vergi dairesi
başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonlarınca yapılan değerlendirmeye uygun
olarak düzenleyecekleri vergi inceleme raporlarını bağlı oldukları inceleme
ve denetim birimine gönderirler. İnceleme ve denetim birimi, söz konusu
raporları, ilgisine göre, Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu veya vergi
dairesi başkanlığı üst rapor değerlendirme komisyonuna, komisyon
kararlarına uygunluğu yönünden değerlendirilmek üzere yeniden gönderir.
Düzeltilen raporlar, komisyon tarafından uygun bulunması halinde, karar
tutanağı ile birlikte inceleme ve denetim birimine, işleme konulmak üzere
iletilir.
(5) Vergi incelemesi yapmaya
yetkili olanlarca düzenlenen ve 18 inci maddede belirtilen vergi inceleme
raporları, Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu tarafından ilgili mevzuata
uygun bulunmaması halinde; Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu tarafından
karar tutanağı ile birlikte, inceleme ve denetim birimi aracılığı ile
inceleme elemanına iletilir. Vergi inceleme elemanı, değerlendirme sonucuna
katılmazsa, katılmama nedenlerini gerekçeleriyle birlikte, ilgili inceleme
ve denetim birimi aracılığıyla Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonuna
yazılı olarak bildirir. Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu vergi
inceleme elemanının gerekçelerini kabul ederse 15 inci maddenin ikinci
fıkrasına göre işlem yapılır. Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu vergi
inceleme elemanının gerekçelerini kabul etmezse, bu husustaki kararını,
karar tutanağı ile birlikte, ilgili inceleme ve denetim birimi aracılığıyla
inceleme elemanına iletir. Vergi inceleme elemanı, Merkezi Rapor
Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler çerçevesinde
raporunu tekrar düzenleyerek ilgili inceleme ve denetim birimi aracılığıyla
Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonuna gönderir. Merkezi Rapor
Değerlendirme Komisyonunun yapılan değişikliği yeterli görmesi halinde 15
inci maddenin ikinci fıkrasına göre işlem yapılır.
Yanlış izahat
MADDE
17 – (1)
Rapor değerlendirme komisyonları, yaptıkları değerlendirme sırasında
verilmiş bir özelgenin Kanunun 369 uncu
maddesinin birinci fıkrası kapsamında olduğu kanaatine varmaları halinde; söz
konusu özelgeyi, Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonundan üç üye ile Kanunun 413 üncü maddesine göre oluşturulan
komisyondan iki üyenin katılımıyla oluşturulacak beş kişilik bir komisyona
gönderirler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
beş kişilik Komisyonun üyeleri Bakan tarafından belirlenir.
(3) Bu Komisyon, konunun
kendisine geliş tarihinden itibaren yirmi iş günü içerisinde bir karar
verir.
(4) Bu Komisyon, üyelerin
tamamının hazır bulunması ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır.
(5) Alınan kararlar tutanağa
bağlanır ve tüm üyeler tarafından imzalanır.
(6) Bu Komisyonca verilen
kararlar, ilgili rapor değerlendirme komisyonu ile vergi incelemesi yapmaya
yetkili olanı bağlar.
(7) Bu Komisyon tarafından bir özelgenin kanunlara aykırı olduğu yönünde bir karar
verilirse, söz konusu özelge kanunlara uygun hale
getirilir.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Merkezi rapor değerlendirme komisyonu tarafından doğrudan
değerlendirilecek raporlar
MADDE
18 – (1)
Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından mükellef nezdinde
yapılan vergi incelemesi neticesinde, bir vergi türü ve vergilendirme
dönemi için düzenlenen vergi inceleme raporunda tarhı öngörülen vergi
tutarının, on milyon TL’yi aşması halinde, söz konusu rapor Merkezi Rapor
Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir. Bu tutar, her yıl bir önceki
yıla ilişkin olarak Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılır. Bu hesaplamada yüz bin TL’ye kadar olan küsuratlar dikkate
alınmaz.
(2) Vergilendirme dönemi bir
yıldan daha kısa olan vergi türlerine ilişkin düzenlenen vergi inceleme
raporlarında, birinci fıkrada belirtilen sınır tespit edilirken o vergi
türü için tarhı öngörülen vergi tutarlarının yıllık toplamı dikkate alınır.
(3) Mükellef nezdinde yapılan
vergi incelemesi neticesinde düzenlenen bir vergi inceleme raporunun
Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilmesinin gerekmesi
halinde; aynı inceleme görevi nedeniyle ilgili mükellef nezdinde düzenlenen
diğer vergi inceleme raporlarının da Merkezi Rapor Değerlendirme
Komisyonunca değerlendirilmesi esastır.
Uygulanmayacak hükümler
MADDE
19 –
(1) Maliye Bakanlığınca yapılmış olan düzenlemelerin bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı nitelik taşıyan hükümleri uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE
20 –
(1) Bu Yönetmelik 1/1/2011 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE
21 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|