|
Maliye Bakanlığından:
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİNO: 275)
1. Giriş
5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması
Hakkında Kanunuyarınca görevlendirilen
aile hekimlerinin temizlik, sekreterlik, şoförlük gibi hizmetler için
yanlarında çalıştıracakları hizmet erbabına yapılacak ücret ödemeleri,
serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemeler ile işyerine ilişkin
kira ödemeleri ve esnaf muaflığından yararlananlardan mal ve hizmet
alımları karşılığında yapılan ödemelerden 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanunuuyarınca yapılacak gelir
vergisi tevkifatına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme ve Tevkifat Uygulaması
Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanunun 1
inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı;
Sağlık Bakanlığının pilot olarak belirleyeceği illerde, birinci basamak
sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, birey ihtiyaçları doğrultusunda
koruyucu sağlık hizmetlerine ağırlık verilmesi, kişisel sağlık kayıtlarının
tutulması ve bu hizmetlere eşit erişimin sağlanması amacıyla aile hekimliği
hizmetlerinin yürütülebilmesini teminen görevlendirilecek veya
çalıştırılacak sağlık personelinin statüsü ve malî hakları ile hizmetin
esaslarını düzenlemektir.” hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 3 üncü maddesinde de “Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer
kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve aile
sağlığı elemanı olarak çalıştırılacak sağlık personelini, kendilerinin
talebi ve kurumlarının veya Bakanlığın muvafakatı üzerine, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel
çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarak
çalıştırmaya veya bu nitelikteki Bakanlık personelini aile hekimliği
uygulamaları için görevlendirmeye yetkilidir.
…
Sözleşme
yapılan aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarına, 657 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin (B) bendine göre belirlenen en yüksek brüt sözleşme ücretinin
aile hekimi için (6) katını, aile sağlığı elemanı için (1,5) katını aşmamak
üzere tespit edilecek tutar, çalışılan ay sonuçlarının ilgili sağlık
idaresine bildiriminden itibaren onbeş gün içerisinde ödenir...” denilmiştir.
Konu ile ilgili olarak yayımlanan Aile Hekimliği Pilot
Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak
Ödemeler ve Sözleşme Şartları Hakkında Yönetmeliğin1 17 nci
maddesinde aile hekimlerine yapılan ödemelerin unsurları sayılarak,
maddenin (C) bendinde, “Aile sağlığı
merkezi giderleri: Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine hizmet verdiği
merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem,
temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım ve tıbbi sarf malzemeleri gibi
giderleri için her ay tavan ücretin %100’ü ödenir.” açıklamasına yer
verilmiştir.
Ayrıca,
Aile
Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin2 4 üncü maddesinin
(1) numaralı bendinde, “Aile hekimi, aile sağlığı merkezini yönetmek,
birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitimlerini sağlamak,
Bakanlıkça yürütülen özel sağlık programlarının gerektirdiği kişiye yönelik
sağlık hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür.”, 18 inci maddesinin (4) numaralı bendinde “Aile hekimleri, sağlık hizmetlerine
yardımcı olmak amacıyla ebe, hemşire, sağlık memuru, tıbbi sekreter gibi
ilave sağlık hizmetleri personeli ile güvenlik, temizlik, kalorifer,
sekretarya vb. hizmetler için ferden veya müştereken personel
çalıştırabilir ya da hizmet satın alabilirler.”, 22 nci maddesinde de “Aile sağlığı merkezinde birden çok aile hekimi hizmet veriyor ise,
aile hekimleri kendi aralarında bir yönetim planı oluşturarak yönetici
belirler ve yönetici ismini müdürlüğe bildirirler.” açıklamaları yer almaktadır.
Buna göre, aile hekimleri ile aile sağlığı
elemanlarının Sağlık Bakanlığının emir ve talimatları doğrultusunda ücretli
olarak çalıştırıldıkları, ayrıca aile hekimliği hizmetlerinin yürütülmesi
sırasında yapılacak giderlerin karşılanması ve aile sağlığı merkezinin
yönetimine ilişkin yükümlülüğün de Sağlık Bakanlığınca aile hekimlerine
verildiği anlaşılmaktadır.
Gelir
Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında,kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu
müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları,dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların
iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek
gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı,
zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit
eden çiftçiler maddede bentler halinde sayılan ödemeleri nakden veya
hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben
tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlanmış olup, maddenin devamında
da hangi mal ve hizmetlerden hangi oranda tevkifat yapılacağı sayılmıştır.
Ayrıca, aynı maddenin son fıkrasında, “Maliye
Bakanlığı, vergiye tâbi işlemlere taraf veya aracı olanları verginin
ödenmesinden sorumlu tutabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm
ve düzenlemelere göre, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin son
fıkrasının Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye istinaden, aynı maddenin
birinci fıkrasında tevkifat yapacaklar arasında sayılmayan aile hekimlerinin,
aile hekimliği hizmetlerinin verilmesiyle ilgili olarak temizlik,
sekreterlik, şoförlük gibi hizmetler için yanlarında çalıştıracakları
hizmet erbabına yapılacak ücret ödemeleri, serbest meslek işleri
dolayısıyla yapılan ödemeler ile işyerine ilişkin kira ödemeleri ve esnaf
muaflığından yararlananlardan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan
ödemelerden maddede belirtilen
oranlarda tevkifat yapmaları uygun bulunmuştur. Birden çok aile hekiminin
görev yaptığı aile sağlığı merkezlerinde ise bu yükümlülük yönetici olarak
belirlenen aile hekimi tarafından yerine getirilecektir.
3. Diğer Hususlar
Gelir
Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında yapacakları ödemelerden vergi
tevkifatı yapmak zorunda olan aile hekimlerinin, ilgili vergi dairesinde
muhtasar yönünden mükellefiyet kaydı yaptırmaları ve yapmış oldukları
tevkifat tutarlarını muhtasar beyanname ile beyan ederek ödemeleri gerekmektedir.
Aile
hekimlerinin bu Tebliğ uyarınca yapacakları tevkifatlara ilişkin olarak
verecekleri muhtasar beyannamelerinin, 3403 ve 3464 Sıra No.lu Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda elektronik
ortamda verilmesi zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlara, 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi uyarınca durumlarına uygun özel
usulsüzlük cezası kesilecektir.
Bu Tebliğle getirilen düzenlemeler, Tebliğin Resmi Gazete’de
yayımlandığı tarihi takip eden ay başından geçerli olmak üzere yürürlüğe
girer.
Tebliğ
olunur.
_________________________________________________________
¹ 12/8/2005 tarih ve 25904 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
² 25/5/2010 tarih ve 27591 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
³ 30/9/2004 tarih ve 25599 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
4 3/3/2005 tarih
ve 25744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
|