|
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanlığından:
KararNo:13
- K A R A R -
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 21/12/2009
tarihli yazıda, aynen; 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle
Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun değişik 8.
maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Mahalli idareler seçimleri beş
yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü
seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme
günüdür.” hükme istinaden, mahalli idareler seçimleri 29 Mart 2009 Pazar
günü yapılacaktır.
Bu nedenle, 29 Mart 2009 tarihinde
yapılacak köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle muhtarlığı
ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerine ilişkin olarak uygulanacak usul ve
esasların gerektiğinde komisyon çalışması yapılarak sonrasında bir karar
verilmesini takdirlerinize arz ederim.” denilmiş ve 21/12/2008 tarihli, 294 sayılı kararımız ile Kurulumuz
Üyesi Necati SÖZ Başkanlığında, Üyeler Hüseyin EKEN, Bahadır DOĞUSOY, Ali EM ve Kırdar ÖZSOYLU’dan oluşturulan komisyon bu konudaki
çalışmasını tamamlamış olmakla, konu ve komisyonca hazırlanan taslak karar incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2972
sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri
Seçimi Hakkında Kanunda, köy ve mahalleye ilişkin seçim hükümleri ayrı bir
bölüm halinde düzenlenmiştir.
Köylerde
siyasi parti kuruluşlarının bulunmaması da göz önünde bulundurularak köy
muhtarı, köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle muhtarı ve mahalle ihtiyar
heyeti üyeliği seçimlerinde uygulanacak usullerin ayrıca belirlenmesi
gerekli görülmüştür.
Köy
muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinde köy bir seçim
çevresidir.
Mahalle
muhtarı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde de her mahalle bir
seçim çevresidir.
Ancak,
2972 sayılı Kanunun Ek Madde – 2’de ve Örnek: 139 sayılı Genelgede, dağınık
mahalle ve yerleşim yerleri bulunan köylerde veya köylerin birbirine yakın
olduğu durumlarda seçim sandıklarının bir tek mahalde veya bir köyde
toplanmasının, seçim gününden en az bir hafta önce ilan edilmek koşuluyla
ilçe seçim kurulunca kararlaştırılabileceği belirtilmiştir.
İlçe
seçim kurulları bu hükmün verdiği yetkiye dayanarak ve yöresel durumu
değerlendirmek suretiyle takdirlerini kullanarak birden fazla seçim
çevresine ait sandığın bir yerde veya bir köyde toplanmasına karar
verebileceklerdir. Böyle bir toplama durumunda her seçim çevresindeki seçmenler
oylarını ancak kendilerine ait sandıklara atacaklardır.
2972
sayılı Kanunun 31. maddesinde; köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi
üyeliği ile mahalle muhtarılığı ve mahalle
ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü bulunmadığı belirtilmiştir.
Bu hükmün açıklığa kavuşturulması gerekir.
Siyasi
partiler köy ve mahalle seçimlerinde aday gösteremezler. Bu seçimlerde
adaylığa ilişkin hükümler uygulanmaz.
Bu hüküm
köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle muhtarılığı ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerine
girecek kişilerin, seçime gireceklerini belirtmelerine ve bu amaçla
kendilerini tanıtmalarına engel oluşturmaz. Aksi halde seçmen, kimi muhtar
ve üye seçeceğini bilemez ve seçmenin iradesi sağlıklı oluşamaz.
Ayrıca,
oy pusulalarının renk ve biçimiyle geçerliliği konusuna da eğilmek
suretiyle köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği seçimleri ile
mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde
uygulanacak usullerin aşağıda belirtildiği şekilde saptanmasına karar
verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
S O N U Ç:
Açıklanan
nedenlerle;
1- İlçe
seçim kurullarının 2972 sayılı Kanunun Ek – 2. maddesi gereğince; dağınık
seçim çevrelerinde ve yakın köylerde sandıkları bir köy veya bir yerde
toplamaya yetkileri bulunduğuna,
2-
Sandıkların bir yerde toplanmasına karar verilmesi halinde Örnek: 139
sayılı Genelge uyarınca, durumun seçim gününden en az bir hafta önce ilgili
çevrelerde duyurulması gerektiğine,
3-
Sandıkların bir yer veya köyde toplanması durumunda, her çevrenin
seçmeninin o çevre sandığında oy kullanabileceğine,
4- Köy
muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle muhtarlığı ve mahalle
ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü bulunmadığından, seçime
girecek kişilerin seçime gireceklerini belirtmekle ve kendilerini tanıtmakla
sınırlı olarak etkinlik gösterebileceklerine,
5- Adaylık
söz konusu olmadığından, bu seçimlere katılmak isteyenlerin 298 sayılı
Kanunun ve diğer seçim kanunlarında siyasi partilere ve bağımsız adaylara
tanınan propaganda hakkından yararlanamayacaklarına, ancak seçime girecek
kişilerin oy verme gününden önce, gerek resimli gerekse kendisini yazı ile
tanıtıcı nitelik taşıyan el ilanı dağıtabileceklerine,
6- a) Bu seçimler
için kullanılacak oy pusulalarının bastırılabileceği ve her türlü araçla
(bilgisayar, daktilo, fotokopi ve teksir gibi) çoğaltılabileceğine veya
kapalı oy verme yerinde seçmenler tarafından beyaz kağıda
da yazılabileceğine,
b)
Muhtarlık seçimine girecek kişi için bir ad yazılı oy pusulasının yeterli
olduğuna ve üzerine “Muhtar” veya
“Muhtar Adayı” yazısı
yazılabileceğine,
c) İhtiyar meclisi ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimi için de
bir veya birden çok üyenin bir araya gelerek, o seçim çevresinden seçilmesi
gereken asıl üye sayısı kadar ad yazılı oy pusulası bastırıp
çoğaltabileceklerine, oy pusulalarının üzerine de “Üye Adayı”, “İhtiyar
Meclisi Üyesi” veya “İhtiyar
Heyeti Üyesi” sözcüklerinin yazılabileceğine,
Ancak,
aza ve üye kelimeleri eşanlamlı kelimeler olduğundan, ihtiyar meclisi ve
heyeti üyeliği seçimlerinde kullanılacak oy pusulalarında her iki kelimenin
de kullanılabileceğine,
7- Ad ve
soyadları aynı olan muhtar ve ihtiyar meclisi - heyeti üye adlarının yanına
parantez içerisinde baba - anne adlarının, bu da aynı olduğu takdirde baba
- anne adının yanına doğum tarihi yazılı oy pusulalarının kullanılabileceğine,
ancak bu hususun o yer seçim çevresinde duyurulması gerektiğine,
8- Seçime
girecek kişilerin bastırdıkları oy pusulalarını sandık kurulunun
gözetiminde kapalı oy verme yerine koyabilecekleri gibi seçim gününden önce
dağıtabileceklerine,
9- Oy
pusulaları için ancak beyaz kağıt
kullanılabileceğine ve renkli kağıtlara basılmış veya yazılmış oyların
geçersiz sayılacağına,
10- Oy
pusulalarının Yüksek Seçim Kurulunca hazırlanan çift mühürlü mor renkli
zarfa konularak oy sandığına atılması gerektiğine,
11- Köy ve
mahalle seçimlerinde kullanılacak basılı veya yazılı oy pusulalarındaki
isimlerden bir veya birkaçının isimlerinin çizilerek kullanılması halinde
oy pusulalarının geçerli ve isimleri çizilmeyen kişiler için oy kullanılmış
sayılacağına,
12- Muhtar
ve ihtiyar meclisi – heyeti üyeliği seçimi oy pusulalarına “Evet veya
Tercih” yazılı Mühürün basılmasına gerek
bulunmadığına, “Evet veya Tercih” yazılı Mühürü
basılmış olanların da geçersiz sayılmayacağına,
13- Oyların Sayım ve Dökümünde:
a) Üye
seçimlerinde kullanılacak oy pusulalarına, o seçim çevresinin çıkaracağı
asıl üye sayısı kadar isim yazılacağı, eksik veya fazla yazılması halinde
oyun geçersiz sayılmayacağı, ancak fazla isim yazılı pusulalarda yukarıdan
aşağıya doğru sayılarak asıl üye sayısından fazlasının, oyların sayım ve
dökümünde dikkate alınmayacağına,
b) Bir
oy pusulasına aynı ismin birden fazla yazılmış olması halinde tek oy olarak
geçerli sayılacağına,
c) Oy
pusulası üzerinde hangi seçim için kullanıldığı belirlenmemiş olan oylardan
tek isimli oyun muhtar için, birden fazla isim yazılı oy pusulalarının da
üyeler için kullanılmış sayılacağına,
14- a) Sandık kurulunca verilen çift mühürlü ve mor renkli
zarfa konulmamış,
b) Beyaz
kağıda yazılmamış,
c) Hangi
seçmen tarafından atıldığını belli edecek biçimde imza, mühür ve sair
işaret taşıyan veya bu nitelikte zarftan çıkan veya zarf içinde el ilanı ve
herhangi bir madde bulunan,
ç) Sandık
kurulunca okunamayan, oy verilen kişinin kim olduğu veya hangi seçim için
kullanıldığı anlaşılmayan,
d) Çizgi
ile ayrılmış ve aidiyeti belirlenmiş olsa dahi, muhtar ve üye isimlerini
birlikte ihtiva eden oy pusulaları,
e)
Zarftan ikiden fazla oy pusulası çıkması veya iki oy pusulasında da birden
fazla isim yazılı olması halinde tüm oy pusulasının,
f)
İsimler dışında, meslek ve sıfatları belirleyici ibareler taşıyan oy
pusulalarının,
geçersiz
sayılması gerektiğine,
15- Karar
örneğinin;
a) Resmî
Gazete’de yayımlanmasına,
b) Bütün
il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
c) Karar
özetinin Radyo ve Televizyon bildirisi olarak okunmasına,
09/01/2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
BaşkanBaşkanvekiliÜyeÜye
Muammer
AYDINAhmet BAŞPINARHasan ERBİLNecati SÖZ
ÜyeÜyeÜyeÜye
Hüseyin
EKENBahadır
DOĞUSOY Mehmet KILIÇAli EM
Üye ÜyeÜye
Kırdar
ÖZSOYLUSadri
BOZKURTM.
Zeki ÇELEBİOĞLU
|