MADDE 7 – (1) Soruşturma konusu ürün, ÇHC menşeli 9613.10.00.00.00 GTİP altında yer alan "tekrar doldurulamayan gazlı cep çakmakları", 9613.20.10.00.00 GTİP altında yer alan "ateşleme sistemi elektrikli olanlardan yalnız plastik gövdeli doldurulabilen gazlı cep çakmakları" ve 9613.90.00.00.11 GTİP altında yer alan "yalnız plastik gövde (gaz ihtiva etsin etmesin tamamen teçhiz edilmiş plastikten gaz haznesi)"dir. (2) Tekrar doldurulamayan gazlı cep çakmakları, plastik gövdeli, metal bir çarkın çakmak taşına sürtünmesi ile veya elektrikle ateşlenen ve gazı tükeninceye kadar kullanılıp atılan çakmaklardır. Bu tür çakmaklar çoğunlukla sigara boyunda ya da daha küçük boyda, gövdesi muhtelif renkte saydam ya da mat plastikten olabilmektedir. Söz konusu çakmaklar bu Tebliğde "tekrar doldurulamayan cep çakmakları" olarak anılacaktır. (3) Ateşleme sistemi elektrikli doldurulabilen gazlı cep çakmakları ise, bir manyeto vasıtasıyla elektrik üreterek ateşlenen, gazı tükenince sübap yoluyla gaz doldurularak tekrar kullanılabilen çakmaklardır. Bu tür çakmakların gövdesi plastikten veya metalden muhtelif şekil ve ebatlarda olabilmektedir. Metal gövdeli cep çakmakları nitelik ve nicelik itibariyle daha kıymetli eşya niteliği taşıdıklarından tüketici tercihleri açısından plastik gövdeli cep çakmaklarından belirgin bir şekilde ayrılmaktadır. Yerli üretimi bulunmayan metal gövdeli manyetolu cep çakmakları soruşturma kapsamı dışında tutulmuştur. Soruşturma kapsamındaki bu tür çakmaklar bu Tebliğde "doldurulabilen cep çakmakları" olarak anılacaktır. (4) Yalnız plastik gövde (gaz ihtiva etsin etmesin tamamen teçhiz edilmiş plastikten gaz haznesi), gazlı çakmakların imalatında kullanılan, doldurulabilen cep çakmakları için üzerinde gazın tahliyesine ait sübabı takılı, plastikten mamul gaz haznesidir. Söz konusu ürün bu Tebliğde "teçhiz edilmiş plastikten gaz haznesi" olarak anılacaktır. (5) Yerli üretim dalı tarafından imal edilen önleme konu cep çakmakları ile soruşturma konusu ülke menşeli cep çakmaklarının benzer ürün olduğu tespiti mevcut önleme esas soruşturmada (esas soruşturma) yapılmıştır. Bu soruşturmada ise gerek yerli üretim dalı tarafından gerekse soruşturma konusu ülkeden ithal edilen önleme konu cep çakmaklarının işlevsel özellikleri, fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer ürün olma durumunu ortadan kaldıracak yönde bir tespitte bulunulmamıştır. Bu durumda, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünler ile yerli üretim dalı tarafından imal edilen tekrar doldurulamayan cep çakmakları, doldurulabilen cep çakmakları ile teçhiz edilmiş gaz haznesinin benzer ürünler olduğu tespiti geçerliliğini korumuştur. (6) İlhan Birlik (çakmak imalatına dayalı bir şahıs şirketi), 2001/
6 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ ile ÇHC menşeli diğer eşyalar ile birlikte 9613.90.00.00.00 GTİP altında yer alan "çakmak aksam ve parçaları"na yönelik olarak başlatılan soruşturmanın aynı GTİP altında yer alan "teçhiz edilmiş plastikten gaz haznesi"ne yönelik önlem alınarak kapatıldığını, soruşturma açılan ürün ile önlem alınan ürünün aynı olmadığını iddia etmiştir. Ancak, bir soruşturma başlatıldıktan sonra soruşturma esnasında edinilen bilgilere göre gerekli görülmesi halinde önlem alınacak ürünün kapsamının daraltılması mümkündür. Nitekim, 2001/
6 sayılı Tebliğ ile başlatılan soruşturma esnasında, ateşleme sistemi ve dolu veya doluma hazır gaz tankı (gövde) olmak üzere iki ana parçadan oluşan çakmak aksam ve parçalarının ihmal edilebilir bir işçilik ile birleştirilebileceği ve mamûl ithal çakmak ile aynı kapsamda değerlendirilebileceğinden sadece tam teçhiz edilmiş plastikten dolu veya doluma hazır gaz tankına önlem alınması yeterli görülmüştür. (7) Aynı firma, "teçhiz edilmiş plastikten gaz haznesi" için gerçekleşen GTİP değişikliği nedeniyle söz konusu ürün için damping soruşturması yürütülmeden nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldığını iddia etmiştir. Ancak yürütülen soruşturmalar belirli ülke menşeli spesifik ürünlere yönelik olup, ürünlerin ait olduğu GTİP’ler sadece bilgi amaçlı verilmektedir. Nitekim, işbu tebliğe esas olan nihai gözden geçirme soruşturması ÇHC menşeli diğer eşyalar ile birlikte "teçhiz edilmiş plastikten gaz haznesi"ne yönelik olarak yürütülmüştür. (8) Aynı firma çakmak aksam ve parçalarının montajı yoluyla çakmak imalatının ihmal edilebilir bir işçilikle gerçekleşmediğini, önemli ölçüde katma değer yaratıldığını iddia etmiştir. Ancak, yürütülen esas soruşturmada olduğu gibi bu soruşturmada da teçhiz edilmiş gaz haznesi ile üst parçalarının birleştirilmesinin, mevcut bilgiler ışığında, nihai çakmak üretimi içerisinde ihmal edilebilir bir işçilikle gerçekleştirilebileceği değerlendirmesi korunmuştur.
ÜÇÜNCÜ KISIM Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
MADDE 8 – (1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir. a) Fiyat karşılaştırması ve damping marjı Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü gereğince, yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla gösterge niteliği taşıyan ve 2006 yılı verilerine dayanan damping marjı hesabı yapılmıştır. Buna göre eldeki en iyi veriler kullanılarak bir normal değer oluşturulmuş; Türkiye’ye ihraç fiyatı ise her iki çakmak tipi için ÇHC Gümrük İdaresince yetkilendirilen "Goodwill China Business Information Limited" isimli firmadan FOB değer olarak temin edilmiştir. Teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerinin ihraç fiyatı için ise, önleme konu ülkeden yapılan ithalata ilişkin faturalarda yer alan en düşük ihraç fiyatlı işlem esas alınmıştır. CIF değere ulaşabilmek için FOB değere sigorta ve navlun masrafları eklenmiştir. Söz konusu değerlerin fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir. Buna göre 2006 yılı için yapılan hesaplamanın söz konusu ürünlerin ithalatında, "tekrar doldurulamayan cep çakmakları" için %169, "doldurulabilen cep çakmakları" için %72, "teçhiz edilmiş plastikten gaz hazneleri" için %75 oranında damping marjına işaret ettiği değerlendirilmiştir. İlhan Birlik, teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerinin fiyatlarının boyutlarına göre önemli ölçüde farklılık gösterdiğini iddia etmiştir. Söz konusu firmanın talebi üzerine firmanın önerdiği ihraç fiyatı alınarak yapılan hesaplamanın da dampingin varlığına işaret ettiği belirlenmiştir. b) Önleme tabi ülkenin dünya pazarındaki durumu ÇHC’nin önleme tabi ürünlerde dünya ihraç pazarındaki durumu gözden geçirme dönemi olan 2003-2006 yılları için değerlendirilmiştir. Buna göre, Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC- International Trade Center) verilerine göre söz konusu ülke 2003’te 8,5 bin ton ve 104 milyon ABD Doları ile dünya toplam tekrar doldurulamayan cep çakmakları ihracatının tutar bazında %20,5’ini, 2004 yılında 8,6 bin ton ve 99,2 milyon ABD Doları ile tutar bazında %22,2’sini, 2005 yılında 11,6 bin ton ve 134 milyon ABD Doları ile tutar bazında %26,8, miktar bazında ise %20’sini, 2006 yılında 9,7 bin ton ve 113 milyon ABD Doları ile tutar bazında %23’ünü, miktar bazında ise %20,7’sini oluşturarak tutar bazında ikinci sırada yer almaktadır. Doldurulabilen cep çakmaklarına karşı yürürlükte bulunan önlem yalnız ateşleme sistemi elektrikli olanlarına yöneliktir. Söz konusu kaynakta ateşleme sistemlerine göre bir ayrıma gidilmemesine karşın ihracat verileri büyük ölçüde gösterge niteliği taşıdığından değerlendirmeye alınmıştır. Buna göre önleme konu ülke 2003 yılında 5,2 bin ton ve 149,4 milyon ABD Doları ile dünya toplam doldurulabilir cep çakmakları ihracatının tutar bazında %52,9’unu, 2004 yılında 174,2 milyon ABD Doları ile tutar bazında %53,7’sini, 2005 yılında 15,5 bin ton ve 222,3 milyon ABD Doları ile tutar bazında %62’sini, 2006 yılında ise 281,4 milyon ABD Doları ile tutar bazında %62,7’sini oluşturarak açık farkla birinci sırada yer almaktadır. Benzer şekilde yürürlükte bulunan önlem cep çakmaklarının aksam ve parçalarından yalnız teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerini kapsamaktadır. Dünya gümrük kodlama sisteminde söz konusu gaz haznesi için ayrı bir kod belirlenmediğinden ITC verilerinde cep çakmakları aksam ve parçaları için toplam ihracat rakamları verilmiş olmasına karşın gösterge niteliği taşıdığından değerlendirmeye alınmıştır. Buna göre, önleme konu ülke 2003 yılında toplam aksam ve parça ihracatının tutar bazında %12,7’sini, 2004 yılında %12,8’ini, 2005 yılında %19,9’unu, miktar bazında ise %14’ünü, son olarak 2006 yılında tutar olarak %20,5’ini, miktar olarak ise %47,2’sini oluşturarak yine ilk sırada yer almıştır. c) Önleme tabi ülkenin belirli ülke pazarlarındaki durumu Önleme tabi ülkenin ihraç pazarlarını iki çakmak tipi ile aksam ve parçalar için farklı ülkeler oluşturmaktadır. ITC verilerine göre 2003-2006 yıllarını kapsayan dönemde ÇHC’nin tekrar doldurulamayan cep çakmakları ihracatının en büyük payını Hong Kong oluşturmuştur. Hong Kong’un yüksek miktarda ithalatı karşılayacak iç piyasa talebi olmadığı göz önüne alındığında, söz konusu ülkenin ithalatının yeniden ihraç amacıyla yapıldığı değerlendirilmiş olup, ülkenin payı ilgili dönemde %25’ten %17’ye gerilemiştir. Daha sonra ise Japonya, Endonezya ve Rusya Federasyonu gelmektedir. Söz konusu ülkelerin payları ise ilgili dönemde %7 ile %10 arasında değişmektedir. Yine aynı kaynağa göre, önlem konusu ülkenin ilgili dönemde ortalama ihraç fiyatları ile söz konusu ülkelere yaptığı ihracatta oluşan birim fiyatlara bakıldığında, ÇHC’nin ilgili dönemde tekrar doldurulamayan cep çakmakları ortalama ihraç fiyatı 2003 yılında 12,8 ABD Doları/Kg seviyesinde seyrederken 2004-2006 yılları arasında 11,6 ABD Doları/Kg seviyesinde gerçekleşmiş olup, tüm büyük ihraç pazarlarında oluşan ortalama birim fiyatlar da söz konusu yıllar için aynı seviyelerde seyretmiştir. Doldurulabilen cep çakmakları ihracatında önleme konu ülkenin en büyük ihraç pazarlarını AB, Japonya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) oluşturmakta olup, BAE dışında söz konusu ülkelerin önleme konu ülkenin toplam ihracatı içerisindeki payının azaldığı, BAE’nin payının ise gözden geçirme döneminde arttığı belirlenmiştir. Bu durum, ÇHC’nin ABD ve AB gibi ülkelere ihracatını azalttığını, onun yerine BAE gibi üçüncü ülkelere yöneldiğini göstermekte olup, BEA’nin de Hong Kong gibi iç piyasa talebi yüksek olmayan bir ülke olduğu göz önüne alındığında yapılan ithalatın tekrar ihraç amaçlı gerçekleştiği, bunun ise önleme konu ülkenin üçüncü ülkelere yönlendirebileceği fazla ihracat kapasitesinin bulunduğuna işaret ettiği anlaşılmaktadır. Benzer şekilde ÇHC’nin doldurulabilen cep çakmakları ihracatında oluşan ortalama birim fiyatlar ile en büyük ihraç pazarlarında oluşan fiyatlar karşılaştırılmıştır. Buna göre 2003 yılında ÇHC ortalama ihraç fiyatı 28,5 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşirken, 2004 yılında 0,11 ABD Doları/Adet, 2005 ve 2006 yılında 0,12 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşmiştir. Buna karşın söz konusu ülkenin AB’de oluşan ihraç fiyatları ortalama fiyatların kısmen altında seyretmiş, Japonya ve ABD’ye yapılan ihracatta oluşan fiyatlar ise ortalama fiyatların üzerinde kalmış, BAE’ye yapılan ihracatta oluşan fiyatlar ise ortalama fiyatlarla aynı seviyedeyken 2004 yılından itibaren diğer ülkelere göre oldukça düşük seyretmiştir. Öte yandan AB, 1991 yılında ÇHC menşeli taşlı tekrar doldurulamayan cep çakmaklarına yönelik %16,9 oranında dampinge karşı önlem uygulamaya başlamış, daha sonra 1995 yılında söz konusu CIF bedel vergiyi 0,065 ECU/Adet spesifik vergiye dönüştürmüştür. 1999 yılında ise aynı ülke menşeli belirli doldurulabilen cep çakmaklarına yönelik 0,15 ECU/Adet dampinge karşı vergiyi yürürlüğe koymuştur. 2001 yılında söz konusu vergilerin nihai gözden geçirme soruşturması ile süreleri uzatılmış; en son 2007 yılında söz konusu ürünlere karşı tamamlanan nihai gözden geçirme soruşturmasıyla taşlı tekrar doldurulamayan cep çakmaklarına karşı önlem 0,065 EUR/Adet, taşlı doldurulabilen cep çakmaklarına karşı ise 0,15 EUR/Adet dampinge karşı verginin yürürlükte kalmasına karar verilmiştir. Ayrıca Avrupa Komisyonu’nun 10/12/2007 tarihli nihai gözden geçirme soruşturması kapanış tebliğinde ÇHC’li ihracatçıların ABD piyasasında pazar kaybetmelerinin sonucu olarak düşük fiyatlarla AB pazarına yönelmelerinin muhtemel olduğu belirtilmiştir. Bu veriler doğrultusunda AB’nin söz konusu ülkeye karşı önlemin devamına karar vermesi, ÇHC’nin Türkiye gibi üçüncü ülke pazarlarına dampingli ihracat yapmaya devam edeceğine veya yeniden dampingli ihracat yapacağına işaret etmektedir. Önleme konu diğer bir ürün olan teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerinin ihracat verileri için yine yukarıda değinildiği gibi mevcut tüm çakmak aksam ve parça ihracat verileri değerlendirmiştir. Buna göre, söz konusu üründe ÇHC’nin en büyük ihraç pazarlarını Vietnam, Tayland ve Hong Kong oluşturmaktadır. Vietnam’ın payı 2003 yılında %30 iken azalarak 2006 yılında %28; Tayland’ın payı ise artarak 2003 yılında %9 iken 2006 yılında %19 olarak gerçekleşmiştir. Hong Kong’un payı 2003 yılında %17 iken benzer şekilde düşerek 2006 yılında %9 olarak gerçekleşmiştir. AB ülkelerine bakıldığında ise 2003 yılında payları %2 iken artarak 2006 yılında %5’e çıkmıştır. İlhan Birlik, önlemin teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerine yönelik olmasına rağmen ihracat istatistiklerinin değerlendirilmesinde tüm aksam ve parçalara ait verilerin kullanılmasının uygun olmadığını belirtmiştir. Ancak, ihracatçı firmalardan işbirliği sağlanmadığından eldeki en iyi veriler çerçevesinde söz konusu ihracat istatistiklerinin teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerinin ihracatına yönelik gösterge niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. ç) Önleme tabi ülkede üretim kapasitesinin durumu ve fiyatlara etkisi Önleme tabi ülkede sektörün durumu, dampingli ihracat üzerine muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla incelenmiştir. İnternet üzerinden yapılan araştırmada önleme konu ülkede çakmak üretimi üzerine yoğunlaşan bir sanayi bölgesinin mevcut olduğu; söz konusu bölgede yerleşik önemli sayıda çakmak üreticisinin bulunduğu bilgisine ulaşılmıştır. Öte yandan, Avrupa Komisyonunun yukarıda belirtilen nihai gözden geçirme soruşturmasının kapanış tebliğinde ÇHC’de yerleşik çakmak üreticilerinin toplam kapasitelerinin yıllık 3,9 milyar adet civarında olduğu, bir firmanın internet sitesinden alınan bilgiye göre söz konusu firmanın yıllık çakmak üretiminin 700 milyon adet olduğu, ancak bunların tip bazında ayrılmadığı belirtilmiştir. Benzer şeklide yapılan araştırmada ÇHC’de yerleşik bazı çakmak üreticisi firmaların internet sitelerinde değişik çakmak tipleri için yıllık üretim miktarlarının 350 milyon adet seviyesinde olduğu ve 100 değişik çakmak modelinde yüksek kapasitede üretim gerçekleştirilebildiği belirtilmiş olup, benzer üretim kapasitesine sahip birçok firmanın var olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, birçok üretici firmanın ihracata dayalı üretim yaptığı ve düşük fiyata dayalı rekabet stratejisi izlediği belirlenmiştir. Bu durum, önleme konu ülkenin toplam ihracatında en büyük ihraç pazarlarının payının azalmasıyla söz konusu ülkede kapasite fazlasına neden olacağı, bunun ise ihraç fiyatlarına yansıyarak söz konusu ülkenin önleme konu ürünleri üçüncü ülke pazarlarına dampingli fiyatlarla yönlendirebileceğine işaret ettiği belirlenmiştir. d) Önleme tabi ülkenin Türkiye pazarındaki durumu ITC verilerine göre Türkiye’nin önleme konu ülkenin tekrar doldurulamayan cep çakmakları ihracatındaki payı ilgili dönemde %0,1 - 0,2 seviyesinde kalmış, gerçekleşen ihraç fiyatları ise en büyük ihraç pazarlarına göre aynı seviyede oluştuğu tespit edilmiştir. Doldurulabilen cep çakmaklarında ise Türkiye’nin payı miktar bazında 2003 yılında %0,6 iken 2004 ve 2005 yıllarında %0,3’e gerilemiş, 2006 yılında ise %0,5 olarak gerçekleşmiştir. Ortalama ihraç fiyatlarına bakıldığında, ÇHC’nin Türkiye’ye yaptığı ihracatta oluşan ortalama birim fiyatlarının dünya ortalamasının üzerinde olduğu; yine AB ve BAE’ye yaptığı ihracatta oluşan ortalama birim fiyatlara göre yüksek kaldığı; ancak Japonya ve ABD’ye yaptığı ihracatta oluşan ortalama birim fiyatlarının altında kaldığı görülmüştür. Aksam parça ihracatında ise ilgili dönemde Türkiye’nin payı 2003 yılında %0,3 iken 2004 yılında Türkiye’ye ihracat gerçekleşmemiş, 2005 yılında tekrar %0,3, 2006’da ise %0,5 olarak gerçekleşmiş, ihraç fiyatları diğer ülkelere yapılan ihracatta oluşan fiyatlar ile karşılaştırıldığında benzer seviyelerde olduğu gözlemlenmiştir. e) Talebi etkileyen unsurlar Yerli üretim dalında yapılan incelemeler sonucu üreticinin yeterli deneyim ve üretim teknolojisine sahip olduğu; yerli üretim dalının oluşturan firmanın esas soruşturmada belirlendiği üzere çeşitli tipte Tokai marka cep çakmakları ürettiği doğrulanmıştır. Bununla birlikte, yukarıda da değinildiği üzere ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların satış/pazarlama stratejilerinde düşük fiyatın ve çeşitliliğin ön plana çıktığı anlaşılmaktadır. Buna paralel olarak söz konusu sektörde faaliyet gösteren ithalatçılardan alınan bilgilere göre talebi etkileyen en önemli unsurun düşük fiyat ve çeşitlilik olduğu bilgisi desteklenmiş, pazar payını artırmak isteyen ihracatçılar için fiyata dayalı rekabetin temel strateji olduğu belirlenmiştir. İlhan Birlik, yerli üretim dalının uzun süreden beri aynı tipte ve renkte çakmak üretimi yaptığını, ithal edilen muhtelif ebatta ve renkte çakmak tasarımları ile tüketici talebinin daha iyi karşıladığını iddia etmiştir. Ancak, yürürlükte bulunan önlemin amacı yerli üreticinin ürettiği çakmaklar dışındaki çakmakların Türkiye piyasasına girişini engellemek değil, dampingli fiyatların neden olduğu haksız rekabeti ortadan kaldırmak olup, hiçbir ülkeden çakmak ithalatı yapmanın önünde bir engel bulunmamaktadır. f) Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı Esas soruşturma esnasında tespit edilen damping marjı, ihracatçı firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel fiyat politikalarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından soruşturmada dikkate alınmıştır. Esas soruşturma sırasında söz konusu üretici/ihracatçı firmalar için damping marjı tekrar doldurulamayan cep çakmakları için CIF değerin %171’i oranında, ateşleme sistemi elektrikli doldurulabilen cep çakmakları için CIF değerin %173’ü oranında, teçhiz edilmiş gaz haznesi için ise yine CIF değerin %171’i oranında tespit edilmiştir. g) Genel değerlendirme Yapılan incelemede, gösterge niteliği taşıyan damping marjı hesabının ÇHC’nin Türkiye’ye ihracatında oluşan fiyatların halen önemli ölçüde dampingli olduğuna işaret ettiği; uluslararası pazarlarda büyük paya sahip olan önleme konu ülkenin bu payını koruduğu ve gözden geçirme döneminde tekrar doldurulamayan cep çakmakları pazarının %40’ına sahip olan AB ülkelerinden sonra dünya ihracat pazarının beşte birine hakim olduğu; ÇHC’nin yaptığı söz konusu ürünün ihracatında en büyük paya sahip olan ülkelerin toplam ihracatı içerisindeki paylarının azaldığı; doldurulabilen cep çakmaklarında ise önleme konu ülkenin dünya ihraç pazarının üçte ikisine hakim olarak açık farkla birinci sırada yer aldığı, burada da benzer şekilde en büyük ihraç pazarlarının toplam ihracatı içerisindeki paylarının azaldığı; bunun sonucunda ÇHC’nin ihracat kapasitesinde ortaya çıkan fazlayı üçüncü ülke pazarlarına dampingli fiyatlarla yönlendirmesinin muhtemel olduğu; çakmakların aksam ve parçalarında ise önleme konu ülkenin yine ihracatçılar arasında birinci sırada yer aldığı belirlenmiştir. Ayrıca AB gibi büyük bir piyasanın belirli cep çakmaklarında uzun süredir ÇHC’ye yönelik dampinge karşı önlem uygulaması ve bu önlemleri en son 2007 yılında tekrar uzatması söz konusu ülkenin dampingli fiyatlarla ihracat yapmaya devam edebileceğine işaret etmektedir. Bu bilgiler ışığında, önlemlerin yürürlükten kalkması durumunda ÇHC’nin Türkiye piyasasına dampingli fiyatlarla ihracat yapmaya devam etmesinin muhtemel olduğu anlaşılmaktadır.
DÖRDÜNCÜ KISIM Zararın Devam Etmesi veya Yeniden Meydana Gelmesi ihtimali
MADDE 9 – (1) Önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zarara etki edebilecek muhtemel gelişmeler incelenmiştir. Bu çerçevede, ithalatın miktarı ve muhtemel gelişimi, fiyatlarının gelişimi, fiyat baskısı ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelenmiştir. İthalat verileri gözden geçirme dönemini de kapsayan 2003–2007 yılları için incelenmiştir.
BİRİNCİ BÖLÜM Önlem Konusu İthalatın Gelişimi
Maddelerin genel ithalatı, önlem konusu ülkeden ithalatı ve genel ithalat içindeki payı MADDE 10 – (1) TÜİK verilerine göre tekrar doldurulamayan cep çakmaklarında 2003’te 7,3 milyon adet olan toplam ithalat, 2004 yılında 5,7 milyon adete gerilemiş, 2005 yılında önemli ölçüde artmaya başlayarak 16,2 milyon adete, 2006’da 26,9 milyon adete çıkmış, 2007 yılında ise kısmen gerileyerek 14 milyon olarak gerçekleşmiştir. ÇHC’nin toplam ithalat içerisindeki payı ise incelenen dönem boyunca önlemin de etkisiyle ihmal edilebilir bir seviyede gerçekleşmiştir. Bu bağlamda diğer ülkeler incelendiğinde 2003 yılında ithalatın büyük ölçüde Hollanda, Endonezya ve Malezya’dan yapıldığı; 2004 yılında Hollanda’nın payının %80’e çıktığı; 2005-2006 döneminde ise söz konusu ülkenin payı düşerken Vietnam’ın payının arttığı; ancak 2007 yılında Hollanda’nın payını tekrar %68’e çıkarttığı gözlemlenmiştir. (2) Ayrıca, Avrupa Komisyonu’nun 10/12/2007 tarihli nihai gözden geçirme soruşturması kapanış tebliğinde OLAF’ın (European Anti-Fraud Office) tekrar doldurulamayan cep çakmakları için yürüttüğü önlemlerin etkisiz kılınmasına ilişkin soruşturma kapsamında ÇHC menşeli söz konusu ürüne karşı yürürlükte bulunan önlemi etkisiz kılmak amacıyla Malezya ve Endonezya üzerinden ihraç edildiğine ilişkin tespitleri olduğu belirtilmiştir. (3) Ateşleme sistemi elektrikli doldurulabilen gazlı cep çakmaklarının ithalat verilerine bakıldığında, 2003 yılında 18,7 milyon adet olan toplam ithalatın, 2004 yılında 6,3 milyon adete indiği, 2005 yılında tekrar artarak 14,3 milyon adete ulaştığı, 2006 yılında düşerek 9,3 milyon adete gerilediği, 2007 yılında ise gerilemeye devam ederek 5,5 milyon adet olarak gerçekleştiği görülmüştür. ÇHC’nin toplam ithalat içerisindeki payı ise 2003 yılında %9 iken 2004 yılından sonra önemli ölçüde artarak 2004-2006 döneminde sırasıyla %41, %71, %86 olarak gerçekleşmiş, 2007 yılında ise düşerek %53 seviyesine gerilemiştir. Doldurulabilen cep çakmaklarının diğer ülkelerden ithalatı ise buna paralel olarak azalmış, 2007 yılında artış göstermiştir. 2003 yılında Endonezya ve Malezya’dan yapılan ithalat toplam ithalatın %88’ini oluştururken, 2004-2006 yıllarında Endonezya’nın payı önemli ölçüde azalırken Malezya’nın payı artış göstermiş, söz konusu yıllarda ÇHC ve Malezya ateşleme sistemi elektrikli doldurulabilir cep çakmakları ithalatının tamamını karşılamıştır. 2007 yılında ise Malezya’nın payı gerilerken İspanya’nın payı önemli ölçüde artarak %34’e çıkmıştır. (4) Teçhiz edilmiş plastikten gaz haznelerinin ithalatı ise incelenen dönem içerisinde yalnız 2003, 2004 ve 2007 yıllarında gerçekleştiği, söz konusu yıllarda ÇHC’den herhangi bir ithalatın yapılmadığı tespit edilmiş; ayrıca tüm ülkelerden yapılan ithalatın sürekli düşme eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Buna göre, toplam ithalat 2003 yılında 18,8 ton olarak gerçekleşirken, 2004 yılında 162 kg’a, 2007 yılında ise 17 Kg’a kadar gerilemiştir. 2003 yılında söz konusu ürünün ithalatının %99’u, 2004 yılında ise tamamı Malezya’dan gerçekleşmiştir. 2007 yılında ise Malezya’dan yapılan ithalat tamamen kesilmiş, onun yerine toplam ithalatın %59’u Almanya’dan, %41’i İtalya’dan gerçekleşmiştir. Bu durum ÇHC’ye yönelik verginin etkili olduğuna işaret etmektedir. Önleme konu ithalatın fiyatlarının gelişimi