|
Karar Sayısı
: 2008/14432
31 Mayıs 2008 tarihinde Van’da imzalanan ekli
Türkiye-İran Sınır Ticareti Ortak Komitesi IV. Dönem Toplantısı Mutabakat
Zaptı’nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 17/11/1963
tarihli ve HUMŞ/1170 sayılı yazısı üzerine, 31/5/2008 tarihli ve 244 sayılı
Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 28/11/2008
tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEKH. YAZICIN. EKRENM. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet
Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve
Başb. Yrd.Devlet
Bakanı
M. BAŞESGİOĞLUK. TÜZMENN. ÇUBUKÇUM. ŞİMŞEK
Devlet BakanıDevlet Bakanı Devlet BakanıDevlet Bakanı
M. S. YAZICIOĞLUM. A. ŞAHİNM. V. GÖNÜLB. ATALAY
Devlet BakanıAdalet BakanıMillî Savunma Bakanıİçişleri Bakanı
M. AYDINK. UNAKITANH. ÇELİKF. N. ÖZAK
Dışişleri Bakanı V.Maliye BakanıMillî Eğitim BakanıBayındırlık ve İskân Bakanı
R. AKDAĞB. YILDIRIMM. M. EKERF. ÇELİK
Sağlık BakanıUlaştırma BakanıTarım ve Köyişleri BakanıÇalışma
ve Sos. Güv. Bakanı
M. Z. ÇAĞLAYANE. GÜNAYE. GÜNAYF. N. ÖZAK
Sanayi ve Ticaret BakanıEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı V.Kültür ve Turizm BakanıÇevre ve Orman Bakanı V.
MUTABAKAT ZAPTI
Türkiye
Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında, 25 Nisan 2003 tarihinde
imzalanan 17. Dönem Karma Ekonomik Komisyonu Mutabakat Zaptı'nın I.A.4
Maddesi çerçevesinde kurulan Türkiye-İran Ortak Sınır Ticaret Komitesi'nin
Dördüncü Dönem Toplantısı, 30-31 Mayıs 2008 tarihlerinde Van'da
gerçekleştirilmiştir.
Türk
heyetine Dış Ticaret Müsteşarlığı, Anlaşmalar Genel Müdür Vekili Şevket Ilgaç ve İran heyetine de Batı Azerbaycan Ticaret Örgütü
Başkanı Jafar Sadegh Eskandari başkanlık etmişlerdir.
Her
iki heyetin üyeleri sırasıyla Ek I ve Ek II'de
yer almaktadır.
Müzakereler,
tarafların sınır ticaretinin daha da geliştirilmesine yönelik arzularını
yansıtan karşılıklı anlayış ve işbirliği ortamı içerisinde gerçekleşmiştir.
Müzakerelerin
sonuçları aşağıda özetlenmiştir:
I) Sınır Ticaretinin İdari Altyapısı
Taraflar,
sınır ticareti konusunda ülkelerinde uygulanan kural ve yönetmeliklere
ilişkin ayrıntılı bilgi alışverişinde bulunmuşlardır.
Bu
bağlamda, Taraflar, 2006 ve 2007 yıllarında sınır ticareti kapsamında
tercihli uygulamaya konu olan ikili ticaret hacminin, 17. Dönem Karma
Ekonomik Komisyonu Mutabakat Zaptı'nın ilgili maddesi çerçevesinde
belirlenen hedeflere ulaşmaktan uzak olduğunu belirtmişlerdir.
Taraflar,
12 Temmuz 2005 tarihli, Sınır Ticareti Ortak Komitesi 3. Dönem Toplantısı
Mutabakat Zaptı hükümlerinin uygulanmasına ilişkin gelişmeleri gözden
geçirmişler ve bahse konu hükümlerin önemli bir kısmının henüz
uygulanmadığını belirlemişlerdir.
Taraflar,
bu gerçekleri dikkate alarak, her iki tarafça belirlenen tercihli ticarete
konu Sınır ticareti hedeflerine ulaşmak amacıyla her iki ülkedeki kural ve
yönetmeliklerin eş zamanlı olarak gözden geçirilmesini
kararlaştırmışlardır.
İran
tarafı, Sınır ticaretine ilişkin meri İran yönetmeliklerinin Sınır Ticaret
Merkezleri (STM) sistemi çerçevesinde ithalatı yapılan Türkiye menşeli
ürünlere sağlanacak tavizlerin, İran'ın Türkiye'ye yönelik tercihli
ticarete tabi ihracatı ile değer olarak eşit miktarda olmasını öngördüğünü
belirtmiştir.
İran
tarafı ayrıca, bu sistem çerçevesindeki tavizlerin sadece İran'ın STM'ler üzerinden gerçekleştireceği ithalat için
verilebileceğini ifade etmiştir.
II) Mevcut STM'lerin
Altyapısının Geliştirilmesi
a. Mevzuata İlişkin Tedbirler
Taraflar,
ticari işlemlerin pürüzsüz bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla sınır
ticareti mevzuat altyapısının acilen geliştirilmesi ihtiyacını
vurgulamışlardır.
Bu
bağlamda, Türk tarafı, STM'lerin kapasitesinin
daha verimli kullanılması amacıyla, meri sınır ticareti düzenlemelerinin
iyileştirilmesine yönelik araştırma ve çalışmalar hakkında İran tarafını
bilgilendirmiştir.
Bu
çerçevede, Türk tarafı, mevcut sistemin yeniden yapılandırılması amacıyla
yapılması muhtemel aşağıdaki değişiklik ve iyileştirmeler hakkında özet
bilgi vermiştir.
-
Bürokratik prosedürlerin, "Sınır Ticareti
Değerlendirme Komiteleri"nin yetkilendirilmesi suretiyle
basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması,
-
Sanayi mallarında, işlemlerin daha etkin yapılması amacıyla yeni bir
sistemin oluşturulması,
-
Sanayi mallarının ithalatı için basitleştirilmiş prosedürlerin
hazırlanması,
-
Hâlihazırda ticareti yapılan tarımsal ürünler için kotaların artırılması ve
kotaların daha iyi kullanılması amacıyla bu ürünlere uygulanan mevsimsel
kısıtlamalara daha fazla esneklik sağlanması,
-
Hâlihazırda STM sistemi kapsamında ticareti yapılmayan veya ticareti
yetersiz olarak yapılan tarımsal ürünlerin ticaretini daha cazip kılmak
için yeni önlemlerin getirilmesi,
- Sınır illerinde yerleşik şirket ve tacirlere belge verilmesi
yoluyla sınır ticaretinden faydalananların sayısının artırılması.
İran
tarafı, 17. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptında belirlenen hedeflere
ulaşmak amacıyla eş zamanlı olarak uygun önlemleri almayı kabul etmiştir.
Taraflar,
STM kullanıcılarının, sınır ticareti belgelerini kullanarak, birbirlerinin
STM bölümlerine giriş ve ithalat yapabilmeleri amacıyla gerekli mevzuat
değişikliklerinin yapılabilmesi imkânlarını araştırmaya karar vermişlerdir.
Taraflar,
STM'lerin eş zamanlı bir şekilde, haftada altı
gün ve günde en az sekiz saat çalışmaları hususunda prensip olarak
anlaşmışlardır.
Fiili
çalışma günleri ve saatleri, her STM'nin
işleticisi tarafından, ihtiyaçlar çerçevesinde belirlenecektir.
b - STM'lerin
Altyapısının İyileştirilmesi
I - Kapıköy/Razi
İran
tarafı, Kapıköy-Razi
Sınır Kapısı bağlantı yollarında devam eden inşaat çalışmalarına atıfta
bulunarak, Khoy-Razi
yolunun, 19-21 Şubat 2007 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen 19. Dönem
KEK Toplantısında kararlaştırıldığı şekilde 2008 yılı sonu itibariyle
tamamlanacağını ifade etmiştir.
II - Ağrı - Sarısu
Türk
tarafı, yukarıda, paragraf "II.a"da
belirtilen yeniden yapılandırmaya yönelik tedbirlerin uygulanmasına ilişkin
gelişmelere paralel olarak, Ağrı-Sarısu STM'sinin
alt ve üstyapısı için ihtiyaç duyulan inşaat işlerini tamamlamayı kabul
etmiştir.
III - Esendere/Serow
Taraflar,
Esendere/Serow Gümrük
Kapısındaki sıkışıklığı önlemek amacıyla, küçük çaplı ticari faaliyetleri Esendere/Serow STM'sine yönlendirmek suretiyle ortak tedbirler
uygulamayı kararlaştırmışlardır.
c - Yeni STM'lerin
kurulması
Türk
tarafı, Boralan-Iğdır STM'lerinin
kurulması için gerekli düzenlemeleri yapmak üzere, iki ülke yetkilileri
arasında, Iğdır'da bir toplantı düzenlenmesini teklif etmiştir.
İran
tarafı, bu konuya ilişkin olarak Türk tarafına, 10-14 Ekim 2008
tarihlerinde gerçekleştirilecek Sınır Ticareti Ortak Komitesi V. Dönem
Toplantısına kadar cevap vermeyi kabul etmiştir.
İran
tarafı, Kozerash-Gelincik STM'lerinin
kurulması için gerekli düzenlemeleri yapmak üzere, iki ülke yetkilileri
arasında, Iğdır'da bir toplantı düzenlenmesini teklif etmiştir.
Türk
tarafı, sözkonusu teklif üzerinde çalışmayı ve
İran tarafına bir ay içerisinde yanıt vermeyi kabul etmiştir.
d - Bir Sonraki Toplantının Yeri ve
Tarihi
Taraflar,
Sınır Ticareti Ortak Komitesinin bir sonraki toplantısının, 10-13 Ekim 2008
tarihlerinde Urumiye'de gerçekleştirilmesi
hususunda anlaşmışlardır.
Türk
tarafı, Türk resmi heyetine, Türkiye'nin sınır illerinde yerleşik
işadamları, tacir ve zanaatkârlardan oluşan geniş kapsamlı bir ticaret
heyetinin eşlik edeceğini bildirmiştir.
İran
tarafı, sözkonusu ziyaret esnasında
gerçekleştirilecek eşleştirme programının ve diğer aktivitelerin organizasyonu
için gerekli yardımı sağlamaya hazır olduğunu ifade etmiştir.
Taraflar,
STM sistemince yaratılan fırsatların sınır illerindeki iş çevreleri
tarafından tanınmasını ve bilinmesini sağlamak amacıyla, her üç ayda bir,
dönüşümlü olarak Türkiye'de ve İran'da, sınıra en yakın illerden birinde
seminerler organize etmeyi kararlaştırmışlardır.
Bahse
konu seminerler, tercihen Sınır Ticareti Ortak Komitesi'nin resmi
toplantıları ile eş zamanlı olarak gerçekleştirilecektir.
Her
iki nüshası da eşit derecede geçerli olmak üzere, İngilizce lisanında iki
orijinal nüsha olarak, 31 Mayıs 2008 tarihinde, Van'da müzakere edilmiş ve
imzalanmıştır.
TÜRK
TARAFI ADINAİRAN
TARAFI ADINA
Şevket
ILGAÇJafar Sadegh ESKANDARI
Anlaşmalar
Genel Müdür VekiliBatı
Azerbaycan Ticaret
Başbakanlık
Dış Ticaret MüsteşarlığıOrganizasyonu
Başkanı
EK I
TÜRK HEYETİ
Şevket Ilgaç: Anlaşmalar Genel
Müdür Vekili,
Başbakanlık
Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM)
Orhan Ertuğruloğlu: Urumiye
Başkonsolosu
Nafi Cemal Tosyalı: Tebriz Başkonsolosu
Hakkı Karabörklü: Daire Başkanı, DTM
Şinasi Demirbaş:
Daire Başkanı, DTM
Ahmet Öğüt:
Daire Başkanı, Maliye Bakanlığı
Mustafa Yüksel:
Daire Başkanı, Gümrük Müsteşarlığı
Dr. Salih Yurtalan: Daire Başkanı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
EK II
İRAN HEYETİ
Jafar Sadegh
Eskandari:
Batı Azerbaycan Ticaret Organizasyonu Başkanı,
Heyet Başkanı
Ali Reza Safari: Batı Azerbaycan
Eyaleti Ekonomik İşler Genel Müdürü
Hasan Ghafari Azar: Urumiye
Valisi
Tohid Azarbod: Bazargan
Gümrükleri Genel Müdürü
Mostafa Hodoudi Azar:
Urumiye Ticaret Odaları Yönetim Kurulu Üyesi
Mina Rahimi: Türkiye Uzmanı,
Ticaret Bakanlığı
Mostafa Naji Ahmad: Dış Ticaret İdaresi Başkanı
Hamid Ebrahimi
Asl: Makao
İşadamları Temsilcisi
Mehrdad Saadat:
Azar Ravansaz Şirketi Temsilcisi
Samad Pour
Soltani:
Taak Khousheh Tala Şirketi Temsilcisi
Shariar Khak Vatan:
Shariar Şirketi Temsilcisi
Davud Sarvari: Mobilia
Şirketi Temsilcisi
|