|
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:
Karar No : 22
- K A R A R -
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanlığının 19/12/2009 tarihli
yazısında, aynen; “2008 yılı Ocak ayında kurulan il ve ilçe seçim
kurullarının iki yıllık görev süreleri 2010 yılı Ocak ayında dolacağından,
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun
15 ve 18 inci maddeleri uyarınca bu kurulların 2010 yılı Ocak ayının son
haftası içinde iki yıl süre için yeniden kurulması gerekmektedir.
Bu
nedenle, il ve ilçe seçim kurullarının yeniden kurulmaları ve kuruluşlarla
ilgili esas ve ilkelerinin saptanmasını takdirlerinize arz ederim.”
denilmiş olmakla, konu ile ilgili belgeler ve 19/12/2009
tarihinde oluşturulan Komisyonca hazırlanan 16/01/2010 tarihli Rapor
birlikte incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298
sayılı Kanunun değişik 10. maddesi seçim kurullarının; Yüksek Seçim Kurulu,
İl Seçim Kurulu,İlçe Seçim Kuruluve Yurt Dışı
İlçe Seçim Kurulları olduğunu hüküm altına almıştır.
298
sayılı Seçimlerin TemelHükümleri ve SeçmenKütükleri Hakkında Kanunun 15 ve 18 inci maddelerinde, il, ilçe ve
Yurt Dışı İlçe Seçim Kurullarınıniki yılda bir Ocak ayının son haftasındakurulmasıöngörülmüştür.
Kanunun
bu hükümlerine göre, Kurulumuzun 19/01/2008 gün ve 19 sayılı kararı ile
2008 yılının Ocak ayında kurulmuş tüm il ve ilçe seçimkurullarının görev süreleri 2010
yılı Ocak ayının sonhaftasında sona
ereceğinden, bu kurulların 25 Ocak 2010 gününden itibaren bir hafta içinde
ve iki yıllık süre için yeniden kurulmaları gerekmektedir.
İl
ve ilçe seçim kurullarının kuruluş biçimleri 298 sayılı Kanunun 15, 18 ve
19 uncu maddelerinde gösterilmiştir. Bu nedenle, seçim kurulları oluşturulurken
298 sayılı Kanunun adı geçen maddelerinin göz önünde bulundurulması
gerekmektedir.
I- İl ve İlçe Seçim
Kurullarında Görev Alacak Hâkimler:
Büyükşehir
statüsüne bağlı il merkezleri ile diğer il merkezlerinde adli
teşkilatlanmadaki farklılıklar il ve merkez ilçe seçim kurullarının
oluşumunu da etkilediğinden, konunun iki bölümde incelenerek kurulların ona
göre belirlenmesi gereklidir.
5271
sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 250. maddesi uyarınca kurulmuş bulunan
özel yetkili ağır ceza mahkemelerinde görev alan hâkimler, aynı maddenin 2.
fıkrası uyarınca seçim kurullarında görev alamazlar.
A) Büyükşehir Statüsüne Tabi
Olmayan İl Merkezlerinde:
298
sayılı Kanunun 15 inci maddesine göre; il seçim kurulu il merkezinde görev
yapan (geçici yetkililer hariç) en kıdemli hâkimin başkanlığında ve merkez
ilçe seçim kurulu başkanlarından sonra gelen en kıdemli iki asıl ve iki
yedek hâkim üyeden oluşur.
İl
Seçim Kurulu başkanı ile asıl ve yedek üyeler belirlenirken; hâkimlerin
kıdemlerini düzenleyen 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 15.
maddesi göz önünde bulundurulur. Aynı Kurulda eşlerin birlikte yer
almamasına özen gösterilmelidir.
298
sayılı Kanunun 18. maddesinin ikinci fıkrasında ise; il merkezlerinde
kurulacak merkez ilçe seçim kurullarına, il seçim kurulu başkanı hâkimden
sonra gelen en kıdemli hâkimin başkanlık edeceği belirtilmiştir.
Kanunun
bu iki hükmü birlikte değerlendirildiğinde, il seçim kurulu başkanından
sonra gelen en kıdemli hâkimin merkez ilçe seçim kurulu başkanı olacağı sonucuna
varılmaktadır.
İl
merkezinde 298 sayılı Kanunun 10. maddesinin ikinci fıkrası gereğince
birden fazla merkez ilçe seçim kurulu kurulması durumunda, il seçim kurulu
başkanından sonra gelen kıdemli hâkimler kıdem sırasına göre merkez ilçe
seçim kurulu başkanlıkları görevini yürütürler.
Örnek; Bir ilde üç merkez ilçe
seçim kurulu oluşturulması gerekiyorsa, il seçim kurulu başkanından sonra
gelen enkıdemli
hâkim birinci merkez ilçe seçim kuruluna, ondan sonra gelen en kıdemli
hâkim ikinci merkez ilçe seçim kuruluna, ondan sonra gelen en kıdemli hâkim
de üçüncümerkez ilçe seçim kuruluna
başkanlık edecektir.
Merkez
ilçe seçim kurulları başkanları bu şekilde belirlendikten sonra bu
hâkimlerden sonra gelen en kıdemli hâkimlerden, sırasıyla ilk ikisi il
seçim kurulu asıl üyeliği, sonra gelen ikisi de il seçim kurulu yedek
üyeliği görevini yürütecektir.
B) Büyükşehir Statüsüne Tabi İl
Merkezlerinde:
İl
seçim kurulu başkanlığı görevini yürütecek hâkim, yukarıda (A) bendindeki
esaslara göre belirlenir. Yani İl merkezinde ve o ilin adı ile anılan adli
kuruluşta görevli (geçici yetkililer hariç)hâkimlerden en kıdemli olanı il seçim kurulu başkanlığı görevini
yürütür.
a)
İl merkezindeki ilçelerin hiç birinde bağımsız, yani o ilçenin adı ile
anılan adli kuruluşu yok ise, bu durumda ilçeler alfabetik sıralamaya tabi
tutularak alt alta yazılmak suretiyle bir liste düzenlenir. Her ilçenin
karşısına o ilçedeki mevcut ilçe seçim kurullarının numarası yazılarak, ilmerkezinde
bulunan merkez ilçe seçim kurullarının sayısı saptanır.
Daha
sonra il seçim kurulu başkanı hâkimden sonra gelen o yer hâkimlerinden
toplam ilçe seçim kurulu sayısı kadar isimler belirlenir ve kıdemlerine
göre sıralanır.
Bu
listede yer alan hâkimler, listedeki sıralarına göre alfabetik olarak
sıralanmış ilçelerinseçim kurulu başkanlıklarını üstlenirler.
Örnek; Konya İl merkezinde, Karatay
İlçesi’nde (1), Meram İlçesi’nde (2) ve Selçuklu İlçesi’nde (2) olmak üzere
toplam (5) adet ilçe seçim kurulu bulunmaktadır.
Adıgeçen
ilçelerde adli teşkilat bulunmaması nedeniyle Konya merkez adliyesinde
görev yapan hâkimlerden, il seçim kurulu başkanı olan hâkimden sonra gelen
en kıdemli hâkim Karatay İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, ondan sonra gelen en
kıdemli hâkim Meram Birinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, ondan sonra gelen
en kıdemli hâkim Meram İkinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, ondan sonra
gelen en kıdemli hâkim Selçuklu Birinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, ondan
sonra gelen en kıdemli hâkim Selçuklu İkinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı
görevini yürütecektir.
b)
İl merkezindeki ilçelerin bir ya da bir kaçında bağımsız adli kuruluş
bulunduğu takdirdebu ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanlıkları, o ilçenin
hâkimleri arasından, bağımsız adli teşkilatı bulunmayan ilçelerdeki ilçe
seçim kurulu başkanları ise yukarıda (a) bendindeki esaslara göre
belirlenecektir.
Örnek; Ankara İlindebağımsız adli teşkilatı bulunan
Sincanİlçesi’nde ilçe seçim kurulu
başkanları bu ilçede görevli hâkimler,
bağımsız
adli teşkilatı bulunmayan Altındağ, Çankaya, Keçiören, Mamak, Pursaklar ve Yenimahalleİlçeleri seçim kurulu başkanları
da Ankara Adliyesinde görevli hâkimler,
arasından yukarıdaki usül ve
esaslara göre belirlenecektir.
Ancak,
bağımsız adli teşkilatı bulunmayan ilçedeki adli işler, bir başka ilçedeki adli
teşkilattarafından yürütülüyor ise, bu ilçedeki seçim işleri adli
yönden bağlıbulundukları ilçe
hâkimleri tarafından yürütülecektir.
Örnek; Adli teşkilatı bulunmayan Etimesgut İlçesi’nde adli işler Sincan İlçesi adli
teşkilatı tarafından yürütüldüğünden, Etimesgut
İlçesi’ndeki seçim işleri Sincan İlçesinde görevli hâkimler tarafından
yerine getirilecektir.
C) Yurt Dışı İlçe Seçim
Kurulunun Oluşumu:
298
sayılı Kanunun 5749 sayılı Kanunla değişik 10. maddesi uyarınca; Yurt
dışında bulunan vatandaşların oy kullanmalarıyla ilgili seçim işlerini
yönetmek üzere Ankara İl Seçim Kuruluna bağlı Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu
oluşturulması öngörülmüştür.
Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu I-B.a.
maddesinde belirtildiği gibi; Ankara Adli Teşkilatında adli iş ve işlemleri
yürütülen ilçeler ilçe seçim kurulu sayıları belirtilerek ve alfabetik
sıralamaya tabi tutularak, alt alta yazılmak suretiyle oluşturulan listenin
sonuna Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı yazılır.
Daha
sonra Ankara il seçim kurulu başkanı hâkimden sonra gelen Ankara
hâkimlerinden toplam ilçe seçim kurulu sayısı kadar isimler belirlenerek
kıdemlerine göre sıralanır ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları ileYurt Dışı
İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı görevini yürütecek hâkim belirlenir.
Örnek: Ankara İl merkezinde;
Altındağ İlçesinde (2), Çankayaİlçesinde (4), Keçiören İlçesinde
(4), Mamak İlçesinde (3), Pursaklar İlçesinde
(1), Yenimahalle İlçesinde (3) ve Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu
bulunmaktadır.
Adı
geçen ilçelerde adli teşkilat bulunmaması nedeniyle, Ankara Adliyesinde
görev yapan ve il seçim kurulu başkanı olan hâkimden sonra gelen en kıdemli
iki hâkim Altındağ 1. ve 2. nolu, ondan sonra
gelen en kıdemli dört hâkim Çankaya 1., 2., 3 ve
4. nolu, ondan sonra gelen en kıdemli dört hâkim
Keçiören 1., 2., 3 ve 4. nolu, ondan sonra gelen
en kıdemli üç hâkim Mamak 1., 2 ve 3. nolu, ondan
sonra gelen en kıdemli bir hâkim Pursaklar, ondan
sonra gelen en kıdemli üç hâkim Yenimahalle 1., 2 ve 3. nolu
İlçe Seçim Kurulu Başkanlıkları görevlerini kıdem sırasına göre
üstlenirler. Yenimahalle 3 nolu İlçe Seçim Kurulu
Başkanından sonra gelen en kıdemli hâkim ise Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu
Başkanlığı görevini üstlenir.
II- İl Seçim Kurulu Üyelerinin
Belirlenmesi:
İl
ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevini yürütecek hâkimler
belirlendikten sonra, o yerde görevli bulunan hâkimler arasından kıdem
sırasına göre ilk ikisi il seçim kurulu asıl üyeliği, sonra gelen ikisi de
il seçim kurulu yedek üyeliği görevini yürüteceklerdir.
III- İlçe Seçim Kurulu Başkanının
Belirlenmesi:
298
sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre; ilçedeki en kıdemli hâkim kurulun
başkanıdır.
Anılan
Kanunun 10. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca ilçede birden fazla
ilçe seçim kurulunun kurulması halinde ise, ilçede görevli hâkimler, birden
fazla merkez ilçe seçim kurulu bulunan illerdeolduğu gibi kıdem esasına göre
ilçe seçim kurulu başkanlıkları göreviniyürütürler.
IV- İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev
Alacak Hâkimlerin Saptanmasına İlişkin Esaslar:
a)
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun
15 ve 18 inci maddelerinde yapılan düzenlemeyle; il ve ilçe seçim
kurullarında görev alacak hâkimlerin belirlenmesinde "Kıdem"
esası getirilmiştir.
Hâkimler
arasındaki kıdem 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 15 inci
maddesinde yazılı esaslara göre belirlenir. Ancak bu kıdemin
belirlenmesinde, kınama veya daha ağır disiplin cezası almış olanlar
diğerlerinden kıdemsiz sayılırlar.
b)
298 sayılı Kanunun değişik 15 ve 18. maddelerine göre; il ve ilçe seçim
kurullarının sürekliliği ve iki yılda bir yenilenmesi esası getirilmiştir.
İl ve İlçe seçim kurullarının yeniden oluşturulmasında, hâkimlerin,2010 yılı Ocak ayının son haftasındaki
kıdem durumları esas alınmak suretiyle oluşturulan il ve ilçe seçim
kurulları iki yıl süre ile görev yapacaklardır.
Bu
nedenle; il ve ilçe seçim kurulları oluşturulduktan sonra, terfi veya yer
değiştirme kararnameleri sonucunda o yer hâkimleri arasında meydana
gelebilecek kıdem değişiklikleri, seçimkurullarının yapısında iki yıl
süre ile bir değişiklik yapılmasını gerektirmez.
Naklen
atama, istifa veya emeklilik gibi nedenlerle il ve ilçe seçim kurullarında
meydana gelen boşalmalarda ise, kurullarda görev almamış en kıdemli hâkim
il ve ilçe seçim kurullarındaboşalan görevi üstlenir.
Bu
temel kuralın tek istisnası il seçim kurulu başkanlığıdır. İl seçim kurulu
başkanlığının il merkezinde görevli hâkimlerden en kıdemli olan tarafından
yürütülmesi hem yasal zorunluluk, hem de hizmetin bir gereğidir. Herhangi
bir sebeple il seçim kurulu başkanlığının sürekli olarak boşalması halinde,
başka kurullarda görevli olup olmadığına bakılmaksızın il merkezindeki en
kıdemli hâkim il seçim kurulu başkanlığı görevini yürütür.
Eğer
boşalma nedeniyle il seçim kurulu başkanlığı görevini üstlenen kıdemli
hâkim, il veya ilçe seçim kurullarından ayrılarak bu göreve gelmiş ise,
onun ayrılmasıyla boşalan göreve yukarda belirtilen asıl kural uyarınca
kurullarda görev almamış hâkimlerden en kıdemlisi getirilir.
Kurullardaki
her değişiklik tutanağa bağlanır ve Yüksek Seçim Kurulu’na bildirilir.
Örnek (1)
(A)
İl’inde, il seçim kurulu ile il merkezinde mevcut (3) adet merkez ilçe
seçim kurulu Ocak/2010 tarihinde oluşturulmuş ve kuruluşları kesinleşmiş
olsun. Sonradan çıkan ve bu kurullarda görevli hâkimlerin yer almadığı bir
atama kararnamesi ile o il merkezine, kurullarda görevli hâkimlerden daha
kıdemli iki hâkimin atanması halinde;
Bu
durum, seçim kurullarının bünyesinde herhangi bir değişiklik yapılmasınıgerektirmeyecektir.
Örnek (2)
(B)
İl’inde, il ve merkez ilçe seçim kurulları kurulduktan bir süre sonra il
seçim kurulu başkanının başka bir yere atanması ya da emekli olması
durumunda;
İl merkezinde, ondan sonra gelen en kıdemli hâkimin 2 nci merkez ilçe seçim kurulu başkanı olması halinde, il
seçim kurulu başkanlığını aynı yer 2 nci merkez
ilçe seçim kurulu başkanı üstlenecek, bu suretle boşalan 2 nci merkez ilçe seçim kurulu başkanlığı ise ilde
görevli ve kurullarda görev almamış en kıdemli hâkim tarafından
yürütülecektir.
Örnek (3)
Birden
fazla ilçe seçim kurulu bulunan (A) ilçesinde, 1 inci ilçe seçim kurulu
başkanının naklen başka bir yere atanması sonucu bu görevin boşalması
durumunda boşalan bu görevi, ilçenin diğer seçim kurullarında görev almamış
o yerde görevli en kıdemli hâkim üstlenecektir.
c) Bir hâkimin, o yer hâkimi sıfatını
kazanabilmesi için atanması yeterli olmayıp görev yerine gelerek işe
başlamış olması gerekmektedir. Bu nedenle, önceden ataması yapıldığı halde
çeşitli nedenlerle atandığı il veya ilçedeki görevlerine 2010 yılı Ocak ayı
son haftasında başlamamış hâkimlerin, kurullar oluşturulduktan sonra
gelerek görevlerine başlamış olmaları, seçim kurullarında değişiklik
yapılmasını gerektirmez.
ç)
Seçim kurullarının yeniden oluşumu sırasında izinli, raporlu ya da geçici
yetki sonucu başka yerlerde bulunan hâkimlerin görev ve yetkileri devam
ettiğinden, o yer hâkimlerinin durumları kurulların yeniden oluşumunda göz
önünde bulundurularak seçim kurulu başkanları belirlenecektir.
İzinli,
raporlu veya geçici yetki sonucu, görevi başında bulunamayan hâkim;
il
seçim kurulu başkanı ise; il seçimkurulu başkanlığı görevini, il
seçim kurulununen kıdemli üyesi,
ilçe seçim kurulu başkanı ise; ilçe seçim kurulu
başkanlığı görevini, kurullarda görev almamış hâkimlerin en kıdemlisi,
geçici olarak yürütecektir.
Kurullarda
asıl görevli hâkimlerin izin, rapor ya da geçici yetki sürelerinin sona
erip görevlerinedönmeleri durumunda, kurullarda geçici olarak görev almış
olanlar yerlerini bu hâkimlere bırakırlar.
d)
Kurulların oluşumu sırasında o yerde geçici yetkili olarak görevli olan
hâkimin il ve ilçeseçim kurullarında görev almaması esastır. Ancak ilçede
yetkili hâkimden başka hâkim yoksa yetkili hâkim geçici olarak ilçe seçim
kurulu başkanlığını üstlenir. İl seçim kurulu, yetkili hâkim katılmadan
oluşamıyorsa yetkili hâkim geçici olarak il seçim kuruluna üye olarak
katılır. Bu görevler geçici durum sona erinceye kadar devam eder.
e) İl seçim kurulu başkanlığı, asıl ve yedek üyelikleri ile
ilçe seçim kurulu başkanlığı görevini yürütecek olan hâkimlerden biri,
herhangi bir sebeple bu görevi yapamaz ve o yerde bu görevi yapabilecek
başka bir hâkim de bulunmazsa, o yerin bağlı olduğu ağır ceza mahkemesinin
yargı çevresi içerisinde bulunan ve görevinden ayrılmasında sakınca
görülmeyen bir hâkime, merciince bu yetki verilir.
Yukarıda
belirtilen eksiklerin, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi içerisindeki
hâkimlerden tamamlanmasına imkân bulunmayan hâllerde, bu ağır ceza
merkezine en yakın ağır ceza mahkemesi yargı çevresi içerisindeki hâkimlerden
biri, yukarıdaki usûle göre yetki verilerek
görevlendirilir.
f) Seçim işlerinin özellikle seçim dönemlerinde mesai saati
gözetilmeksizin ve gerektiğinde yirmi dört saat süre ile yürütülmesi
gerektiğinden, seçim iş ve işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için seçim
kurulları oluşturulmadan önce, sağlık durumu bu görevleri yerine getirmeye
uygun olmayan hâkimlerin, sağlık durumlarını belgelendirmeleri halinde
seçim kurullarında görev alıp alamayacaklarına Yüksek Seçim Kurulunca karar
verilir.
V- Adli Teşkilatı Kapatılan
veya İlçe Statüsüne Getirilmiş Oldukları Halde Bugüne Kadar Adli Teşkilatı
Hiç Kurulmamış Olan İlçelerde İlçe Seçim Kurulu Başkanının Belirlenmesi:
a)
Adli teşkilatı kapatılan ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanlıklarına;
adli yönden bağlanılan ve adli işlemlerin yürütüldüğü ilçedeki o yer seçim
kurulu başkanı dışında kalan en kıdemli hâkimin görevlendirilmesi,
b) İlçe statüsüne getirilmiş olduğu halde bugüne kadar adli
teşkilatı kurulmamış ilçelerde ise; adli teşkilatı kapatılan ilçelerde
uygulanan usul ve esaslara göre, ilçe seçim kurullarının kendi adları ile
müstakil olarak oluşturulması ve bu ilçe seçim kurulu başkanlıklarına da;
adli yönden bağlı ve adli işlemlerin yürütüldüğü ilçedeki o yer seçim
kurulu başkanları dışında kalan en kıdemli hâkim tarafından yürütülmesi,
gerekmektedir.
Ancak,
(a) ve (b) fıkraları kapsamında bulunan ilçeler birden fazla olduğu
takdirde, bu ilçeler alfabetik olarak sıralamaya tabi tutularak alt alta
yazılmak suretiyle bir liste düzenlenir. Her ilçenin karşısına numara
yazılarak seçim kurullarının sayısı saptanır. Bununla birlikte mevcut ilçe
seçim kurulu başkanından veya il seçim kurulu başkan ve üyeleri ile merkez
ilçe seçim kurulu başkanından sonra gelen hâkimlerden, toplam ilçe seçim
kurulu sayısı kadar kıdem durumuna göre isimler belirlenir. Bu listede yer
alan hâkimler, listedeki sıralarına göre alfabetik olarak sıralanmış
ilçelerin seçim kurulu başkanlıklarını üstlenirler.
Örnek (1)
Çankırı
İl Seçim Kuruluna, başkan dahil iki (2) asıl ve
iki (2) yedek hâkimin, Merkez İlçe Seçim Kuruluna başkanlık etmesi için bir
(1) hâkimin ve adli teşkilatı kapanan Eldivan, Kızılırmak ve Yapraklı İlçe
Seçim Kurullarına başkanlık etmesi için üç (3) hâkimin görev alması gerekmektedir.
Ancak, Çankırı İl merkezinde hâkim sayısının sekiz (8) olması ve
kurullarının tamamının oluşması için dokuz (9) hâkime ihtiyaç duyulması
durumunda, Çankırı’da görevli hâkim sayısının ihtiyaca cevap vermeyeceği de
açıktır.
Bu
nedenle, adli teşkilatı kapatılan Eldivan, Kızılırmak ve Yapraklı İlçe
Seçim Kurulu Başkanlıklarından merkez ilçeye en yakın olanının Çankırı
merkez ilçe seçim kurulu başkanınca, diğer iki ilçe seçim kurulu başkanlığının
ise seçim görevi almamış iki kıdemli hâkim tarafından ayrı ayrı yürütülmesi gerekmektedir.
Örnek (2)
Adli
teşkilatları kapatılarak yargı alanı itibariyle başka ilçelere bağlanması
sonucu, adli yönden bağlanılan ilçede sadece bir hâkimin bulunduğunu
varsayalım. Bu halde, adli teşkilatı kapatılan ve başka ilçeye bağlanılan
ilçenin seçim kurulu başkanlığı görevinin de, yine bağlanılan ilçenin ilçe
seçim kurulu başkanı tarafından müştereken yürütülmesi gerekir. İlçe
statüsüne getirilmiş olduğu halde adli teşkilatı hiç kurulmamış ve bu
nedenle de hâkim ataması hiç gerçekleştirilmemiş olan ilçelerde de aynı
usul uygulanır.
Örnek (3)
İlçe statüsüne getirilmiş olduğu halde adli teşkilatı hiç
kurulmamış ve bu nedenle de hâkim ataması hiç gerçekleştirilmemiş olan
Çankırı İl’ine bağlı Korgun İlçesi’ne ait seçim iş ve işlemleri bugüne
kadar Korgun İlçesi adına yeni bir ilçe seçim kurulu oluşturulmaksızın
Çankırı merkez ilçe seçim kurulu başkanlığınca yerine getirildiğinden,
yukarıda V/b. maddede
belirtildiği üzere Korgun ilçe seçim kurulunun kendi adı ile oluşturulması
ve bu yer ilçe seçim kurulu başkanlığı görevinin ise, adli yönden bağlı
olan Çankırı Merkez İlçede mevcut seçim kurulu başkanı dışındaki en kıdemli
hâkim tarafından yürütülmesi gerekir.
VI- İlçe Seçim Kurulu Üyelerinin
Belirlenmesi:
298
sayılı Kanunun 19. maddesinin birinci fıkrasında; “İlçe seçim kurulunun
dört asıl ve dört yedek üyesi siyasi partilerden alınır... İlçe seçim
kurulu başkanı bu kurulun yeniden kurulması için 18 inci maddede öngörülen
sürenin başında ilçede teşkilatı bulunan ve son milletvekili genel
seçiminde o ilçede en çok oy almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve
birer yedek üye adını iki gün içinde bildirmelerini tebliğ eder” hükmü yer
almıştır.
a) 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan son milletvekili genel
seçimine katılan siyasi partiler; Adalet ve Kalkınma Partisi, Aydınlık
Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi,
Demokrat Parti, Emek Partisi,Genç
Parti, Halkın Yükselişi Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti,
Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi,
Türkiye Komünist Partisi’dir. Şu halde, ilçede teşkilatı bulunması
koşulu ile, bu siyasi partilerden o ilçede en çok
oyu almış olan dört siyasi partiye, iki gün içinde birer asıl ve birer
yedek üye adının bildirilmesi için ilçe seçim kurulu başkanı tarafından
tebligat yapılacak ve böylece ilçe seçim kurulunun siyasi partili dört asıl
ve dört yedek üyesi belirlenmiş olacaktır.
Süresi
içinde ad bildiren siyasi parti sayısı dörtten az olduğu takdirde, eksik
kalan üyelikler aynı şartları taşıyan diğer siyasi partilerden ve o ilçede
aldıkları oyların büyüklük sırasına göreaynı usulde tamamlanır.
Oylarda
eşitlik halinde ad çekilir.
b)
Yukarıdaki hükümlerin uygulanmasına rağmen, dört asıl ve dört yedek üyenin
tümü belirlenemediği takdirde; 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4. bendi
gereğince Yüksek Seçim Kurulunun9/1/2010 günlü, 2010/1 sayılı
kararı ile belirlenen siyasi partilerden (Adalet ve Kalkınma Partisi,
Bağımsız Türkiye Partisi, Barış ve Demokrasi Partisi, Büyük Birlik Partisi,
Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti, Emek
Partisi, Genç Parti, Hak ve Özgürlükler Partisi, İşçi Partisi,Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi,
Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi, Sosyaldemokrat Halk Partisi, Türkiye Komünist Partisi)
o ilçede teşkilatı bulunanlar saptandıktan sonra ilgili partilere ad
çekmenin yapılacağı gün ve saat tebliğ edilir ve bunlar arasında ad
çekilir.
Ad
çekme sonucuna göre adı çıkan siyasi partilerin eksik üyelik sayısı kadar
bildireceği kimseler ilçe seçim kurulu üyesi olur. Yukarıda belirtilen
yazılı usullerle kendilerinden ad istenmiş ve üye adı bildirmiş olan siyasi
partiler bu ad çekmeye dahil edilmeyeceklerdir.
Mahalli İdareler seçimleri olan il genel meclisi
üyeliği, belediye başkanlığı ve belediye meclisi üyeliği seçimlerinde
alınan oylar ilçe seçim kurulu üyeliklerinin belirlenmesinde göz önüne
alınmaz.
Örnek;
Bir
ilçede, Yüksek Seçim Kurulunca tespit edilen ve ilçede kuruluşu bulunan A,
B, C, D, E adlarında beş siyasi partiden sadece A ve B siyasi partileri 22
Temmuz 2007 günü yapılan son milletvekili genel seçimine katılmış ve bu iki
siyasi parti yapılan tebligatüzerine ilçe seçimkuruluna katılacak birer asıl ve birer
yedek üyenin adını bildirmişlerdir.
Budurumda,
öncelikle kurulun eksik kalan diğer iki üyeliğinin hangi siyasi partilere
ait olacağının saptanması gerekir. Bunun için de C, D, E adlı siyasi
partilere tebligat yapılarak, belirlenen gün vesaatte bu üç siyasi parti arasında
ad çekme işlemi yapılır. Ad çekmede C ve E adlı siyasi partilerin adlarının
çıktığını varsayalım. Bu durumda, bu iki siyasi partiye tebligat yapılıp
ilçe seçim kurulu asıl ve yedek üyeliği için birer isim bildirmeleri
istenerek kurulun eksik kalan iki üyeliği tamamlanır. Ad çekmede adı
çıkmayan (D) adlı siyasi partiden isim istenmesi söz konusu değildir.
Yukarıda
belirtilen esas ve usullerin uygulanmasına rağmen ilçe seçim kurulunun
siyasi partili üyelerinden eksik kalanlar olursa, bu eksiklik 298 sayılı
Kanunun 19. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tamamlanır.
c)
İlçe seçim kurulunun iki asıl ve iki yedek üyesinin ve siyasi partilerden
eksik kalan asıl ve yedek üyelerinin, ilçe merkezinde görev yapan ve 298
sayılı Kanunun 19/2. maddesinde nitelikleri yazılı Devlet memurları
arasından ve aynı maddede gösterilen usulle saptanması gerekmektedir. Söz
konusu maddede öngörülen on yıllık görev süresinin başlangıcı, memuriyete
ilk giriş tarihidir. O ilçedeki hizmet süresi sadece ad çekmeye esas olacak
listenindüzenlenmesinde
dikkate alınır.
ç)
Adli teşkilatı kapanan ilçelerin seçim iş ve işlemleri yargı alanı
itibariyle bağlandıkları ilçelerde, aynı ad ile faaliyet gösteren ilçe
seçmen kütük büroları tarafından yürütüldüğünden, söz konusu ilçeler ile,
ilçestatüsünegetirilmiş olduğu halde bugüne kadar adli
teşkilatı hiç kurulmamış olan ve bu nedenle de hâkim ataması hiç
gerçekleştirilmemiş bulunan ilçelerde,
ilçe seçim kurullarının kendi adlarıyla oluşturulması ve
ilçe seçim kurullarına alınacak siyasi parti üye ve temsilcileri ile memur
üyelerinin, kapatılan veya bakmakla görevli olunan ilçeden istenerek
yukarıda belirlenen esaslara göre oluşumunun tamamlanması gerekir.
Örnek (1) Denizli
İli Serinhisar İlçesinde adli teşkilatının kapatılması nedeniyle Serinhisar
İlçesinin adli iş ve işlemlerinin Acıpayam adli teşkilatı tarafından
yürütüldüğünden Serinhisar İlçe Seçim Kurulu oluşturulurken Serinhisar İlçe
Seçim Kurulu Başkanı, Acıpayam Adliyesinde görev yapan hâkimlerden kıdem
sırasına ve Genelgenin V/a maddesinde yazılı esaslara göre, Serinhisar İlçe
Seçim Kurulunun siyasi parti üye ve temsilcileri ile memur üyelerinin ise
Serinhisar İlçesindeki siyasi partiler ile aynı yerde görev yapan memurlar
arasından yukarıda belirtilen esaslara göre belirlenir.
Örnek (2) Adli
teşkilatı hiç kurulmamış ve adli iş ve işlemleri Sincan adli teşkilatında
görülmekte olan Etimesgut İlçe Seçim Kurulu
oluşturulurken Etimesgut İlçe Seçim Kurulu
Başkanı Sincan Adliyesinde görev yapan hâkimlerden kıdem sırasına ve
Genelgenin I/B-b maddelerinde yazılı esaslara göre, Etimesgut
İlçe Seçim Kurulunun siyasi parti üye ve temsilcileri ile memur üyelerinin
ise Etimesgut İlçesindeki siyasi partiler ile
aynı yerde görev yapan memurlar arasından yukarıda belirtilen esaslara göre
belirlenir.
Yurt
Dışı İlçe seçim kurulu başkanı 298 sayılı Kanunun 18. maddesinde öngörülen
sürenin başında, son Milletvekili Genel Seçiminde Yurt genelinde en çok oy
almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve birer yedek üye adını iki gün
içinde bildirmelerini tebliğ eder.
VII- Yurt Dışı İlçe Seçim
Kurulu Üyelerinin Belirlenmesi:
22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan son milletvekili genel
seçimine katılan siyasi partiler; Adalet ve Kalkınma Partisi, Aydınlık
Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi,
Demokrat Parti, Emek Partisi,Genç
Parti, Halkın Yükselişi Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti,
Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi,
Türkiye Komünist Partisi’dir. Bu siyasi partilerden Yurt genelinde en çok
oyu almış olan dört siyasi partiye, iki gün içinde birer asıl ve birer
yedek üye adının bildirilmesi için yurt dışı ilçe seçim kurulu başkanı
tarafından tebligat yapılacak ve böylece yurt dışı ilçe seçim kurulunun
siyasi partili dört asıl ve dört yedek üyesi belirlenmiş olacaktır.
Süresi
içinde ad bildiren siyasi parti sayısı dörtten az olduğu takdirde, eksik
kalan üyelikler aynı şartları taşıyan diğer siyasi partilerin aldıkları
oyların büyüklük sırasına göreaynı usulde tamamlanır.
Yukarıdaki
hükümlerin uygulanmasına rağmen, dört asıl ve dört yedek üyenin tümü
belirlenemediği takdirde; 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4. bendi
gereğince Yüksek Seçim Kurulunun9/1/2010 günlü, 2010/1 sayılı
kararı ile belirlenen siyasi partilerden (Adalet ve Kalkınma Partisi,
Bağımsız Türkiye Partisi, Barış ve Demokrasi Partisi, Büyük Birlik Partisi,
Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti, Emek
Partisi, Genç Parti, Hak ve Özgürlükler Partisi, İşçi Partisi,Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi,
Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi, Sosyaldemokrat Halk Partisi, Türkiye Komünist Partisi)
o ilçede teşkilatı bulunanlar saptandıktan sonra ilgili partilere ad
çekmenin yapılacağı gün ve saat tebliğ edilir ve bunlar arasında ad
çekilir.
Ad
çekme sonucuna göre adı çıkan siyasi partilerin bildireceği eksik üyelik
sayısı kadar belirtilen kimseler Yurt Dışı ilçe seçim kurulu üyesi olur.
Yukarıda yazılı usullerle kendilerinden ad istenmiş ve üye adı bildirmiş
olan siyasi partiler bu ad çekmeye dahil
edilmeyeceklerdir.
Mahalli
İdareler seçimleri olan il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı ve
belediye meclisi üyeliği seçimlerinde alınan oylar ilçe seçim kurulu
üyeliklerinin belirlenmesinde göz önüne alınmaz.
Yurt
Dışı ilçe seçim kurulu memur üyeleri, 298 sayılı Kanunun 19. maddesinin
ikinci fıkrası uyarınca, Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulunun iki asıl ve iki
yedek üyesi VI/c maddesindeki esaslara göre belirlenir.
VIII- İki yıl süre ile kurulacak il
ve ilçe seçim kurulları, bu süre içinde yapılacak tümseçimleri, halkoylamasını, seçmen
kütüklerinin yazımı, denetlenmesi ve güncelleştirme işlemlerini yönetirler.
Ancak,
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve ilgili diğer seçim Kanunları gereğince
yapılacak önseçimleri yönetecek önseçim ilçe seçim kurulları, bu kararda
yer alan ilçe seçim kurulları dışındaolup, 2820 sayılı Kanunun 41.
maddesi uyarınca gerektiğinde ayrıca kurulacaktır.
Gümrük
kapılarında yurtdışında bulunan seçmenler için seçim zamanı kurulan seçim
kurulları ile geçici ilçe seçim kurulları bu karar kapsamında değildir.
S O N U Ç:
Açıklanan
sebeplerle;
1-
İl, ilçe ve Yurt Dışı ilçe seçim kurullarının; 298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 15, 18 ve 19 uncu
maddelerinde yazılı usullere göre yukarıda açıklanan esaslar da
gözetilerek, 25 Ocak 2010 gününden itibaren bir hafta içinde ve iki yıl
süre için yeniden kurulmalarına,
2-
İl, ilçe ve Yurt Dışı ilçe seçim kurullarının kuruluşlarından itibaren iki
yıllık görev süreleri içindeyasalarda belirlenen görevlerle
birlikte yapılacak tüm seçimleri, halkoylaması, seçmen kütükleri yazımı,
denetimi ve güncelleştirilmesi işlemlerini yöneteceklerine,
3-
Kurulların oluşumu ile yapılabilecek her değişikliğin tutanağa bağlanarak
yemin tutanağı ile birlikte Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına
gönderilmesine,
4-
Kararın bir örneğinin gereği için tüm il, ilçe ve Yurt Dışı ilçe seçim
kurulu başkanlıkları ile bilgi için siyasi partiler genel başkanlıklarına gönderilmesine,
5-
Karar örneğinin Resmî Gazete’de yayımlanmasına,
16/1/2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
|
Başkanvekili
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
|
Ahmet BAŞPINAR
|
Hasan ERBİL
|
Necati SÖZ
|
Hüseyin EKEN
|
|
|
|
|
|
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
|
Bahadır DOĞUSOY
|
Mehmet
KILIÇ
|
Ali EM
|
|
|
|
|
Üye
|
Üye
|
|
Kırdar ÖZSOYLU
|
M. Zeki ÇELEBİOĞLU
|
|
|
|
|
|
|
|