|
Türkiye Atom Enerjisi
Kurumundan:
NÜKLEER GÜVENLİK DENETİMLERİ VE
YAPTIRIMLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı
nükleer tesislerin aşamalarındaki faaliyetlerin güvenli bir şekilde yerine
getirildiğini teyit etmek ve bu faaliyetlerin, nükleer güvenlik hedeflerini
ve lisanslama koşullarını belirleyen mevzuata uygunluğunun saptanacağı
nükleer güvenlik denetimlerini ve uygulanacak yaptırımları belirlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen
usul ve esaslar tüm nükleer tesislere uygulanır.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik 9/7/1982
tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanununun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ile 18/11/1983 tarihli ve 83/7405
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Nükleer Tesislere Lisans
Verilmesine İlişkin Tüzüğün 52 nci maddesinedayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aşama: Nükleer tesisin
ömrünü oluşturan, yer, inşaat, işletmeye alma, işletme ve işletmeden
çıkarma ana faaliyetlerinin her birini,
b) Denetim: Nükleer güvenlik
denetimlerini,
c) Denetlenenler: Kurum
tarafından denetime tabi tutulan gerçek ve tüzel kişileri,
ç) Güvenlik: Nükleer güvenliği,
d) Güvenlik kültürü: Nükleer
alanda faaliyetlerde bulunan tüm birey, kurum ve kuruluşlarda, radyasyondan
korunma ve güvenlik ile ilgili konulara en yüksek önemin verildiğini ortaya
koyan nitelik ve davranışlar bütününü,
e) Nükleer güvenlik: Nükleer
tesislere ilişkin faaliyetler sırasında birey, toplum ve çevrenin
radyasyondan korunmasını sağlamak üzere uygun koşulların sağlanması,
kazaların önlenmesi veya kaza sonuçlarının hafifletilmesini,
f) Komisyon: Türkiye Atom
Enerjisi Komisyonunu,
g) Kurum: Türkiye Atom Enerjisi
Kurumunu,
ğ) Nükleer tesis: Nükleer
güvenlik ve emniyetin göz önüne alınması gerektiği Kurum tarafından
belirlenen miktarın üzerinde nükleer maddenin üretildiği, işlendiği,
kullanıldığı, bulundurulduğu, yeniden işlendiği veya depolandığı her türlü
tesisi,
h) Nükleer güvenlik
denetimleri: Nükleer tesislere ilişkin olarak, yer etütlerinin
başlamasından tesisin işletmeden çıkarılması tamamlanıncaya kadar tüm
faaliyetlerin güvenli bir şekilde yerine getirildiğine ve bunların nükleer
güvenlik hedefleri ve ilgili yetkilendirme koşullarını karşıladığına dair
yüksek seviyede güvence sağlamak amacıyla yapılan denetim faaliyetlerini,
ı) Olağandışı olay: Normal
işletme koşullarındaki sapmalardan ciddi kazalara kadar bütün işletme
olayları ve nükleer güvenliğe ilişkin yetersizlikleri,
i) Özdeğerlendirme:
Yetkilendirilen kişinin üst yönetimi tarafından kendi sorumlulukları
altındaki tüm alanların performanslarının verimliliğini değerlendirmek için
yapılan rutin ve sürekli bir süreci,
j) Tedarikçi: Bir ürün sağlayan
gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Yetkilendirilen kişi: Yetki
gerektiren bir faaliyeti yerine getirmek üzere Kurum tarafından
yetkilendirilmiş gerçek veya tüzel kişiyi,
l) Yetkilendirme:
Faaliyetlerini tanımlı koşullar uyarınca yürütmesi için gerçek veya tüzel
kişilere Kurum tarafından yetki verilmesi işlemini,
m) Yüklenici: Yetkilendirilen
kişinin, yetki alınan faaliyetin tamamını veya bir kısmını kendi adına
yapmak üzere sözleşmeyle görevlendirdiği gerçek veya tüzel kişiyi
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Denetim, Kapsam ve Türler
Denetim
MADDE
5 – (1) Kurum, yetkilendirilen
kişi ve bu yetkilendirmeyle ilgili faaliyette görev alan kişilerin,
faaliyeti ilgili mevzuat uyarınca ve yetki koşulları içerisinde
gerçekleştirip gerçekleştirmediklerini denetimlerle kontrol eder.
(2) Bu denetimlerde;
a) İlgili mevzuat ve yetki
koşullarına uyulduğu,
b) Etkili bir güvenlik
yönetimi, iyi bir güvenlik kültürü ve özdeğerlendirme
sistemine sahip olunduğu,
c) Güvenlikle ilgili
faaliyetler ile yapı, sistem ve bileşenler için gereken kalite ve
performansa ulaşıldığı ve bu performansın tesisin işletme aşamasında
sürdürüldüğü,
ç) Görevlerini etkili ve
güvenli olarak yapabilecek yeterli sayıda yetkin personelin hazır
bulundurulduğu,
d) Olağandışı olayların
saptandığı, hızlı bir şekilde değerlendirip gereğinin yapıldığı ve Kuruma
tam ve doğru olarak raporlandığı,
e) Mevzuatta yer almayan veya
Kurum tarafından belirtilmeyen veya önceden bilinmeyen, güvenliği olumsuz
yönde etkileyebilecek özelliğe sahip yeni bilgilerin saptanması halinde
durumun uygun bir şekilde değerlendirildiği ve Kuruma raporlandığı,
teyit
edilir.
Kapsam
MADDE
6 – (1) Yetkilendirilen kişinin yanı
sıra yüklenici, alt yüklenici, tedarikçiler ve alt tedarikçiler de Kurumun
gerek gördüğü konularda ve kapsamda denetime tabidir.
(2) Denetimler nükleer tesisin
her aşamasına ait gerekli tüm kayıtlar ve dokümantasyonun gözden
geçirilmesini ve değerlendirilmesini ve gözetim, izleme ve tetkik
faaliyetlerinin yapılmasını, istendiğinde de fiili muayene ve ölçümlerin
yapılmasını veya yaptırılmasını ve tesis yönetimi ve personeliyle görüşme
yapılmasını kapsar.
Denetim
türleri
MADDE
7 – (1) Kurum tesislerde planlı
veya tepkisel denetimler yapar.
Planlı
denetimler
MADDE
8 – (1) Planlı denetimler, Kurum
tarafından hazırlanan bir denetim programına uygun olarak gerçekleştirilir.
Kurumun denetim programı, denetlenen faaliyetin özellikleri ile
denetlenenlerin iş takvimine uygun olarak oluşturulur. Tesislerde
denetimler, iki denetim arası 14 ayı geçmemek koşuluyla yılda en az bir kez
gerçekleştirilir. Kurum gerek gördüğü durumlarda denetim programını yeniden
düzenler.
(2) Planlı denetimler tesisin
genel denetimini içerebileceği gibi özel konularda da gerçekleştirilebilir.
Tepkisel
denetimler
MADDE
9 – (1) Tepkisel denetimler
tesiste meydana gelen olağandışı bir olay veya durum nedeniyle, olay veya
durumun önemini, etkilerini ve/veya düzeltici faaliyetlerin yeterliliğini
değerlendirmek amacıyla yapılır. Kurum, tepkisel denetimleri gerek gördüğü
durumlarda, işleticinin olağan dışı olay bildirimini takiben veya
beklemeksizin kendi bulguları çerçevesinde yapar.
(2) Kurum tepkisel denetimlere
ihtiyaç olabileceğini varsayar ve personel ve dış hizmet ihtiyacını buna
göre ayarlar.
Denetimin
bildirilmesi
MADDE
10 – (1) Kurum yapacağı
denetimleri denetlenenlere bildirmekle yükümlü değildir. Kurum uygun
gördüğü durumlarda, ilgili doküman ve personelin denetim sırasında hazır
bulundurulmasını ve denetimin planlandığı şekilde uygulanabilmesini
sağlamak için önceden bildirim yapabilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Denetim
Yetkisi Verilecek Personel
Denetim
yetkisi verilmesi
MADDE
11 – (1) Gerekli eğitimi başarıyla
tamamlayan Kurumun ilgili meslek personeline Komisyon tarafından denetim
yetkisi verilir. Kurum, yetkilendirilen personele denetim yetkisini
gösteren özel birkimlik verir.
Adaylar
MADDE
12 – (1) Denetim yetkisi verilecek
Kurum meslek personelinde;
a) Kurumun ilgili ana hizmet
birimlerinde en az 2 yıl çalışmış olmak,
b) Kurumun vereceğiözel eğitimi başarı ile tamamlamış
olmak,
c) Tesislerin gerektirdiği
güvenlik soruşturmasından geçmiş olmak,
ç) Görevin gerektirdiği mental ve ruhsal denge ve fiziksel yeterlilikte olduğunu
bir sağlık raporu ile belgelemek,
şartları
aranır.
Eğitim
MADDE
13 – (1) Denetim yetkisi verilecek
Kurum meslek personelinin alacağı eğitimin içeriği, süresi ve adayların
başarılı olma ölçütleri Kurum tarafından belirlenir.
Denetim
ekibi
MADDE
14 – (1) Bir denetimi
gerçekleştirecek denetim ekibi, yapılacak denetimin konularına ve kapsamına
göre Kurum tarafından yetkilendirilecekpersonelden oluşur.
(2) Kurum, denetim ekibinin
takviye edilmesi için, gerektiğinde, denetimle ilgili Kurumun belirleyeceği
yeterli vasıflara sahip ve 12 nci maddenin
birinci fıkrasının (c) ve (ç) bendinde yer alan şartları sağlayan,
denetlenecek işten bağımsız olan, yerli ve/veya yabancı, gerçek veya tüzel
kişilerden hizmet satın alabilir. Denetim ekiplerinde danışman olarak yer
alabilecek bu gerçek ve tüzel kişiler Komisyon tarafından
yetkilendirilmedikçe denetim yetkisini kullanamazlar.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Denetimler
Denetimin
yapılması
MADDE
15 – (1) Denetim programı Kurumun
ilgili dairesi tarafından yıllık olarak hazırlanır ve bir sonraki yıl için
Kurum Başkanının onayına sunulur. Denetim, Kurum tarafından tesis türüne
göre belirlenen ölçütler çerçevesinde gerçekleştirilir.
Denetim
sonuçlarının denetlenene bildirilmesi
MADDE
16 – (1) Denetim bulgularına
dayanarak alınan düzenleyici kararlar, karara temel teşkil eden bulgularla
birlikte denetlenene yazı ile bildirilir.
Uygunsuzlukların
giderilmesi
MADDE
17 – (1) Kurum, denetimler
sırasında belirlenen uygunsuzlukların giderilmesine yönelik düzeltici
ve/veya önleyici faaliyetlerin belirli bir süre içerisinde uygulanmasını
talep eder. Uygunsuzluğa ilişkin olarak bir yaptırım uygulanmış olup
olmaması bu düzeltici ve/veya önleyici faaliyetlerin uygulanmasını
engellemez veya geciktirmez.
Denetim
bulgularının yayımlanması
MADDE
18 – (1) Denetim bulguları ve
ilgili düzenleyici kararların gizlilik taşımayan bölümleri ancak ilgili ana
hizmet biriminin önerisi ile Kurum Başkanı tarafından kamuoyunun bilgisine
sunulabilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Yaptırımlar
Acil
durum önlemi
MADDE
19 – (1) Güvenlik ve emniyetin
tehlikeye düştüğü veya düşebileceğinin saptandığı durumlarda durumun aciliyet ve ciddiyet göstermesi veya milli güvenliğin
zarar görmesi ihtimalinin belirmesi halinde Kurumun denetim yetkisine sahip
personeli, 2 günü aşmamak üzere, yürütülen faaliyete ilişkin yetkileri
sınırlandırabilir veya yetkileri askıya alarak faaliyeti durdurabilir.
Kurum bu süre içerisinde ayrıntılı durum değerlendirmesi yapar. Gerekli
durumlarda faaliyete ilişkin yetkiler sorun çözümlenene kadar askıya
alınabilir.
Yaptırımın
derecesi
MADDE
20 – (1) Kurum bu Yönetmelik
hükümlerinin ihlali çerçevesinde karar vereceği idari yaptırımlarda ihlalin
nükleer güvenlik açısından önemi, aciliyeti ve
ciddiyetini dikkate alır.
Denetime
direnme
MADDE
21 – (1) Denetim sırasında
denetlenenlerin denetim yetkisi verilen personel ile işbirliği yapmaması,
istenen bilgi ve belgeleri sunmaması, belgelerde tahrifat yapıldığının veya
yanlış bilgilendirme yapıldığının saptanması halinde; Kurum,
yetkilendirilen kişiye verilen yetkilerin belirlenecek bir süre için askıya
alınmasına ve/veya ilgili faaliyetlerin durdurulmasına hükmedebilir.
Önlemlerin
zamanında alınmaması
MADDE
22 – (1) Bir denetimi takiben
Kurum tarafından öngörülen düzeltici ve/veya önleyici faaliyetleri, geçerli
bir neden olmaksızın öngörülen süre içerisinde tamamlamayan yetkilendirilen
kişiler için Kurum faaliyetlerin durdurulması ve/veya yetkilerin askıya
alınmasına hükmedebilir.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Prosedür
dışı durumlar
MADDE
23 – (1) Denetime ilişkin
faaliyetlerinin herhangi bir aşamasında bu Yönetmeliğin dışında kalan
şartlar oluşmuşsa, durum Komisyonun değerlendirme yapabilmesi için
ayrıntılı bir şekilde kayda alınır. Kayıtlar değerlendirilerek bu durumda
yapılması gerekenlere Komisyon karar verir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
24 – (1) 13/3/1997
tarihli ve 22932 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislerde
Kalite Temini ve Denetim Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE
25 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
26 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı yürütür.
|