|
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2004/18 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:
2007/7
Karar Günü: 27.2.2007
I
- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti’nin 2003 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II - İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya
KANTARCIOĞLU, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM,
Cafer ŞAT, A.Necmi ÖZLER, Ali GÜZEL ve Serdar ÖZGÜLDÜR’ün katılımıyla 5.4.2005 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında;
Demokratik Sol Parti’nin 2003 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; “Dosyada eksiklik
bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle” karar
verilmiştir.
III - ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter
ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme
raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili
kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Sol Parti’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2003
yılı gelirlerinin 90.381.403.327.725.-TL, giderlerinin
9.416.148.300.448.-TL ve 2004 yılına devreden nakit mevcudunun
80.965.255.027.277.-TL olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir
rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A - Gelirlerin İncelenmesi
1 - Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 85.200.539.901.653.- TL
olarak gösterilmiştir.
Bunun 46.000.000.- lirası parti bayrağı ve rozet
satışlarından sağlanan gelirler, 26.388.904.431.655.- lirası mevduat faiz
gelirleri, 18.523.944.252.- lirası sair gelirler, 16.340.000.000.- lirası
2002 yılında yapılan havalelerden iadeler, 109.474.672.714.- lirası 2004
yılına devreden borçlar ve 58.667.250.853.032.- lirası ise 2002 yılından
devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2 - İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 5.180.863.426.072.- TL
olarak gösterilmiştir.
Bunun 58.141.669.047.- lirası üye aidatları,
1.049.091.000.- lirası parti bayrağı ve rozet satışlarından sağlanan
gelirler, 188.000.000.- lirası yayın satış gelirleri, 22.573.677.375.-
lirası partice tertiplenen dayanışma gecesi ve konser faaliyetlerinden
sağlanan gelirler, 201.822.051.746.- lirası bağış gelirleri,
2.635.807.812.515.- lirası Genel Merkez’den alınan yardımlar,
255.313.929.105.- lirası banka faiz gelirleri, 230.249.092.772.- lirası
2004 yılına devreden borçlar ve 1.775.718.102.512.- lirası ise 2002
yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B - Giderlerin İncelenmesi
1 - Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 5.240.325.287.620.-TL
olarak gösterilmiştir.
Bunun 347.696.468.464.- lirası personel giderleri,
1.153.396.212.547.- lirası yönetim giderleri, 2.635.807.812.515.- lirası il
örgütlerine yapılan yardımlar, 311.969.758.162.- lirası demirbaş alım
giderleri, 549.426.481.363.- lirası seçim, tanıtım ve propaganda giderleri,
30.125.294.569.- lirası 2002 yılından devredip ödenen cari borçlar,
209.403.260.000.- lirası 2003 yılında verilen iş avansları ve
2.500.000.000.- lirası ise sair giderlerden (milletvekili adaylık iadesi)
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılına devreden nakit
mevcudu 79.960.214.614.033.- liradır.
Genel Merkezin defter
kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda
belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 70.
maddesinde “Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasî parti
tüzelkişiliği adına yapılır.” denilmektedir.
Aşağıda tarihi ve numarası belirtilen mahsup
fişleri ile muhtelif şahıslar adına düzenlenmiş faturalarla yapılan
konaklama giderleri karşılığında parti adına 594.400.000.- lira
ödemede bulunulduğu görülmüştür.
|
Mahsup Fişinin
Tarihi Nosu
|
Ödemeye Konu Olan Gider Belgesinin Kimin Adına
Düzenlendiği
|
Yapılan Giderlerin Mahiyeti
|
Ödeme Tutarı
|
|
10.06.2003
|
151
|
Hasan Suna
|
Konaklama Gideri
|
18.000.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Nazif Topaloğlu
|
Konaklama Gideri
|
41.000.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Hasan Suna
|
Konaklama Gideri
|
25.000.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Hasan Suna-Osman Kılıç
|
Konaklama Gideri
|
33.750.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Nazif Topaloğlu
|
Konaklama Gideri
|
23.000.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Hasan Suna
|
Konaklama Gideri
|
23.000.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Osman Kılıç
|
Konaklama Gideri
|
6.000.000.-
|
|
30.06.2003
|
166
|
Hasan Suna-Osman Kılıç
|
Konaklama Gideri
|
54.000.000.-
|
|
20.07.2003
|
186
|
Şadan
Şimşek
|
Konaklama Gideri
|
50.000.000.-
|
|
20.07.2003
|
186
|
Yekta Açıkgöz
|
Konaklama Gideri
|
199.900.000.-
|
|
20.07.2003
|
186
|
Şadan
Şimşek
|
Konaklama Gideri
|
30.000.000.-
|
|
10.12.2003
|
312
|
Tayfun İçli
|
Konaklama Gideri
|
90.750.000.-
|
|
|
|
|
TOPLAM
|
594.400.000.-
|
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak
kişi adına düzenlenmiş belgelerle yapılan 594.400.000.- liralık konaklama gideri karşılığı malvarlığının
aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye irad
kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2 - İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri
4.175.823.012.828.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 91.068.533.157.- lirası personel giderleri,
2.851.814.817.320.- lirası yönetim giderleri, 67.931.610.023.- lirası
yardımlar, 157.921.556.599.- lirası demirbaş alım giderleri,
938.272.008.251.- lirası seçim, tanıtım ve propaganda giderleri,
68.014.487.478.- lirası 2002 yılından devreden borç ödemeleri ve
800.000.000.- lirası 2003 yılı genel merkez havale iadelerinden
oluşmaktadır.
Parti’nin il örgütlerinin 2003 yılı gelirleri ve
giderleri arasındaki 1.005.040.413.244.- liralık fark nakit mevcudu olarak
2004 yılına devretmiştir.
İl örgütleri kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C - Parti Malları
Demokratik Sol Parti’nin 2003 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2003 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 402.601.032.287.- lira
değerinde 125 adet demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu,
herhangi bir taşınmaz mal ediniminin ise olmadığı anlaşılmaktadır.
Parti tarafından 2003 yılında edinilen demirbaş
eşya niteliğindeki değerleri toplamı 402.601.032.287.- lira olan 125 adet
taşınır malların 276.834.346.762.- lira tutarındaki 29 adedi Genel Merkez
tarafından, 125.766.685.525.- lira tutarındaki 96 adedi ise il örgütlerince
edinilmiştir.
Parti Genel Merkezi’nce elde edilen 29 adet ve
276.834.346.762.- lira değerindeki taşınır malların 234.646.680.585.- lira
değerindeki 6 adedi taşıt aracı, 42.187.666.177.- lira değerindeki 23 adedi
ise muhtelif büro malzemeleri olup tamamı satınalma
suretiyle edinilmiştir.
İl örgütlerince elde edilen 125.766.685.525.- lira
değerindeki 96 adet taşınır mallar ise bilgisayar ve bilgisayar yedek
parçaları ile muhtelif büro malzemeleri olup tamamı satınalma
suretiyle edinilmiştir.
Demokratik Sol Parti’nin 2003 yılı kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin
Genel Merkez ve il örgütlerinin ihtiyacı için ve tamamı satınalma
yoluyla elde edilen toplam 402.601.032.287.- lira tutarındaki 125 adet
demirbaş eşya niteliğindeki taşınır malların ve taşıt araçlarının 2820
sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV - SONUÇ
Demokratik Sol
Parti’nin 2003 yılı kesinhesabının incelemesi
sonucunda;
1 - Parti’nin 2003 yılı kesinhesabında gösterilen 90.381.403.327.725.- lira
gelir ve 9.415.553.900.448.- lira gideri ile 80.965.255.027.277.- lira
nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasi
Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,
2 - 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı
olarak, kişi adına düzenlenmiş belgelerle yapılan 594.400.000.- lira gider karşılığı malvarlığının, aynı
Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,
27.2.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi.
|
Başkan
Tülay TUĞCU
|
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
|
Üye
Sacit ADALI
|
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
|
Üye
Mustafa YILDIRIM
|
Üye
A. Necmi
ÖZLER
|
Üye
Şevket APALAK
|
|
Üye
Serruh KALELİ
|
Üye
Osman Alifeyyaz
PAKSÜT
|
|