|
Yüksek Seçim Kurulu
Başkanlığından:
Karar No:
7
- K A R A R -
Kurulumuz Başkanlığına; Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi
Genel Başkanlığınca verilen 02/01/2009 tarih ve 2009/01, Halkın Yükselişi
Partisi Genel Başkanlığınca verilen 02/01/2009 tarihli ve 2009/1, Bağımsız
Cumhuriyet Partisi Genel Başkanlığınca verilen02/01/2009 tarihli ve GSK-830/002,
Yurt Partisi Genel Başkanlığınca verilen 03/01/2009 tarihli ve Barış ve
Demokrasi Partisi Genel Başkanlığınca verilen 03/01/2009 tarihli ve 2009/1
sayılı yazılarda; Kurulumuzun 31/12/2008 tarih ve 342 sayılı kararıyla, 29
Mart 2009 tarihinde yapılacak mahalli idareler seçimlerine
katılabilecekleri tespit ve ilan olunan siyasi partiler arasında
partilerinin bulunmadığı, ancak partilerinin Türkiye genelindeki
teşkilatlanmalarının seçime katılma yeterliliğine sahip bulunduğundan
bahisle, konunun tekrar incelenerek bir karar verilmesi,
Yine;
Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi Genel
Başkanlığından alınan 03/01/2009 tarih ve 2009/02
sayılı yazıda; teşkilatlanma amacıyla il ve ilçelerde yaptıkları
görevlendirmeler sonucunda ilgili idareden genellikle kuruluş belgelerinin
teslim alındığına dair alındı belgesinin bulunduğu, teşkilatlarınca faksla
gönderilen bu belgelerin genel merkezce Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na
intikal ettirildiği, ilgili idarenin eksik saydığı belirtilen belgeleri
geri çevirmeleri, ya da alındı belgesi vermemelerinin yetki aşımı olduğu,
2820 sayılı Kanunun 33. maddesinde yazılı bildirimi yerine getirmeyenlere
para cezasının öngörüldüğü, bu yola gidilmeden parti kuruluş işlemlerini
yok saymanın ilgili Anayasa ve kanun hükmünün ruhuna uygun düşmeyeceği, 29
Mart 2009 tarihinde yapılacak seçimlere katılacak siyasi partilerin, en geç
29 Eylül 2008 tarihinde 298 sayılı Kanunun 14/11 ve 2820 sayılı Kanunun 36.
maddelerindeki şartları yerine getirmiş olmaları gerektiği, Türkiye
Müdafaa-Hukuk Partisinin 29 Eylül 2008 tarihi itibariyle seçimlere
katılması için örgütlenme ve süre olarak Yüksek Seçim Kurulunun öngördüğü
kanuni şartları yerine getirmiş bulunduğu,
Yurt Partisi Genel Başkanlığından alınan
05/01/2009 tarihli yazıda da; 2820 sayılı Kanunun 36. maddesinde; “Siyasi
partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme
gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış
olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunması şarttır.”
denilerek, kastedilenin oy verme günü olduğundan, bunun doğrudan yazıldığı,
aksi durumda ise seçimin başlangıç tarihinin 01 Ocak 2009 olarak kabul
edilmesi gerektiği, siyasi partilerin seçimlere katılmasına esas olacak
teşkilatlanmada, 5747 sayılı Yasayla kurulan ilçelerin dikkate alınmaması
gerektiği, Yüksek Seçim Kurulunun 2008/236 sayılı kararıyla, yeni kurulan
43 ilçede de teşkilatlanmanın göz önüne alınması gerektiğine karar
verildiği, söz konusu kararda, kanunun yürürlük tarihi dikkate alınarak
böyle bir sonuca gidildiği, Yurt Partisinin 2820 sayılı Kanunun 20.
maddesinde yer alan koşulları, oy verme tarihi olan 29/03/2009 tarihi baz alınarak, 29/09/2008 tarihinde tamamladığı, Yüksek
Seçim Kurulunca, kapatılan belde belediyeleri hakkında verilen kararla,
aynı kanun çerçevesinde kurulan 43 yeni ilçenin, seçim tarihinin 01/01/2009
esas alınarak teşkilatlanmada göz önüne alınmaması yönünde karar ihdasının,
Anayasaya uygun ve demokratik bir karar olacağı belirtilerek, 43 yeni
ilçenin, Anayasanın 67. maddesi hükmü esas alınarak, seçim tarihinin
01/01/2009 esas alınarak, teşkilatlanmanın da buna göre değerlendirilmesi,
Yüksek Seçim Kurulunun 23/09/2008 tarihli kararının, karar niteliğinde
olmasına rağmen teşkilatlanma koşulunda kanun niteliğinde bir değişiklik
yapması nedeniyle, karar tarihi esas alınarak önümüzdeki mahalli seçimlerde
uygulanmamasını ve partilerinin 29/03/2009 tarihinde yapılacak mahalli
seçimlere girecek partiler arasında ilan edilmesi,
istenilmiş olmakla, itiraz
dilekçeleri birlikte incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuzun31/12/2008tarihli,342 sayılıkararıile; TürkiyeBüyükMilletMeclisi Başkanlığının 18/12/2008 günlü, A.01.0.GMS.0.10.00.02-10553/22179
sayılı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/12/2008günlü, C.020.CBS.0.01.02-04 sayılı yazıları
ile bu yazı ekinde alınmış olan ve siyasi partilerin teşkilat kütüğünü
kapsayan bilgisayar disketinin incelenmesi sonucunda;
a) 298
sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin 11 inci bendi ile 2820 sayılı Yasanın 20.
ve 36 ncı maddelerine göre, illerin en az yarısında
oy verme günü olan 29 Mart 2009 tarihinden
en az altı ay öncesi, (29/09/2008
tarihi) itibariyle teşkilat kurmuş ve ilk büyük kongrelerini yapmış olan
siyasi partilerin;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2- Anavatan Partisi,
3- Bağımsız Türkiye Partisi, 4- Büyük Birlik Partisi, 5- Cumhuriyet Halk
Partisi, 6- Demokrat Parti, 7- Demokratik Sol Parti, 8-Demokratik Toplum
Partisi, 9- Emek Partisi, 10- Genç Parti, 11- Hak ve Özgürlükler Partisi,
12- İşçi Partisi, 13- Liberal Demokrat Parti, 14- Millet Partisi, 15-
Milliyetçi Hareket Partisi, 16- Özgürlük ve Dayanışma Partisi, 17- Saadet
Partisi, 18- Sosyaldemokrat Halk Partisi, 19-
Türkiye Komünist Partisi olduğuna,
b) Diğer
partilerin ise genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine
getiremedikleri dolayısıyla 298 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin 11 inci
bendinde öngörülen nitelikleri kazanamadıklarına,
karar
verilmiştir.
Resmi
Gazete’nin 22/03/2008 tarihli ve 26824 sayılı
mükerrer nüshasında yayımlanarak yürürlüğe giren, 5747 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile yapılan idari değişiklikler
sonucunda, Kurulumuzun 13/09/2008 tarihli ve 236 sayılı kararı ile de; 29
Mart 2009 tarihinde yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde esas
olacak, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanunun 14/11. ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 20. ve 36.
maddelerinin, seçime girecek siyasi partiler için getirdiği teşkilatlanma
şartının uygulanmasında; tüzel kişiliği kaldırılan belde belediyelerinin
teşkilat durumlarının ilk mahalli idareler genel seçimine kadar devam
etmesi, yine 5747 sayılı Büyükşehir Belediye Sınırları İçerisinde İlçe
Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
22/03/2008 tarihli ve 26824 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle, yeni kurulan 43 ilçede ve kaldırılan
Eminönü İlçesindeki yeni idari yapının Kanunun yürürlük tarihi itibariyle
dikkate alınacağına, siyasi partilerin de bu duruma göre işlem yapmaları
gerektiğine, karar verilmişti.
Bu açıklamalar da göz önünde bulundurularak,
Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi, Halkın Yükselişi Partisi, Bağımsız
Cumhuriyet Partisi, Yurt Partisi veBarış ve Demokrasi Partisi Genel
Başkanlıklarınca Kurulumuza yapılan itirazlar üzerine, yukarıda belirtilen Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 18/12/2008 günlü, A.01.0.GMS.0.10.00.02-10553/22179
sayılı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/12/2008günlü, C.020.CBS.0.01.02-04 sayılı yazıları
ile bu yazı ekinde alınmış olan ve siyasi partilerin teşkilat kütüğünü kapsayan
bilgisayar disketinin tekrardan incelenmesi sonucunda;
Kurulumuzun
31/12/2008 tarihli, 342 sayılı kararı ile
belirlenip ilan olunan siyasi partilerden ayrı olarak, Barış ve Demokrasi
Partisi ile Halkın Yükselişi Partisinin de 29 Mart 2009 tarihinde yapılacak
mahalli idareler seçimlerine katılabilecekleri tespit edilmiştir.
Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi Genel
Başkanlığının Başkanlığımıza yapmış olduğu 03/01/2009
tarihli, 2009/02 sayılı itiraz konusuna gelince;
Milletvekili
seçilme yeterliliğine sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından
kurulabilecekleri, bildiri ve belgelerini İçişleri Bakanlığına vermekle
tüzel kişilik kazanabilecekleri 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununda
belirtilen siyasi partiler, teşkilatlanmalarını anılan Kanunda belirtilen prosedürü izleyerek tamamlamak zorundadırlar.
Anılan Kanun siyasi partilerin,
teşkilatlanırken Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, İçişleri Bakanlığı ve
mahallin en büyük mülki amirliğiyle muhatap olacaklarını; Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığının her siyasi parti için herkese açık bir sicil
dosyası tutacağını hükme bağlamaktadır.
2820
sayılı Siyasi Partiler Kanunun 10 uncu maddesi (b) bendine göre, Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığınca her siyasi parti için tutulacak sicil
dosyasında, siyasi partilerin merkez organları ile teşkilat kurdukları il,
ilçe ve beldeleri, bunların organlarında görev alanların adlarını,
soyadlarını, doğum yer ve tarihlerini, meslek veya sanatlarını ve ikametgahlarını gösterir onaylı listenin yer alması
zorunludur. Siyasi partilerin; 2820 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinegöreteşkilatlanmalarıylailgilibilgivebelgeleridoğrudanYargıtayCumhuriyet Başsavcılığına; Kanunun 33
üncü maddesine göre de aynı bilgi ve belgeleri yine Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığına ve İçişleri Bakanlığına iletilmek üzere mahallin en büyük
mülki amirliğine onbeş günlük süre içinde
vermeleri Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca da bubildirimlerin karşılaştırılıp, gerçeğe
uygunluğunun saptanması gerekmektedir.
Özetle,
siyasi partilerin teşkilatlanmalarıyla ilgili her türlü bilgi ve belgelerin
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca sicil dosyalarında toplanması; herkese
açık bu sicil dosyalarındaki bilgi ve belgelerin geçerli kabul edilmesi
yasal bir zorunluluktur.
Anayasanın 79 uncu maddesine göre seçimlerin genel
yönetim ve denetimiyle görevli olan, ancak siyasi partilerin
teşkilatlanmalarıyla ilgili araştırma yapma veya bilgi veya belge toplama gibi
bir işlevi bulunmayan Yüksek Seçim Kurulu da, Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığınca tutulan siyasi partilere ait sicil dosyalarındaki bilgi ve
belgeleri doğru, geçerli kabul etmek suretiyle her türlü seçim işlerini
yürütmek zorundadır.
Nitekim,
Kurulumuz bu çerçevede 29 Mart 2009 Pazar günü yapılacak mahalli idareler
seçimlerine katılma koşullarını taşıyan partilerin tespiti amacıyla
16/12/2008 günlü, C.05.0.İMİ.0.88-090-06-7737 sayılı yazıyla Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığından siyasi partilerin teşkilatlanma durumunu sormuş
ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/12/2008günlü, C.020.CBS.0.01.02-04 sayılı yazıları
ile bu yazı ekinde gönderilen ve siyasi partilerin teşkilat kütüğünü
kapsayan bilgisayar disketini inceleyerek 31/12/2008 tarih ve 342 sayılı
kararı ile seçime katılabilecek 19 siyasi partiyi ilan etmiştir.
298
sayılı Kanunun 14/11 ve yine 2820 sayılı Kanunun 20 ve 36 ncı maddeleri ile güdülen amaç, siyasi partilerin
seçime katılabilmesi için belirli bir tarihte, yasanın aradığı koşulların tümüne
birlikte sahip olmak ve eşit koşullarda seçime girmelerini sağlamaktır.
298
sayılı Yasanın 14/11 inci maddesinin öngördüğü koşulların, oy verme
tarihinden altı ay evvelki tarihte birlikte gerçekleşmesinin gerektiği
maddenin özünden ve sözünden açıkça anlaşılmaktadır.
Bundan
ayrı olarak,2820 sayılı Siyasi
Partiler Kanunu’nun 36 ncı maddesiyle; siyasi
partilerin seçimlere katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme
gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış
olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubunun bulunması koşulları
öngörülmüştür. 298 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesinin 11 inci bendi ile de,
aynı koşulların gerçekleşmesi gerektiği belirtilmektedir.
Hal
böyle olunca, Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi, Yurt Partisi ve Bağımsız
Cumhuriyet Partisinin oy verme günü olan 29 Mart 2009 tarihinden altı (6)
ay öncesi olan 29/09/2008 tarihi itibariyle 298
sayılı Yasanın 14/11 inci maddenin öngördüğü koşullara sahip olmadıkları ve
29 Mart 2009 tarihinde yapılacak mahalli idareler seçimlerine katılmaya hak
kazanmadıkları açıktır.
Bu
nedenle;
a) Barış
ve Demokrasi Partisi ile Halkın Yükselişi Partisinin itirazlarının kabulü
ile 29 Mart 2009 tarihinde yapılacak mahalli idareler seçimlerine bu
partilerin de katılabileceğine,
b) Bağımsız
Cumhuriyet Partisi, Türkiye Müdafaa-i Hukuk Partisi ve Yurt Partisinin
29 Mart 2009 tarihinde yapılacak olan mahalli idareler seçimlerine
katılabilme koşullarını taşımadıkları anlaşıldığından itirazlarının
reddine,
karar
vermek gerekmiştir.
SONUÇ:
Yukarıda
açıklanan nedenlerle;
1- a) Barış ve Demokrasi Partisi ile
Halkın Yükselişi Partisinin itirazlarının kabulü ile 29 Mart 2009 tarihinde
yapılacak mahalli idareler seçimlerine bu partilerin de katılabileceğine,
b) Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Türkiye Müdafaa-i
Hukuk Partisi ve Yurt Partisinin 29
Mart 2009 tarihinde yapılacak olan mahalli idareler seçimlerine katılabilme
koşullarını taşımadıkları anlaşıldığından itirazlarının reddine,
2- Kararın
Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
3- Seçime
katılabileceklerine karar verilen siyasi partilerin Türkiye Radyo ve
Televizyon Kurumu aracılığıyla duyuru olarak yayınlanmasına,
4- Karar
örneğinin adı geçen siyasi partiler genel başkanlıkları ile tüm il ve ilçe
seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
06/01/2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
BaşkanBaşkanvekiliÜyeÜye
Muammer
AYDINAhmet
BAŞPINARHasan ERBİLNecati SÖZ
ÜyeÜyeÜyeÜye
Hüseyin
EKENBahadır
DOĞUSOYMehmet KILIÇAli EM
ÜyeÜyeÜye
Kırdar
ÖZSOYLUSadri BOZKURTM. Zeki ÇELEBİOĞLU
|