Anayasa Mahkemesinin Siyasi Parti Mali Denetimi ile İlgili Kararları

31 Aralık 2010 CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 27802

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2008/7 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/42

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı itibariyle üç ilde örgütlendiği, Parti’nin Genel Merkezi ile 3 il örgütünün 2007 yılı gelirlerinin 875.-YTL, giderlerinin 865.-YTL, gelir fazlası nakit devrinin 10.-YTL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi’nin gelirleri 775.-YTL olarak gösterilmiştir. Bunun 44,476 YTL.sı önceki yıldan devir, 730,524 YTL.sı bağış ve aidat gelirleridir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütlerinin gelirleri 100.- YTL olarak gösterilmiştir. Bunun 36.- YTL.sı önceki yıldan devir, 64.- YTL.sı bağış ve aidat gelirleridir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait olduğu, diğer il örgütlerinde gelir hareketinin olmadığı, bunun Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi’nin giderleri 765.-YTL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı genel giderlerdir.

Parti Genel Merkezi’nce 10.-YTL gelir fazlası nakit mevcudu olarak devir gösterilmiştir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti’nin il örgütlerinin giderleri 100.- YTL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı genel giderlerdir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede; giderlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait olduğu, diğer il örgütlerinde gider hareketinin olmadığı, bunun Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Parti’nin 2007 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, Parti’nin 2007 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz YTL.sını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 875.-YTL gelirin, 865.-YTL giderin ve 10.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,

16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2008/48 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/43

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE,

3- Parti’nin 2007 yılı kesinhesabını 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesinde öngörülen sürede ve eksiksiz olarak Anayasa Mahkemesi’ne vermeyen Parti sorumluları hakkında, aynı Kanun’un 111. maddesinin (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmasına, OYBİRLİĞİYLE, 16.12.2010 gününde” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde Büyük Adalet Partisi’nin genel merkezi dışında teşkilatının olmadığı, 2007 yılı gelirlerinin 2,27 YTL olduğu, giderinin bulunmadığı, nakit devrinin 2,27 YTL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelir ve Giderlerin İncelenmesi

Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı gelirleri 2,27 YTL olarak gösterilmiştir. Gelirin tamamının önceki yıldan devrolduğu, yılı içinde herhangi bir gelir ve gider hareketinin olmadığı,  2,27 YTL.nın 2008 yılına devrettiği görülmüştür.

Parti’nin önceki yıldan devreden 2,27 YTL.lık devir dışında 2007 yılında herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığı, bu durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca da karara bağlandığı anlaşıldığından, Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının eldeki bilgi ve belgelere göre 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Parti Malları

Parti’nin 2007 yılı belgeleri üzerinde yapılan incelemede, 2007 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz YTL.sını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 2,27 YTL gelir ile 2,27 YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2009/51 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/44

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2008 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde Büyük Adalet Partisi’nin genel merkezi dışında teşkilatının olmadığı, 2008 yılı gelirlerinin 2,27 YTL olduğu, giderinin bulunmadığı, nakit devrinin 2,27 YTL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelir ve Giderlerin İncelenmesi

Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı gelirleri 2,27 YTL olarak gösterilmiştir. Gelirin tamamının önceki yıldan devrolduğu, yılı içinde herhangi bir gelir ve gider hareketinin olmadığı,  2,27 YTL.nın 2009 yılına devrettiği görülmüştür.

Parti’nin önceki yıldan devreden 2,27 YTL.lık devir dışında 2008 yılında herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığı, bu durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca da karara bağlandığı anlaşıldığından, Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının eldeki bilgi ve belgelere göre 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Parti Malları

Parti’nin 2008 yılı belgeleri üzerinde yapılan incelemede, 2008 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz YTL.sını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 2,27 YTL gelir ile 2,27 YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2010/4 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/45

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2009 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde Büyük Adalet Partisi’nin genel merkezi dışında teşkilatının olmadığı, 2009 yılı gelirlerinin 2,27 TL olduğu, giderinin bulunmadığı, nakit devrinin 2,27 TL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelir ve Giderlerin İncelenmesi

Parti Genel Merkezi’nin 2009 yılı gelirleri 2,27 lira olarak gösterilmiştir. Gelirin tamamının önceki yıldan devrolduğu, yılı içinde herhangi bir gelir ve gider hareketinin olmadığı,  2,27 liranın 2010 yılına devrettiği görülmüştür.

Parti’nin önceki yıldan devreden 2,27 liralık devir dışında 2009 yılında herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığı, bu durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca da karara bağlandığı anlaşıldığından, Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının eldeki bilgi ve belgelere göre 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Parti Malları

Parti’nin 2009 yılı belgeleri üzerinde yapılan incelemede, 2009 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz lirayı aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 2,27 TL gelir ile 2,27 TL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2009/4 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2010/46

Karar Günü : 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2008 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı itibariyle üç ilde örgütlendiği, Parti’nin Genel Merkezi ile 3 il örgütünün 2008 yılı gelirlerinin 490.-YTL, giderlerinin 480.-YTL, gelir fazlası nakit devrinin 10.-YTL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi’nin gelirleri 360.-YTL olarak gösterilmiştir. Bunun 10.- YTL.sı önceki yıldan devir, 350.- YTL.sı bağış ve aidat gelirleridir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütlerinin gelirleri 130.- YTL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı bağış geliridir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait olduğu, diğer il örgütlerinde gelir hareketinin olmadığı, bunun Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi’nin giderleri 350.-YTL olarak gösterilmiştir. Bunun 200.- lirası temsil ve ağırlama, 150.- lirası kira giderleridir.

Parti Genel Merkezi’nce 10.-YTL gelir fazlası nakit mevcudu olarak devir gösterilmiştir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti’nin il örgütlerinin giderleri 130.- YTL olarak gösterilmiştir. Bunun 75.- lirası temsil ve ağırlama, 55.- lirası kırtasiye ve büro giderleridir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede; giderlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait olduğu, diğer il örgütlerinde gider hareketinin olmadığı, bunun Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Parti’nin 2008 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, Parti’nin 2008 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz YTL.sını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 490.- YTL gelirin, 480.- YTL giderin ve 10.- YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2001/22 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/47

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Nurettin TURAN, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Enis TUNGA’nın katılımıyla 17.4.2002 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- Parti’nin 80 il örgütünün bağlı ilçeleri de kapsayan kesinhesaplarının onaylı örneklerinin,

2- 2820 sayılı Yasa’nın 4445 sayılı Yasayla değiştirilen 74. maddesine göre gönderilmesi gereken Parti’nin 2000 yılı hesap döneminde edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirtilen listelerin,

Parti’den istenmesine, karar gereğinin yerine getirilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Parti’ye 30 gün süre verilmesine,

3- Gerekli bildirimin yapılması için karar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine, oybirliğiyle”

karar verilmiş, söz konusu eksikliklerin Parti tarafından gönderilen belgelerle giderildiği anlaşıldığından,

Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN’in katılımıyla 17.12.2002 gününde yapılan inceleme toplantısında;

Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“Dosyadaki eksiklikler giderildiğinden işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2000 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2000 yılı gelirlerinin 334.866.445.269 lira, giderlerinin 326.439.231.892 lira, 2001 yılına devreden nakit mevcudunun 8.427.213.377 lira olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 113.113.604.757 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 85.210.000.000 lirası bağış gelirleri ve 27.903.604.757 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

Partiye ait 06 RMZ 64 plakalı Renault marka otomobilin 2.934.000.000. lira bedelle Ankara 43. Noterliğinde 13.4.2000 tarih ve 13411 yevmiye numarası ile kayıtlı satış sözleşmesi ile Hürdoğan Eryol’a satıldığı, satışa ilişkin yevmiye kaydı tutulurken Kasa ve Gelir hesaplarının karşılıklı çalıştırılması gerektiği halde, 20.4.2000 tarih ve 21 numaralı yevmiye fişinde satışın gider yapılmış gibi gösterilerek Gider ve Kasa hesabının çalıştırıldığı ve 2.394.000.000 lira gider yazıldığı görülmüştür.

Söz konusu aracın satış bedeli 2.934.000.000 liranın gelir yazılmaması ve aracın satışıyla ilgili olarak 2.394.000.000 lira gider yazılması nedeni 24.6.2010 tarih ve 111-1679 sayılı yazıyla partiye sorulmuş, parti yetkilileri 19.7.2010 tarih ve 6223 sayılı cevap yazısında söz konusu yanlışlığın sehven yapıldığını bildirmişlerdir.

2820 sayılı Yasa’nın 69. maddesinde, siyasi partilerin gelirlerinin makbuz karşılığında alınacağı, gelir makbuzu ve dipkoçanlarında sağlanan gelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve adresinin, makbuzu düzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzasının yer alacağı; 60. maddesinde de parti adına elde edilen gelirlerin alındığı ilgili defterlere sıra ile ve belgeleri de belirtilerek geçirileceği öngörülmektedir.

Buna göre, araç satışı ile ilgili olarak gelir makbuzu düzenlenmeli ve bu gelir makbuzunun gelir ve giderlerin kaydedildiği deftere kaydedilerek parti hesabına dahil edilmesi gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesinde; “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.” ve 76. maddesinde de; “Bu Kanunun 69 uncu maddesinde belirtilen esaslara aykırı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irad kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır.

Bu itibarla; partiye ait otomobilin satış bedelinin gelir makbuzu düzenlenerek parti hesabına gelir kaydedilmemesi sonucu 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 60. ve 69. maddesine aykırı işlem yapılması nedeniyle 2.934.000.000 lira (2.934 YTL.) tutarındaki gelir karşılığı parti malvarlığının aynı yasanın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 221.752.840.512 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 74.342.223.550 lirası aidat gelirleri, 135.767.413.564 lirası bağış gelirleri, 400.000.000 lirası mal varlığı gelirleri, 5.930.740.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın satış ve eğlence faaliyet gelirleri, 2.484.650.000 lirası alınan yardımlar ve 2.827.813.398 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 109.745.644.693 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 2.267.947.250 lirası personel giderleri, 64.166.167.870 lirası büro genel giderleri, 7.520.400.710 lirası seyahat giderleri, 8.525.202.938 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence giderleri, 2.000.000.000 lirası seçim giderleri, 25.115.925.925 lirası diğer giderler ve 150.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2001 yılına devreden nakit mevcudu 3.367.960.064 liradır.

Genel Merkezin 2000 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

AÇIKLAMA

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2000 yılı için 7.605.000 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.

Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2000 yılı defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı konular 24.6.2010 tarih ve 111-1679 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 19.7.2010 tarih ve 6223 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.

1- Partiye ait 06 RMZ 64 plakalı Renault marka otomobilin 2.934.000.000. lira bedelle Ankara 43. Noterliğinde 13.4.2000 tarih ve 13411 yevmiye numarası ile kayıtlı satış sözleşmesi ile Hürdoğan Eryol’a satıldığı, satışa ilişkin yevmiye kaydı tutulurken Kasa ve Gelir hesabının karşılıklı çalıştırılması gerektiği halde, 20.4.2000 tarih ve 21 numaralı yevmiye fişinde satışın gider yapılmış gibi gösterilerek Gider ve Kasa hesabının çalıştırıldığı ve 2.394.000.000 lira gider yazıldığı görülmüştür.

Söz konusu aracın satış bedeli 2.934.000.000 liranın gelir yazılmaması ve aracın satışıyla ilgili olarak 2.394.000.000 lira gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz konusu yanlışlığın sehven yapıldığını bildirmişlerdir.

Herhangi bir gider belgesine dayanmaksızın gider olarak kaydedilen 2.394.000.000 liranın (2.394 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen 246.758.992 lira tutarındaki vergi, telefon kullanım bedeli gecikme zammı ile trafik cezalarının gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri bu ödemelerin parti faaliyetleri ile ilgili giderler olduğunu ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve trafik cezalarının da parti faaliyet giderleri olması nedeniyle gider yazıldığını bildirmişlerdir.

Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve faizi ile kişilerin şahsi kusurları dolayısıyla tahakkuk eden trafik cezalarından Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 246.758.992 lira (246,75 YTL.) tutarındaki vergi, telefon kullanım bedeli gecikme zammı ile trafik cezaları parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

3- 20.9.2000 tarih ve 51 numaralı yevmiye fişinde, parti adına olan 11 abone numarasıyla kullanılan toplam 157.480.000 lira tutarındaki elektrik bedellerinin, hem elektrik fatura bildirimleri hem de ödemeye ilişkin elektrik tüketim faturaları kullanılarak kasadan çıkış yapılmak suretiyle iki kez gider yazıldığı görülmüştür. Aynı elektrik faturalarının mükerrer olarak gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri elektrik faturasının hem aslının hem de ihbarnamesinin ayrı ayrı gider yazılmasının sehven yapıldığını bildirmişlerdir.

Mükerrer olarak gider yazılan 157.480.000 liranın (157,48 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 2.798.238.992 lira (2.798,23 YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 216.693.587.199 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 10.258.565.000 lirası personel giderleri, 161.911.830.799 lirası büro genel giderleri, 4.884.010.000 lirası seyahat giderleri, 9.942.400.500 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence giderleri, 1.045.902.450 lirası seçim giderleri, 1.491.330.000 lirası demirbaş eşya giderleri, 24.824.898.450 lirası diğer giderler ve 2.334.650.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2001 yılına devreden nakit mevcudu 5.059.253.313 liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2000 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 1.101.830.000 lira değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2000 yılında edinilen, değerleri toplamı 1.101.830.000 lira olan telefon santrali, masa, koltuk, sandalye vb. büro malzemelerinden oluşan taşınır malların tamamı il örgütleri tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2000 yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’nın 60. ve 69. maddelerine uygun bulunmayan 2.934.000.000.- lira (2.934.- YTL) gelir ile Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 2.798.238.992.- lira (2.798,23 YTL) gider karşılığı olmak üzere, toplam 5.732.238.992.- lira (5.732,23 YTL) Parti mal varlığının aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,

3- Parti’nin 2000 yılı kesinhesabında gösterilen 334.866.445.269 lira (334.866,44 YTL.) gelir ve 326.439.231.892 lira (326.439,23 YTL) gider ile 8.427.213.377 lira (8.427,21 YTL) nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2002/12 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/48

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 16.12.2010 gününde karar verildi.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2001 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2001 yılı gelirlerinin 443.758.321.997 lira, giderlerinin 436.291.684.664 lira, 2002 yılına devreden nakit mevcudunun 7.466.637.333 lira olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 102.017.960.064 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 98.650.000.000 lirası bağış gelirleri ve 3.367.960.064 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 341.740.361.933 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 126.035.625.975 lirası aidat gelirleri, 196.590.376.645 lirası bağış gelirleri, 13.335.106.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın satış ve eğlence faaliyet gelirleri, 720.000.000 lirası alınan yardımlar ve 5.059.253.313 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 101.643.781.198 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 13.551.308.600 lirası personel giderleri, 70.200.105.340 lirası büro genel giderleri, 15.832.892.029 lirası seyahat giderleri, 200.000.000 lirası yayın giderleri, 1.859.475.229 diğer giderlerden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2002 yılına devreden nakit mevcudu 374.178.866 liradır.

Genel Merkezin 2001 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

AÇIKLAMA

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2001 yılı için 11.863.800 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.

Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2001 yılı defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı konular 24.6.2010 tarih ve 109-1666 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 19.7.2010 tarih ve 6224 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.

1- Aşağıda ayrıntısı gösterilen 688.925.036 lira telefon gecikme bedellerinin gider yazılması nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri gecikme zammının telefon giderlerine ait olduğunu ve bu telefonların partiye ait olduğunu, bu nedenle zamanında ödenemeyen telefon giderlerine ait gecikme zamlarının da parti kasasından ödendiği için gider yazıldığını bildirmişlerdir.

Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve faizlerinden Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 688.925.036 lira (688,92 YTL.) tutarındaki telefon faturası gecikme bedellerinin parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 2.331.400.000 lira tutarındaki telefon faturalarının, bildirim belgesi ve ödeme belgesi ayrı ayrı kullanılarak iki kez gider yazıldığı görülmüştür.

Aynı telefon faturalarının kasadan çıkış yapılmış gibi gösterilerek mükerrer gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri profesyonel muhasebe hizmeti alınamadığından sehven muhasebe hatası olarak hatalı işlem yapıldığını bildirmişlerdir.

Mükerrer olarak gider yazılan 2.331.400.000 liranın (2.331,40 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

Mükerrer Gider Yazılan Telefon Faturalarına Ait Tablo

3- Aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 967.720.000 lira tutarındaki elektrik faturalarının, elektrik fatura bildirimi ve ödeme belgesi ayrı ayrı kullanılarak iki kez gider yazıldığı görülmüştür.

Aynı elektrik faturalarının kasadan çıkış yapılmış gibi gösterilerek mükerrer gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri profesyonel muhasebe hizmeti alınamadığından sehven muhasebe hatası olarak hatalı işlem yapıldığını bildirmişlerdir.

Mükerrer olarak gider yazılan 967.720.000 liranın (967,72 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

Mükerrer Gider Yazılan Elektrik Faturalarına Ait Tablo

Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 3.988.045.036 lira (3.988,04 YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 334.647.903.466 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 16.116.800.000 lirası personel giderleri, 259.949.727.668 lirası büro genel giderleri, 11.695.060.000 lirası seyahat giderleri, 13.164.360.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence giderleri, 2.265.463.880 lirası seçim giderleri, 1.296.950.000 lirası demirbaş eşya giderleri, 29.439.541.918 lirası diğer giderler ve 720.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2002 yılına devreden nakit mevcudu 7.092.458.467 liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, Parti’nin 2001 yılında herhangi bir taşınmaz mal ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 3.988.045.036.- lira (3.988,04 YTL) gider karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,

3- Parti’nin 2001 yılı kesinhesabında gösterilen 443.758.321.997.- lira (443.758,32 YTL.) gelir ve 436.291.684.664.-lira (436.291,68 YTL.) gider ile 7.466.637.333.- lira (7.466,63 YTL.) nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

KARŞIOY YAZISI

Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının esas incelemesine geçilmesine, 16.12.2010 günü karar verilmiştir.

Parti’nin 2001 yılına ait kesinhesap cetvelleri, Anayasa Mahkemesi’ne 19.7.2002 tarihinde 2473 sayılı yazı ekinde sunulmuştur. Yazı ekinde, hesap cetvellerinin dayanağı olan belgelerin ve defter kayıtlarının bulunmadığı ve bunların da gönderilmesi Anayasa Mahkemesi’nin 11.5.2009 tarih ve 130-673 sayılı yazısı ile istenmiştir.

Buna göre, partiden belge ve defterlerinin istenmesi için Anayasa Mahkemesi’de 7 yıla yakın bir süreyle işlem yapılmadan beklemiştir.

Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa Mahkemesi’ne T.C. Anayasası’nın 69. maddesi ile verilen, yapısal bir görevdir. Bu nedenle, T.C. Anayasası’nın 36. maddesinde ifadesini bulan adil yargılanma ilkesinin burada da geçerli olduğunda duraksama yoktur.

Bu nedenle dosyanın işlemden kaldırılması hakkaniyet gereği olduğu halde esas incelemeye geçilmesine karşıyım.

Başkanvekili

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2003/30 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/49

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 10.11.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2002 yılı gelirlerinin 2.039.144.935.129 lira, giderlerinin 1.377.295.243.882 lira, 2003 yılına devreden nakit mevcudunun 661.849.691.247 lira olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 1.366.755.716.491 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 157.004.000.000 lirası bağış gelirleri, 76.011.870.125 lirası diğer gelirler, 1.133.365.667.500 lirası hazine yardımı ve 374.178.826 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 672.389.218.638 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 211.729.570.770 lirası aidat gelirleri, 405.614.915.721 lirası bağış gelirleri, 13.711.273.680 lirası bayrak, flama, rozet, yayın satış ve eğlence faaliyet gelirleri, 34.241.000.000 lirası alınan yardımlar ve 7.092.458.467 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 714.228.760.297 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 838.390.000 lirası personel giderleri, 154.693.415.591 lirası büro genel giderleri, 43.054.639.428 lirası seyahat giderleri, 369.781.564.223 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence giderleri, 101.774.780.000 lirası seçim giderleri, 13.304.500.001 lirası demirbaş eşya giderleri, 3.781.471.054 lirası diğer giderler ve 27.000.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2003 yılına devreden nakit mevcudu 652.526.956.194 liradır.

Genel Merkezin 2002 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.

Aşağıda ayrıntısı gösterilen 813.931.833 lira telefon gecikme bedelinin gider yazılması nedeni 17.6.2010 tarih ve 97-1550 sayılı yazıyla partiye sorulmuş; parti yetkilileri 19.7.2010 tarih ve 6225 sayılı cevap yazılarında, bu telefonların partiye ait olduğunu ve parti tarafından kullanıldığı için gecikme bedellerinin gider yazıldığını bildirmişlerdir.

Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve faizlerinden Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 813.931.833 lira (813,93 YTL.) tutarındaki telefon faturası gecikme bedelleri parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

Buna göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan 813.931.833 lira (813,93 YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 663.066.483.585 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 25.837.481.000 lirası personel giderleri, 346.961.695.528 lirası büro genel giderleri, 29.909.250.000 lirası seyahat giderleri, 36.966.598.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence giderleri, 164.614.695.785 lirası seçim giderleri, 240.000.000 lirası demirbaş eşya giderleri, 51.295.763.272 lirası diğer giderler ve 7.241.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2003 yılına devreden nakit mevcudu 9.322.735.053 liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2002 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 13.544.500.001 lira değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2002 yılında edinilen, değerleri toplamı 13.544.500.001 lira olan taşınır malların 240.000.000 lirası Genel Merkez, 13.304.500.001 lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bu mallar, muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa ve sandalyeleri, halı, perde, seslendirme sistemi vb.) olup, tamamı satınalma suretiyle edinilmiştir.

Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2002 yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 813.931.833.- lira (813,93 YTL) gider karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,

3- Parti’nin 2002 yılı kesinhesabında gösterilen 2.039.144.935.129.- lira (2.039.144,93 YTL.) gelir ve 1.377.295.243.882.-lira (1.377.295,24 YTL.) gider ile 661.849.691.247.- lira (661.849,69 YTL.) nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2005/27 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/50

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 27.1.2006 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

3- Gerekli bildirimin yapılması için karar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine,

OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2004 yılı gelirlerinin 1.043.176.472.667 lira, giderlerinin 686.669.814.611 lira, 2005 yılına devreden nakit mevcudunun 356.506.658.056 lira olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 583.999.423.618 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 3.889.500.000 lirası bağış gelirleri, 7.371.962.367 lirası diğer gelirler ve 572.737.961.251 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 459.177.049.049 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 103.965.336.714 lirası aidat gelirleri, 4.213.640.000 lirası bayrak, flama, rozet ve yayın satış gelirleri, 335.604.696.469 lirası bağış gelirleri, 6.865.370.000 lirası alınan yardımlar ve 8.528.005.866 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 251.869.722.429 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 98.271.779.402 lirası genel yönetim giderleri, 109.595.916.800 lirası bayrak, flama, rozet vb. giderleri, 31.167.066.817 lirası seyahat giderleri, 6.074.184.670 lirası yayın ve eğlence giderleri, 675.774.740 lirası demirbaş eşya giderleri ve 6.085.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden nakit mevcudu 332.129.701.189 liradır.

Genel Merkezin 2004 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

AÇIKLAMA

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2004 yılı için 37.134.950 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.

Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2004 yılı defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı konular 11.6.2010 tarih ve 95-1508 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 22.6.2010 tarih ve 6186 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.

1- Parti adına düzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına ilişkin belgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri söz konusu seyahat harcamalarının parti yetkili organlarında görevli olan kişilerce yapıldığı ve bu harcamaların parti faaliyetleri ile ilgili harcamalar olduğunu belirtmişler ve ilgili kişilerin parti yetkili organlarına seçilmelerine ve yönetimde göreve getirilmelerine ilişkin belgeleri yazı ekinde göndermişlerdir.

Partinin gider yazdığı seyahat belgeleri, aşağıda belirtilen belgeler dışında parti adına düzenlenmiştir.

Parti yetkilileri söz konusu kişilerin parti görevlisi olduğunu belirtmişlerse de, gider belgeleri arasında bu kişilerin belirtilen seyahatleri parti adına ve parti faaliyeti için yaptıklarını gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de bununla ilgili herhangi bir belge ibraz edilmemiştir.

Parti giderlerinin, parti tüzel kişiliği adına yapılması gerekmektedir. Parti görevlisi olmakla beraber, görevlendirilmeyle ilgili herhangi bir belge olmaksızın kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarının parti adına yapıldığının kabul edilip gider yazılması Yasa’ya uygun değildir.

Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına düzenlenen belgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 541.710.000 lira (541,71 YTL.) parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

2- 20.3.2004 tarih ve 10 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak gider yazılan Uzman Oto Cam Yedek Parça Ticaret Ltd. Şirketine ait 16.3.2004 tarih ve 40205 numaralı fatura bedeli 236.000.000 lira olduğu halde, yevmiye fişinde 2.124.000.000 lira fazlası ile 2.360.000.000 lira olarak gider yazıldığı görülmüştür.

236.000.000 lira tutarındaki fişin 2.360.000.000 lira olarak gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri 236.000.000 lira tutarındaki belgenin 2.360.000.000 lira olarak yazılmasının, muhasebeleştirilme sırasında sehven bir sıfır fazla yazılması sonucu hatalı kayıt yapılmasından kaynaklandığını bildirmişlerdir.

Fazladan gider yazılan 2.124.000.000 liranın (2.124 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

3- 20.5.2004 tarih ve 15 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak gider yazılan 20.5.2004 tarih ve 2354487164392 numaralı 238.000.000 lira bedelli uçak biletiyle ilgili olarak düzenlenen Uygar Tours Turizm Ltd. Şirketine ait 20.5.2004 tarih ve 102765 sayılı faturanın, şirkete ödenmesinde düzenlenen 21.6.2004 tarih ve 2749 numaralı kasa tahsilat makbuzunun da 30.6.2004 tarih ve 19 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak tekrar gider yazılması sonucu aynı uçak biletinin iki kez gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri giderlerin defter kayıtlarına intikali ve muhasebeleştirilmesi sırasında sehven mükerrer kayıt yapıldığını bildirmişlerdir.

Mükerrer olarak gider yazılan 238.000.000 liranın (238 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

4- 10.5.2004 tarih ve 14 numaralı yevmiye fişinde elektrik fatura bildirimleri kullanılıp kasadan çıkış yapılarak gider yazılan Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ye ait 13 adet aboneye ait toplam 506.550.000 lira tutarındaki elektrik bedellerinin, 30.5.2004 tarih ve 16 numaralı yevmiye fişinde ödemeye ilişkin elektrik tüketim faturaları kullanılıp kasadan çıkış yapılarak tekrar gider yazılması sonucu aynı elektrik faturalarının iki kez gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri giderlerin defter kayıtlarına intikali ve muhasebeleştirilmesi sırasında sehven mükerrer kayıt yapıldığını bildirmişlerdir.

Mükerrer olarak gider yazılan 506.550.000 liranın (506,55 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 3.410.260.000 lira (3.410,26 YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 434.800.092.182 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 360.596.541.609 lirası genel yönetim giderleri, 8.872.600.000 lirası personel giderleri, 3.780.200.000 lirası bayrak, flama, rozet vb. giderleri, 6.112.900.000 lirası seyahat giderleri, 6.767.500.000 lirası yayın ve eğlence giderleri, 47.889.980.573 lirası seçim giderleri ve 780.370.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2005 yılına devreden nakit mevcudu 24.376.956.867 liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2004 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı 615.774.740 lira değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2004 yılında edinilen, değerleri toplamı 615.774.740 lira olan bilgisayar ve malzemelerinden oluşan taşınır malların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2004 yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 3.410.260.000.- lira (3.410,26 YTL) gider karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,

3- Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen 1.043.176.472.667.- lira (1.043.176,47 YTL.) gelir ve 686.669.814.611.-lira (686.669,81 YTL.) gider ile 356.506.658.056.- lira (356.506,65 YTL.) nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2006/27 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2010/51

Karar Günü : 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 10.11.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının incelemesi sonucunda;

“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

oybirliğiyle” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2005 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2005 yılı gelirlerinin 868.547,01 YTL., giderlerinin 542.577,59 YTL., 2006 yılına devreden nakit mevcudunun 325.969,42 YTL. olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 377.642,40 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 25.583 YTL.si mal varlığı satış gelirleri, 19.929,70 YTL.si bağış gelirleri ve 332.129,70 YTL.si geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 490.904,61 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 149.790,75 YTL.si aidat gelirleri, 13.679,40 YTL.si bayrak, flama, rozet, yayın, defter, makbuz vb. satış gelirleri, 600 YTL.si eğlence gelirleri, 301.244,70 YTL.si bağış gelirleri, 1.212,80 YTL.si alınan yardımlar ve 24.376,96 YTL.si geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 72.868,79 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 53.528,04 YTL.si genel yönetim giderleri, 9.068,75 YTL.si seyahat giderleri, 5.272 YTL.si yayın ve eğlence giderleri ve 5.000 YTL.si demirbaş eşya giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılına devreden nakit mevcudu 304.773,61 YTL. dir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 469.708,80 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 420.426,31 YTL. si genel yönetim giderleri, 7.099,46 YTL. si seyahat giderleri, 18.888,51 YTL. si bayrak, flama, rozet, yayın, eğlence vb. giderler, 1.200,96 YTL. si seçim giderleri ve 22.093,56 YTL. si personel giderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit mevcudu 21.195,81 YTL.dir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2005 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz YTL. yi aşan 5.000 YTL. değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2005 yılında edinilen, değerleri toplamı 5.000 YTL. olan ısıtma teçhizatından oluşan taşınır malların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2005 yılında edindiği değeri yüz YTL. yi aşan taşınır malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin 2005 yılı kesinhesabında gösterilen 868.547,01 YTL gelir, 542.577,59 YTL gider ile 325.969,42 YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2007/35 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2010/52

Karar Günü : 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 10.11.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının incelemesi sonucunda;

“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2006 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2006 yılı gelirlerinin 1.032.453,31 YTL., giderlerinin 848.591,49 YTL., 2007 yılına devreden nakit mevcudunun 183.861,82 YTL. olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 306.033,61 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 1.260 YTL. si bağış gelirleri ve 304.773,61 YTL. si geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 726.419,70 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 197.017,48 YTL. si aidat gelirleri, 16.851 YTL. si bayrak, flama, rozet, yayın, defter, makbuz vb. satış gelirleri, 1.750 YTL. si eğlence gelirleri, 488.455,41 YTL. si bağış gelirleri, 1.150 YTL. si alınan yardımlar ve 21.195,81 YTL. si geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 138.236,81 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 88.685,01 YTL. si genel yönetim giderleri, 5.960 YTL. si seyahat giderleri, 33.749,26 YTL. si bayrak, flama, rozet, yayın, eğlence vb. giderler ve 9.842,54 YTL. si demirbaş eşya giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılına devreden nakit mevcudu 167.796,80 YTL. dir.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 710.354,68 YTL. olarak gösterilmiştir.

Bunun 633.641,95 YTL. si genel yönetim giderleri, 29.020,75 YTL. si seyahat giderleri, 24.052,48 YTL. si bayrak, flama, rozet, yayın, eğlence vb. giderler, 3.200 YTL. si seçim giderleri ve 20.439,50YTL. si personel giderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit mevcudu 16.065,02 YTL. dir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2006 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz YTL. yi aşan 9.842,54 YTL. değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2006 yılında edinilen, değerleri toplamı 9.842,54 YTL. olan ve muhtelif büro malzemelerinden (Kombi, yazıcı, telefon santrali ve malzemeleri vb.) oluşan taşınır malların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2006 yılında edindiği değeri yüz YTL. yi aşan taşınır malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen 1.032.453,31 YTL gelir, 848.591,49 YTL gider ile 183.861,82 YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı : 2003/22 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/53

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,16.12.2010 gününde karar verildi.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2002 yılı gelirlerinin 1.315.501.482.453 lira, giderlerinin 704.928.117.540 lira, 2003 yılına devreden nakit mevcudunun 610.573.364.913 lira olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 967.339.595.065 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 353.839.287 lirası 2001 yılından devreden nakit mevcudu, 27.145.539.745 lirası 2003 yılına devreden borçlar, 5.747.200.000 lirası il örgütlerinden aktarılan gelirler, 16.647.000.000 lirası bağış gelirleri, 1.621.000.000 lirası aidat gelirleri, 8.822.950.000 lirası yayın satış gelirleri, 37.576.306.033 lirası faiz ve repo gelirleri ve 869.425.760.000 lirası hazine yardımından oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 348.161.887.388 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 10.087.642.784 lirası 2001 yılından devreden nakit mevcudu, 166.137.981.085 lirası bağış gelirleri, 123.308.250.000 lirası aidat gelirleri, 6.243.960.000 lirası yayın satış gelirleri, 14.916.750.000 lirası şenlik, konser, rozet, bayrak vb. satış gelirleri, 51.303.519 lirası faiz ve repo gelirleri ve 27.416.000.000 lirası genel merkez yardımından oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 381.945.294.148 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 4.601.220.122 lirası 2001 yılından devreden borçlar, 14.638.308.573 lirası personel giderleri, 116.404.850.000 lirası seçim, tanıtım, propaganda giderleri, 9.340.833.846 lirası kira ve bina giderleri, 6.223.545.029 lirası kargo ve haberleşme giderleri, 191.037.892.620 lirası basın yayın ve ilan giderleri, 345.100.000 lirası kırtasiye giderleri, 11.937.543.958 lirası genel giderler ve 27.416.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2003 yılına devreden nakit mevcudu 585.394.300.917 liradır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 322.982.823.392 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 10.402.384.998 lirası personel giderleri, 28.630.085.000 lirası seçim, tanıtım, propaganda giderleri, 156.871.949.491 lirası kira ve bina giderleri, 44.042.239.393 lirası kargo ve haberleşme giderleri, 16.995.793.640 lirası basın yayın ve ilan giderleri, 2.693.938.241 lirası kırtasiye giderleri, 55.978.232.629 lirası genel giderler ve 7.368.200.000 lirası Genel Merkez’e aktarılan tutarlardan oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2003 yılına devreden nakit mevcudu 25.179.063.996 liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2002 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 3.558.942.000 lira değerinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2002 yılında edinilen, değerleri toplamı 3.558.942.000 lira olan ve çeşitli malzemelerden (bilgisayar, jeneratör, toplu mesaj atma programı vb.) oluşan taşınır malların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2002 yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- Parti’nin 2002 yılı kesinhesabında gösterilen 1.315.501.482.453.- lira gelir, 704.928.117.540.- lira gider ile 610.573.364.913.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.

KARŞIOY YAZISI

Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının esas incelemesine geçilmesine 16.12.2010 gününde karar verilmiştir.

Parti, kesinhesap cetvellerini Anayasa Mahkemesi’ne 30.6.2003 tarihinde sunmuştur.

İlk incelemesi yapılarak esasa geçilmesine karar verilmesi için Anayasa Mahkemesi’nde 7 yıl 5 ay 16 gün beklenmiştir.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 69/4. ve 70/4. maddelerine göre ilgili siyasî parti, gelir makbuzları ile gider belgelerini Anayasa Mahkemesi’nin ilk inceleme kararının bildirilme tarihinden itibaren 5 yıldan fazla saklamak zorunda değildir.

Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa Mahkemesi’ne T.C. Anayasası’nın 69. maddesi ile verilen, yargısal bir görevdir. Bu nedenle, T.C. Anayasası’nın 36. maddesinde ifadesini bulan adil yargılanma ilkesinin burada da geçerli olduğunda duraksama yoktur. Evrak üzerinde yapılacak bir mali denetimin bu denli uzun sürelerle geciktirilmesi adil yargılanma ilkesi ile bağdaşmaz.

Öte yandan, Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletive bunun gereği olan hukuk güvenliği ilkesi, kişilerinyasalarkarşısında belirsiz sürelerle yaptırım tehdidi altında tutulmasına izin vermez.

Bir mali denetimin ilk incelemesinin, ait olduğu hesap yılından 8 yıl sonra ve partinin kesinhesap cetvellerini sunduğu tarihten yaklaşık 7 yıl sonra yapılmasının, Anayasa’nın 36. maddesindeki adil yargılanma, 2. maddesindeki hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı açıktır.

Bu nedenle dosyanın işlemden kaldırılması gerekirken esas incelemeye geçilmesine karşıyım.

Başkanvekili

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı: 2005/25 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı: 2010/54

Karar Günü: 16.12.2010

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 1.12.2005 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

3- Gerekli bildirimin yapılması için karar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine,

OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2004 yılı gelirlerinin 111.418.327.400.000 lira, giderlerinin 101.140.416.450.000 lira, borçlarının 3.853.368.620.000 lira, alacaklarının 2.857.929.580.000 lira, 2005 yılına devreden nakit mevcudunun 11.273.349.990.000 lira olduğu, gelir ve borç rakamları toplamı ile gider, alacak ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 66.505.644.490.000 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 830.892.300.000 lirası 2003 yılından devreden alacaklar, 274.060.740.000 lirası 2005 yılına devreden borçlar, 3.474.984.880.000 lirası 2003 yılından devreden nakit mevcudu, 39.955.950.000 lirası bağış ve yardım gelirleri, 4.943.186.640.000 lirası satış gelirleri, 4.152.677.880.000 lirası mal varlığı gelirleri, 1.091.500.000 lirası sair gelirler ve 52.788.794.600.000 lirası devletçe yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti’nin il örgütleri gelirleri 48.766.051.530.000 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 155.862.280.000 lirası 2003 yılından devreden alacaklar, 3.579.307.880.000 lirası 2005 yılına devreden borçlar, 3.118.965.640.000 lirası 2003 yılından devreden nakit mevcudu, 10.901.293.450.000 lirası aidat gelirleri, 9.164.662.670.000 lirası bağış ve yardım gelirleri, 580.884.250.000 lirası satış ve faaliyet gelirleri, 264.266.630.000 lirası mal varlığı gelirleri, 20.081.314.590.000 lirası genel merkez yardımı ve 919.494.140.000 lirası sair gelirlerden oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

AÇIKLAMA

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın “Gelirler ve kaynakları” başlıklı 61. maddesinde siyasi partilerin elde edebilecekleri gelirler sayılmış ve bağışlara da siyasi partilerin elde edebilecekleri gelirler arasında yer verilmiştir.

Aynı Yasa’nın “Bağışlar” başlıklı 66. maddesinde;

“Genel ve Katma bütçeli dairelerle mahalli idareler ve muhtarlıklar, kamu iktisadi teşebbüsleri, özel kanunla veya özel kanunla verilen yetkiye dayanılarak kurulmuş bankalar ve diğer kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsü sayılmamakla beraber ödenmiş sermayesinin bir kısmı Devlete veya bu fıkrada adı geçen kurum, idare, teşebbüs, banka veya kuruluşlara ait müesseseler siyasi partilere hiçbir suretle taşınır veya taşınmaz mal veya nakit veya haklar bağışlayamaz ve bu gibi mal veya hakların kullanılmasını bedelsiz olarak bırakamazlar; bağlı oldukları kanun hükümleri dışında siyasi partilere ayni hakların devrine dair tasarruflarda bulunamazlar.”

“Denetim” başlıklı 75. maddesinde;

“Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.”

“Hazinece elkoyma” başlıklı 76. maddesinde de;

“Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak bağış kabul ettiği, mal veya gelir edindiği, Anayasa Mahkemesince tespit edilen siyasi partilerin, bu yolla elde ettikleri gelirlerin tamamının, Kanunda belirtilen miktarlardan fazla gelirlerle, taşınmaz malların kanuni miktarı geçen kısmının karşılığının Hazineye irad kaydedilmesine, taşınmaz malların ise Hazine adına tapuya tesciline karar verilir.”

hükümleri yer almıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 4.10.2007 tarih ve255 sayılı yazısı ekinde sunulan, Finike Cumhuriyet Başsavcılığının 10.7.2007 tarihli yazısı ve Finike Sulh Ceza Mahkemesi’nin 21.3.2007 gün ve 2006/119 Esas, 2007/150 Karar sayılı kesinleşmiş ve onaylı hüküm suretinin incelenmesi sonucunda, karara konu Finike ilçesi Alacadağ köyü muhtarlığınca 20.9.2004 tarihinde Finike Adalet ve Kalkınma Partisi İlçe Başkanlığının Finike Ziraat Bankası şubesindeki 174745 nolu hesabına yatırılan 4.500,00 YTL. yle ilgili banka dekontu ve banka hesap ekstresi ile bu tutarla ilgili olarak parti ilçe başkanlığının düzenlediği gelir makbuzu ve bu gelirin kaydedildiğini gösteren defterlerin ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri, 31.5.2010 tarih ve 93-1361 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı’ndan istenmiş, söz konusu yazıya parti tarafından 14.6.2010 tarih ve 690 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.

Partinin sunmuş olduğu belgelerin incelenmesinde, söz konusu paranın gelir makbuzunda ve gelir defterinde bağış olarak yazıldığı, banka dekontu ve hesap ekstresinde ise Alacadağ Köyü Muhtarlığı bağışı olarak yer aldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen Yasa hükümlerine göre muhtarlıklar siyasi partilere hiçbir suretle bağışta bulunamazlar, bulunmaları durumunda bağışın tamamının Hazineye irat kaydedilmesi gerekmektedir.

Buna göre, 2820 sayılı Yasa hükümlerine aykırı olarak Finike ilçesi Alacadağ köyü muhtarlığınca Finike Adalet ve Kalkınma Partisi İlçe Başkanlığına bağış olarak verilen 4.500.000.000 lira (4.500 YTL.) gelir karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 57.719.213.200.000 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 245.900.030.000 lirası 2003 yılından devreden borçlar, 2.622.174.020.000 lirası 2005 yılına devreden alacaklar, 1.655.154.740.000 lirası personel giderleri, 11.898.268.290.000 lirası genel yönetim giderleri, 16.642.784.140.000 lirası seçim, tanıtım, propaganda giderleri, 1.001.684.550.000 lirası kira giderleri, 1.105.569.950.000 lirası haberleşme giderleri, 368.807.190.000 lirası temsil ağırlama giderleri, 936.741.310.000 lirası taşıma ve seyahat giderleri, 3.816.923.190.000 lirası basın yayın ve tanıtım giderleri, 1.526.294.710.000 lirası vergi, sigorta ve mahkeme giderleri ve 15.898.911.080.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden nakit mevcudu 8.786.431.290.000 liradır.

Genel Merkezin 2004 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

AÇIKLAMA

Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanununun 229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.

Aynı Kanunun “Makbuz Mecburiyeti” başlıklı 236. maddesinde, “Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.” denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.

Yine aynı Kanunun “Gider Pusulası” başlıklı 234. maddesinde ki, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;

Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.”

hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2004 yılı için 37.134.950 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

Alınan bir mal veya hizmetin tutarının gider kaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa’nın 70. maddesinde belirtilen “makbuz” un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için mal ya da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardan alınması gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.

Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Merkezi’nin 2004 yılı defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı konular 27.5.2010 tarih ve 90-1294 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 15.6.2010 tarih ve 693 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.

1- Parti adına düzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına ilişkin belgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri 2004 yılı için 37,19 TL. ye kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olmadığını, buna rağmen bütün harcamaların belgelendirilmesine çalışıldığını, taşıma biletlerine sadece yolcunun adının yazılabildiğini ve partinin adının yazılabileceği bir bölümün bulunmadığını, söz konusu tutarların parti çalışmaları için görevlendirilmiş olan kişilerce parti faaliyetleri için harcanmış olması nedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir.

Parti yetkilileri, 2004 yılı için 37,19 TL. nin altında kalan harcamaların belgelendirme zorunluluğu bulunmadığını, buna rağmen bütün harcamaların belgelendirildiğini belirtmişlerse de, limitin altında olsa bile belgelendirilen her harcamanın belgesinin mutlaka 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak düzenlenmiş olması yani parti adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış olması gerekmektedir.

Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda ya parti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da belgede yer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların dışında kalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin parti adına ve parti faaliyeti için seyahat ettiklerini gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de herhangi bir belge ibraz edilmemiştir.

Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına düzenlenen belgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 14.267.687.827 lira (14.267,68 YTL.) parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

2- Partinin toplam 8.678.391.936 lira tutarındaki harcamalarının fatura aslı olmaksızın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz konusu faturaların asıllarının kaybolması nedeniyle suret, fotokopi veya noter onaylı suretine dayanılarak gider yazıldığını, Maliye Bakanlığınca çıkarılan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğinde faturaların kaybolması halinde noterce onaylanan suretlerinin gider yazılabileceği belirtildiğinden, faturaların noter onaylı suretlerinin gider kaydedildiğini bildirmişlerdir.

Buradaki amaç faturanın gerçekliğini sorgulamak değil, bir faturanın aslının bir yerde fotokopisinin başka bir yerde kullanılma ihtimalini ortadan kaldırmaktır. Bir parti adına düzenlenmiş belgenin o parti haricinde başka bir kişi veya kuruluşça kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle yasal bir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç alımlarında trafik tescilinde faturanın aslının istenmesi gibi) parti adına düzenlenmiş faturaların asıllarının gider belgesi olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.

Parti yetkililerinin sunmuş oldukları genel tebliğ merkezi yönetim kapsamındaki idareler (Bakanlıklar, üniversiteler v.b.) için geçerli olup siyasi partilerle ilgili değildir. Ayrıca, bu kurumlar adına düzenlenmiş faturalar bir takım resmi belgelere (onay belgesi, harcama talimatı, muayene ve kabul komisyonu tutanağı, taşınır işlem fişi vb.) dayandığından, bu faturaların mükerrer olarak kullanılması mümkün değildir.

Kaldı ki partinin belge aslı olmaksızın gider yazdığı harcamaların tamamı noter onaylı suretlere dayanmamaktadır.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2004 yılı için 37.134.950 lira) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz fatura fotokopisine dayanılarak gider kaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 8.678.391.936 liranın (8.678,39 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

3- Gider yazıldığı halde herhangi bir belgeye dayanmadığı tespit edilen toplam 3.419.194.981 lira tutarındaki harcamalara ilişkin belgelerin ibraz edilmemesi nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri belgelerin asıllarına veya suretlerine ulaşılmaya çalışıldığını ancak bulunamadığını, ilgili firmalardan suret istendiğini 2004 yılına ait olması ve saklama süresi geçmiş olduğundan belgelere ulaşılamadığını ve belirtilen harcamaların parti görevlileri tarafından parti çalışmaları için yapılmış olması nedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir.

Herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 3.419.194.981 lira (3.419,19 YTL.) tutarındaki giderin Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

4- Parti tüzelkişiliği adına yapılmayan 6.747.224.553 liralık harcamanın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri bu harcamaların parti görevlilerinin seyahat belgeleri ile ilgili olduğunu, seyahate çıkmadan önce parti adına belge almaları konusunda uyarılmalarına rağmen bazı belgelerin kişiler adına düzenlendiğini ve parti faaliyetleri için harcanmış olması nedeni ile gider kaydedildiğini bildirmişlerdir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde, bir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, parti giderlerine ilişkin belgelerin parti tüzelkişiliği adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Kişiler adına düzenlenen ve Parti tüzelkişiliği adına olmayan 6.747.224.553 liralık (6.747,22 YTL.) harcamanın Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

5- Parti amacına uygun yapılmayan 5.168.599.500 liralık harcamanın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri kişisel bakım ürünleri ve parfümeri harcamalarının parti yöneticilerinin değişik tarihlerdeki medya programları, miting, toplantı vb. parti programlarına katılmadan önce ihtiyaç duyulan malzemelerin bedelleri olduğunu ve parti ile ilgili bir harcama olması nedeniyle parti bütçesinden ödendiğini, grip aşısının ise parti işyeri hekiminin iş ve işçi güvenliği tedbirleri çerçevesindeki talebi üzerine partide oluşabilecek grip salgınının ve iş kaybının önüne geçmek için alındığını ve partide toplu olarak grip aşısı yaptırıldığını bildirmişlerdir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde, siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, gider yazılan harcamaların parti faaliyet amacına uygun olması gerekmektedir.

Kişisel bakım ürünleri ve parfümeri malzemelerinin kişilerin kendileri tarafından karşılanması gerekmektedir.

Grip aşısının ise gerekli görülmesi durumunda, çalışanların bağlı bulundukları sosyal güvenlik kuruluşunca veya bu kuruluş tarafından karşılanmaması durumunda kişilerce temin edilmesi gerekmektedir.

Aşağıda ayrıntısı gösterilen 5.168.599.500 liralık (5.168,59 YTL.) harcamanın parti amacına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

6- 21.9.2004 tarih ve 3089 numaralı yevmiye fişi ile gider yazılan Öz Tuğba Giyim Ltd. Şirketine ait 7.3.2004 tarih ve 10 numaralı fiş bedeli 15.000.000 lira olduğu halde, yevmiye fişinde 135.000.000 lira fazlası ile 150.000.000 lira olarak gider yazıldığı görülmüştür.

15.000.000 lira tutarındaki fişin 150.000.000 lira olarak gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri 15.000.000 liranın 150.000.000 lira gibi algılanması nedeni ile sehven gider kaydedildiğini belirtmişlerdir.

Fazladan gider yazılan 135.000.000 liranın (135 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

7- 10.12.2004 tarih ve 4082 numaralı yevmiye fişi ile gider yazılan CEU Gıda Ltd. Şirketine ait 13.10.2004 tarih ve 989437 numaralı ve 13.10.2004 tarih ve 989438 numaralı faturaların incelenmesinde, 989437 numaralı fatura toplamı 4.893.650.000 liranın 989438 numaralı faturaya naklen devredildiği ve 989438 numaralı fatura toplamı 7.156.654.500 lira gider yazılmasına rağmen, 989437 numaralı fatura ile naklen devredilen 4.893.650.000 liranın da gider yazıldığı görülmüştür.

Toplam tutara dahil edilerek gider yazılan 4.893.650.000 liranın ayrı bir fatura gibi ikinci kez gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri birinci sayfanın toplamı olan 4.893.650.000 liranın ayrı bir fatura olmadığını, faturanın iki sayfadan oluştuğunun fark edilmeyerek sehven her sayfasının ayrı bir fatura gibi algılanması nedeni ile gider yazıldığını, durumun ilgili firmaya bildirildiğini ve fazla ödenen meblağın partiye iade edilmesi için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtmişler ve konuyla ilgili dava dilekçesini yazı ekinde sunmuşlardır.

İki sayfadan oluşan faturanın toplam tutarına dahil edilerek gider yazıldığı halde, ayrı bir fatura gibi alınarak ikinci kez gider yazılan faturanın birinci sayfasındaki 4.893.650.000 liranın (4.893,65 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 43.309.748.797 lira (43.309,74 YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 46.279.132.830.000 lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 1.465.061.830.000 lirası 2003 yılından devreden borçlar, 235.755.560.000 lirası 2005 yılına devreden alacaklar, 1.227.645.920.000 lirası personel giderleri, 12.507.616.390.000 lirası genel yönetim giderleri, 12.861.562.450.000 lirası seçim giderleri, 2.410.941.420.000 lirası kira giderleri, 2.405.975.190.000 lirası haberleşme giderleri, 4.096.748.550.000 lirası temsil ağırlama giderleri, 2.512.834.000.000 lirası taşıma ve seyahat giderleri, 1.898.549.770.000 lirası basın yayın ve tanıtım giderleri, 474.038.240.000 lirası vergi, sigorta ve mahkeme giderleri ve 4.182.403.510.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2005 yılına devreden nakit mevcudu 2.486.918.700.000 liradır.

İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2004 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 4.058.243.756.748 lira değerinde taşıt ve demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal, 876.259.670.000 lira değerinde hak ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

Parti tarafından 2004 yılında edinilen, değerleri toplamı 4.058.243.756.748 lira olan taşınır malların 1.591.801.030.000 lirası Genel Merkez, 2.466.442.726.748 lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bu mallar, taşıt araçları ve muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa ve sandalyeleri, bilgisayar, tv, dolap, halı, kilim vb.) olup, 3.535.560.000 lirası bağış, 4.054.708.196.748 lirası ise satınalma suretiyle edinilmiştir.

Parti tarafından 2004 yılında edinilen, çeşitli bilgi sistemi yazılımları ve lisanslardan oluşan ve değerleri toplamı 876.259.670.000 lira olan hakların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2004 yılında edindiği değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve hak edinimlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na aykırı olarak edinildiği anlaşılan 4.500.000.000.- lira (4.500.- YTL) gelir ile Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 43.309.748.797.- lira (43.309,74 YTL) gider karşılığı olmak üzere, toplam 47.809.748.797.- lira (47.809,74 YTL) Parti mal varlığının aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,

3- Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen 111.418.327.400.000.- lira (11.418.327,40 YTL.) gelir, 101.140.416.450.000.- lira (101.140.416,45 YTL) gider, 3.853.368.620.000.-lira (3.853.368,62 YTL.) borç, 2.857.929.580.000.- lira (2.857.929,58 YTL) alacakları ile 11.273.349.990.000.- lira (11.273.349,99 YTL) nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,

16.12.2010 gününde karar verildi.