Adıyaman Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği

Resmî Gazete Adıyaman Üniversitesinden: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Adıyaman Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlarla ilgili esasları düzenlemektir. (2) Bu Yönetmelik; Adıyaman Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretime ilişkin hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Üniversite: Adıyaman Üniversitesini, b) Senato: Üniversite Senatosunu, c) Enstitü: Üniversiteye bağlı enstitüleri, ç) Rektör: Üniversite Rektörünü, d) Müdür: İlgili Enstitü Müdürünü, e) Enstitü Kurulu: Enstitü müdürü başkanlığında, enstitü müdür yardımcıları ve enstitü anabilim ve anasanat dalı başkanlarından oluşan kurulu, f) Enstitü Yönetim Kurulu: Enstitü müdürünün başkanlığında, müdür yardımcıları ve müdür tarafından gösterilecek altı aday arasından ilgili enstitü kurulunca üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden oluşan kurulu, g) Anabilim dalı/anasanat dalı: Lisansüstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilat ve İşleyiş Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde enstitüler için tanımlanan ilgili fakültelerin bölümlerini, ğ) Bilim dalı: Anabilim veya anasanat dalı içinde eğitim-öğretim, araştırma ve uygulama yapan birimi, h) Program: Enstitü anabilim dallarında yürütülen lisansüstü eğitim-öğretimi programını, ı) Öğrenci: Lisansüstü eğitim-öğretim için kayıt yaptırmış olan yüksek lisans ve doktora öğrencilerini, i) Danışman: Öğrenciye akademik çalışmalarda rehberlik yapmak üzere görevlendirilen öğretim elemanını, j) ALES: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavını, k) KPDS: Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını, l) ÜDS: Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavını, m) Eşdeğer yabancı dil sınavları: Üniversitelerarası Kurulca KPDS veya ÜDS’ye eşdeğer kabul edilen sınavları, n) YÖK: Yükseköğretim Kurulunu ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Lisansüstü Eğitim–Öğretime İlişkin Genel Esaslar dönemleri MADDE 4 – (1) Eğitim-öğretim programları yarıyıl esasına göre düzenlenir. Güz ve bahar yarıyıllarına ek olarak Senato kararı ile yaz dönemi programı da açılabilir. Eğitim-öğretime başlama ve bitirme tarihleri akademik takvimle belirlenir. programların kapsamı MADDE 5 – (1) Lisansüstü eğitim;bir lisans diplomasına dayalı yüksek lisans ve lisans veya yüksek lisans diplomasına dayalı doktora ile sanatta yeterlik çalışmasından ve bunların gerektirdiği eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama faaliyetlerinden oluşur. Yüksek lisans programları tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu programların yürütüleceği ana bilim dalları ile yürütülmesine ilişkin esaslar, ilgili enstitü kurulunun ve enstitü müdürünün önerisi üzerine Senato tarafından belirlenir. (2) Sanatta yeterlik çalışması; özgün bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan bir lisansüstü eğitim programıdır. Sanatta yeterlik çalışmasına, lisans ve yüksek lisans başarı düzeyleri değerlendirilerek öğrenci kabul edilir. Bu programlara kabul ve giriş sınavlarına ilişkin esaslar Senato tarafından belirlenir. programların açılması MADDE 6 – (1) Lisansüstü programlardan; yüksek lisans programı ilgili enstitüye bağlı anabilim dalı başkanlığının görüşü, enstitü kurulunun önerisi ve Senatonun kararı, doktora programı ise enstitüye bağlı anabilim dalı başkanlığının görüşü, enstitü kurulunun ve Senatonun önerisi üzerine YÖK kararı ile açılır. Öğrenci kabulü MADDE 7 – (1) Lisansüstü-eğitim programlarına alınacak öğrenci sayıları, başvuru koşulları ve diğer hususlar; ilgili anabilim dallarının önerisi, enstitü kurulu kararı ile belirlenerek, eğitim-öğretim döneminin başlama tarihinden en az bir ay önce Senatoda görüşüldükten sonra Rektörlük tarafından ilan edilir. İlanda belirtilen şartlara uymayan adayların başvuruları kabul edilmez. Adaylarda aranan koşullar ve değerlendirme MADDE 8 – (1) Yüksek lisans programlarına ilişkin esaslar şunlardır: a) Güzel sanatlar alanları dışındaki alanlarda yüksek lisans programlarına başvurabilmek için adayların; 1) Eğitim dalı yönünden ilgili anabilim dalınca uygun görülecek bir lisans diplomasına sahip olmaları, 2) Lisans mezuniyet not ortalamasının tam notun en az %60'ı olması; 3) Başvurduğu programın puan türünden en az 60 ALES puanına veya YÖK tarafından ALES ile eşdeğerliği kabul edilen ulusal veya uluslar arası sınavlar için belirlenen standart puana sahip olmaları, 4) KPDS veya ÜDS’den en az 40 puana veya Üniversitelerarası Kurul tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslar arası yabancı dil sınavları için belirlenen standart puana sahip olmaları gerekir. b) Yüksek lisans başvurusu kabul edilen adayların kayıtlarının yapılabilmesi için; ALES puanının %60'ı, yabancı dil puanının %20'si ile lisans not ortalamasının %10'u ve mülakatın %10’unun toplamına göre adayların sıralaması yapılır. Kontenjan sayısınca öğrenci kabul edilir. Eşitlik durumunda ALES ve yabancı dil puanı toplamı yüksek olanlara öncelik verilir. c) Sporla ilgili alanlarda yüksek lisans programlarına başvuran adayların kendi dallarındaki başarı değerlendirilmesinde; ALES puanının %60’ı, yabancı dil puanının %10’u, lisans not ortalamasının %10 ile mülakat notunun %20’sinin toplamına göre adaylar sıralanır, eşitlik durumunda ALES ve yabancı dil puanı toplamı yüksek olanlara öncelik verilir. ç) Güzel sanatlar alanlarında yüksek lisans programlarına başvurabilmek için adayların; 1) Eğitim dalı yönünden ilgili anabilim dalınca uygun görülecek bir lisans diplomasına sahip olmaları, 2) Lisans mezuniyet not ortalamasının tam notun en az %60 olması, 3) Belirli bir taban puan aranmadan KPDS, ÜDS veya Üniversitelerarası Kurul tarafından eşdeğerliği kabul edilen ulusal veya uluslar arası yabancı dil sınavlarından birine girmiş olmaları, 4) Yüksek lisans programına başvurusu kabul edilmiş olan adayların, ilgili anabilim dalı/anasanat dalı tarafından yapılacak olan mesleki birikimi ölçme ve değerlendirme sınavına girmeleri gerekir. d) Güzel sanatlar alanlarında yüksek lisans programlarına başvurusu kabul edilen adayların sıralaması; yabancı dil puanının %30’u, lisans not ortalamasının %10’u, mesleki birikimi ölçme ve değerlendirme sınavı puanının %60’ının toplamına göre yapılır. Eşitlik durumunda yabancı dil puanı yüksek olanlara öncelik verilir. (2) Doktora programına ilişkin esaslar şunlardır: a) Doktora programına başvurabilmek için adayların; 1) Eğitim dalı yönünden ilgili anabilim dalınca uygun görülecek yüksek lisans diplomasına sahip olmaları, 2) Lisans mezuniyet not ortalamasının tam notun en az %60’ı ve yüksek lisans mezuniyet not ortalamasının tam notun en az %75'i olması, 3) Başvurdukları programın puan türünden en az 70 ALES puanı veya YÖK tarafından ALES ile eşdeğerliği kabul edilen ulusal veya uluslararası sınavlar için belirlenen standart puana sahip olmaları, 4) KPDS veya ÜDS’den en az 55 puan almış olmaları veya Üniversitelerarası Kurul tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslar arası yabancı dil sınavları için belirlenen standart puana sahip olmaları, 5) Eğitim dalı yönünden ilgili anabilim dalınca uygun görülecek lisans diplomasına sahip adayların doktora programına doğrudan başvurabilmeleri için en az 85 ALES puanına veya YÖK tarafından ALES ile eşdeğerliği kabul edilen uluslar arası sınavlar için belirlenen standart puana sahip olmaları, 6) Lisans diplomasıyla doktora programına doğrudan başvuran adayların, KPDS veya ÜDS sınav puanlarının en az 60 olması veya Üniversitelerarası Kurul tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslar arası yabancı dil sınavları için belirtilen standart puana sahip olmaları, 7) Lisans not ortalamasının 100 üzerinden en az 85 olması veya mezun oldukları yıl ilk %5’e girmiş olmak kaydıyla lisans not ortalamasının 100 üzerinden en az 80 olması gerekir. b) Doktora programına başvurusu kabul edilen yüksek lisans derecesine sahip adayların kayıtlarının yapılabilmesi için; ALES puanının % 50'si, yabancı dil puanının %30'u, yüksek lisans mezuniyet not ortalamasının %10’u ve mülâkatın %10’u ile elde edilen toplamın sıralaması sonucunda kontenjan sayısınca öğrenci kabul edilir. Eşitlik durumunda ALES ve yabancı dil puanı toplamı yüksek olanlara öncelik verilir. Lisans derecesiyle başvurusu kabul edilen adayların kayıtlarının yapılabilmesi için; ALES puanının %50’si, yabancı dil puanının %30’u, hazırlık sınıfları hariç mezuniyet not ortalamasının %10’u ve mülâkatın % 10’u toplanarak adaylar sıralanır. Eşitlik durumunda ALES ve yabancı dil puanı toplamı yüksek olanlara öncelik verilir. c) Sporla ilgili alanlarda doktora programına başvurabilmek için; anabilim dalınca uygun görülecek bir yüksek lisans diplomasına ve en az 60 sözel ALES puanına veya YÖK tarafından ALES ile eşdeğerliği kabul edilen ulusal veya uluslar arası sınavlar için belirlenen standart puana sahip olmaları, ayrıca KPDS veya ÜDS'den en az 55 puan almış olmaları veya Üniversitelerarası Kurul tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslar arası yabancı dil sınavları için belirtilen standart puana sahip olmaları gerekir. ç) Başvurusu kabul edilen adayların sıralaması; sözel ALES veya eşdeğeri puanın %50'si, yabancı dil puanının %20'si, lisans not ortalamasının 60’dan az olmamak koşulu ile yüksek lisans not ortalaması toplamının yarısının %10'u ve mülakat notunun %20’sinin toplamına göre sıralama yapılır. Eşitlik durumunda yabancı dil puanları yüksek olana öncelik verilir. d) Güzel sanatlar alanlarında doktora programlarına başvurabilmek için; 1) Adayların eğitim dalı yönünden ilgili anabilim dalınca uygun görülecek bir lisans ve yüksek lisans diplomasına sahip olmaları, 2) Lisans mezuniyet not ortalamasının tam notun en az %60'ı olması ve yüksek lisans mezuniyet not ortalamasının tam notun en az %75’i olması, 3) KPDS veya ÜDS den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurul tarafından eşdeğerliği kabul edilen sınavlardan en az 55 veya bu puanın eşdeğeri bir puan almış olmaları, 4) Doktora programına başvurusu kabul edilen adayların, ilgili anabilim dalı/anasanat dalı tarafından yapılacak olan mesleki birikimi ölçme ve değerlendirme sınavına girmiş olmaları gerekir. e) Başvurusu kabul edilen adayların sıralaması; yabancı dil puanının %30'u, lisans not ortalamasının 60’dan az olmamak koşulu ile yüksek lisans not ortalaması toplamının yarısının %10'u ve mesleki birikimi ölçme ve değerlendirme sınavı puanının %60’ının toplamına göre yapılır. Eşitlik durumunda yabancı dil puanları yüksek olana öncelik verilir. (3) Ortaöğretim alan öğretmenliği ve eğitim bilimlerinin çeşitli alanlarında özellikle uygulayıcılara yönelik olmak üzere açılacak tezsiz yüksek lisans programları için; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Senato tarafından belirlenen esaslar uygulanır. Bu çerçevede yapılacak mülakat/yetenek/portfolyö incelemesi sınavları; ilgili anabilim dalının görüşü alınarak enstitü anabilim dalı yönetim kurulunca seçilen ve üç asıl, iki yedek üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından yapılır. Sınav komisyonunun değerlendirme sonucu, sınavdan sonraki gün ilgili enstitü müdürlüğüne bildirilir. (4) Lisansüstü eğitim programlarına kayıt yaptırmaya hak kazanan adaylar, ilgili enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir ve ilan edilir. (5) Öğretim elemanları tezsiz yüksek lisans programlarına kayıt yaptıramaz. Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü MADDE 9 – (1) Enstitü bünyesindeki başka anabilim dalında veya başka yükseköğretim kurumlarında lisansüstü eğitim programlarına kayıtlı olup, en az bir yarıyılı başarı ile tamamlamış öğrenciler, lisansüstü eğitim programlarına başvurduğu anabilim dalının görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. (2) Yatay geçiş için öğrencinin; a) Ayrılacağı programda kayıtlı olduğu derslerin tümünü başarmış olması, b) Not ortalamasının tam notun en az %80' i olması, c) Ayrılacağı kurumun yüksek lisans programındaki derslerini tamamlamamış ve tez aşamasına gelmemiş olması, doktora programında ise yeterlik sınavına hiç girmemiş olması gerekir. (3) Yatay geçiş için kontenjanlar anabilim dalları esas alınarak bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre ilan edilir. Başvurular, ilgili anabilim dalının görüşü alınarak enstitü yönetim kurulunca bu Yönetmeliğin 7 nci ve 8 inci maddelerine göre değerlendirilir ve yarıyıl başından önce sonuçlandırılır. Özel öğrenci kabulü MADDE 10 – (1) Bir yükseköğretim kurumu mezunu olup belirli bir konuda bilgisini arttırmak isteyenler ve Yönetmeliğin 8 inci maddesindeki lisansüstü eğitime başvuru koşullarını sağlayanlar, ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile açılmış olan lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilirler. Başvurular yarıyılın başlamasından önce sonuçlandırılır. (2) Özel öğrencilere ilişkin esaslar şunlardır: a) Özel öğrenciler her yarıyıl bir ders alabilir, b) Özel öğrenciler öğrencilik haklarından yararlanamaz, c) Öğrenci katkı payının yatırılması ile öğrencinin ders kaydı yapılır, ç) Özel öğrencilik süresi iki yarıyıl ile sınırlıdır, d) Özel öğrencilik sırasında alınan derslerden, öğrencinin daha sonra lisansüstü program hakkı elde etmesi durumunda muaf sayılmasına enstitü yönetim kurulu karar verir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tezli Yüksek Lisans Programı Amacı ve kapsamı MADDE 11 – (1) Tezli yüksek lisans programının amacı; öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. (2) 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi en çok on ders, bir seminer ve tez çalışmasından oluşur. Süre MADDE 12 – (1) Programın süresi dört yarıyıldır. Kredili derslerini ve seminerini başaran, ancak tez çalışmasını bu süre sonuna kadar tamamlayamayan öğrenciye, anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir. Ek süre, başarısız olunan kredili dersler ve seminer için kullanılmaz. Bu süre sonunda da öğrenimini tamamlayamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (2) Yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik programlarına kayıt yaptırmaya hak kazanan öğrencilerden ilgili anabilim dalı başkanlığının uzmanlık alanıyla ilgili tamamlama derslerini almasını gerekli gördüğü öğrenciler için, anabilim dalı başkanlığı, beş dersi geçmemek ve bir yarıyılı aşmamak koşuluyla, hazırlayacağı tamamlama programını enstitüye önerir. Enstitü yönetim kurulunun onayını alan bu tamamlama programının süresi lisansüstü öğrenim süresinden sayılmaz. Bu sürede başarması gereken tamamlama derslerini başaramayan öğrencinin kaydı silinir. (3) Tamamlama programı kapsamında alınan dersler, asıl programın öngördüğü derslerin yerine (4) Lisans derecesi ile doktora programına kayıt yaptıran bir öğrenciden ilgili anabilim dalının önerisi, enstitü yönetim kurulunun onayı ile tamamlama derslerini alması istenebilir. Tamamlama derslerini belirtilen zamanda tamamlayamayan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir. Dersler MADDE 13 – (1) Anabilim dalı başkanları, her yarıyılın başlangıcından en az bir hafta önce, öğrencilerin alacağı dersleri içeren anabilim dalı kurulu kararını enstitüye bildirir. Bu süre içinde ders değişikliği de yapılabilir. Tez konusu enstitü yönetim kurulunca onaylanmış olan öğrenciler için tez danışmanı tarafından uzmanlık alan dersi açılabilir. (2) Derslerin en çok iki tanesi lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla lisans derslerinden seçilebilir. (3) Öğrenci gerektiğinde farklı anabilim dallarından ve farklı enstitülerden ders alabilir. Öğrencinin bu dersleri alabilmesi, ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile gerçekleşir. Tez çalışması MADDE 14 – (1) Tez danışmanı ve tez önerisi ikinci yarıyılda anabilim dalı başkanlığınca enstitüye önerilir ve enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. Danışmanlığı kesinleşen öğrenci hakkında ilgili dekanlığa enstitü müdürlüğü tarafından yazılı bilgi verilir. Tez çalışmasının niteliğinin gerektirdiği durumlarda veya alanla ilgili öğretim üyesinin bulunmaması durumunda yurt içinde başka üniversitelerden de ikinci bir tez danışmanı atanabilir. Gerekli görüldüğünde Üniversitenin yardımcı doçentliğe atama kriterlerine sahip doktoralı öğretim görevlileri de enstitü yönetim kurulu kararıyla tez danışmanı olarak atanabilir. (2) Tez danışmanı, atandığı tarihten itibaren seminer sorumlusudur. Seminer sorumlusunun önereceği, tez ile ilişkili seminer konusu ikinci yarıyıldan itibaren anabilim dalı başkanlığınca enstitüye bildirilir. Seminerin sunulacağı yer ve zaman en az on gün önce enstitü tarafından ilan edilir. Seminer çalışması kredisiz olup, akademik elemanların izlemesine açıktır. Sunulan seminer, seminer sorumlusunun görüşü alınarak anabilim dalı başkanlığının belirleyeceği üç kişilik jüri tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Sonuç, seminer raporunun bir sureti ile birlikte bir tutanakla anabilim dalı başkanlığı tarafından beş gün içerisinde enstitüye bildirilir. Seminerden başarısız olunması durumunda, diğer derslerden başarısız olunması halinde uygulanan esaslar uygulanır. (3) Yüksek lisans tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile kurulur. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı ve en az biri Üniversite içindeki aynı veya en yakın bilim dalından olmak üzere tek danışmanlı üç, iki danışmanlılarda ise beş kişiden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. (4) İlgili enstitünün tez yazım esaslarına uygun olarak hazırlanan yüksek lisans tezi, en erken dördüncü yarıyılın başlangıcından sonra enstitüye ciltsiz olarak teslim edilir. Jüri, tezi teslim aldığı tarihten itibaren on iş gününden az olmamak üzere en geç otuz iş günü içinde enstitü yönetim kurulunca belirlenen yer ve zamanda öğrencinin tez sınavını yapar. Sınav akademik elemanların izlemesine açıktır, ancak katılanlar soru soramaz ve jürinin değerlendirmesi sırasında sınav yerinde bulunamazlar. Tez sınavı, tez çalışmasının sunumu ve soru-cevap bölümünden oluşur. (5) Tez savunmasının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar anabilim dalı başkanlığınca tez savunmasını izleyen üç gün içerisinde enstitüye, sınavda sorulan soruları ve yeterli cevap verilip verilmediğini de belirten bir tutanakla bildirilir. İlgili enstitünün tez yazım esaslarına göre hazırlanmış ve kabul edilmiş tez, jüri üyelerince imzalanmış ve ilgili Enstitü Müdürünce onaylanmış şekliyle en az üç nüsha olarak bir ay içerisinde enstitüye teslim edilir. (6) Tezi reddedilen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. (7) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde savunur. Tez yine reddedilirse öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Yüksek lisans diploması