|
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından:
JEOTERMAL KAYNAKLAR VE DOĞAL MİNERALLİ SULAR KANUNU
UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 3/6/2007
tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular
Kanununun uygulanması ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, belirlenmiş
ve belirlenecek jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile jeotermal
kökenli gazların aranması ve işletilmesi için ruhsat verilmesi, ruhsatın
devredilmesi, faaliyetlerin, kaynağın ve çevrenin denetlenmesi, ruhsatın
sona erdirilmesi, kaynak ve kaptajın korunması, ruhsat alanının terk
edilmesi ile ilgili usul, esas ve yaptırımları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik,3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal
Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununun20 nci maddesinedayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Akışkan: Kaynaklardan elde
edilen su, gaz ve buharı,
b) Arama Faaliyet Raporu: Arama
ruhsat döneminde hak sahipleri tarafından, her yılarama projesine göre yapılmış olan
faaliyetlere ilişkin ilgili mühendis tarafından hazırlanmış bilgi ve
belgeleri içeren İdare veMTA’yaverilmesi gereken
raporu,
c) Arama ruhsatı: Sınırları
belirlenmiş bir alanda, kaynak arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi
amacıyla projeye dayalı verilen izin belgesini,
ç) Arama: Jeotermal sistemden
akışkan elde etmek amacıyla jeolojik araştırmalarla başlatılan, jeokimyasal
ve jeofizik çalışmalarla desteklenen, yapılan tüm çalışmalara ait verilerin
değerlendirilmesi sonucu belirlenen lokasyon veya lokasyonlarda amaç ve
tekniğine uygun olarak jeolojik takiple açılan sondaj çalışmaları ile
üretime yönelik test çalışmalarını da içeren projede belirtilen faaliyetler
bütününü,
d) Bakanlık: Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanlığını,
e) Beklenmeyen haller: Jeoloji
ve kaynak şartlarındaki beklenmeyen fiziksel ve kimyasal değişiklikler ile
ilgili mevzuat gereğince diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin
alınamaması durumlarını,
f) Bloke alan: İşletme ruhsatı
verilmiş bir jeotermal kaynaktan yapılan üretim faaliyetlerinin
etkilenmemesi için işletme ruhsatı sahibi dışındaki talep sahiplerine
kapatılmış ve işletmeye açılmayacak alanları,
g)Deşarj: Jeotermal akışkanın kullanımından
sonra reenjekte edilemeyen kısmının veya tamamının çevre kirliliğine neden
olmayacak şekilde başka alıcı ortamlara gönderilmesini,
ğ) Doğal mineralli su:
Yerkabuğunun farklı derinliklerinde, uygun jeolojik şartlarda doğal olarak
oluşan bir veya daha fazla kaynaktan yeryüzüne kendiliğinden çıkan ya da
çıkartılan, mineral içeriği ve diğer bileşenleri ile tanımlanan; tedavi,
şifa amaçlarıyla da kullanılan içmece suyu, şifalı su ve benzeri adlarla
anılan soğuk ve sıcak doğal suları,
h) Emniyetli verim: Jeotermal
sistemi ve rezervuar dengesini bozmayacak şekilde aynı rezervuardan birim
zamanda üretilebilecek azami akışkan miktarını,
ı) Enjeksiyon:Akışkanların,
yapay yöntemlerle jeolojik formasyonlara gönderilmesini,
i) Faaliyet dönemi: Arama ve
işletme ruhsat dönemlerinde bir yılda yapılan faaliyetleri,
j) Faaliyet: Jeotermal kaynakların
aranması, geliştirilmesi, işletilmesi ve terk edilmesi ile jeotermal ve
doğal mineralli suların kullanılması hususundaki işlemleri,
k) Gayrisafi hâsılat:
İşletmenin toplam yıllık cirosu olup, işletmelere ait tahakkuk eden her
türlü mal ve hizmet satış bedelleri, faizler ile yapılan kiralamaların
dahil olduğu miktarı,
l) İdare: İl özel idarelerini,
m) İdare payı: Akışkanın
doğrudan ve/veya dolaylı kullanıldığı tesislerin gayrisafi hâsılatının %
1’i tutarında her yıl Haziran ayı sonuna kadar İdareye ödenen payı,
n) İşletme: Arama faaliyetleri
sonucunda elde edilen kaynağın üretim, kullanım, reenjeksiyon, enjeksiyon,
deşarj ve bu faaliyetlere yönelik sondaj çalışmalarını içeren projede
belirtilen faaliyetler bütününü,
o)İşletme faaliyet raporu: İşletme
faaliyeti döneminde ruhsat sahipleri tarafından yılda bir kez işletme
projesine göre yapılmış olan faaliyetlere ilişkin, ilgili mühendis
tarafından hazırlanmış bilgi ve belgeleri içeren İdare ve MTA’ya verilmesi
gereken raporu,
ö) İşletme ruhsatı: Belirli bir
alanda akışkanın üretilebilmesi ve değerlendirilmesi için projeye dayalı
verilen izin belgesini,
p) Jeotermal alan: Yapılan
bilimsel ve teknik çalışmalarla sınırları belirlenen ve üzerinde jeotermal
kaynak veya jeotermal kaynakla birlikte doğal mineralli suların bulunduğu
alanı,
r) Jeotermal kaynak: Jeolojik
yapıya bağlı olarak yerkabuğu ısısının etkisiyle sıcaklığı sürekli olarak
bölgesel atmosferik yıllık ortalama sıcaklığın üzerinde olan, çevresindeki
sulara göre daha fazla miktarda erimiş madde ve gaz içerebilen, doğal
olarak çıkan veya çıkarılan su, buhar ve gazlar ile yeraltına insan
düzenlemeleri vasıtasıyla gönderilerek yerkabuğu veya kızgın kuru kayaların
ısısı ile ısıtılarak su, buhar ve gazların elde edildiği yerleri,
s) Jeotermal rezervuar:
Sıcaklık ve jeokimyasal açıdan doğal bir denge içinde bulunup bir bütünlük
ifade eden, değişik şekillerde dışardan beslenen yarı açık veya kapalı
sıcak su ve/veya buhar üretim ortamını,
ş) Jeotermal sistem: Jeotermal
alan oluşumunu sağlayan; beslenme alanı, akışkan, ısı kaynağı, rezervuar
ve/veya zonu, örtü kaya ve boşalım alanının tümünü kapsayan, jeotermal
kaynak ve/veya doğal mineralli suların çıktığı ve/veya üretildiği, kendine
özgü jeolojik yapısı, hidrojeolojik ve kimyasal özellikleri olan sistemi,
t) Kanun: 3/6/2007 tarihli ve
5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununu,
u) Kaptaj: Akışkanın doğal
olarak ve/veya bilimsel yöntemler ve uygun araçlar kullanılarak
rezervuardan yeryüzüne ulaşmasından itibaren kirlenmesinin önlenerek ve
korunarak daha sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi için kullanım öncesi
özel teknikle yapılan toplama havuzlarında, galeri ve/veya kuyularda
biriktirilmesi işlemini,
ü) Kaynak: Doğal yolla, sondaj
veya kuyularla jeotermal akışkan veya doğal mineralli su,gaz veya bunların birlikte elde edildiği
yerleri,
v) Kira sözleşmeleri: İşletme
ruhsatına dayalı kullanım alanlarıyla ilgili hakların, başkalarınakiralanmasını sağlayan sözleşmeleri,
y) Koruma alanı: Kaynak ve
bunların bağlı olduğu jeotermal sistemin; bozulmasına, kirlenmesine ve
sürdürülebilir özelliğinin yitirilmesine neden olacak dış etkenlerden
korumak amacıyla sahanın jeolojik, hidrojeolojik yapısı, iklim koşulları,
zemin cinsi ve tipleri, drenaj sahası sınırı, kaynak ve kuyu çevresindeki
yerleşim birimleri, endüstri tesisleri, çevrenin topografik yapısı gibi
unsurlara bağlı olarak belirlenmiş, önlemler alınması gereken, içerisinde
yapılan faaliyetlerin kontrol ve denetime tâbi olduğu ve gerektiğinde
yapılaşma ve arazi kullanım faaliyetleri kısıtlanabilir alanları,
z) Koruma alanları etüt raporu:
Kaynağın işletmeye alınmasından önce bu yönetmelikte belirtilen ilgili
format ve kriterlere göre ilgili mühendisler tarafından yapılan çalışmalar
sonucunda hazırlanan ve MTA’nın görüşü alınarak İdare tarafından onaylanan
raporu,
aa) Kuyu başı donanımı: Üretim
ve reenjeksiyon kuyularında akışkanın sağlıklı ve çevreyi kirletmeyecek bir
şekilde üretimini ve reenjeksiyonunu sağlamak ve gerektiğinde kuyuyu uygun
şekilde kapatabilmek maksadıyla kullanılan borular, vanalar, adaptör ve
spul hattı malzemeleri gibi ekipmanları,
bb) Kuyu içi logları: Kuyunun
derinliği boyunca gözlemlenen litolojik değişimler, kayaç yoğunluğu, tabaka
kalınlıkları, çatlaklı zonlar ve rezervuar zonlarda sıcaklık, gözeneklilik
ve geçirgenlik, akışkana doygunluk, tuzluluk parametreleri, boru arkası
çimento homojenliği ile kalınlığını ve kuyu çapındaki değişimler gibi
özellikleri belirlemeye yönelik ölçümleri,
cc) MTA: Maden Tetkik ve Arama
Genel Müdürlüğünü,
çç) MİGEM: Maden İşleri Genel
Müdürlüğünü,
dd) Mücbir sebep: Sel, yangın,
deprem, çökme, heyelan, savaş hali ile yönetmelikte belirtilen diğer
halleri,
ee) Proje: Kaynaktan
yararlanmak amacıyla yapılacak çalışmaları düzenleyen, belirlenen usûl ve
esaslara göre hazırlanan, arama ve işletme dönemindeki faaliyetlerin
başlaması, gelişimi ve bitirilmesi ile ilgili süreleri içeren, beyan
niteliğindeki metni,
ff) Reenjeksiyon: Üretilen
jeotermal akışkanların kullanıldıktan sonra tamamının veya kalan kısmının
yapay yöntemlerle üretildikleri jeolojik formasyonlara geri
gönderilmesini/basılmasını,
gg) Ruhsat: Sınırları
belirlenmiş bir alanda kaynak tespiti ve işletilmesi faaliyetlerinin
yapılabilmesi için verilen izin belgesini,
ğğ) Ruhsat Dönemi: Alan, kuyu ve/veya
doğal çıkışa bağlı olarak ruhsat süresince yapılan faaliyetleri,
hh) Sicil: İdare tarafından
kaynağa ilişkin hak verilmesi, hakların devredilmesi, haciz, rehin, ipotek,
sona ermesi ve terk edilmesi gibi hususları içeren kayıtları,
ıı) Sondaj: Jeotermal
akışkanları aramak, üretmek, kullanım sonrası reenjekte etmek, rezervuarı
gözlemlemek veya test etmek için bilimsel yöntemler ve uygun araçlar
kullanılarak, gereken derinlik ve çapta yeryüzünden kaynağa doğru jeolojik
takip ile delik kazma ve açma işlemi ile jeotermal rezervuar oluşturmak
için akışkan enjekte etmek için kuyu açma işlemini,
ii) Teminat: Kaynağın
değerlendirilmesine yönelik faaliyetlerde, kamu can ve mal sağlığını
etkileyecek durumların oluşması ve ruhsat sahibi tarafından gerekli tedbirlerin
alınmaması halinde kullanılmak üzere arama, işletme ve bloke alanları için
nakdi para, banka ve özel finans teminat mektubu, Devlet bono ve tahvili
olarak İdareye verilen güvenceyi,
jj) Test: Rezervuarın üretimi,
yönetimi ve izleme programını oluşturmak için fiziksel ve kimyasal
parametreleri belirlemeye yönelik yürütülen çalışmaları,
kk)Üretim Değerleri: Üretim testleri
sonucunda belirlenen kuyu dibi, kuyu başı, statik ve dinamik sıcaklık,
basınç, debi gibi parametreleri
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ruhsatlar ve İlgili Hükümler
Mülkiyet
ve ruhsat
MADDE
5 – (1) Jeotermal kaynaklar ve
doğal mineralli sular devletin hüküm ve tassarrufu altında olup
bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir. Kaynağa ilişkin herhangi bir
faaliyetin yapılabilmesi için Kanuna göre ruhsat alınması zorunludur.
(2) Jeotermal kaynaklar ve
doğal mineralli sulara ilişkin haklar, medeni hakları kullanmaya ehil
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, statüsünde jeotermal kaynaklar ve doğal
mineralli sularla ilgili faaliyet yapabileceği hususu yer alan Türkiye
Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, kamu
iktisadi teşebbüsleri ile müesseselerine, bağlı ortaklık ve iştiraklerine,
diğer kamu kurum kuruluş ve idarelerine, gerçek veya tüzel kişi adına
verilir.
(3) Jeotermal kaynaklar ve
doğal mineralli sulara ilişkin haklar, miras yolu ile intikal eder. Bu
haklar, bütün mirasçıların vekâletini havi bir vekâletname ile ikinci
fıkrada belirtilen niteliklere sahip mirasçılardan birine veya üçüncü bir şahsa
devredilir. Mirasçıların ittifak edememeleri halinde mirasçılardan birinin
müracaatı ile mahkeme mirasçılardan bu hakkın en ehilolana tahsisine veya bu da mümkün olmazsa
ruhsatın satılmasına karar verir. Mahkeme bu hususu basit muhakeme usûlü
ile halleder. Eğer dava söz konusu değil ise altı ay içerisinde intikal
işlemleri tamamlanmayan ruhsatlar feshedilir.
Arama
ruhsatı almak için müracaat esasları
MADDE
6 – (1) Arama ruhsatı
müracaatları, talep sahibi tarafından 1/25000 ölçekli pafta adı ve altı
derecelik dilim esas alınarak yedi basamaklı koordinat sistemine göre yirmi
noktayı ve beş bin hektarı geçmeyecek şekilde koordinatları belirtilerek
hazırlanan, ekinde arama projesini içeren müracaat formu Ek-1 ile İdareye
yapılır.
(2) Arama ruhsatı almak için
yapılan başvuru alanının birden fazla il sınırları içine tekabül etmesi
durumunda, talep alanının daha büyük olduğu il idaresine başvuru yapılır ve
diğer il veya iller idarelerine başvuruyu kabul eden İdare tarafından bilgi
verilerek o bölgeye başvuru kabul edilmemesi sağlanır. Arama ve mevcut
işletme ruhsatlı faaliyet alanlarında da aynı işlem yapılır. Müracaat
edilen alanın koordinatları saat ibresi yönünde sağa (y), yukarı (x) olarak
belirtilir. Müracaatlar tek poligon üzerinden yapılır. Bu esaslara uygun
şekilde yapılmayan müracaatlar kabul edilmez.
(3) Müracaatlarda öncelik hakkı
esastır.Talep sahibinin İdareye
müracaatı esnasında müracaat tarihi, numarası, saati, dakikası, arama
ruhsat müracaat formu Ek-1 üzerine kaydedilir. Müracaata esas olan
bilgileri içeren belge, müracaat sahibine müracaat bitiminde verilir.
(4) Ancak aynı yer için aynı
anda birden fazla talep olması durumunda projeler İdarece incelenerek, en
hızlı ve en fazla yatırımı öngören arama projesi tercih edilir ve
ruhsatlandırma işlemi yapılır.
(5) İdare müracaat alanı
hakkında bilgileri en geç onbeş gün içinde MİGEM’e bildirir.MİGEM tarafından arama ruhsatı talep
edilen alan, mevcut haklar dikkate alınarak değerlendirilir, önceden
ruhsata bağlanmış kısımlar varsa, bloke alanı kısmı ile birlikte
çıkarılarak geride kalan ve uygun olan alan için arama ruhsatı
verilebileceği en geç onbeş gün içinde İdareye bildirilir. İdare MİGEM
tarafından aramalara açık olduğu belirlenen alan için arama ruhsatı
verilmesine ilişkin kararını en geç onbeş gün içinde verir ve sonuç ile
ilgili olarak müracaat sahibine yazılı tebligat yapılır.
Arama
ruhsatına ilişkin belgeler ve ruhsatının verilmesi
MADDE
7 – (1) Müracaat sahibi, İdarenin
tebligat tarihinden itibaren on beş gün içinde, gerçek kişiler için Ek-2,
tüzel kişiler için Ek-3’de yer alan taahhütnameyi belgeleriyle birlikte
İdareye teslim etmek zorundadır. Belgelerin eksiksiz olarak İdareye
verilmesinden sonra İdarece en geç onbeş gün içinde Ek-4’e göre düzenlenmiş
arama ruhsatı verilir.
(2) Arama ruhsatı İdarece
sicile işlendiği tarihte yürürlüğe girer ve bu tarihten itibaren arama ruhsat süresi üç yıldır. Arama
ruhsatı verilen alan koordinatları ile birlikte MİGEM’e en geç onbeş
gün içinde bildirilir. Ruhsat verilen alan MİGEM tarafından kayıtlara
alınır. Arama ruhsatı sürecinde ilave etütlere ve süre uzatımına ihtiyaç
duyulması halinde, ruhsat sahibi tarafından ruhsat süresi bitiminden önce
revize proje ile arama ruhsatı süre uzatımı için İdareye başvuru yapılır.
Verilen revize projenin İdarece uygun bulunması halinde en geç bir ay
içinde süre uzatım talebi sonuçlandırılarak, arama ruhsat süresi bir yıl
uzatılır ve en geç onbeş gün içinde MİGEM’e bildirilir.
(3) Arama ruhsatı döneminde
İdareye bilgi verilmek koşuluyla sadece test amaçlı üretim yapılabilir. Bu
testler sırasında üretilecek akışkanın çevre mevzuatındaki kapasite ve
limitleri aşmaması gerekir. Test amaçlı üretim, dinamik sıcaklık, statik
sıcaklık, dinamik basınç, statik basınç, su kaybı, basınç düşümü, basınç
yükselimi, injektivite testleri ile su kimyası, izotop hidrolojisi,
inhibitör testleri, korozyon ve kabuklaşma parametrelerinin belirlenmesi ve
doygunluk indisi gibi hidrojeokimyasal çalışmalar yapılabilir.
(4) Bu çalışmaların sonucuna
göre ruhsat sahibi tarafından bloke alan talep edilmesi halinde İdare’ye
başvuruda bulunulur. Bu alan, gerekli tüm masrafları ruhsat sahibi
tarafından karşılanmak üzere MTA tarafından belirlenerek ruhsat sahibine ve
İdareye bildirilir. Belirlenen bloke alan diğer talep sahiplerine kapatılır.
Arama
faaliyetleri ve faaliyet raporları
MADDE
8 – (1) Arama ruhsat sahibince
arama faaliyet döneminde ruhsat alanında;
a) Ruhsat alanı ve mücaviri ile
ilgili önceden yapılmış çalışmalara yönelik literatür çalışması,
b) Jeolojik prospeksiyon,
c) 1/25 000 ölçekli jeoloji
haritası yapımı veya temini ile birlikte gerek duyulması halinde daha büyük
uygun ölçekli jeoloji haritası,
ç) Jeotermal jeolojisi
çalışması, jeolojik kesitler, jeofizik araştırmalar, hidrojeokimyasal
çalışmalar; jeoloji mühendisinin nezaretinde açılan sondajlı arama
çalışmaları,
yapılabilir.
(2) Bu çalışmalar sonucu,
a) Kuyu içi logları; sıcaklık,
elektrik-SP, sonik, gama-ray, nötron, yoğunluk, kaliper, çimento logu,
b) Kesinleşmiş litolojik log ve
kuyu donanımı, işletmeye esas olacak kuyu debisi ile rezervuara ilişkin;
dinamik sıcaklık, statik sıcaklık, dinamik basınç, statik basınç, su kaybı,
basınç düşüm, basınç yükselim, injektivite v.b. bilgileri içeren raporlar,
düzenlenir.
(3) Arama faaliyet raporu,
ruhsatın verildiği yılı takip eden yılın Mart ayında başlamak üzere her yıl
Mart ayı içerisinde jeoloji mühendisi ile birlikte faaliyetin niteliğine
göre diğer ilgili mühendis veya mühendisler tarafından hazırlanarak İdareye
verilir ve İdare tarafından bir nüshası MTA’ya gönderilir. Faaliyet raporu,
hazırlayan jeoloji mühendisi ve ilgili mühendisler ile ruhsat sahibi veya
kanunî vekili tarafından imzalanır.
(4) Arama faaliyet
raporlarında; yukarıda sayılan faaliyetlerden o döneme ait yapılmış
çalışmalardan elde edilen bulgular ve bunların sonuçları yer alır.
İşletme
ruhsatı
MADDE
9 – (1) İşletme faaliyetleri;
akışkanın üretimi, kullanım alanları, enjeksiyon, reenjeksiyon, deşarj ve
bu faaliyetlere yönelik sondaj çalışmaları, testler ve kullanım alanları
ile bunlarla ilgili tesisleri kapsar.
(2) İşletme ruhsatı için arama
ruhsat sahibi, arama ruhsat süresi son günü akşamına kadar Ek-5 de yer alan
formata uygun olarak hazırlanmış başvuru formu, konusu ile ilgili bir
mühendis tarafından imzalanmış işletme projesi, varsa koordinatları
belirtilmiş bloke alan ve işletme ruhsatı harcı ile birlikte İdareye
başvurur. Varsa eksiklikler, İdarece en geç bir ay içerisinde ruhsat
sahibine bildirilir ve bildirim tarihinden itibaren en geç üç ay içinde
ruhsat harcı ve teminatı dahil eksikler tamamlanır. İşletme ruhsat
müracaatları ile eksiklikleri tamamlattırılan müracaatlar İdare tarafından
en geç bir ay içerisinde sonuçlandırılarak Ek-6 daki forma göre düzenlenmiş
işletme ruhsatı verilir. Eksiklerini verilen süre içinde tamamlamayanların
işletme ruhsatı talepleri reddedilerek mevcut teminatları irat kaydedilir.
İdarece verilen işletme ruhsatları, koordinatları ile birlikte onbeş gün
içinde MİGEM’e bildirilir.
(3) İşletme ruhsatı alındıktan
sonra, ruhsat sahibince Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu kararı veya
Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir karar belgesi alınarak,
ruhsat alanı ve faaliyete ilişkin diğer meri mevzuattan kaynaklanan gerekli
izinlerin alınması için ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları nezdinde
en geç üç ay içinde girişimde bulunulması zorunludur. Çevresel Etki
Değerlendirmesi işlemleri tamamlanmadan ve gerekli izinler alınmadan
işletme faaliyetlerine başlanmaz. Gerekli olan işlem ve izinler için;
İdare, ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarının yapacağı
mahallindeki tetkiklere yönelik maddi yükümlülükler ruhsat sahibi
tarafından karşılanır. Gerekli izinlerin iki yılda alınamaması durumunda
ruhsat iptal edilerek teminatı iade edilir.
(4) İşletme ruhsatı İdare
tarafından sicile işlendiği tarihte yürürlüğe girer. Bu tarihten itibaren
ruhsat süresi otuz yıldır. Süre uzatımları talep edilmesi halinde onar
yıllık dönemler halinde yapılır. İşletme ruhsat süresinin son günü akşamına
kadar ruhsat sahibinin projesi ile birlikte süre uzatma talebinde bulunması
halinde; işletme ruhsatı en geç bir ay içinde on yıl süre ile uzatılır.
Süre uzatımları İdare tarafından en geç onbeş gün içinde MİGEM’e
bildirilir.
(5) İşletme ruhsat sahibi,
projesinde belirtilen termin planına göre akışkanı işletmeye almak
zorundadır. Termin planında belirtilen süre içinde akışkan işletmeye
alınamaz ise sebepleri ile birlikte İdareye ek süre talebinde bulunulur.
İdarece, ek süre talebi incelenerek en fazla üç ay ek süre verilir. Bu
sürede de işletme başlatılamaz ise teminat irat kaydedilerek ruhsat iptal
edilir.
(6) İşletme ruhsat sahibi,
işletme projesinde belirtmiş olduğu faaliyetler dışında İdareden izin
almadan proje değişiklikleri ve revizyonlar yapamaz, projede yer alan her
hangi bir kuyu lokasyonunun değiştirilmesi, kuyu sayısının ve kapasitesinin
artırılması,gradyan, enjeksiyon,
reenjeksiyon, üretim ve diğer amaçlara yönelik sondaj faaliyetlerinde
bulunamaz. Ancak, kuyu tamir, bakım ve temizleme işlemleri yapıldıktan sonra
İdareye bildirilir. İdareden izin alınmadan yapılan işlem ve faaliyetlerin
tespiti halinde, teminat irat kaydedilerek faaliyetler durdurulur. İrat
kaydedilen teminatın üç katı tutarındaki yeni teminat üç ay içinde
yatırılmaz ise ruhsat iptal edilir. Yeni teminatın belirtilen süre
içerisinde yatırılması ve yapılmış olan faaliyetlerin uygun bulunması ve
revize proje ile kayıtlara alınması veya yapılmış işlemlerin düzeltilmesi
ve oluşan zararın tazmin edilmesi halinde faaliyetlere izin verilir.
İzinsiz yapılan işlemlerin uygunluğu veya düzeltilmesi konularında İdarece
gerek görülen hallerede, bedeli idare tarafından ödenmek kaydı ile İdare
konu hakkında MTA’dan değerlendirme isteyebilir ve değerlendirme sonucuna
göre İdare kararını verir. Aynı fiilin tekrarı halinde teminat irat
kaydedilerek ruhsat iptal edilir.
(7) Doğal çıkış halindeki
jeotermal kaynaklar, doğal mineralli sular ve jeotermal kökenli gazlar
için, gerekli kaptajı yapılarak İdareye doğrudan işletme ruhsatı talebinde
bulunulabilir. Bu taleplerde, MİGEM’ in kaynağın bulunduğu saha ile ilgili
ruhsat ve hakların çakışması açısından değerlendirmesi bir ay içinde
tamamlandıktan sonra bu Kanun hükümlerine göre İdarece doğrudan işletme
ruhsatı en geç bir ay içinde verilerek MİGEM’ e onbeş gün içerisinde
bildirilir.
(8) İşletme ruhsat sahibi
işletme ruhsatı alındıktan sonra akışkanı üretime almadan önce kaynak
koruma alanı etüdünü yaptırır. Ruhsat sahibi tarafından kaynak koruma alanı
etüdü yaptırılmadan kaynağın işletmeye alınması durumunda faaliyetler
durdurularak teminat irat kaydedilir ve altı ay içinde kaynak koruma alanı
etüdünün yaptırılması ve eski teminatın üç katının yatırılması sağlanır.
Yeni teminatın yatırılmadığı ve koruma alanı etüdü yaptırılmadığı sürece
faaliyeti durdurma kararı kaldırılmaz.
Teknik
sorumluluk ve faaliyet raporları
MADDE
10 – (1) Arama ve işletme ruhsatı
süresince projede belirtilen faaliyetlerin tümü jeoloji mühendisi veya
faaliyetin niteliğine göre diğer ilgili mühendislerden bir mühendisin
teknik sorumluluğunda yürütülür. Teknik sorumlu olmaksızın hiç bir
faaliyette bulunulamaz. Bulunulması halinde ruhsat teminatı irat kaydedilir
ve faaliyetler durdurulur. Durdurulan faaliyetler teknik sorumlu atanmadığı
sürece devam ettirilemez.
(2) Teknik sorumlu; jeotermal
sistem, jeotermal rezervuar ile kaynağın aranması, araştırılması,
geliştirilmesi, korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve buna yönelik
testlerin yapılması, akışkanın emniyetli verimi göz önüne alınarak üretimi,
enjeksiyonu, reenjeksiyonu, deşarjı gibi faaliyetlerin
gerçekleştirilmesinde bilimsel ve teknik esaslara bağlı kalarak görev ve
sorumluluklarını yerine getirir.
(3) Doğal mineralli su işletme
tesislerinde ilgili mühendislik fakültesi mezunu olan kişilerteknik sorumlu olarak atanabilir.
(4) Teknik sorumlu veya
sorumlularca hazırlanarak imzalanan yıllık arama ve işletme faaliyet
raporlarının ruhsat sahibi tarafından iki nüsha halinde takip eden yılın en
geç Mart ayı sonuna kadar İdareye verilmesi zorunludur. Bu raporların bir
nüshası İdare tarafından MTA’ ya gönderilir.
(5) Arama ve işletme faaliyet
raporlarının süresi içerisinde İdareye verilmemesi halinde teminatı irat
kaydedilerek iki aylık ek süre verilir ve teminat iki ay içerisinde iki
katına tamamlattırılır. Bu süre sonunda arama faaliyet raporunun
verilmemesi halinde arama ruhsatı iptal edilir ve MİGEM’e bildirilir.
Mücbir
sebeplerle geçici tatil
MADDE
11 – (1) Sel baskını, deprem,
çökme, heyelan, çığ, yangın, grizu patlaması gibi doğal afetler ile savaş
hali gibi olumsuz hallerin ortaya çıkması durumunda, ruhsat sahibi İdareye
müracaat ederek, gerekçe ve süre belirtmek şartıyla on gün içerisinde
mücbir sebepten dolayı geçecek sürenin ruhsat süresine eklenmesini ve bu
sürede yükümlülüklerinin askıya alınmasını talep eder. Yapılan inceleme
ve/veya değerlendirme neticesinde taleple ilgili karar, ruhsat sahibine en
geç onbeş iş günü içinde bildirilir. İdare taleple ilgili kararını, onbeş
iş günü içinde ruhsat sahibine bildirmediği takdirde geçici tatil talebi
olumlu olarak nitelendirilir. Talebin kabul edilmesi durumunda İdareye
yapılan müracaat tarihi geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilir.
(2) Jeotermal rezervuar,
jeotermal alan, mücaviri ve civarında yürütülen patlatma, ulaşım, alt yapı,
enerji güzergâh faaliyeti, sondaj, madencilik gibi faaliyetler sonucunda
meydana gelen; çökme, kayma, kaynağın kesilmesi, üretim ve/veya sıcaklıkta
azalma, üretimde ve sıcaklıkta sistemin kapasitesini geçen artış gibi
fiziksel olumsuzluklar ile insan sağlığını ve sistemi olumsuz etkileyen
organik ve inorganik kirlilik gibi kimyasal olumsuzluklar beklenmeyen hal
olarak kabul edilir. Bu gibi durumlarda da mücbir sebeple ilgili hükümler
uygulanır.
(3) Ruhsat sahibi, mücbir sebep
ve/veya beklenmeyen hallerin ortadan kalkmasından itibaren en geç üç ay
içinde faaliyete geçmek zorundadır. Bu süre içinde faaliyete geçilmemesi
durumunda, teminatı irat kaydedilerek teminatın tamamlatılması istenir ve
faaliyete geçilmesi için üç ay ek süre verilir. Bu ek süre sonunda da
teminat tamamlanmaz ve faaliyete geçilmez ise İdare tarafından ruhsat iptal
edilerek onbeş gün içinde MİGEM’e bildirilir ve bu Yönetmeliğin 17 nci
maddesi hükümleri uygulanır.
Faaliyetlerin
denetlenmesi
MADDE
12 – (1) Faaliyetlere yönelik
denetimler her yıl İdare tarafından yapılır. İdarece talep edilmesi halinde
MTA tarafından da denetim yapılır. Yapılan denetimlerde, faaliyetlerin
onaylanmış Koruma Alanları Etüt Raporunda öngörülen tedbirlere uygun
yürütülmediğinin tespiti halinde, faaliyetler İdarece durdurulur veruhsat sahibi tarafından alınması gereken
tedbirler ve yapılması gerekenler gerekçeleri ile birlikte İdare
tarafındanruhsat sahibine bir ay
içinde bildirilir. Bu tedbirlerin alınması için ruhsat sahibine uygun süre
verilir. Alınacak tedbirin mahiyetine göre bu süre en fazla bir yıl
olabilir. Verilen sürenin sonunda öngörülen tedbirlerin yerine
getirilmemesi halinde ruhsat iptal edilerek, en geç onbeş gün içinde
MİGEM’e bildirilir.
(2) Denetimler, denetlenen
faaliyetin mahiyeti ve özelliğine göre ilgili mühendis veya mühendisler,
mali uzman ile hukukçudan oluşturulacak en az üç kişilik bir heyet
tarafından yapılır.
(3) Denetimler aşağıda
belirtilen ilkeler dikkate alınarak yürütülür.
a) Denetimlerde;
1) Proje termin planında
belirtilen ve gerçekleştirilen faaliyetlerin projeye uygunluğu,
2) Jeotermal sistemin ve
çevrenin korunması ile ilgili tedbirlerin alınıp alınmadığı,
3) Reenjeksiyon ve deşarjın
teknik kurallarına ve çevre mevzuatına uygunluğu,
4) Faaliyet için alınması
gereken izinlerin; ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlardan süresi içinde
alınıp alınmadığı,
5) İşletme faaliyetlerinin
koruma alanı etüt raporuna uygunluğu,
6) Üretim faaliyetlerinin,
üretim değerlerine yaptığı etkilerin sürekli olarak izlenip izlenmediği,
konularına yer verilir.
(4) Denetim esnasında, çevrenin
kirlenmesi, kaynağın israf edilmesi ile can ve mal emniyeti gibi aciliyet
gerektiren durumların tespiti halinde ara rapor verilerek İdareden ruhsat
sahibi nezdinde gerekli tedbirlerin alınmasını sağlaması istenir. Raporun
bir nüshası ruhsat sahibine verilir.
(5) Faaliyetlere yönelik
İdarenin talebi doğrultusunda MTA’ ya yaptırılacak denetim için ruhsat
sahibi tarafından MTA’ ya bin Türk Lirası ödenir. Bu miktar, MTA tarafından
her yıl üretici fiyat endeksine göre arttırılır.
Görevlendirme
giderlerinin karşılanması
MADDE
13 – (1) Memuriyet mahalli dışında
MTA tarafından görevlendirilen konu ileilgili personel ve yardımcı personele 10/2/1954 tarihli ve 6245
sayılı Harcırah Kanununun 50 nci maddesi ile ilişkilendirilmeksizin, her
yıl Bütçe Kanunu ile belirlenen gündelik harcırah miktarının iki katı
tutarında 6245 sayılı Harcırah Kanunu genel hükümlerine göre harcırah
ödenir bu madde kapsamında ödenen gündelik tutarında herhangi bir ad
altında kesinti yapılmaz.
(2) MTA tarafından yapılacak
inceleme ve denetimler için gerekli görülmesi halinde, diğer ilgili
bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının da katılımı istenebilir. Bu şekilde
yapılan görevlendirmelerde de personelin günlük harcırah miktarı yukarıdaki
hükümlere göre belirlenir.
Devir
MADDE
14 – (1) Arama ve işletme
ruhsatları, hukuki bir sakınca olmadığının belirlenmesi durumunda 5 inci
maddede belirtilen şartları haiz gerçek veya tüzel kişilere devredilebilir.
(2) Ruhsat sahibi, ruhsatını
devretmek istediği gerçek veya tüzel kişiye ait bilgi ve belgeleri İdareye
yazılı olarak bildirir. İdare bildirim tarihinden itibaren onbeş gün
içerisinde devir işlemlerinin 5 inci maddeye uygunluğu açısından
değerlendirerek sonucunu ruhsat sahibine bildirir. Ek-7’de belirtilen
ruhsat devir formuna göre hazırlanmış belge, İdarede görevli yetkilinin
huzurunda karşılıklı olarak imzalanarak devir işlemi tamamlanmış olur.
(3) İdare tarafından kaynağa
ilişkin hak verilmesi, hakların devredilmesi, haciz, rehin, ipotek ve sona
erme hususlarını içeren sicil tutulur. Haklar, sicile işlendiği tarihte
yürürlüğe girerek hüküm ve sonuç doğurur.
İntikal
MADDE
15 – (1) Jeotermal kaynaklar ve
doğal mineralli sulara ilişkin hak ve yükümlülükler miras yolu ile bir
bütün olarak intikal eder, bu haklar mirasçıların rızası olsa da bölünemez.
Mirasçıların ilk altı ay içinde, intikal eden haklarını bir bütün olarak
kullanmaları ve bu hakkı 5 inci maddesinde tanımlanan haklara haiz gerçek
ya da tüzel kişiye devir etmek üzere İdareye müracaat etmeleri zorunludur.
Aksi takdirde ruhsat iptal edilir.
(2) Mirasçıların anlaşamamaları
halinde içlerinden birinin mahkemeye müracaat etmesi ve ruhsat ile ilgili
konunun yargıya intikal ettiğini gösterir bir belge ve veraset ilamı ile
birlikte İdareye müracaat etmesi durumunda mahkeme sonucu beklenir.
(3) Mahkeme sonucunda ruhsatın
satışına karar verilmesi halinde ruhsat, İdare tarafından ihale edilir. Bu
ihale sonucu elde edilen gelirden yapılan masraflar düşüldükten sonra kalan
miktar mirasçılara verilir.
(4) Davanın verilen altı aylık
yasal süreden sonra kesinleşmesi halinde, mahkemenin ruhsat hakkını verdiği
kişinin mahkeme kararı ile birlikte iki ay içinde intikal için gerekli
belgelerle İdareye müracaat etmesi zorunludur. Aksi halde ruhsat iptal
edilerek mirasçının Kanundan doğan tüm hakları sona erer.
(5) Ruhsat sahibinin ölüm
tarihinden itibaren altı ay içerisinde İdareye intikal işlemleri için
müracaat edilmediği takdirde, ruhsat iptal edilir. İntikal talebinin ruhsat
süresi içinde yapılması zorunludur. Ancak ölüm tarihinin ruhsat süresinin
son iki ayı içinde olması durumunda, Kanun ile ilgili yükümlülüklerin
yerine getirilmesi için ruhsat süresi sonundan itibaren iki ay ek süre
verilir.
(6) Ruhsat sahibinin vefatı ile
intikal işlemi tamamlanıncaya kadar geçen sürede ruhsattan doğan hak ve
yükümlülüklerden mirasçılar sorumludur.
(7) Devir ve intikal belgeleri
ile gerekli harç ve teminat makbuzlarının İdareye verilmesini takiben
intikal işlemleri yürütülür.
Sicil
MADDE
16 – (1) Sicile, altı derecelik
dilim esasına göre belirlenmiş ruhsatın koordinatları, doğal çıkış ve
kuyuların koordinatları, üretim değerleri, devir, ihtiyati haciz, rehin,
ihtiyati tedbir, ipoteğe ilişkin bilgiler, akışkanın kullanımına ilişkin
kira, devir, verilmiş kullanım hakkı vb. bilgiler ile ilgili sözleşme ve
protokoller, rüsum ve temettü hisse devirleri, işletme imtiyazı ile
hakların sona ermesi işlenir.
(2) İlgililer, sicil kayıtları
ile ilgili bilgileri İdarenin sicil memurlarından biri huzurunda
gösterilmesini isteyebilir. Sicil alenidir ve kaynak sicilindeki kayıtlar herkese
açık olup bilinmediği iddia edilemez.
(3) Haklara ilişkin olarak
yapılan sözleşmeler, İdarece sicile işlenmedikçe üçüncü kişilere karşı
ileri sürülemez.
(4) Kaynak sicilini; ruhsat
sahibi, ruhsat sahibinin vekili ve devir talebi söz konusu olduğunda devir
alacak gerçek ve tüzel kişiler ilgili memurun nezaretinde görebilir.
(5) Ruhsatın devri halinde
sicil kayıtları, ruhsatı yeni devir alan gerçek veya tüzel kişi adına
yeniden düzenlenir.
(6) Arama ruhsatı için
aşağıdaki hususlar sicile işlenir;
a) Ruhsat numarası,
b) Ruhsatın yürürlük tarihi,
c) Ruhsat sahibi gerçek kişi
ise; adı, soyadı ve TC kimlik numarası,
ç) Tüzel kişiler için ruhsat
sahibinin adı, vergi dairesi ve numarası,
d) Ruhsatın bulunduğu 1/25.000
lik pafta, alan ve/veya doğal çıkış, kuyu koordinatları,
e) Kaynağın cinsi; jeotermal
kaynak, doğal mineralli su, jeotermal kökenli gaz/doğal karbondioksit gibi,
f) Devir ve intikal bilgileri,
g) Haciz, rehin, ihtiyati
tedbir ve ipotek bilgileri,
ğ) Ruhsatla ilgili uygulanmış
hak düşürücü madde cezaları,
h) Ruhsatın kanunen sona erme
durumları ve sebepleri,
(7) İşletme ruhsatları sicil
kayıtlarında aşağıdaki hususlar işlenir.
a) Ruhsat numarası,
b) Ruhsatın bulunduğu 1/25.000
lik pafta ve alanının hektar olarak miktarı,
c) Ruhsatın yürürlük tarihi,
ç) Ruhsat sahibi gerçek kişi
ise; adı, soyadı ve TC kimlik numarası,
d) Tüzel kişiler için ruhsat
sahibinin adı, vergi dairesi ve numarası,
e) İşletme ruhsatının cinsi;
jeotermal kaynak, doğal mineralli su ve jeotermal kökenli gaz,
f) Ruhsatın 6 derecelik dilim
esasına göre koordinat değerleri,
g) Akışkanın çıkış şekli;
sondaj veya doğal ve bunların 6 derecelik dilim esasına görekoordinatı,
ğ) Sondaj ve/veya doğal çıkışın
adı,
h) Jeotermal kaynağın/doğal
mineralli suyun sıcaklığı, debisi,
ı) Jeotermal kökenli gaz ise
adı ve metreküpü/tonu,
i) Devir ve intikal bilgileri,
j) Haciz, rehin, ihtiyati
tedbir ve ipotek bilgileri,
k) Ruhsat birleştirme veya
sınır değiştirme işlemleri ve koordinat değerleriyle ilgili bilgiler,
l) Ruhsatın kanunen sona erme
durumları ve sebepleri,
m) Ruhsat alanına ve ruhsatın
konumuna özel yukarıda belirtilen bilgilerin dışında varsa diğer mevzuata
göre ruhsatlarla olan durumu ile ilgili bilgiler.
İhale
MADDE
17 – (1) Herhangi bir sebeple
hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş, arama ve işletme
ruhsatları, İdare tarafından en geç altı ay içinde ihale yoluyla arama ve
işletmeye açılır. İdare tarafından gerçekleştirilecek ihalelere ilişkin
ilanlar Resmî Gazete’de yayınlanır. İhale ilan süresi içerisinde ihaleye
müracaat olmaması halinde arama ve işletme ruhsat alanları başka bir işleme
gerek kalmaksızın aramalara açık hale gelir. Bu durum MİGEM’ e onbeş gün
içerisinde bildirilir.
Harç
MADDE
18 – (1) Ruhsatların verilmesi için
harç ve teminatın yatırılması zorunludur. Harç ve teminat ödenmediği
takdirde ruhsat talebi ve projeler uygun olsa bile ruhsat verilmez.
(2) Jeotermal kaynaklar için
1000 Türk lirası, doğal mineralli sular için 500 Türk lirası arama ruhsat
harcı alınır.
(3) Jeotermal kaynaklar için
4000 Türk lirası,doğal mineralli
sular için 2000 Türk lirası işletme ruhsat harcı alınır. Bu miktarlar
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yıl için geçerli olup, her takvim yılı
başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve
ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
Teminat
MADDE
19 – (1) Arama ve işletme
ruhsatlarının alanlarına bağlı olarak hektar başına ruhsat harcının yüzde
biri tutarında teminatı İdarece alınır. Teminat miktarı 15000 Türk
Lirasından az olamaz.
(2) MTA adına tescilli olup
arama ruhsatına bağlanan jeotermal alanların içerisinde; gerçek veya tüzel
kişiler adına Kanuna göre intibakı yapılmış hakların bulunmasından dolayı
hukuki ve teknik nedenlerle MTA tarafından Kanunun Geçici 3 üncü Maddesi
kapsamında ihale edilememesi durumunda, bu alana ait teminatlar MTA adına
intibak yapılan alanın hektarı bazında hesaplanır ve hesaplanan bu miktar alanda
faaliyette bulunan kuyu ve doğal çıkış sayısına bölünerek işletme
sahiplerinden alınır. Teminat miktarının süresi içerisinde ödenmemesi
halinde Kanunun 11inci madde hükümleri uygulanır.
(3) Önceden alınan işletme
ruhsatı teminatları beş yılda bir Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen
yeniden değerleme oranına göre arttırılarak güncelleştirilir.Kanuna göre önceden yatırılmamış,
tamamlanması veya yenilenmesi gereken teminatlar, güncel teminat üzerinden
alınır.
(4) Ruhsat alanının
küçültülmesi halinde hektar başına teminat yeniden hesaplanarak fazla olan
teminat miktarı ile ruhsatın sona ermesi halinde mevcut olan teminatruhsat sahibine İdare tarafından en geç
bir ay içerisinde iade edilir.
(5) İrat kaydedilen
teminatların her defasında güncel teminat üzerinden yatırılması zorunludur.
İdare
payı
MADDE
20 – (1) Jeotermal kaynakların
konut, iş yeri, balıkçılık, sera, kaplıca, termal kür merkezi gibi, ısıtma
ve diğer amaçlı doğrudan kullanıldığı alanlar ve/veya dolaylı olarak
yararlanıldığı elektrik enerjisi üretimi, kuru buz, mineral tuz eldesi,
kurutma, soğutma gibi durumlarda tesisin gayrisafi hâsılatının % 1’i
tutarında idare payı alınır. Bu pay, her yıl Haziran ayı sonuna kadar
İdareye ödenir. Tahsil edilen tutarın beşte biri, kaynağın sınırları içinde
bulunduğu belediye veya ilgili köy tüzel kişiliğine bir ay içinde İdare
tarafından ödenir. Doğal mineralli sular ile Kanuna tabi gazların da
doğrudan ve/veya dolaylı olarak kullanıldığı tesislerden elde edilen
gayrisafi hâsılatın % 1’i tutarında idare payı alınır.
(2) Kanunun yürürlük tarihine
kadar MTA adına tescil edilmiş jeotermal alanlar ile müracaatların başlama
tarihine kadar MİGEM tarafından buluculuk belgesi verilerek MTA adına
tescil edilen ve ilgili İdarece MTA adına arama ruhsatına bağlanan
jeotermal alanların içerisinde gerçek veya tüzel kişiler adına doğal çıkış
ve/veya kuyu bazında faaliyet yapılabileceğine dair hakların bulunmasından
dolayı hukuki ve teknik nedenlerle MTA tarafından ihale edilememesi
durumunda, bu alanlarda işletme yapan işletme ruhsatı sahipleri tarafından
işletme süresince ödenen İdare payının yarısı İdare tarafından MTA’ya
ödenir.
(3) İdare payının belirtilen
süre içerisinde ödenmemesi halinde teminat irat kaydedilerek iki aylık süre
verilir. Bu süre sonuna kadar idare payı yatırılmaz ve teminat tamamlanmaz
ise faaliyetler durdurulur. İdare payının yatırılmadığı ve teminat
tamamlanmadığı sürece faaliyet durdurma kararı kaldırılmaz.
İdarî
yaptırımlar
MADDE
21 – (1) Arama ve/veya işletme ruhsatı
olmadan Kanuna tabi kaynağa yönelik hiçbir faaliyette bulunulamaz. Ruhsat
olmadan faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi halinde faaliyetler
İdarece durdurulur ve 22/2/ 2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdare
Kanununa göre 50.000 Türk Lirası İdare tarafından idari para cezası
tahakkuk ettirilir. İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli
olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden
değerleme oranında artırılarak uygulanır.
İrtifak
ve kamulaştırma
MADDE
22 – (1) Arama ruhsat sahibi,
arama faaliyetlerini, özel mülkiyete konu tarla, bağ, bahçe gibi alanlarda
taşınmazın sahibinden izin alınarak sürdürür. Taşınmazın sahibinden izin alınamaması
halinde, İdareye müracaat edilerek irtifak hakkı talebinde bulunulabilir.
Talep İdare tarafından incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır.
İdarece talebin uygun bulunması halinde kamu yararı kararı alınır.
(2) İşletme ruhsatı sahibi, ruhsat
süresince işletme faaliyetlerini varsa özel mülkiyete konu taşınmaz
sahibinden izin alarak yürütür. Ruhsat sahibi, işletme için gerekli sondaj
yerleri, isale hatları, kaptaj, akışkanın kullanımına yönelik tesis, vb.
için gerekli yer ve güzergâha yönelik taşınmaza olan ihtiyacını taşınmazın
sahibi ile anlaşma yoluyla sağlayamaması halinde İdareye başvurarak irtifak
hakkı veya kamulaştırma talebinde bulunabilir. Talep İdare tarafından
incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. İdarece talebin uygun
bulunması halinde kamu yararı kararı alınır.
(3) İrtifak ve kamulaştırma
işlemleri, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine
göre yürütülür. İrtifak ve kamulaştırma bedelleri ile masrafları ruhsat
sahibince ödenir.
(4) Kamulaştırılması talep
edilen alan, kamulaştırma kararı alınmasından sonra tapuya İdare adına
tescil ettirilir ve bu alanda işletme faaliyetleri devam ettiği sürece
ruhsat sahibi adına tahsis edilir.
(5) Ruhsat sahibi ile
akışkandan yararlananlar tarafından kamulaştırılan taşınmaza faaliyetler
için ihtiyaç kalmadığının İdareye bildirilmesi ve İdare tarafından da bu
hususun tespit edilmesi veya doğrudan İdare tarafından belirlenmesi
halinde, Kamulaştırma Kanununda öngörülen usul ve esaslara göre rayiç
bedeli ödenmek kaydı ile kamulaştırılan alanın eski sahibine iade edileceği
hususu ruhsat sahibi ve taşınmazın eski sahibine tebliğ edilir. Eski
sahibinin taşınmazı altı ay içerisinde almak istememesi durumunda taşınmaz
İdareye kalır.
(6) Ruhsat sahibi, irtifak veya
kamulaştırılan alanı amacı dışında kullanamaz. Kullandığının belirlenmesi
durumunda yapılan tasarruf ruhsat sahibi tarafından kaldırılır ve çevreye,
kaynağa ve rezervuara verilen zararlar giderilerek ruhsat sahibinden tahsil
edilir.
(7) Ruhsat sahibi bu alanı,
projesinde belirtilen süre içinde çevreyle uyumlu olacak şekilde doğaya
yeniden kazandırarak terk etmek zorundadır. Aksi takdirde, irtifak veya
kamulaştırma alanındaki zararları tazmin etmekle yükümlüdür.
(8) Üç ay içinde belirlenen
zararların ruhsat sahibinden tahsil edilememesi ve projesinde belirtilen
süre içerisinde alanın çevreye uyumlu hale getirilmemesi durumunda, bu
alacaklar Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil
edilir. Tapu siciline konulan şerhler İdarenin müracaatı üzerine ayrıca
mahkeme kararına gerek kalmadan silinir.
Kaynak
rezervuarının korunması
MADDE
23 – (1) Kaynak koruma alanı
etüdü; jeoloji ve hidrojeoloji çalışmaları, çevre mevzuatında yer alan
kriterlere göre yüzeysel kirletici unsurların belirlenmesi, jeotermal
sistemin unsurlarını oluşturan beslenme alanı, rezervuar, örtü kaya,
ısıtıcı kaya, kaynak çıkış alanı belirlenmesi, kaynağın kirletici
unsurlardan korunması amacıyla, koruma alanı zonları ve bu zonlarda
alınması gereken tedbirleri içerir.
(2) Koruma alanı etüdünde
rezervuarın korunmasına yönelik tedbirler; kaynağın işletmeye alınmasından
önce yapılmış olan üretim testleri sonucunda belirlenen rezervuar
parametrelerine göre kuyu bazında ve bu kuyulardan alınabilecek toplam
üretim miktarını, kullanımdan dönen akışkanın miktarı ve bu akışkanın
yeraltına reenjeksiyonu için uygun lokasyonlar ve uygun kapasitede kuyu
sayılarını, üretim testleri sırasında yapılmış ve yapılacak kimyasal
testlerle çatlaklı zonların ve üretim kuyularının kısmen veya tamamen tıkanmasına
yol açacak bileşiklerin tespit edilmesi durumunda sürdürülebilir üretimin
sağlanması için gerekli uygulamaları içerir.
(3) Jeotermal sistemi olumsuz
etkileyecek maden işletmesi, kanal, yol yapımı gibi faaliyetlere, kaynak
koruma etüt raporuna göre İdarece değerlendirme yapılarak gerekli
tedbirlerin alınması halinde izin verilir veya verilmez. Kaynak koruma
alanı zonlara ayırma esasları ve bu zonlarda alınması gereken tedbirler
Ek-8’de yer almaktadır.
(4) İşletme ruhsat sahibi
tarafından işletmeye geçilmeden önce ilgili jeotermal alan için yaptırılmış
olan koruma alanları etüt raporu,İdare tarafından MTA’ ya gönderilir. MTA en geç iki ay içerisinde
masraflar ruhsat sahibi tarafından karşılanmak kaydıyla nazari ve/veya mahallinde inceleme yaparak rapor hakkında
görüşünü İdareye bildirir. İdare, raporu MTA’ nın görüşünü aldıktan
sonra onaylar. Koruma Alanları Etüt Raporunda belirtilen arazi kullanımı ve
yapılaşmaya yönelik koşul ve kısıtlamalar, yörenin imar planı hazırlanırken
esas alınır. Jeotermal alanı tamamen veya kısmen kapsayacak şekilde daha
önce onaylanmış imar planı mevcut ise Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra
yapılmış koruma alanları etüt raporunda öngörülen arazi kullanımı ile
yapılaşmaya yönelik, kısıtlama ve koşullar gözönüne alınarak işlem yapılır.
(5) Koruma Alanları Etüt
Raporunda belirlenmiş olan koruma alan sınırlarının, mevcut imar planı
içerisine düşen kısımları plan üzerine işlenir.
Deşarj
ve reenjeksiyon
MADDE
24 – (1) Ruhsat sahibi,
kullanımdan dönen akışkanın kimyasal analizini akredite olmuş bir
laboratuara yaptırır. Şayet akışkanın kimyasal bileşimi çevre limitlerini
aşıyor ise öncelikle uygun yöntemlerle arıtılarak ilgili çevre mevzuatı
limitleri altına düşürülür. Daha sonra uygun alıcı ortam belirlenir.
Kullanımdan dönen akışkan, belirlenen alıcı ortama usulüne uygun şekilde
deşarj edilir. Arıtma sonrası elde edilen akışkanın üç ayda bir kimyasal
analizi yaptırılarak çevre limitlerini aşıp aşmadığı kontrol edilir.
(2) Ruhsat sahibi, kullanımdan
dönen akışkanın içeriği Çevre mevzuatında belirtilen çevre limitlerine göre
deşarja uygun değil ise reenjekte etmekle yükümlüdür. Reenjeksiyon amaçlı
belirlenen alanda önceden açılmış ve reenjeksiyon şartlarını sağlayan
mevcut kuyu varsa değerlendirilir. Akışkanın reenjekte edileceği rezervuara
olumsuz etkilerinin olup olmayacağı bir ön değerlendirme yapılarak
belirlenir. Olumsuz etki söz konusu değil ise reenjeksiyon yapılabilir.
Olumsuz etkisi var ise bu etki ortadan kaldırıldıktan sonra reenjeksiyon
yapılır. Reenjeksiyon yapıldığı sürece gözlemler sürdürülür. Reenjeksiyonun
rezervuar ve üretim değerleri üzerinde olumsuz etkilerinin gözlenmesi
durumunda, reenjeksiyon işlemi durdurulur ve yeni bir lokasyon tespiti için
araştırma yapılır.
(3) Gerçekleştirilen çalışmalar
reenjeksiyonun mümkün olmadığı sonucunu veriyorsa, bu durum tüm bilgi ve
belgeler ile birlikte İdare tarafından MTA’ ya iletilerek incelettirilir ve
gerekli ise masrafı ruhsat sahibi tarafından karşılanmak kaydıyla MTA
tarafından yerinde tetkik yapılır. Formasyonun fiziksel ve kimyasal
özellikleri nedeniyle işletme ruhsat sahasında reenjeksiyonun
yapılamayacağının MTA tarafından onaylanması halinde, çevre kirlenmesini
önleyecek tedbirler alınarak deşarj yapılır.
(4) Entegre jeotermal kaynak
kullanım alanı dışındaki müstakil kaplıca ve doğal mineralli su
işletmelerinde, reenjeksiyon ve enjeksiyon şartı aranmayabilir. Bu tip
durumlarda akışkan çevre mevzuatı açısından ilgili Bakanlığın görüşü
alınarak, belirlenen uygun alıcı ortama usulüne uygun şekilde deşarj edilebilir.
Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri
ile turizm merkezlerine ilişkin hususlar
MADDE
25 – (1) 12/3/1982 tarihli ve 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen Kültür ve Turizm Koruma
ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinde Kanuna tabi faaliyetlerin
yürütülebilmesi için aşağıdaki esaslar uygulanır.
a) Kültür ve turizm koruma ve
gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde;
1) Jeotermal kaynağın aranması,
geliştirilmesi, işletilmesi ve terk edilmesi ile jeotermal akışkanın
kullanılması hususundaki işlemlere ilişkin başvurular dâhil olmak üzere her
türlü jeotermal faaliyetlerde veya ilgili İdare tarafından resen yapılacak
işlemlerde İdare tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığının görüşü alınır.
2) Jeotermal alanların etkin,
verimli ve sürdürülebilir kullanımına yönelik öncelikli olarak imar
planlarının ve bu planlara bağlı olarak jeotermal su dağıtım projesinin
hazırlanması esastır.
3) Sağlık ve termal turizmine
yönelik kullanım alanlarında imar planı olmadan Kanuna tabi faaliyetlere
izin verilmez. Sağlık ve termal turizm amaçlı işletme faaliyet izinlerinin
verilmesi ve bu tesislerin termal su ihtiyacının belirlenmesi, onaylı imar
planları ile getirilen yatırım alanları ve plan hükümlerine göre yapılır.
Diğer kullanımlara yönelik talepler sağlık ve termal turizmin ihtiyacı olan
akışkan ihtiyacı sağlandıktan sonra karşılanır. İmar planlarının
onaylanmasından sonra öncelikli olarak jeotermal su ana dağıtım projesi
ilgili İdarece hazırlanır. Ayrıca mevcut tesislere ve imar planı
kararlarına göre bu alandaki, sağlık ve termal turizm potansiyeli dahil tüm
entegre kullanımların akışkan ihtiyacı ilgili İdarece belirlenir.
4) Enerji üretimi ve ısıtma
uygulamalarına uygun jeotermal akışkanlar hariç, diğer akışkanların
bulunduğu alanlarda akışkan öncelikli olarak sağlık ve termal turizm amaçlı
kullanılır. Bunun için akışkanla ilgili arama, araştırma ve geliştirme
çalışmaları yapıldıktan sonra sağlık ve termal turizm amaçlı kullanıma
uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirme fiziksel, kimyasal veya
endikasyon özelliğine göre ilgili İdarece yapılır. Bu alanlarda enerji
üretimi ve ısıtma uygulamalarına konu jeotermal akışkanın, bu
kullanımlardan sonra reenjeksiyon şartlarının müsaade ettiği aralıktaki
sıcaklık ve debideki kısmının entegre olarak sağlık ve termal turizm amaçlı
kullanılması sağlanır. Enerji ve ısıtmaya uygun jeotermal akışkanın
bulunduğu sahalarda, enerji ve ısıtma amaçlı kullanımın veya talebin
olmadığı veya kullanım potansiyelinin bulunmadığı durumlarda bu akışkanın
sağlık ve termal turizm amaçlı kullanımına izin verilir.
5) Ruhsat sahiplerince açılacak
yeni ve mevcut sondajlardan üretilen akışkanın turizm belgeli tesislerin
ihtiyacından sonra artan kısmı ilgili İdare tarafından su dağıtım
projesinde değerlendirilir. İşletme ruhsatı sahibi tarafından talep
edilmesi ve ilgili İdarece de uygun görülmesi halinde mevcut sondajların
işletilmesi ilgili İdare tarafından yapılabilir.
6) Turizm belgeli tesislerde jeotermal
su miktarı, metreküp birim cinsinden hesaplanmak suretiyle debi ölçer,
sayaç ve benzeri teknik aletlerle yılda en az dört kez olmak üzere belirli
periyotlarda ölçülür ve ölçümü takiben iki ay içerisinde jeotermal su
kullanım bedeli tahsil edilir. Turizm belgeli tesislerin kullandığı
jeotermal su miktarı belirlendikten sonra her bir Kültür ve Turizm Koruma
ve Gelişim Bölgesi ile Turizm Merkezi için; jeotermal kaynak üretim ve
dağılım yöntemi, maliyeti ve Jeotermal kaynağın özelliklerine göre ilgili İdare
tarafından ayrı ayrı belirlenen birim fiyat üzerinden jeotermal su kullanım
bedeli alınır. Debi ölçme işlemi için kullanılacak teknik aletler sondaj
çıkış noktalarına veya akışkanın bir dağıtım şebekesiyle dağıtılması
halinde tesislere giriş noktasındaki bağlantı noktasına takılır. Jeotermal
akışkanın doğal cazibesi ile çıktığı yerlerde debimetre ile ölçümün mümkün
olmaması halinde akışkanın kullanım miktarı, turizm belgeli tesise ait
proje ve mevcut kullanım miktarı dikkate alınarak yapılır. Jeotermal
akışkan birim fiyatı her takvim yılı başında İlgili İdarece yeniden
belirlenir. Jeotermal akışkanın ilk kullanımı ile entegre kullanımlar
sonrasındaki kullanımlarında ayrı birim fiyat uygulaması yapılabilir.
7) Bu alanlarda üretilen
jeotermal akışkanın bu alanlar dışındaki turizm belgeli tesislerde de
kullanılması halinde bu madde hükümleri uygulanır.
Teşvik
ve diğer haklar
MADDE
26 – (1) Jeotermal kaynak dağıtımı
ve üretimi yapan şirketler sanayi kuruluşu ve atık arıtma kuruluşu olarak
değerlendirilir. İşletme ruhsatına sahip ilgili şirketlerin müracaatı
halinde, İdare tarafından gerektiğinde MTA’ nın görüşü de alınmak sureti
ile yapılan değerlendirmeler sonucunda bu şirketlere "jeotermal kaynak
dağıtım şirketi", "jeotermal kaynak üretim şirketi" veya "jeotermal
kaynak dağıtım ve üretim şirketi" belgesi verilir.
(2) Bu belgelerle şirketler;
sanayi kuruluşları ya da atık arıtma kuruluşlarının yararlandığı başta
elektrik tarifeleri olmak üzere avantajlı olan diğer tüm teşvik ve
haklardan yararlanmak konusunda ilgili diğer kurumlara müracaat
edebilirler.
(3) Verilen bu belgeler sicile
işlenerek İdarece MİGEM’e bildirilir. Herhangi bir nedenle işletme ruhsatı
iptal edilen şirketin bu belgesi de iptal edilir ve MİGEM’e ve bu belge ile
herhangi bir teşvik ve haktan yararlandırılan kuruma bildirilir.
(4) Entegre kullanıma uygun
jeotermal akışkan işletme ruhsatına sahip, gerçek veya tüzel kişiler
reenjeksiyon şartlarının müsaade ettiği aralıktaki sıcaklık ve debideki
kendi ihtiyacından fazla jeotermal akışkanı özellikle sera ve organik tarım
yapma amacında bulunan müteşebbislerin teşvik edilmesi bakımından
kiralanması esastır.
(5) Hazinenin özel mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde,jeotermal kaynakların aranması,
geliştirilmesi, işletilmesine yönelik tesisler ile jeotermal ve doğal
mineralli suların kullanılması için gerekli alanlardan Kanunun yürürlük
tarihinden sonra kira, ecri misil alınmaz.
Bilimsel
ve teknik çalışmalar
MADDE
27 – (1) MTA, jeotermal kaynak ve
doğal mineralli sulara yönelik olarak, yurtiçi ve yurt dışında yerli ve
yabancı kamu veya özel tüzel kişilere ait ruhsat sahasında birlikte
yapacağı arama, araştırma, geliştirmeye yönelik bilimsel ve teknik
çalışmalarını bir sözleşme çerçevesinde kendi usul ve esaslarına göre
gerçekleştirir. Uluslararası çalışmalara ilişkin sözleşme, uluslararası
hukuk kuralları gözetilerek hazırlanır.
(2) MTA, yapılacak bu
çalışmalar sırasında gerek duyması halinde, yerli ve/veya yabancı
üniversitelerden, kurum ve kuruluşlar ile uzmanlardan danışmanlık hizmeti
alabilir.
(3) Bu çalışmalar sonucu elde
edilen kaynağa dayalı kamu veya özel tüzel kişinin işletme faaliyetine
geçmesi halinde, MTA asgarî % 20 oranında olmak kaydıyla, ilgili şirket ile
varılan anlaşmada belirtilen oran çerçevesinde işletme gelirinden pay alır.
İşletmeye geçmek için gerekli tüm izinlerle ilgili prosedür ruhsat sahibi
tarafından yerine getirilir.
(4) Ortak çalışmaların
yürütüleceği alana ait ruhsatta, sözleşme süresince, işletme gelirinin %20
sinden az olmamak kaydıyla sözleşmede belirlenecek oranın ödenmesine
teminen MTA lehine ipotek veya rehin edilir ve durum ruhsat siciline
işlenir.
(5) MTA ile Kanun kapsamında
bilimsel ve teknik ortak çalışma yürütülebilmesi için, kamu veya özel tüzel
kişi tarafından MTA’ ya bir proje ile müracaat edilir.
a)Müracaat dosyasında;
1) Çalışma yapılmak istenilen
alanın ruhsatı, ruhsat alanıyla ilgili işlem,izin vb. bilgi ve onaylı belgeler,
2) Projenin teknik ve mali
boyutu ile ilgili bilgi ve onaylı belgeler,
3) Şirketin, TC Kanunlarına
göre kurulmuş olduğunu gösterir statü, ünvan ve sicil v.b bilgi ve onaylı
belgeler,
4) Çalışma, yurtdışında
yapılacak ise şirketin o ülkenin ilgili kanunlarına göre kurulmuş olduğunu
gösterir statü, ünvan ve sicil v.b bilgi ve onaylı belgeler ile çalışılacak
alanın hukuki durumu, çalışmaya ilişkin teknik ve mali bilgilerin
bulunması gerekir.
(6) MTA, Kanun kapsamında ortak
çalışma yapacağı şirketi,
a) Şirketin onaylı teknik ve idari
kapasitesi, mali imkânları ile donanım ve ekipmanlar,
b) Son beş yılda
gerçekleştirmiş olduğu projeler,
c) Teklif edilen projenin mali
ve teknik boyutu ile MTA’ya teklif edilen şartlar,
ç) Ortak çalışma yapılması
istenen alanın coğrafi konumu, ulaşım durumu ile ilgili bilgiler ve varsa
bu alanda daha önceden yapılmış çalışma sonuçları,
gibi ana kriterlere göre seçer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Hakların
intibakı
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Kanun yürürlüğe
girmeden önce kazanılmış bütün hakların sahipleri, bu haklara ait mevcut
bilgi ve belgeler ile ruhsat sahasındaki mevcut tesislere ait bilgi, belge
ve projeleri, hak sahibi olduğunu gösterir ruhsat, izin, imtiyaz, sözleşme,
sicil ve benzeri belgeleri İdareye vererek Kanunun yürürlüğe girmesinden
sonra altı ay içinde intibak yaptırmakla yükümlüdür.
(2) Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içinde intibak talebinde bulunulmayan haklar için
teminat iki katına çıkarılarak altı ay ek süre verilir. Bu ek süre
içerisinde de intibak talebinde bulunulmayan haklara ilişkin faaliyetler
durdurulur.
(3) Kanunun yürürlük tarihinden
önce, 26/3/1322 tarihli Mülga Maadin Nizamnamesi, 17/6/1942 tarihli ve 4268
sayılı Mülga Madenlerin Aranma ve İşletilmesi Hakkında Kanun, 19/2/1985
tarihli ve 3154 sayılı Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun, 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Maden Kanununda
ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun geçici 4 ve 5
inci maddesine göre verilmiş haklar, 927 sayılı Sıcak ve Soğuk Maden
Sularının istismarı ile kaplıcalar tesisatı hakkında Kanun ve 2634 sayılı
Kanunun ek 1inci maddesine göre verilmiş haklar ile 83/6568 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı uyarınca 3/3/1954 tarihli ve 6309 sayılı Mülga Maden Kanunu
kapsamında verilmiş ruhsat ve haklar aşağıdaki şekilde intibak ettirilir.
a)İl Özel İdarelerinin doğrudan işlettiği
veya İl Özel İdaresi tarafından kiraya verilmiş doğal çıkış ve kuyuların
bulunduğu jeotermal alan, MTA adına tescilli ise MTA’ nın ilgili İdareye gönderdiği
MİGEM tarafından verilmiş buluculuk tescil belgesindeki koordinatlar ile
varsa MTA’ nın bildireceği bloke alan dikkate alınarak jeotermal alan bloke
alanı ile birlikte MTA adına alan bazında intibak ettirilir. İntibak
ettirilen bu alan üzerinde bulunan doğal çıkış ve/veya kuyular ise nokta
bazında kuyu veya doğal çıkış adı, koordinatı, sıcaklığı, debisi, akışkanın
cinsi gibi bilgiler belirtilerek hak sahibi adına doğal çıkış ve/veya kuyu
bazında intibak ettirilir.
b)İl Özel İdareleri tarafından alan ve/veya
kuyu bazında verilen işletme ruhsatları, ruhsat sahibi adına intibak
ettirilir. İntibaklarda ruhsatın ilk verilmiş olduğu tarih baz alınır.
Ancak yapılan intibak, doğal çıkış ve/veya kuyu bazında olup MTA adına
tescilli jeotermal alan içinde kalıyor ise, alan bazında MTA adına intibakı
yapılır.
c)Vilayet tarafından rüsum ve temettü
hisseleri devredilen kaynaklara ait doğal çıkış ve/veya kuyulara ait
haklar, devrediliş şekli baz alınarak ilgili belediye veya köy tüzel
kişiliği adına intibakı yapılır. Bu hakların bulunduğu jeotermal alan, MTA
adına tescilli ise alan bazında MTA adına intibakı yapılır. Ancak alan MTA
adına tescilli değil ise alanı belirlenerek ilgili hak sahibi adına alan
bazında intibak ettirilir.
ç)Belediyelerin doğrudan işlettiği ve/veya
kiraya verdiği doğal çıkış ve/veya kuyular, doğal çıkış veya kuyu adı,
koordinatı, sıcaklığı, debisi, akışkanın cinsi gibi bilgiler belirtilerek
belediye tüzel kişiliği adına intibak ettirilir. İntibakı yapılan doğal
çıkış ve/veya kuyular, MTA adına tescilli jeotermal alan içinde kalıyorsa
alan bazında MTA adına intibakı yapılır. Ancak alan MTA adına tescilli
değil ise alanı belirlenerek ilgili hak sahibiadınaalan bazında intibak ettirilir.
d)Belediye ve İl Özel İdarelerinin ortağı
olduğu şirketlerin işlettiği doğal çıkış ve/veya kuyular, doğal çıkış ve/veya kuyu adı, koordinatı,
sıcaklığı, debisi, akışkanın cinsi gibi bilgiler belirtilerek ilgili şirket
adına intibakı yapılır. İntibakı yapılan doğal çıkış ve/veya kuyular, MTA adına tescilli jeotermal alan içinde
kalıyorsa MTA’nın ilgili İdareye gönderdiği MİGEM tarafından
verilmiş buluculuk tescil belgesindeki koordinatlar ile varsa MTA’nın
bildireceği bloke alan dikkate alınarak jeotermal alan bloke alanı ile
birlikte alan bazında MTA adına intibakı ettirilir. Ancak alan MTA adına
tescilli değil ise alanı belirlenerek ilgili şirket adınaalan bazında intibak ettirilir.
e) Kanunun yürürlük tarihinden
önce MTA tarafından kamu veya özel tüzel kişiler, belediye ve İl Özel İdare
ile yapılan sözleşme ve protokollerle verilen kuyu bazlı kullanım hakları,
kuyu bazında hak sahibi adına intibak ettirilerek MTA’nın sözleşme ve
protokollerdeki hakları sicile işlenir. Bu hakların bulunduğu jeotermal
alan MTA’nın ilgili İdareye gönderdiği MİGEM tarafından verilmiş buluculuk
tescil belgesindeki koordinatlar ile varsa MTA’nın bildireceği bloke alan
dikkate alınarak jeotermal alan bloke alanı ile birlikte alan bazında MTA
adına intibakı yapılır.
f) 5177 sayılı Kanunun geçici 5
inci maddesine göre temdit talebinde bulunulmuş ve süresi içinde proje
verilerek MİGEM tarafından işletme imtiyazı uzatılmış olan jeotermal
kaynak, doğal mineralli su, ılıca, kaplıca ve içmece ile ilgili haklar,
işletme ruhsatlarındaki koordinatlar ve diğer ilgili bilgiler dikkate
alınarak hak sahibi adına intibak ettirilir.
g) Elektrik Üretim Anonim
Şirketi tarafından işletilen kaynak alanı, alan koordinatları MTA
tarafından belirlendikten sonra Elektrik Üretim Anonim Şirketi adına, İdare
tarafından intibak ettirilir.
(4) İdare tarafından intibakı
yapılan haklara ait ruhsatlar MİGEM’ e bildirilir.
(5) İdare, il sınırları
içerisindeki intibakı yapılan Kanuna tabi ruhsatları, hak sahibi, doğal
çıkış, kuyu ve alan koordinatları, kaynağın cinsi, hakkın süresi, ruhsat
ve/veya talep alanı ile ilgili mülkiyet durumu ve diğer gerekli tüm bilgi
ve belgeleri MİGEM’ e bildirmek zorundadır.
(6) Kanunun yürürlük tarihinden
önce MTA’nın yaptığı çalışmalarla belirlediği ve MİGEM tarafından MTA adına
tescili yapılarak buluculuk belgesi verilmiş jeotermal alanlar ile iş
programında yer alan ve projeler kapsamında, MTA tarafından yapılmakta olan
çalışmalarla müracaatların başlama tarihine kadar geçen dönemde
belirlenecek kaynak ve kaynak alanları için de MİGEM tarafından MTA adına
buluculuk tescil belgesi düzenlenir. MTA adına düzenlenen bu buluculuk
tescil belgeleri MTA tarafından İdareye bildirilir ve ilgili İdare
tarafından MTA’ya arama ruhsatı verilir. Verilen arama ruhsatı ile ilgili
bilgi ve belgeler en geç onbeş gün içinde İdare tarafından MİGEM’ e
bildirilir.
(7) İdare tarafından MTA’ya
verilen ruhsat alanları içerisindeki kuyularla birlikte MTA tarafından
ihale edilir. MTA tarafından yapılan tüm arama, araştırma ve geliştirme
çalışmaları için yapılan masraflar düşüldükten sonra geriye kalan miktar,
MTA ile ilgili İdare arasında eşit olarak paylaşılır.
(8) Ancak MTA adına tescilli
olup arama ruhsatına bağlanan bu jeotermal alanların içerisinde; gerçek
veya tüzel kişiler adına kuyu veya kuyular bazında Kanuna göre intibakı
yapılmış hakların bulunması halinde bu jeotermal alanlar MTA tarafından
alan bazında ihale edilmez ve ilgili İl Özel İdaresine bildirilir. Bu
jeotermal alanlarda Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının
hükmü gereği idare payının yarısı her yıl Temmuz ayı sonuna kadar İdare
tarafından MTA’ ya ödenir.
(a) İhale edilmeyen bu
jeotermal alanlarda,
1) Kuyu veya kuyular bazında
Kanuna göre intibakı yapılmış birden fazla hak sahibinin bulunması halinde bu
sahalardaki haklara ilişkin faaliyetler bu hak sahipleri tarafından
münferiden veya müştereken yapılabilir.
2) Gerçek veya tüzel kişilerin
Kanuna göre intibaka bağlanmış faaliyet haklarının bulunması halinde; MTA’
ya ait kuyu veya kuyular mevcut üretim değerlerinde MTA tarafından ihale
edilir.
3) Belediye, Özel İdare veya
bunların ortaklığından oluşan tüzel kişiliklerin Kanuna göre intibaka
bağlanmış faaliyet haklarının bulunması halinde; MTA’ya ait kuyu veya
kuyular bunlara maliyet bedeli üzerinden devredilir.
(9) Kanunun yürürlük tarihinden
önce MTA tarafından gerçek veya tüzel kişilere sözleşme veya protokollerle
alan bazında kullanım hakkı verilmiş jeotermal alanlar için ilgili sözleşme
veya protokol koşullarında ve süresince ilgili hak sahibi adına işletme
ruhsatı düzenlenir ve MTA’ nın hakları sicile işlenir. Bu alanlarda ilgili
hak sahibine kullanım hakkı verilmemiş MTA’ya ait kuyu veya kuyuların
bulunması halinde, bu kuyu veya kuyular, MTA tarafından ihale edilir ve
ihale sonucunda teklif edilen en yüksek bedel üzerinden bu alanlarda
faaliyet hakkına sahip gerçek veya tüzel kişilere öncelik hakkı verilir.
Yürürlük
MADDE
28 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
29 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.
Ekleri İçin Tıklayınız
|