|
Karar Sayısı
: 2010/712
7 Nisan 2006 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 16/3/2010 tarihli ve 5969 sayılı Kanunla onaylanması
uygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kosova Öz-Yönetim
Geçici Kurumları Adına Hareket Eden BirleşmişMilletler
Kosova Geçici Yönetim Misyonu (UNMIK) Arasında Yatırımların Karşılıklı
Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma”nın onaylanması; Dışişleri
Bakanlığının 11/6/2010 tarihli ve HUMŞ/397239 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963
tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, BakanlarKurulu’nca
12/7/2010 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEKB. ARINÇA. BABACANM. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet
Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet
Bakanı
F. N. ÖZAKF. N.ÖZAKM. Z. ÇAĞLAYANF. ÇELİK
Devlet Bakanı V.Devlet Bakanı Devlet BakanıDevletBakanı
E. BAĞIŞS. A. KAVAFC. YILMAZS.
ERGİN
Devlet BakanıDevlet BakanıDevlet BakanıAdalet Bakanı
M. V. GÖNÜLB. ATALAYA. DAVUTOĞLUM.
ŞİMŞEK
Milli Savunma Bakanıİçişleri BakanıDışişleri BakanıMaliye Bakanı
N. ÇUBUKÇUM. DEMİRR. AKDAĞB. YILDIRIM
Milli Eğitim BakanıBayındırlık ve İskân BakanıSağlık BakanıUlaştırma Bakanı
M. M. EKERÖ. DİNÇERN. ERGÜNT. YILDIZ
Tarım ve Köyişleri
BakanıÇalışma ve Sos. Güv. BakanıSanayi
ve Ticaret BakanıEnerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanı
E.
GÜNAYV.
EROĞLU
Kültür ve Turizm BakanıÇevre
ve Orman Bakanı
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ VE KOSOVA ÖZ-YÖNETİM
GEÇİCİ
KURUMLARI ADINA HAREKET EDEN BİRLEŞMİŞ
MİLLETLER
KOSOVA GEÇİCİ YÖNETİM MİSYONU (UNMIK)
ARASINDA
YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE
KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMA
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve
Kosova Öz-Yönetim Geçici Kurumları adına hareket eden Birleşmiş Milletler
Kosova Geçici Yönetim Misyonu (UNMIK) bundan sonra "Akit
Taraflar" olarak anılacaklardır.
Özellikle bir Akit Taraf
yatırımcılarının, diğer Akit Tarafın ülkesinde yapacakları yatırımlarla
ilgili olmak üzere aralarındaki ekonomik işbirliğini artırma arzusu ile,
Anılan yatırımların tabi
olacağı uygulamalara ilişkin bir anlaşma akdinin, sermaye ve teknoloji
akımı ile Akit Tarafların ekonomik gelişimini teşvik edeceğini kabul
ederek,
İstikrarlı bir yatırım ortamı
meydana getirmek ve ekonomik kaynakların en etkin biçimde kullanılmalarını
sağlamak üzere, yatırımların adil ve hakkaniyete uygun muameleye tabi
tutulmasının gerektiği hususunda mutabık kalarak ve
Yatırımların karşılıklı teşviki
ve korunması için bir anlaşma yapılması kararıyla,
Aşağıdaki şekilde anlaşmaya
varmışlardır:
MADDE I
Tanımlar
İşbu Anlaşmada:
1. "Yatırımcı"
terimi:
(a) İlgili Akit Tarafın
hukukuna göre, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir vatandaşı olan veya Kosova'da
daimi mukim bir gerçek kişi,
(b) Akit Taraflardan birinin
yürürlükteki hukukuna veya nizamlarına göre kurulmuş veya diğer bir şekilde
teşekkül ettirilmiş ve genel idare merkezleri o Akit Tarafın ülkesinde
bulunan, şirketler, ortaklıklar, firmalar ya da iş ortaklıkları da dahil olmak üzere girişimleri ifade eder.
2. "Yatırım" terimi,
ev sahibi Akit Tarafın kanunlarına ve nizamlarına uygun olarak, bir
yatırımcının kâr amacıyla sahip olduğu
paralar veya eşdeğerleri gibi, bir Akit Tarafın yatırımcısı ile diğer bir
Akit Tarafın bir teşebbüsü arasında uzun süre devam eden ekonomik bir çıkar
veya ilişkinin kurulması amacıyla girişilen ekonomik faaliyetler ile
bağlantılı her türlü malvarlığını, ve özellikle, bunlarla kısıtlı olmamak
koşuluyla, aşağıdakileri içerir:
(a) hisseler, hisse senetleri
ya da şirketlere veya firmalara iştirakin diğer şekilleri;
(b) yeniden yatırımda
kullanılan gelirler, para alacakları veya bir yatırımla ilgili mali değeri
olan diğer haklar;
(c) mülkün ülkesinde bulunduğu
Akit Tarafın kanunlarına ve nizamlarına uygun olarak tanımlanmış taşınır ve
taşınmaz mallar, aynı zamanda ipotek, haciz, rehin ve diğer benzeri haklar;
(d) patentler, sınai tasarımlar, teknik prosesler gibi sınai ve fikri
mülkiyet hakları yanında ticari markalar, peştemaliye
ve know-how ve diğer
benzer haklar;
(e) doğal kaynaklarla ilgili
olarak verilmiş imtiyazlarını da kapsayacak şekilde, kanunla veya
sözleşmeyle sağlanan iş imtiyazları.
Anılan terim, ülkesinde yatırım
yapılan Akit Tarafın uygulanabilir kanunlarına ve nizamlarına uygun olarak
yapılan tüm doğrudan yatırımları ifade etmektedir. "Yatırım"
terimi, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girme tarihinden önce veya daha sonra,
bir Akit Tarafın ülkesinde yapılmış tüm yatırımları kapsar.
3. "Gelirler" terimi,
bir yatırımdan elde edilen tutarları ve bunlarla kısıtlı olmamak kaydıyla,
özellikle kâr, faiz, sermaye kazançları, ücretler ve temettüleri ifade
eder.
4. "Ülke" terimi; a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili olarak, ülkesini,
karasularını aynı zamanda uluslararası hukuka göre tabii kaynakların
araştırılması, işletilmesi ve korunması amaçlarıyla üzerinde egemenlik veya
kaza hakkının bulunduğu deniz alanlarını ifade eder.
b) Kosova ile ilgili olarak,
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 10 Haziran 1999 tarihli 1244
(1999) sayılı Kararında tanımlandığı şekilde, UNMIK geçici yönetimi
altındaki toprakları ifade eder.
MADDE II
Yatırımların
Teşviki ve Korunması
1. Her bir Akit Taraf
ülkesindeki diğer Akit Tarafın yatırımcılarının yatırımlarını mümkün
olduğunca teşvik edecektir.
2. Her bir Akit Tarafın
yatırımcılarının yatırımları her zaman adil ve eşit bir muameleye tabi
tutulacak ve diğer Akit Tarafın ülkesinde tam korumaya sahip olacaktır. Hiç
bir Akit Taraf bu gibi yatırımların yönetimine, sürdürülmesine,
kullanımına, faydalanılmasına, genişletilmesine veya elden çıkarılmasına
hiç bir şekilde makul olmayan veya ayrımcı tedbirlerle engel olmayacaktır.
MADDE III
Yatırımlara
Uygulanacak Muamele
1. Her bir Akit Taraf,
yatırımları ve bunlarla bağlantılı faaliyetleri, herhangi üçüncü bir Akit
Tarafın yatırımcılarının yatırımlarına benzer durumda uygulanandan daha az
elverişli olmayan koşullarda, ilgili kanun ve nizamlarına uygun olarak
ülkesine kabul edecektir.
2. Her bir Akit Taraf,
gerçekleştirilmiş olan bu yatırımlara; kendi yatırımcılarının ya da
herhangi bir üçüncü ülke yatırımcılarının yatırımlarına, benzer durumda
uygulanandan -hangisi daha elverişli ise- daha az elverişli olmayan bir
muamele uygulamayacaktır.
3. İşbu Anlaşmanın hükümleri
Akit Taraflardan herhangi birinin taraf olduğu aşağıda yer alan
anlaşmalarla ilgili olarak etkide bulunmayacaktır:
(a) herhangi bir mevcut veya
gelecekte kurulacak gümrük birliği, bölgesel ekonomik teşkilat veya benzer
uluslararası anlaşmalar,
(b) tamamen veya kısmen
vergilendirme ile ilgili anlaşmalar.
MADDE IV
Kamulaştırma
ve Tazminat
1. Her bir Akit Tarafın
yatırımcılarının diğer Akit Tarafın ülkesindeki yatırımları, kamu yararına,
kamulaştırmayı yapan Akit Tarafın hukukuna uygun olarak, ayrımcı olmayacak
şekilde ve zamanında, yeterli ve etkin tazminat ödeyerek yapılanların dışında,
bir Akit Taraf için hangi terim geçerliyse, (bundan sonra "el
koyma" olarak anılacaktır) kamulaştırmaya veya el koymaya konu edilmeyecek, veya kamulaştırmaya benzer etkileri olan
işlemlere konu edilmeyecektir.
2.
Kamulaştırmadan etkilenen yatırımcı el koymayı gerçekleştiren Akit Tarafın
hukukuna ve nizamlarına göre, bu gibi bir el koymanın geçerli olup
olmadığına ve yatırımının değerinin belirlenmesinin işbu Madde'de
belirlenen ilkelere uyup uymadığına karar vermesi amacıyla, kamulaştırmayı
yapan Akit Tarafın adli veya diğer yetkili ve bağımsız otoritesi tarafından
davasının hızlı bir şekilde değerlendirilmesi hakkına sahip olacaktır.
3. Tazminat el koyma işlemine
konu olan yatırımın, el koyma işleminin hemen öncesindeki,
veya yatırımcının tercih etmesi halinde, el koyma işleminin kamuoyu
tarafından öğrenilmesinden önceki pazar değerine tekabül edecektir.
Tazminat el koyma işlemi tarihinden ödeme gününe kadar ödemede
gerçekleşebilecek herhangi bir gecikmeyi yeterince telafi edecek şekilde
faiz içerecektir.
4.
Yatırımları, savaş, ayaklanma, iç karışıklıklar veya diğer benzer olaylar
nedeniyle diğer Akit Tarafın ülkesinde zarara uğrayan Akit Taraflardan
birinin yatırımcıları, diğer Akit Tarafça, söz konusu zararların
karşılanması bakımından kendi yatırımcılarına ya da herhangi bir üçüncü
ülke yatırımcılarına gösterdiği muameleden daha az elverişli olmamak
kaydıyla, hangisi daha elverişli ise, o muameleye tabi tutulacaktır.
MADDE V
Ülkesine
İade ve Transfer
1. Her bir Akit Taraf, bir
yatırımla ilgili bütün transferlerin kendi ülkesinden içeri ve dışarıya
serbestçe ve gecikme olmaksızın yapılmasına iyi niyetle izin verecektir. Bu
gibi transferler aşağıdakileri içerir:
(a) gelirler,
(b) bir yatırımın tamamının
veya bir kısmının satışı veya tasfiyesinden elde edilen meblağlar,
(c) Madde IV çerçevesinde
ödenecek tazminatlar,
(d) yatırımlarla ilgili olarak
alınmış kredilerin ana para ve faiz ödemeleri,
(e) diğer Akit Tarafın
ülkesinde, bir yatırımla ilgili uygun çalışma izinlerini almış olan bir
Akit Tarafın vatandaşlarının veya mukimlerinin aldıkları maaş, ücret ve
diğer gelirleri,
(f) bir yatırım uyuşmazlığından
doğan ödemeler.
2. Aksi yatırımcı ve ev sahibi
Akit Tarafça kararlaştırılmadıkça, transferler, yatırımın yapılmış olduğu konvertibl para birimi veya herhangi bir konvertibl para
birimiyle transferin yapıldığı tarihte geçerli olan döviz kuru üzerinden
yapılacaktır.
MADDE VI
Halefiyet
1. Eğer bir Akit Taraf
yatırımcısının yatırımı, ticari olmayan risklere karşı kanuni bir sistem dahilinde sigorta edilmişse, sigortalayanın ilgili
sigorta anlaşmasının şartlarından kaynaklanan her türlü halefiyeti
diğer Akit Tarafça tanınacaktır.
2. Sigortalayan, yatırımcının
kullanmaya yetkili olabileceği haklar dışında hiç bir hakkı kullanmaya
yetkili olmayacaktır.
3. Bir Akit Taraf ile
sigortalayan arasındaki uyuşmazlıklar, işbu Anlaşmanın VII. Maddesi
hükümleri uyarınca çözümlenecektir.
MADDE VII
Bir
Akit Taraf ile Diğer Akit Tarafın Yatırımcısı Arasındaki Uyuşmazlıkların
Çözümü
1. Akit Taraflardan biri ile
diğer Akit Tarafın bir yatırımcısı arasında o yatırımcının yatırımı ile
ilgili olarak çıkan ihtilaflar, yatırımcı tarafından ev sahibi Akit Tarafa
ayrıntılı bilgi içerecek şekilde yazılı olarak bildirilecektir. Mümkün
olduğunca, yatırımcı ve ilgili Akit Taraf bu uyuşmazlıkları, iyi niyetli
bir şekilde, karşılıklı görüşme ve müzakereler yoluyla çözümlemeye
çalışacaklardır.
2. Eğer uyuşmazlıklar, birinci
paragrafta belirtilen yazılı bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde,
bu yolla çözümlenemezse; yatırımcının seçebileceği aşağıdaki mercilere
sunulabilir:
a) ülkesinde yatırım yapılan
Akit Tarafın yetkili bir mahkemesi,
b) Her iki Tarafında bu
Sözleşmeye imzacı olmaları halinde, "Devletler ile Diğer Devletlerin
Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Sözleşmesi"
ile kurulmuş olan Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası
Merkezi (ICSID),
c) Birleşmiş Milletler
Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu'nun Tahkim Kurallarına göre bu
maksatla kurulacak bir tahkim mahkemesi (UNCITRAL).
3. Tahkim kararı; nihai ve
uyuşmazlık açısından bağlayıcı bir karar olacaktır. Her bir Akit Taraf
verilen kararı uygulanabilir kanun ve nizamlarına göre yerine getirmeye
kendini adayacaktır.
MADDE VIII
Akit
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlıkların Çözümü
1. Akit Taraflar, işbu
Anlaşmanın yorumu veya uygulaması ile ilgili aralarındaki her türlü
uyuşmazlığa iyi niyet ve işbirliği ruhu içinde, çabuk ve adil bir çözüm
arayacaklardır. Bu bakımdan, Akit Taraflar bu tür çözümlere ulaşmak için
doğrudan ve anlamlı görüşmeler yapmayı kabul ederler. Eğer Akit Taraflar,
aralarında uyuşmazlığın başladığı tarihten itibaren altı ay içinde bu
yöntemle uzlaşmaya varamazlarsa, uyuşmazlık Taraflardan birinin talebi
üzerine, üç hakemden oluşan bir tahkim heyetine sunulabilir.
2. Talebin alınmasından
itibaren iki ay içinde, her bir Akit Taraf birer hakem tayin edecektir. Bu
iki hakem, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Kosova'da daimi mukim olmayan
üçüncü bir hakemi Başkan olarak seçeceklerdir. Akit Taraflardan biri
belirlenen süre içinde bir hakem tayin edemezse, diğer Akit Taraf,
Uluslararası Adalet Divanı Başkanından bu tayini yapmasını talep edebilir.
3. Eğer iki hakem,
atanmalarından itibaren iki ay içinde Heyet Başkanının seçimi konusunda
anlaşma sağlayamazlarsa, Heyet Başkanı, Akit Taraflardan birinin talebi
üzerine Uluslararası Adalet Divanı Başkanı tarafından seçilecektir.
4.
Uluslararası Adalet Divanı Başkanı, işbu Maddenin ikinci ve üçüncü
paragraflarında belirtilen hallerde görevini yerine getirmekten
alıkonulursa veya bu şahıs Taraflardan birinin vatandaşı ise seçim Başkan
Yardımcısı tarafından yapılacaktır ve Başkan Yardımcısı da anılan görevi
yerine getirmekten alıkonulursa veya Akit Taraflardan birinin vatandaşı
veya mukimi ise seçim Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Kosova'da daimi
mukim olmayan en kıdemli Divan üyesi tarafından yapılacaktır.
5. Tahkim Heyeti Heyet
Başkanının seçildiği tarihten itibaren tercihen üç ay içinde, işbu
Anlaşmanın diğer maddeleriyle tutarlı olacak şekilde usul kuralları
üzerinde anlaşmaya varacaklardır. Böyle bir anlaşmanın sağlanmaması
halinde, Tahkim Heyeti, uluslararası tahkim usulünün genel kabul görmüş
kurallarını dikkate alarak usul kurallarını tayin etmesini Uluslararası
Adalet Divanı Başkanından talep edecektir.
6. Aksi kararlaştırılmadıkça,
Başkanın seçildiği tarihten itibaren sekiz ay içinde, bütün beyanlar
yapılacak, bütün duruşmalar tamamlanacak ve Tahkim Heyeti - hangisi daha
sonra gerçekleşirse- son beyanlardan veya duruşmaların bittiği tarihten
sonra iki ay içinde karara varacaktır. Tahkim Heyeti, nihai ve bağlayıcı
olacak kararını oy çokluğu ile alacaktır.
7. Başkanın, diğer hakemlerin
masrafları ve yargılama ile ilgili diğer masraflar Akit Taraflarca eşit
olarak ödenecektir. Bununla birlikte, Tahkim Heyeti giderlerin daha yüksek
bir oranının Akit Taraflardan biri tarafından ödenmesine re'sen karar verebilir.
8. Eğer bir uyuşmazlık, işbu
Anlaşmanın VII. Maddesi uyarınca bir uluslararası tahkim mahkemesine sunulmuşsa
ve hala mahkeme önündeyse, aynı uyuşmazlık işbu Madde hükümleri uyarınca
başka bir uluslararası tahkim mahkemesine sunulmayacaktır. Bu, her iki Akit
Taraf arasında doğrudan ve anlamlı görüşmeler yoluyla bağlantı kurmayı
engellemeyecektir.
MADDE IX
Yürürlüğe
Girme
l. Her
bir Akit Taraf işbu Anlaşmanın ülkesinde yürürlüğe girmesi için gerekli
dahili işlemlerin ve formalitelerin tamamlandığını yazılı olarak diğer Akit
Tarafa bildirecektir. İşbu Anlaşma iki bildirimden sonuncusunun tarihinde
yürürlüğe girecektir. Anlaşma işbu Maddenin ikinci paragrafına göre sona
erdirilmediği sürece on yıllık bir dönem için yürürlükte kalacaktır. İşbu
Anlaşma, yürürlüğe giriş tarihinde mevcut yatırımlar yanında bu tarihten
sonra yapılan veya gerçekleşen yatırımlara da uygulanacaktır.
2. Akit Taraflardan her biri,
diğer Akit Tarafa bir yıl öncesinden yazılı feshi ihbarda bulunarak,
Anlaşmayı ilk on yıllık dönemin sonunda veya bundan sonra her an sona
erdirilebilir.
3. İşbu Anlaşma Akit Taraflar
arasında yazılı bir anlaşma ile değiştirilebilir. Herhangi bir değişiklik
Akit Taraflardan her birinin diğer Akit Tarafa değişikliğin yürürlüğe
girmesi için gerekli tüm dahili işlemleri ve
formaliteleri tamamladığını bildirmesi üzerine yürürlüğe girecektir.
4. İşbu Anlaşmanın sona erme
tarihinden önce yapılan ya da gerçekleşen yatırımlarla ilgili olarak, bu
Anlaşmanın diğer bütün Maddelerinin hükümleri, söz konusu sona erme
tarihinden itibaren ilave bir on yıl daha yürürlükte kalacaktır.
Bu Anlaşmayı Tarafların tam
yetkili temsilcileri, huzurlarında imzalamışlardır.
07 Nisan 2006 tarihinde, Ankara'da,
her biri eşit asıllar olmak üzere, Türkçe ve İngilizce dillerinde imzalanmıştır.
Yorumda uyuşmazlık halinde
İngilizce metin esas alınacaktır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİKOSOVA
ÖZ-YÖNETİM GEÇİCİ
HÜKÜMETİ ADINAKURUMLARI
ADINA HAREKET EDEN
BİRLEŞMİŞ
MİLLETLER KOSOVA
GEÇİCİ
MİSYONU (UNMIK) ADINA
Cavit DağdaşJoachim Rücker
Hazine Müsteşar YardımcısıBM Genel
Sekreteri Özel Temsilcisi Yardımcısı
Andlaşmanın yabancı dil metnini
görmek için tıklayınız
|