|
Tarım
ve Köyişleri Bakanlığından:
DOPİNG MUAYENE YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, At Yarışları
Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılan at yarışlarında koşulara kayıtlı ve
koşan atların sürat, kuvvet ve cesaretini veya bunlardan birini veya tümünü
değiştirmek amacıyla, normal gıdalar dışında herhangi bir madde verilip
verilmediğinin tespiti için yapılması gereken doping
analizlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, yarış
atlarının muayene ve müşahedeleri, doping şüpheli
numune alınması, muayene ve tahlilleriyle her türlü fenni ve teknik
hususlara ait usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik 10/7/1953 tarihli ve 6132 sayılı At Yarışları Hakkında
Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) At ilgilisi: At sahipleri ve
bunların vekilleri ile antrenör, jokey, jokey
yamağı, seyisbaşı, seyis ve sair hizmetlileri,
b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
c) Boks: Büroya bitişik,
kapıları ayrı ve altı baş attan numune alınmasına müsait bağımsız yerleri,
ç) Büro: Numune alma işinde
görevli kimselerin çalışabileceği ve aynı zamanda ilaç ve diğer kimyasal
maddeler ile alet ve malzemenin saklanacağı ve gerekli büro malzemesinin
bulundurulacağı kapalı yeri,
d) Doping: Bir atın koşudaki
sürat, kuvvet ve cesaretini veya bunlardan birini veya tümünü değiştirmek
amacıyla, normal gıdalar dışında verilen herhangi bir maddeyi,
e) Doping laboratuarı: Doping
olarak kabul edilen maddelerin tespitini ulusal ve uluslararası
standartlara uygun olarak analiz eden laboratuvarı,
f) Doping muayenesi: Şüpheli
numunelerden dopingli maddelerin tespiti için
yapılan muayeneleri,
g) Doping muayene heyeti:
Atların doping muayenesine esas olacak
numunelerinin tahlillerini yapmakla görevli ve Bakan onayı ile atanmış en
az üç doping analiz uzmanından oluşan heyeti,
ğ) Doping muayene uzmanı:
Doping laboratuarında görevli ve şüpheli numunelerden doping
analizini yapan uzmanı,
h) Doping muayene heyeti
uzmanı: Doping muayene heyetine Bakanlık Makamı onayı ile görevlendirilen
ve şüpheli numunelerden doping analizini yapan uzman
kişiyi,
ı) Doping karma muayene heyeti:
Yarış Otoritesince resen seçilecek altı uzman kişiden kurulan, üçü doping muayene heyeti uzmanı, diğer üçü ise bu konu ile
ilgili uzmanlar arasından seçilen uzman heyeti,
i) Doping şüpheli numune:
Doping muayenesine tabi tutulan atların idrar, salya, ter, kan, gaita ve doping muayenesine esas olacak diğer numunelerini,
j) Doping şüpheli numune
alıcısı: Doping muayenesine esas olacak numuneleri alan veteriner hekimi,
k) Doping şüpheli numune alma koordinatörü:
Doping muayenesine esas olan numunelerin alınmasından Yarış Komiserler
Kuruluna iletilmesi aşamasına kadar olan süreçten sorumlu veteriner hekimi,
l) Gezinti yeri: Boksların
önünde yer alan numune alınacak atların gezdirilmesi için etrafı çevrili
sahayı,
m) Kan gazları analizi: Kanın
içinde bulunan karbondioksit, oksijen gibi gazların miktarının analizini,
n) Saha veteriner hekimi:
Koşuya iştirak edecek atların sağlık ve eşkal
muayenelerini yapmak, ani vakalarda ilk sıhhi tedbirleri almak ve koşuların
dürüstlüğü bakımından şüpheli gördüğü durumları Yarış Komiserler Kuruluna
bildirmekle görevli veteriner hekimi,
o) Şahit numune: Atlardan
alınan dopingden şüpheli numunenin ikiye bölünerek
Yarış Komiserler Kurulunda saklanan bir kısmını,
ö) Tüzük: 19/7/1955
tarihli ve 4/5592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan At
Yarışları Tüzüğünü,
p) Yardımcı hizmetli: Atların doping muayenesine esas olan numunelerin alınmasında
yardımcı olan görevlileri,
r) Yarış atı: Soy kütüğüne
kayıtlı safkan Arap ve İngiliz atlarını,
s) Yarış Komiserler Kurulu: At
yarışlarında Yüksek Komiserler Kurulu tarafından görevlendirilen ve
yarışları idare etmekle sorumlu üniversite mezunu en az üç kişiden oluşan
kurulu,
ş) Yarış otoritesi: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını ifade eder.
t) Yüksek Komiserler Kurulu: 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 26 ncı maddesi ve
19/7/1955 tarihli ve 4/5592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan At Yarışları Tüzüğü hükümlerine göre oluşturulan sürekli kurulu,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Atların Muayenesi, Müşahedeleri ve
Numune Alınması
Doping
muayene heyeti
MADDE
5 – (1) Doping şüpheli numune alma
koordinatörü ve doping şüpheli numune alıcıları
Yüksek Komiserler Kurulunun teklifi üzerine, tahlil yapmakla görevli doping
muayene uzmanları ise doğrudan Tarım ve Köyişleri
Bakanı tarafından tayin edilir.
Atların
muayenesi
MADDE
6 – (1) Koşulara katılacak olan
atların koşu sonuna kadar muayene ve müşahedeleri saha veteriner hekimleri
tarafından yapılır.
(2) Koşuya kayıtlı her yarış
atı, koşu başlama zamanından en az bir saat önce hipodrom dahilinde ayrılan yerlerde saha veteriner hekimleri
tarafından, muayene ve müşahedeye tabi tutulur.
Atların
müşahedesi
MADDE
7 – (1) Koşuya katılacak yarış
atları saha veteriner hekimleri tarafından sağlık ve eşkal
muayeneleri yapılarak müşahede altında bulundurulur. Ata herhangi bir
yiyecek ve içecek verilmesine ve ata ilgilisinin dışındakilerin
müdahalesine mani olunur.
Şüpheli
durum
MADDE
8 – (1) Saha veteriner hekimleri
yaptığı müşahede ve muayene sırasında atın nabzı, göz, teneffüs veya
herhangi bir halinde göze çarpan şüpheli veya anormal bir durum gördüğü
takdirde durumu bir raporla Yarış Komiserler Kuruluna bildirirler.
Şüpheli
numune alma yerleri
MADDE
9 – (1) Hipodromun emniyetli bir
yerinde şüpheli numune alma maksadına elverişli, en az bir adet büro, altı
adet boks ve yeteri kadar gezinti yerinin bulunması zorunludur.
(2) Yarış Komiserler Kurulunca doping şüpheli numune alınmasına karar verilen atlar
saha veteriner hekiminin yönetimi altında şüpheli numune alma yerine
getirilerek doping şüpheli numune alma koordinatörüne teslim edilir.
(3) Doping şüpheli numuneleri,
şüpheli numune alma yerinde Tüzük ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
alınır.
Şüpheli
numune alma yerindeki yasaklar
MADDE
10 – (1) Şüpheli numune almada
görevlendirilenler şüpheli numune alınacak kapların temizliğini daimi
olarak kontrolleri altında bulundururlar. Şüpheli numune almadan ata
herhangi bir yiyecek ve içecek verilmesine ve atın ilgilisi olmayan
kimselerin ata müdahalesine mani olunur.
Şüpheli
numune alma
MADDE
11 – (1) Koşulara kayıtlı her at,
koşu öncesi veya sonrasında numune alınarak doping
muayenesine tabi tutulabilir.
(2) Tek kullanımlık idrar
toplama kabı ile alınan şüpheli numuneler, iki eşit kısma bölünmek
suretiyle tek kullanımlık kilitli-kapaklı steril
polietilen idrar kaplarına konulur. Bu kapların hazırlanması Tüzük ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak yapılır.
(3) Şüpheli numune alınmasında
kullanılacak tüm malzemelerin tek kullanımlık olması şarttır.
Şüpheli
numune hazırlama usulü
MADDE
12 – (1) Tüzük ve bu Yönetmelik
hükümleri uyarınca atlardan alınacak şüpheli numuneler iki eşit kısma
bölünmek suretiyle tek kullanımlık kilitli-kapaklı kaplara konulur. Koşunun
tarihi, kaçıncı koşu olduğu, atın ve at sahibinin ismi, şüpheli numunenin
mahiyetini belirten ve koordinatör tarafından imzalanmış etiket veya
barkotlar kaplara yapıştırıldıktan sonra, bu hususta komiser yardımcısı ile
doping şüpheli numune alıcısından bir kişinin, at
sahibi veya vekili ve antrenörü veya seyisi ile güvenlik görevlilerinden
birinin imzalayarak düzenleyecekleri tutanakla birlikte Yarış Komiserler
Kurulundan veya komiser yardımcılarından birine teslim edilir.
(2) Bu kaplar Yarış Komiserler
Kuruluna teslim edildiğinde, üzerindeki etiketler veya barkotlar kazınarak
usulüne göre tespit edilecek gizli kod sayıları ile atın erkek veya dişi
olduğunun belirtildiği etiketler veya barkotlar kaplara yapıştırılır.
(3) Aynı ata ait şüpheli
numunelerin konduğu kaplara aynı gizli sayı veya barkot verilir. Şüpheli
numuneleri ihtiva eden kaplar yarış günü +4 °C derecedeki
buzdolabında koşular bitene kadar şüpheli numune alma koordinatörlüğünde
bekletilir. Yarış günü koşular bitince şüpheli numuneler Yarış Komiserler
Kurulunca iki eşit kısma ayrılır. Birinci numune Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı doping
laboratuarına soğuk zincir içerisinde gönderilir. Şahit numune ise derin
dondurucuda -18 °C
veya –20 °C derecede, kan şüpheli numuneleri ise +4 °C derecedeki
buzdolabında Yarış Komiserler Kurulunca muhafaza edilir. Derin dondurucunun
bozuk olması veya bozulması halinde şahit numune doping
laboratuarında saklanmak üzere gönderilir. Koşu öncesi kan gazları analizi
için alınan kan örnekleri iki kısım haline getirilip her iki numune de 48
saat içinde tahlile tabi olacak şekilde ilgili laboratuara gönderilir.
(4) Hipodromlarda mevsimin son
yarışında alınmış olan şüpheli numuneleri muhtevi kaplar ile daha önceki
yarış günlerine ait şahit numuneler de lüzumu halinde tahlili yapılmak
üzere saklanması için aynı şekilde ilgili laboratuara gönderilir.
(5) İdrar alınması,
görevlendirilecek bir komiser yardımcısının denetiminde yapılır ve idrar
alınması için bekletilme süresi bir saatten az olamaz. İdrar
alınamayacağına koordinatörce kanaat oluştuğu durumlarda ise kan alınır.
(6) Usulüne uygun olarak
saklanacak şüpheli numune kapları kutulara yerleştirilir. Kutuların üzerine
şüpheli numunenin alındığı tarihler silinmeyecek şekilde yazılır ve bunlar
Yarış Komiserler Kurulunca kilit altında bulundurulur.
(7) Laboratuarda yapılan tahlil
neticesi numunenin müspet çıktığı durumda Yarış Otoritesince resen şüpheli
numunenin şahit kısmının Yarış Komiserler Kurulunca laboratuara
gönderilmesi sağlanır ve Bakanlıkça teşkil edilen doping
karma muayene heyetine tahlili yaptırılır.
(8) Hipodromlarda yarışların
sona ermesi halinde numune saklama yeri ve arşivin anahtarları ilgili evrakla
birlikte Yüksek Komiserler Kurulu bürosuna teslim edilir.
Şüpheli
numunelerin nakli
MADDE
13 – (1) Atlardan alınan şüpheli
numunelerden idrar ve kan numuneleri laboratuara nakledilinceye kadar
buzdolabında +4 °C
derecede muhafaza edilir.
(2) Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı laboratuarın bulunduğu yere
uzak olan yerlerde yapılan koşularda alınan şüpheli numuneler, içerisinde
yeteri miktarda buz aküsü ve ısı ölçer kartların
bulunduğu güvenlik kilitli numune taşıma çantası, kutusu veya kolisine
konarak bekletilmeden en seri vasıta ile laboratuara ulaştırılır.
(3) Şüpheli numune kaplarını
ihtiva eden güvenlik kilitli numune taşıma çantası, kutusu veya kolisi
laboratuarda açıldıktan sonra içerisinden çıkarılan şüpheli numune kapları
ve kilitli kapakları üzerlerindeki etiket/barkot ve numaralar kontrol
edilerek durum bir tutanakla tespit edilir.
(4) Kapların açıldığına delalet
edecek şekilde kilitli kapağı bozulmuş veya etiketteki veya barkottaki
numaraları tahrip edilmiş veya kapları kırık olan şüpheli numuneler bir
tutanakla tespit edilerek bekletilmeden Yüksek Komiserler Kuruluna
bildirilir.
Doping
karma muayene heyeti
MADDE
14 – (1) Şüpheli numunelerin doping yönünden muayene metotları doping muayene heyeti
uzmanları tarafından tespit edilir ve uygulanır.
(2) Şüpheli numunelerin tahlili
ile görevlendirilen laboratuarın müdürü, doping
muayene heyeti ve karma uzman heyetinin başkanıdır. Müdürün bulunmaması
halinde heyetin en yaşlı üyesi geçici olarak başkanlık görevini yapar. Bu tahliller
Tüzük ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılır.
(3) Tahlillerin yapılmasında ve
raporun sonuçlandırılmasında doping muayene heyet
üyelerinin üçte ikisinin bulunması şarttır. Raporun sonuçlandırılmasında
eşitlik olduğu takdirde rapor başkanın görüşü doğrultusunda düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Şüpheli Numune Alma Usulleri
Salya
şüpheli numune alımı
MADDE
15 – (1) Salya şüpheli numunesini
alacak kimse ellerini 96 derecelik alkolden geçirdikten sonra atın sağında
yer alır. Atın bakıcısı ise dizginleri baş hizasında tutarak atın solunda
durur. Yardımcı, atın önünde yer alır ve evvelce temizlenmiş küveti atın
ağzına yakın gelecek ve akacak damlaları yakalayacak şekilde tutar. Küvete
takriben 10 cm
genişlikte, 40 cm
uzunlukta, uzunluğuna sarılmış dört adet temiz gazlı bez tamponlar konur.
Bu gazlı bez tamponlar üzerine % 1 nispetindeki glasiyal
asetik asitten 250 ml konur. Salya şüpheli numunesini alacak kimse sol
elinin serçe ve yüzük parmaklarını ağızlığın altından sokarak gem halkasını
bulur. İşaret ve orta parmaklarını ise dudak kenarlarından içeri uzatır. At
eğer bir müdafaa hareketi yaparsa atın bakıcısı tarafından dizginler
tutulur. Ağızlığın yer değiştirmesi halinde salya şüpheli numunesini alacak
kimsenin ağızlığı tutan eli kayarak kesici dişler arasına girer ve atın
ağzı ile olan temas kaybolmamakla beraber gemi bırakmış olur. Salya şüpheli
numunesini alacak olan kimse, küvet içerisinde bulunan sulandırılmış glasiyal asetik asidi emmiş, steril
gazlı bez tamponlardan bir tanesini, sterilize edilmiş uzun saplı pens hemostatik yardımıyla alır. Kesici ve öğütücü dişler
arasından kaydırarak atın ağzına sokar ve ağzını siler. Sonra bu steril
gazlı bez tampon atın azı dişleri nahiyesine götürülür, bu mahalde gazlı
bez tamponun azı dişler vasıtasıyla takriben 2-3
dakika çiğnenmesi temin edilir. Sulandırılmış glasiyal
asetik asidin tesiriyle artan salya ifrazı, yardımcı tarafından ağza yakın
tutulan küvet içerisine akması sağlanır.
(2) Küvet içerisindeki diğer
gazlı bez tamponlara da yukarıdaki ameliye aynen tatbik edilir. Steril ve
kuru olan iki adet gazlı bez tampon ile atın dişetleri, dudak içleri, damak
ve ağzının içi dikkatli bir şekilde silinir ve küvetin içine bırakılır.
altı adet gazlı bez tampon, sulandırılmış glasiyel
asetik asit ve salyadan ibaret olan küvet muhteviyatı iki eşit kısma
ayrılarak takriben 350 ml kapasiteli, steril,
şüpheli numune alma özel şişelerine konulur.
İdrar
şüpheli numune alımı
MADDE
16 – (1) İdrar şüpheli numunesi
alacak kimse atın sağ tarafında ve sırtı atın başına dönük bir vaziyette
yer alır. Bir yardımcı tek kullanımlık idrar toplama kabı ve uzatma
çubuğunu idrar alacak şahsa verir. Bu kimse atın idrar yapması için
göstereceği hareketleri bekler ve idrar geldiği anda hissettirmeyecek
şekilde ata yaklaşarak kap içerisine idrarı toplar. En az 100 cc olacak şekilde toplanan idrar, iki eşit kısma
bölünerek tek kullanımlık kilitli-kapaklı idrar kaplarına konur.
(2) At idrar vermede güçlük
gösterdiği takdirde; sükunete kavuşturmak amacıyla
görevlilerin gözetiminde gezdirilir. Fayda umulan hallerde at +18 dereceye
ayarlı boksa konularak idrar numunesi alınır.
Kan
şüpheli numune alımı
MADDE
17 – (1) 12 nci
maddede belirtilen süre içerisinde idrar şüpheli numunesi alınamayan
atlardan kan alınır. Koşu öncesi kanda doping şüpheli
numunesi alınacak atlarda bu şart aranmaz. Kan alımı için tek kullanımlık
vakumlu, steril, heparinli
kan tüpleri ve iğnesi kullanılır.
(2) Kan alınacak at ayakta
tutulur. Huysuz ve titiz atların kulağına veya üst dudağına ipli yavaşa
tatbik edilir. Kan şüpheli numunesi; boynun orta üçte biri ile üst üçte
birinin kesiştiği yerde, sulcus jugularis’de ve sol veya sağ vena jugularis’den
alınır. Bir yardımcı, seçilen bölgenin dezenfeksiyonunu yapar. Diğer bir
yardımcı atın başını kaldırır, boyun yönünde gerer ve kan alınacak tarafın
tersi yönüne hafifçe çevirir, bir eli ile de atın kan alınacak tarafındaki
gözünü kapatır.
(3) Kan şüpheli numunesini
alacak kişi, ellerini 96 derecelik alkolden geçirdikten sonra kanın
alınacağı taraftaki ön bacağın biraz önünde ve bu bacağın vuruş alanının
dışında kalmak üzere durur, başparmak ile kan alınacak noktanın altından
deri aşağıya çekilir, vena jugularis’e basınç
yapılarak, belirgin ve sabit hale gelmesi sağlanır. Tek kullanımlık vakumlu
steril, heparinli kan
tüplerinin iğnesi basınç yapan parmağın önünde aşağıdan yukarıya eğik
olarak damarın şişkin olduğu bölgeye batırılır. İğne ilk batırışta venaya
rastlamaz ise, biraz geriye çekilerek, başka bir yön verilmek suretiyle
tekrar venaya girilmeye çalışılır.
(4) Venaya girildikten sonra;
önce birinci tüpe, sonra ikinci tüpe kan şüpheli numunesi alınır. Kan alma
işlemi tamamlanınca basınç yapan parmak çekilerek, iğne tek bir hareket ile
geri çekilir ve bu bölge tekrar dezenfekte edilir.
(5) Alınan kan numunelerini
ihtiva eden tüpler yeteri kadar yukarı aşağı çevrilerek özel ambalajlarına
konur.
Ter
şüpheli numunesi alımı
MADDE
18 – (1) Lüzum görüldüğü takdirde
atlardan terde alınır. Ter, temiz ve sterilize
edilmiş bir spatül yardımıyla boyun nahiyesinden
başlayarak vücudu sıyırmak suretiyle toplanır. Spatül
üzerinde bulunan ter şüpheli numunesi 10 cm genişlikte, 40 cm uzunlukta,
uzunluğuna sarılmış kuru ve steril gazlı bez
tamponlara emdirilir. Bu suretle alınan ter şüpheli numunesini muhtevi
gazlı bez tamponlar iki eşit kısma bölünerek tek kullanımlık
kilitli-kapaklı kaplara konulur.
Gaita
şüpheli numune alımı
MADDE
19 – (1) Temiz, tek kullanımlık
kaplar içerisine kafi miktarda gaita alınır. Bu
suretle elde edilen gaita, iki eşit kısma bölünerek tek kullanımlık kilitli-kapaklı
kaplara konulur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
20 – (1) 21/12/1963
tarihli ve 11587 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doping Muayene
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE
21 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
|