|
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanlığından:
KararNo : 206
- K A R A R
-
Diyarbakır
İl Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 08/01/2008
tarihli ve C.05.0.SKB.4.21.00-199/9 sayılı yazıda;
298 sayılı Kanunun 18 ve 19. maddeleri uyarınca Ocak ayının son haftasında
ilçe seçim kurullarının yeniden kurulacağı, daha önceden Diyarbakır 1.
Merkez İlçesinin iki (2) merkeze bölünmesinin yerinde olmadığına, ancak
yeni dönemde söz konusu talebin dikkate alınması gerektiğine Yüksek Seçim
Kurulunca 07/08/2007 tarih ve 2007/781 sayı ile karar verildiği
belirtilerek, Ocak ayının son haftasında 1. Merkez İlçe Seçim Kurulunun iki
(2) merkeze bölme işleminin yapılıp yapılmayacağı hususunda bilgi verilmesi
istenilmiş ve konu hakkında 19/01/2008
tarih, 25 sayılı Kurulumuz kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili
Ahmet BAŞPINAR Başkanlığında, Üyeler Hasan ERBİL ve Sadri BOZKURT’tan bir komisyon oluşturulmuş, oluşturulan
komisyon da bu konudaki çalışmasını tamamlamış olmakla, konu ve komisyonca
hazırlanan rapor ve eki çizelgeler incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuzun
19/01/2008 tarihli ve 25 sayılı kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili Ahmet
BAŞPINAR Başkanlığında, Üyeler Hasan ERBİL ve Sadri BOZKURT’tan
oluşturulan komisyon çalışmasını tamamlayarak sonrasında bir rapor
düzenlemiştir.
Düzenlenen
ve Kurulumuza sunulan 13/06/2008 tarihli, 2008/7
sayılı “Komisyon Raporu”nda, aynen;
“298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 10.
maddesinin üçüncü fıkrasında; “Son nüfus sayımına göre nüfusu 200.000’i
aşan ilçelerde, köy ve mahalle sınırları (seçim bölgeleri) esas alınarak ve
mümkün olduğu nispette nüfus sayısında eşitlik gözetilerek, birden fazla
ilçe seçim kurulu teşkil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Komisyonumuzca bu konuda
daha önceden detaylı bir çalışma yapılmış ve Türkiye İstatistik Kurumundan
temin edilen resmi nüfus sayım sonuçlarına göre 2008/4 sayılı Rapor
hazırlanmıştı. Ancak, söz konusu 2008/4 sayılı Raporda da
açıklandığı üzere; idari yapıda yeni ilçelerin kurulması ve bazılarının
tüzel kişiliğinin kaldırılmasının gündemde olduğundan daha önceden yapılmış
olan çalışmanın aynı ilçeler için yeniden bir çalışma yapılmasının önüne
geçilebilmesi için yeni düzenlemelerin beklenilmesinin faydalı olacağı
belirlenmiş, Kurulca da bu öneri benimsenerek yeni yasal düzenlemelerin
beklenilerek sonucuna göre işlem yapılması kararlaştırılmıştı.
22/03/2008 tarihli Resmî Gazete’nin 26824 sayılı
mükerrer nüshasında yayımlanan “5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları
İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun” ile;
-Adana İlinde;
Sarıçam ve Çukurova,
-Ankara İlinde; Pursaklar,
-Antalya İlinde;
Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı
ve Muratpaşa,
-Diyarbakır
İlinde; Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir,
-Erzurum İlinde;
Palandöken ve Yakutiye,
-Eskişehir
İlinde; Odunpazarı ve Tepebaşı,
-Mersin İlinde;
Akdeniz, Mezitli, Toroslar
ve Yenişehir,
-İstanbul İlinde;
Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe ve Sultangazi,
-İzmir İlinde;
Bayraklı ve Karabağlar,
-Kocaeli İlinde; Başiskele, Çayırova, Darıca, Dilovası, İzmit ve Kartepe,
-Sakarya İlinde;
Adapazarı, Arifiye, Erenler ve Serdivan,
-Samsun İlinde; Atakum, Canik ve İlkadım,
olmak üzere (12) büyükşehirde
toplam (43) yeni ilçe kurulmuş, ayrıca İstanbul İlinde Eminönü İlçesi ve
Eminönü Belediyesinin tüzel kişiliği de kaldırılarak mahalleleriyle
birlikte Fatih Belediyesine bağlanmıştır.
Büyükşehir belediyesi kurulması hakkında 02/09/1993
tarih ve 504, 14/01/2000 tarih ve 593 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler
ile; Antalya, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, İzmit, Mersin, Sakarya ve
Samsun İllerinde ilk kademe belediyeleri kurularak büyükşehir
belediyelerioluşturulmuş iken, 5747 sayılı Kanun ile adı geçen il büyükşehir belediyelerinin idari yapılarında yapılan
değişiklikle merkez ilçeleri kaldırılarak, bağımsız ilçeler oluşturulmak
suretiyle diğerbüyükşehir
belediyeleri ile idari birimler açısından aynı konuma getirilmişlerdir.
5747
sayılı Kanunun Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi ve idari
yapıdaki değişiklikler gözetilerek, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu çerçevesinde
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemindeki nüfus sayımı sonuçlarından 31/12/2007 tarihi itibariyle Türkiye toplam nüfusu ile
tüm il ve ilçelere göre nüfus bilgileri Türkiye İstatistik Kurumu
Başkanlığından resmi yazı ile yeniden istenilerek temin edilmiştir.
Bundan
ayrı olarak, 25/03/2008 tarihli, 2770 sayılı yazımız ile 5747 sayılı Kanun
kapsamında olan 43 yeni ilçenin adli yönden hangi yargı çevresinde yer
aldıkları Adalet Bakanlığından sorulmuş ve Adalet Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğünün 06/06/2008 tarih, 1973 sayılı yazılarında; Hakimler ve
Savcılar Yüksek Kurulu’nun 08/05/2008 gün ve 189 sayılı kararı ile, yeni
kurulan ilçelerin iş durumları, adliye teşkilatı olan ilçelere uzaklıkları
ve ulaşım olanakları ile adli yargı adalet komisyonu başkanlıklarının
görüşlerinin dedikkate alınarak;
Adli yönden;
1) İstanbul İl’inde
yeni kurulan;
- Arnavutköy
ve Sultangazi İlçelerinin Gaziosmanpaşa,
- Esenyurt
ve Beylikdüzü İlçelerinin Büyükçekmece,
- Başakşehir
İlçesinin Küçükçekmece,
- Çekmeköy
İlçesinin Ümraniye,
- Ataşehir
İlçesinin Kadıköy,
- Sancaktepe
İlçesinin Kartal,
2) Kocaeli İl’inde yeni kurulan;
- Başiskele,
İzmit ve Kartepe İlçelerinin Kocaeli,
- Çayırova,
Darıca ve Dilovası İlçelerinin Gebze,
3) İzmir İl’inde yeni
kurulan;
- Karabağlar
ve Bayraklı İlçelerinin İzmir,
4) Adana İl’inde yeni
kurulan;
- Çukurova ve
Sarıçam İlçelerinin Adana,
5) Ankara İl’inde
yeni kurulan;
- Pursaklar
İlçesinin Ankara,
6) Antalya İl’inde
yeni kurulan;
- Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı
ve Muratpaşa İlçelerinin Antalya,
7) Diyarbakır İl’inde
yeni kurulan,
- Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir İlçelerinin Diyarbakır,
8) Mersin İl’inde
yeni kurulan;
- Akdeniz, Mezitli, Toroslar ve
Yenişehir İlçelerinin Mersin,
9) Sakarya İl’inde
yeni kurulan;
- Adapazarı, Arifiye, Erenler ve Serdivan
İlçelerinin Sakarya,
10) Samsun İl’inde
yeni kurulan;
- Atakum,
Canik ve İlkadım
İlçelerinin Samsun,
11) Erzurum İl’inde
yeni kurulan;
-Palandöken ve
Yakutiye İlçelerinin Erzurum,
12) Eskişehir İl’inde
yeni kurulan;
- Odunpazarı
ve Tepebaşı İlçelerinin Eskişehir,
Asliye
hukuk ve ceza mahkemeleri yargı alanına dahil
edilmelerine karar verildiği, bildirilmiştir.
5747
sayılı Kanunla idari yapıda yapılan düzenlemeler ile yeni kurulan (43) ilçe
ve kaldırılan Eminönü İlçesinin durumları da gözetilerek, Türkiye
İstatistik Kurumundan alınan kesin nüfus sayım sonuçlarına göre, bazı ilçe
nüfuslarının 200.000’i aştığı, bazılarının nüfusu ise 200.000 veya daha
aşağı düştüğü görülmüş, bu nedenle 298 sayılı Kanunun 10. maddesinin üçüncü
fıkrası hükmü gereğince ilçe seçim kurullarının sayılarında değişiklik
yapılması ve yeni kurulan (43) ilçede kendi adlarıyla müstakil ilçe seçim
kurullarının oluşturulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu
güne kadar; tüm nüfus sayımı sonuçlarına göre, nüfus artış oranları göz
önünde bulundurularak, Yüksek Seçim Kurulunca 298 sayılı Kanunun 10.
maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, ilave ilçe seçim kurulları
oluşturulmuş veya nüfus oranındaki azalmalara göre de aynı madde gereğince
ilçe seçim kurullarının sayılarında eksiltme yapılmıştır.
Adrese
Dayalı Nüfus Kayıt Sistemindeki 2007 yılı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre,
bazı ilçe nüfus sayılarında artış ve eksilme olduğu saptandığından, bu
sonuçlara göre 5747 sayılı Kanunla yapılan idari düzenleme de gözetilerek
tüm ilçelerin durumları yeniden ele alınmış, 298 sayılı Kanunun 10.
maddesinin üçüncü fıkrasındaki yasal hüküm çerçevesinde nüfus sayım
sonuçlarına göre bazı ilçe seçim kurulu sayılarının arttırılması, bazı ilçe
seçim kurullarının görevlerine son verilmesi, geriye kalan ilçe seçim
kurullarının ise görevlerine devam etmesi gerektiği görülmüştür.
Bu
kapsamda, Yurt genelinde birlikteliğin sağlanması bakımından, ilçe seçim
kurullarının sayısal durumunun belirlenmesi amacıyla yapılan çalışma
sonuçlarına göre ilçe seçim kurulları bakımından;
-Varlığını koruyan,
-Artış gösteren,
-Eksilme gösteren,
-Yeni kurulan,
İlçelerin listesi ile tüm ilçe seçim kurullarının
sayısal durumunu gösteren istatistiki raporlar
ekte sunulmuştur.
Kurulumuzun 19/01/2008 tarihli ve 2008/19 sayılı
kararında, il ve ilçe seçim kurullarında görev alacak hakimler
hakkında ilke ve esaslar belirlenerek detaylı olarak açıklanmıştır.
Şöyle
ki: Kurulumuzun anılan kararının,
“Büyükşehir Statüsüne Tabi Olmayan İl
Merkezlerinde” başlıklı, II/A. maddesinde; 298 sayılı Kanunun
15 inci maddesine göre; il seçim kurulunun, il merkezinde görev yapan
(geçici yetkililer hariç) en kıdemli hakimin
başkanlığında, merkez ilçe seçim kurulu başkanlarından sonra gelen en
kıdemli iki üyeden oluşacağı ve Kurulun iki de yedek hakim üyesinin
bulunacağı,
298
sayılı Kanunun 18. maddesinin ikinci fıkrasına göre de; il merkezlerinde
kurulacak merkez ilçe seçim kurullarına, il seçim kurulu başkanı hakimden sonra gelen en kıdemli hakimin başkanlık
edeceği,
İl merkezinde 298 sayılı Kanunun 10. maddesinin üçüncü
fıkrası gereğince birden fazla ilçe seçim kurulu kurulması durumunda, il
seçim kurulu başkanından sonra gelen kıdemli hakimlerin
kıdem sırasına göre ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevini yürütecekleri,
“Büyükşehir Statüsüne Tabi İl Merkezlerinde” başlıklı, II/B.
maddesinde; İl seçim kurulu başkanlığını yürütecek hakimin,
İl merkezinde ve o ilin adı ile anılan adli kuruluşta görevli (geçici
yetkililer hariç)hakimlerden en
kıdemli olanının il seçim kurulu başkanlığı görevini yürüteceği,
a) İl
merkezindeki ilçelerin hiç birinde bağımsız, başka bir anlatımla o ilçenin
adı ile anılan adli kuruluş yok ise, bu durumda olan ilçelerin alfabetik
sıralamaya tabi tutularak alt alta yazılmak suretiyle bir liste
düzenleneceği, her ilçenin karşısına o ilçedeki mevcut ilçe seçim
kurullarının numarası yazılarak, ilmerkezinde bulunan merkez ilçe
seçim kurullarının sayısının saptanacağı, bununla birlikte il seçim kurulu
başkanı hakimden sonra gelen hakimlerden toplam ilçe seçim kurulu sayısı
kadar isim belirlenerek, kıdemlerine göre sıralanacağı, bu listede yer alan
hakimlerin, listedeki sıralarına göre alfabetik olarak sıralanmış ilçelerin
seçim kurulu başkanlıklarını üstleneceği,
b) İl
merkezindeki ilçelerin bir ya da bir kaçında bağımsız adli kuruluş
bulunduğu takdirde,builçelerdekiilçeseçimkurulubaşkanlıklarının,oilçeninhakimleriarasından bağımsız adli teşkilatı
bulunmayan ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanlarının ise yukarda (a)
bendindeki esaslara göre belirleneceği,
c)
Türkiye geneli itibariyle Büyükşehir statüsünde olan Adana, Adapazarı,
Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep,
İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin ve Samsun İl’lerine ait
ilçe ve ilk kademe belediyelerininoluşumbiçimleri 5216 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Kanununda düzenlendiği, ilçesi bulunmayan büyükşehir
belediyelerinde, ilk kademebelediyelerine ait seçim işlerinin bu illerdeki merkez ilçe seçim
kurulları tarafından yürütüleceği, bu büyükşehir
belediyelerindeki ilk kademe belediyelerine ait seçim işlerinin ilçe seçim
kurullarına eşit şekilde dağıtılması gerekeceği, ancak bir ilk kademe
belediyesine ait seçim işlerinin birden çok ilçe seçim kuruluna
bırakılmasının mümkün olmadığı,
“İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev Alacak
Hakimlerin Saptanmasına İlişkin Esaslar” başlıklı V/b. maddesinde;
Ocak ayının son haftasında ve kıdem yönünden hakimlerin kuruluş anındaki statüleriesas
alınarak kurulan il ve ilçe seçim kurullarının iki yıl süre ile görev
yapacakları,
“Adli Teşkilatı Kapatılan veya İlçe Statüsüne
Getirilmiş Oldukları Halde Bugüne Kadar Adli Teşkilatı Hiç Kurulmamış Olan
İlçelerde İlçe Seçim Kurulu Başkanının Belirlenmesi” başlıklı VI.
maddesinde de; Bu kapsamda bulunan ilçeler birden fazla olduğu
takdirde, bu ilçelerin alfabetik olarak sıralamaya tabi tutularak alt alta
yazılmak suretiyle bir liste düzenleneceği, her ilçenin karşısına numara
yazılarak seçim kurullarının sayısının saptanarak, mevcut ilçe seçim kurulu
başkanından veya il seçim kurulu başkan ve üyeleri ile merkez ilçe seçim
kurulu başkanından sonra gelen hakimlerden, toplam
ilçe seçim kurulu sayısı kadar kıdem durumuna göre isimlerin belirleneceği,
bu listede yer alan hakimlerin, listedeki sıralarına göre alfabetik olarak
sıralanmış ilçelerin seçim kurulu başkanlıklarını üstlenecekleri,
hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu Kurulumuz kararına göre; süreklilik
ilkesi gözetilerek il ve ilçe seçim kurulları, 298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun değişik 15, 18 ve 19 uncu
maddelerinde sözü edilen yazılı usullere göre 25 Ocak 2008 tarihinden
itibaren iki yıl süre için yeniden oluşturulmuş olup, seçim kurulu
başkanları da görevlerine başlamışlardır.
Yine,
mevcut uygulamalarımıza ve seçim kurullarının oluşumuna ilişkin Kurulumuzun
söz konusu kararına göre; il ve ilçe seçim kurulları oluştuktan sonra, seçimkurullarının
yapısında bir değişiklik yapılamayacağı ilkesi benimsenmiştir.
Bu nedenle;
1 - 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun yayımlanarak yürürlüğe girmesinden sonra, Türkiye İstatistik
Kurumunca gönderilen kesin nüfus sayım sonucu esas alınarak yapılan
çalışmaya göre belirlenen ve ekte bulunan istatistiki raporların Yüksek
Kurula sunularak durumun Kurulca değerlendirilerek karara bağlanması,
2 - İl ve İlçe Seçim Kurulları 25 Ocak 2008 tarihinden
itibaren iki yıl süre ile görev yapmaları esasına göre oluşturulmuş
olduğundan,
Yeni kurulan ilçeler ile kaldırılan ilçenin durumları da
dikkate alınarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından bildirilen kesin
nüfus sayımı sonuçlarına göre;
a) Nüfuslarındaki artış nedeniyle yeni seçim kurulları
oluşturulması gereken ilçelerde halen görevde bulunan ilçe seçim
kurullarının görevlerini sürdüreceği ve bu kurulların yapılarında bir
değişiklik yapılmasına gerek olmadığı,
ancak; nüfus artışı
nedeniyle yeni oluşturulacak seçim kurullarına başkanlık edecek hakimlerin,
o yer adliyesinde görev yapan ve halen görevlerini sürdüren seçim
kurullarında görev almamış olan hakimler arasından 19/01/2008 tarih ve 19
sayılı kararımızda belirtilen ilkeler göz önünde bulundurulmak suretiyle
belirlenmesi,
b) Nüfuslarında meydana gelen azalma nedeniyle ilçe
seçim kurulu sayısında eksilme yapılması gereken ilçelerde, kuruluş
sıralamasına göre en son numarayı alan ve en kıdemsiz o yer hakimi tarafından oluşturulan ilçe seçim kurulunun
görevine son verilmesi,
3 - Büyükşehir İl sınırları içerisinde olup da bağımsız
adli teşkilatı olan veya olmayan İlçelerde meydana gelen nüfus artışından
dolayı yeni oluşturulacak ilçe seçim kurullarına ve 5747 sayılı Kanun ile
yeni kurulan 43 yeni ilçede oluşturulacak ilçe seçim kurullarına başkanlık
edecek hakimlerin ise, sadece nüfus artışına göre
yeni ilçe seçim kurulları oluşturulacak ilçeler ile yeni kurulan ilçelerin
alfabetik listelerinin çıkartılarak, Kurulumuzun 19/01/2008 tarihli ve
2008/19 sayılı kararının II/b. maddesinin (a) ve (b) fıkralarında
belirtilen açıklamalar ve örneklemeler çerçevesinde belirlenmesi,
4 - 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunla yapılan idari düzenlemeye göre; daha önceden ilçe
kurulmaksızın sadece ilk kademe belediyesinden oluşan Antalya, Diyarbakır,
Erzurum, Eskişehir, İzmit, Mersin, Samsun ve Sakarya illerinin
merkezlerinde bulunan merkez ilçeler kaldırılarak yeni ilçeler kurulduğu ve
ayrıca bu durum İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün
17/04/2008 tarihli yazı ekindeki idari yapıya ilişkin listede de
gösterilmiş olduğundan, adı geçen illerdeki merkez ilçe seçim kurullarının
görevlerine son verilerek, il merkezlerinde yeni kurulan ilçelerde, kendi
adlarıyla yeni ilçe seçim kurullarının oluşturulması ve 5747 sayılı
Kanundan önce oluşturulan merkez ilçe seçim kurulu başkanı olan hakimlerde
göz önüne alınarak yeni kurulan ilçelerde kurulacak olan ilçe seçim
kurullarında görev yapacak hakimler (yargı çevresi aynı ise) kıdem sırasına
göre belirlenerek, yeni seçim kurulları oluşturulacak ilçeler alfabetik
sıralamaya tabi tutularak Kurulumuzun 19/01/2008 tarih ve 2008/19 sayılı
kararının II/b. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen açıklamalar ve
örneklemeler çerçevesinde belirlenmesi,
5 -Yeni ilçe kurulması nedeniyle veya son nüfus sayımındaki
artışa göre kurulmasına karar verilen yeni ilçe seçim kurulları ile
görevlerini sürdüren ilçe seçim kurulları ve nüfusu azalan ilçelerde
görevlerine devam eden ilçe seçim kurullarının coğrafi görev alanlarının
(hangi mahallelerin veya köylerin hangi ilçe seçim kurulunun görev alanına
gireceği konusunda) belirlenmesinin ilçe seçim kurulu başkanları ile il
seçim kurulu başkanlıklarınca ortaklaşa karara bağlanması,
6 - 298 sayılı Kanunun 19.
maddesinin birinci fıkrasında; “İlçe seçim kurulunun dört asıl ve dört
yedek üyesi siyasi partilerden alınır... İlçe seçim kurulu başkanı bu
kurulun yeniden kurulması için 18 inci maddede öngörülen sürenin başında
ilçede teşkilatı bulunan ve son Milletvekili Genel Seçiminde o ilçede en
çok oy almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve birer yedek üye adını
iki gün içinde bildirmelerini tebliğ eder.” hükmüne yer verilmiştir.
Yeni kurulan ilçelerin önceki idari yapıları belde
konumunda olduğundan, yeni kurulan ilçelerin seçim kurullarının, bu
yerlerin hangi yerleşim birimlerinin birleşmesiyle ilçe oluşmuş ise, bu
yerlerin ilçe olmadan önceki yerleşim birimleri dikkate alınarak 22 Temmuz 2007tarihinde
yapılan milletvekili genel seçimindeki oyların partiler bazında
birleştirilerek yeni ilçelere ait parti oylarının belirlenmesi ve sonucuna
göre 19. madde gözetilerek, yeni kurulan ilçelerdeki ilçe seçim kurulu
partili üyelerinin buna göre belirlenmesi, ayrıca aynı ilçelerde sandık
kurullarının oluşumunda da 298
sayılı Kanunun 20. maddesinin 2. fıkrasının gözetilerek aynı işleminin esas alınması,
7 - Büyükşehir statüsüne
tabi olup da 5747 sayılı Kanunla yeni ilçelerin kurulmasıyla, merkez
ilçeler ile İstanbul Eminönü İlçesi kaldırılmış olduğundan, söz konusu
ilçelerde görev yapan seçim müdürleri ile seçmen kütük bürosu personelinin
durumunun açıklığa kavuşturulması ve ayrıca yeni kurulan ilçelerin ilçe
seçim kurullarının oluşturulmasından sonra bu ilçelerin seçmen kütük
bürolarına seçim müdürü ve yeterli sayıda personel atamasının yapılması,
8 - Yeni kurulan ilçeler
ile nüfusunda meydana gelen artış nedeniyle kurulacak veya azalma nedeniyle
kaldırılacak ilçe seçim kurullarının ve Yüksek Seçim Kurulunca kaldırılan
Eminönü İlçesi İlçe Seçim Kurulunun seçim ve sandık mühürleri hakkında
gerekli kararların alınması konusunda Yüksek Seçim Kurulunca Başkanlık
Makamına yetki verilmesi,
9 - Adana, Ankara, Bursa, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri
ve Konya Büyükşehir Belediyeleri ilçeler oluşturulmak suretiyle kurulmuş ve
Yüksek Seçim Kurulunca da söz konusu Büyükşehirlerde ilçe sayısınca ilçe
seçim kurulu yanında, ayrı ayrı seçmen kütük
büroları oluşturulmuştur.
Örneğin; Ankara Büyükşehir Belediyesi; Altındağ,
Çankaya, Mamak, Yenimahalle, Keçiören, Etimesgut,
Sincan ve Gölbaşı İlçelerinden oluşturulmuş ve bu ilçelerde 298 sayılı
Kanunun 28 inci maddesi gereğince kendi ilçe adlarıyla ilçe seçim
kurullarının yanında ayrı ayrı seçmen kütük büroları
kurularak, bu bürolara seçim müdürleri ve yeter sayıda büro personeli
ataması yapılmış iken, aynı konumda olan ve Şahinbey ile Şehitkamil
ilçelerinin kurulmasıyla oluşturulan Gaziantep Büyükşehrinde,
Şahinbey ve Şehitkamil olmak üzere iki ayrı ilçe seçim kurulu kurulmasına
rağmen, iki ayrı seçmen kütük bürosunun kurulması gerekirken, ilçe
kurulmaksızın ilk kademe belediyelerinden oluşan Büyükşehirlerde olduğu
gibi merkez ilçe seçmen kütük bürosuna benzer, Şehitkamil ve Şahinbey
İlçelerinin seçim işlerini yürüten tek bir seçmen kütük bürosu kurulmuş ve
bir müdür ile yeter sayıda personel ataması yapılmıştır.
Bu nedenle; Büyükşehir kapsamında olan Gaziantep İl’inin
durumunun yeniden ele alınarak, Şahinbey ve Şehitkamil İlçelerinde kendi
adlarıyla ve diğer büyükşehir il merkezlerindekiuygulamayaparalellikgösterecekşekildeilçesayısıncabirerseçmenkütük bürosunun
kurularak, oluşturulacak bu bürolara ayrı ayrı seçim
müdürü ve yeter sayıda büro personeli ataması yapılmasının
değerlendirilmesi gerektiği,”,
şeklinde görüş
bildirilmiştir.
Komisyon raporunda da belirtildiği üzere; 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 10
uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; son nüfus sayımına göre nüfusu 200.000’i
aşan ilçelerde, köy ve mahalle sınırları (seçim bölgeleri) esas alınarak ve
mümkün olduğu nispette nüfus sayılarındaki eşitlik gözetilerek, birden
fazla ilçe seçim kurulu teşkil edileceği, hükmü öngörülmüştür.
Aynı Kanunun;
10 uncu maddesinde; “… her ilçede bir ilçe seçim kurulu … bulunur.”,
18 inci maddesinde; “İlçe seçim kurulu, iki yılda
bir Ocak ayının son haftasında, bir başkan ile altı asıl ve altı yedek
üyeden kurulur ve iki yıl süre ile görev yapar. İlçedeki en kıdemli hakim kurulun başkanıdır…”,
28 inci maddesinde; “… her
ilçede “Seçmen Kütükleri Bürosu” kurulmuştur.”,
30 uncu maddesinin son fıkrasında; “İlçe seçmen
kütük büroları ve il seçim kurulları için öncelikle adliye ve hükümet
konaklarında yeterli nitelikte yer ayırmakla Cumhuriyet Başsavcıları ile
mülki amirler görevlidir.”,
hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 30 ve 181 inci maddelerinde de; seçmen
kütük bürolarının, ilçe seçim kurulu başkanı olan hakim
nezaretinde faaliyette bulunacağı belirtilmiştir.
Öte yandan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu
çerçevesinde Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemindeki nüfus sayımı sonuçları 31/12/2007 tarihi itibariyle Türkiye toplam nüfusu ile
tüm il ve ilçelere göre nüfus bilgileri Türkiye İstatistik Kurumunca
açıklanmış ve Kurulumuz Başkanlığına bildirilmiştir. Açıklanan nüfus
sonuçlarına göre; bazı ilçe nüfuslarının 200.000’i aştığı ve yukarıda sözü edilenmadde
hükmü gereğince birden fazla ilçe seçim kurulu oluşturulacak nüfusa
ulaştığı, yine bazı ilçe nüfuslarının 200.000’den aşağı düşerek eksilme
gösterdiği tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, komisyonca yürütülen çalışma sonrası düzenlenen 13/06/2008 tarih ve 2008/7
sayılı raporun Kurulumuzca uygun görüldüğüne ve komisyon raporunda
belirtilen konuların karar haline dönüştürülmesine ve karar gereğinin
yerine getirilmek üzere ilgili il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarınagönderilmesinekarar verilmesi gerekmektedir.
S O N U Ç: Açıklanan nedenlerle;
I - 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları
İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun yayımlanarak yürürlüğe girmesinden sonra, Türkiye İstatistik
Kurumundan temin edilen kesin nüfus sayım sonuçları, ilçelerin coğrafi konumları
ve mülki bütünlükleri göz önüne alınarak;
1 - Adana
İli;
a) Sarıçam İlçesinde bir (1) adet,
b)
Çukurova İlçesinde iki (2) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
2 - Ankara
İli;
a) Etimesgut
İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye
çıkartılmasına,
b) Keçiören İlçesinde mevcut üç (3)
ilçe seçim kurulu sayısının dört (4)’e çıkartılmasına,
c) Altındağ İlçesinde mevcut üç (3)
ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye düşürülmesine,
ç) Pursaklar
İlçesinde bir (1) adet ilçe seçim kurulu kurulmasına,
3 - Antalya
İli;
a) Aksu
İlçesinde bir (1) adet,
b) Döşemealtı İlçesinde bir (1) adet,
c) Kepez İlçesinde iki (2) adet,
ç) Konyaaltı
İlçesinde bir (1) adet,
d) Muratpaşa İlçesinde iki (2) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
4 - Bursa
İli Osmangazi İlçesinde mevcut üç (3) ilçe seçim kurulu sayısının dört
(4)’e çıkarılmasına,
5- Denizli
İli Merkez İlçesinde mevcut iki (2) ilçe seçim kurulu sayısının Üç (3)’e
çıkarılmasına,
6 - Diyarbakır
İli;
a) Bağlar İlçesinde iki (2) adet,
b) Kayapınar
İlçesinde bir (1) adet,
c) Sur İlçesinde bir (1) adet,
ç) Yenişehir İlçesinde bir (1) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
7 - Erzurum
İli;
a) Palandöken İlçesinde bir (1) adet,
b) Yakutiye İlçesinde bir (1) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
8 - Eskişehir
İli;
a) Odunpazarı
İlçesinde iki (2) adet,
b) Tepebaşı İlçesinde bir (1) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
9 - Gaziantep
İli Şehitkamil İlçesinde mevcut iki (2) ilçe seçim
kurulu sayısının üç (3)’e çıkartılmasına,
10 - Mersin
İli;
a) Akdeniz İlçesinde iki (2) adet,
b) Mezitli
İlçesinde bir (1) adet,
c) Toroslar
İlçesinde bir (1) adet,
ç) Yenişehir İlçesinde bir (1) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
11 - İstanbul
İli,
a) Avcılar İlçesinde mevcut bir (1)
ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
b) Bağcılar İlçesinde mevcut üç (3)
ilçe seçim kurulu sayısının dört (4)’e,
c) Pendik İlçesinde mevcut iki (2)
ilçe seçim kurulu sayısının üç (3)’e,
çıkartılmasına,
ç) Bakırköy İlçesinde mevcut iki (2)
ilçe seçim kurulu sayısının bir (1)’e,
d) Gaziosmanpaşa İlçesinde mevcut
dört (4) ilçe seçim kurulu sayısının üç (3)’e,
e) Kadıköy İlçesinde mevcut dört (4)
ilçe seçim kurulu sayısının üç (3)’e,
f) Büyükçekmece İlçesinde mevcut iki
(2) ilçe seçim kurulu sayısının bir (1)’e,
düşürülmesine,
g) Arnavutköy
İlçesinde bir (1) adet,
ğ) Ataşehir
İlçesinde iki (2) adet,
h) Başakşehir
İlçesinde bir (1) adet,
ı) Beylikdüzü İlçesinde bir (1) adet,
i) Çekmeköy İlçesinde bir (1) adet,
j) Esenyurt
İlçesinde iki (2) adet,
k) Sancaktepe
İlçesinde bir (1) adet,
l) Sultangazi
İlçesinde iki (2) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
12 - İzmir
İli,
a) Karşıyaka İlçesinde mevcut üç (3)
ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
b) Konak İlçesinde mevcut dört (4)
ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
düşürülmesine,
c) Bayraklı İlçesinde iki (2) adet,
ç) Karabağlar
İlçesinde iki (2) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
13 - Kocaeli
İli;
a) Başiskele
İlçesinde bir (1) adet,
b) Çayırova
İlçesinde bir (1) adet,
c) Darıca İlçesinde bir (1) adet,
ç) Dilovası
İlçesinde bir (1) adet,
d) İzmit İlçesinde iki (2) adet,
e) Kartepe
İlçesinde bir (1) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
14 - Malatya
İli Merkez İlçesinde mevcut üç (3) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye
düşürülmesine,
15 - Sakarya
İli;
a) Adapazarı İlçesinde bir (1) adet,
b) Arifiye
İlçesinde bir (1) adet,
c) Erenler İlçesinde bir (1) adet,
ç) Serdivan
İlçesinde bir (1) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
16 - Samsun
İli;
a) Atakum İlçesinde bir (1) adet,
b) Canik
İlçesinde bir (1) adet,
c) İlkadım
İlçesinde iki (2) adet,
ilçe
seçim kurulu kurulmasına,
17 - Zonguldak
İli Merkez İlçesinde mevcut iki (2) ilçe seçim kurulu sayısının bir (1)’e
düşürülmesine,
18 - Kırıkkale
İli Merkez İlçesinde mevcut iki (2) ilçe seçim kurulu sayısının bir (1)’e
düşürülmesine,
ve bu ilçelerde Kurulumuzun 19/01/2008 tarih ve 19 sayılı kararında ve
komisyon raporunda açıklanan esas ve ilkeler doğrultusunda ilçe seçim kurullarının
oluşturulmasına,
19 - Diğer ilçe seçim kurullarının
mevcut durumlarını koruduğuna ve nüfuslarının ilçe seçim kurulu sayılarının
arttırılmasını veya azaltılmasını gerektirecek ölçütte görülmediğine,
II - İl ve İlçe Seçim
Kurulları 25 Ocak 2008 tarihinden itibaren iki yıl süre ile görev yapmaları
esasına göre oluşturulmuş olduğundan, yeni kurulan ilçeler ile kaldırılan
ilçenin durumları da dikkate alınarak, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
bildirilen kesin nüfus sayımı sonuçlarına göre;
1 - Nüfuslarındaki artış
ve yeni ilçeler kurulması nedenleriyle yeni ilçe seçim kurulları
oluşturulması gereken ilçelerde halen görevde bulunan ilçe seçim
kurullarının görevlerini sürdürmesi gerektiğine ve bu kurulların
yapılarında bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığına,
ancak; nüfus artışı veya
yeni ilçelerin kurulması nedeniyle yeni oluşturulacak seçim kurullarına
başkanlık edecek hakimlerin, o yer adliyesinde görev yapan ve halen
görevlerini sürdüren seçim kurulu başkanları dışında kurullarda görev
almamış olan hakimler arasından 19/01/2008 tarih ve 19 sayılı kararımızda
belirtilen ilkeler göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenmesine,
2 - Nüfuslarında meydana
gelen azalma nedeniyle ilçe seçim kurulu sayısında eksilme yapılması
gereken ilçelerde, kuruluş sıralamasına göre en son numarayı alan ve en
kıdemsiz o yer hakimi tarafından oluşturulan ilçe
seçim kurulunun görevine son verilmesine,
III - Büyükşehir İl
sınırları içerisinde olup da bağımsız adli teşkilatı olan veya olmayan
İlçelerde meydana gelen nüfus artışından dolayı yeni oluşturulacak ilçe
seçim kurullarına ve 5747 sayılı Kanun ile yeni kurulan 43 yeni ilçede
oluşturulacak ilçe seçim kurullarına başkanlık edecek hakimlerin
ise, sadece nüfus artışına göre yeni ilçe seçim kurulları oluşturulacak
ilçeler ile yeni kurulan ilçelerin alfabetik listelerinin çıkartılarak,
Kurulumuzun 19/01/2008 tarihli ve 2008/19 sayılı kararının II/b. maddesinin
(a) ve (b) fıkralarında belirtilen açıklamalar ve örneklemeler çerçevesinde
belirlenmesine,
IV - 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması
ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yapılan idari
düzenlemeye göre;
1 - Daha önceden ilçe kurulmaksızın
sadece ilk kademe belediyesinden oluşan Antalya, Diyarbakır, Erzurum,
Eskişehir, İzmit, Mersin, Samsun ve Sakarya illerinin merkezlerinde bulunan
merkez ilçeler kaldırılarak yeni ilçeler kurulmuş ve ayrıca bu durum
İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 17/04/2008
tarihli yazı ekindeki idari yapıya ilişkin listede de gösterilmiş
olduğundan, adı geçen illerdeki merkez ilçe seçim kurullarının görevlerine
son verilerek, il merkezlerinde yeni kurulan ilçelerde, kendi adlarıyla
yeni ilçe seçim kurullarının oluşturulmasına,
2 - 5747 sayılı Kanundan önce oluşturulan merkez ilçe seçim kurulu başkanı
olan hakimlerde göz önüne alınarak, yeni kurulan ilçelerde kurulacak olan
ilçe seçim kurullarında görev yapacak hakimlerin (yargı çevresi aynı ise),
kıdem sırasına göre belirlenerek, yeni ilçe seçim kurulları oluşturulacak
ilçeler alfabetik sıralamaya tabi tutulmak suretiyle Kurulumuzun 19/01/2008
tarih ve 2008/19 sayılı kararının II/b. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen
açıklamalar ve örneklemeler çerçevesinde belirlenmesine,
V - Yeni ilçe
kurulması nedeniyle veya son nüfus sayısındaki artışa göre kurulmasına
karar verilen yeni ilçe seçim kurulları ile görevlerini sürdüren ilçe seçim
kurulları ve nüfusu azalan ilçelerde görevlerine devam eden ilçe seçim
kurullarının coğrafi görev alanlarının, seçim çevreleri, nüfus durumları
ile idari birimlerdeki bütünlük (hangi beldelerin, mahallelerin veya
köylerin hangi ilçe seçim kurulunun görev alanına gireceği konusunda)
gözetilmek suretiyle, ilçe seçim kurulu başkanları ile il seçim kurulu
başkanlıklarınca ortaklaşa belirlenmesine ve bu konuda düzenlenecek
tutanakların ve alınacak kararların birer örneğinin Kurulumuz Başkanlığına
gönderilmesine,
VI - 298 sayılı Kanunun
19. maddesinin birinci fıkrasında; “İlçe seçim kurulunun dört asıl ve dört
yedek üyesi siyasi partilerden alınır... İlçe seçim kurulu başkanı bu
kurulun yeniden kurulması için 18 inci maddede öngörülen sürenin başında
ilçede teşkilatı bulunan ve son Milletvekili Genel Seçiminde o ilçede en çok
oy almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve birer yedek üye adını iki
gün içinde bildirmelerini tebliğ eder.” hükmü yer aldığından;
1 - Yeni kurulan
ilçelerin, ilçe kurulmazdan önceki idari yapıları belde konumunda
olduğundan, yeni kurulan ilçelerin seçim kurullarının, bu yerlerin hangi
yerleşim birimlerinin birleşmesiyle ilçe oluşmuş ise, bu yerlerin ilçe
olmadan önceki yerleşim birimleri dikkate alınarak 22 Temmuz 2007tarihinde
yapılan milletvekili genel seçimindeki oyların partiler bazında birleştirilerek
yeni ilçelere ait parti oylarının belirlenmesine ve sonucuna göre 19. madde
gözetilerek, yeni kurulan ilçelerdeki ilçe seçim kurulu partili üyelerinin
buna göre belirlenmesine,
2 - Aynı ilçelerdeki
sandık kurullarının oluşumunda da, 298
sayılı Kanunun 20. maddesinin 2. fıkrasının gözetilerek aynı işlemin esas
alınmasına,
VII - Seçim kurullarının iki yıl
süreyle yeniden oluşturulmasına dair Kurulumuzun 19/01/2008 tarih ve
2008/19 sayılı kararında belirtilen ilkeler doğrultusunda, yeni kurulacak olan
her ilçe seçim kurulu için ayrı ayrı olmak üzere hakimlerin görevi devraldıklarına ilişkin oluşum
tutanakları ile yine ilçe seçim kurullarında görev alacak siyasi parti ve
memur üyelerin belirlenmesine ilişkin tutanakların ve yemin metinlerinin
düzenlenerek Kurulumuz Başkanlığına gönderilmesine,
VIII -Büyükşehir
statüsüne tabi olup da 5747 sayılı Kanunla yeni ilçelerin kurulmasıyla,
merkez ilçeler ile İstanbul Eminönü İlçesi kaldırılmış olduğundan, söz
konusu ilçelerde görev yapan seçim müdürleri ile seçmen kütük bürosu
personelinin naklen atanma işlemleri ve ayrıca yeni kurulan ilçelerde ilçe
seçim kurullarının oluşturulmasından sonra bu ilçelerde kurulacak seçmen
kütük bürolarına seçim müdürü ve yeter sayıda personel ataması yapılması
için Başkanlık Makamına yetki verilmesine,
IX -Yeni kurulan ilçeler
ile nüfusunda meydana gelen artış nedeniyle kurulacak veya azalma nedeniyle
kaldırılacak ilçe seçim kurullarının ve Yüksek Seçim Kurulunca kaldırılan
Eminönü İlçesi İlçe Seçim Kurulunun seçim ve sandık kurulu mühürleri ile
sair büro malzemeleri hakkında gerekli işlemlerin yapılmasının Başkanlık
Makamınca yürütülmesine,
X – Büyükşehir kapsamında
olan Gaziantep İl’inde mevcut merkez ilçe seçmen kütük bürosunun
kaldırılarak, Gaziantep Büyükşehir İl merkezinde bulunan Şahinbey ve
Şehitkamil İlçelerinde kendi adlarıyla ve diğer büyükşehir
il merkezlerindekiuygulamayaparalellikgösterecekşekildeilçesayısıncabirerseçmenkütük bürosunun
kurulmasına ve oluşturulacak bu bürolara ayrı ayrı
seçim müdürü ve yeter sayıda büro personeli ataması yapılması için
Başkanlık Makamına yetki verilmesine,
XI – Yeni kurulan
ilçelerdeki seçmen kütük bürolarının yer temininin 298 sayılı Kanunun 30
uncu maddesinin son fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı, Cumhuriyet Başsavcıları
ve Mülki İdare Amirlerince sağlanmasına,
XII - Karar örneğinin;
1 - Kurulumuz İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı
ile Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğüne,
2 - İlgili il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına,
3 - Siyasi parti genel başkanlıklarına,
4 - Seçmen kütük bürolarına yer temini için Adalet
Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına,
gönderilmesine,
XIII - Karar örneğinin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
14/06/2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
|
Başkanvekili
|
Üye
|
Üye
|
|
Muammer AYDIN
|
Ahmet BAŞPINAR
|
Hasan ERBİL
|
Necati SÖZ
|
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
|
Hüseyin EKEN
|
Bahadır DOĞUSOY
|
Ali EM
|
|
|
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
|
Kırdar ÖZSOYLU
|
Sadri BOZKURT
|
M. Zeki ÇELEBİOĞLU
|
|