|
Sağlık Bakanlığından:
DİYALİZ MERKEZLERİ
HAKKINDA YÖNETMELİKTE
DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE
1 – 8/5/2005 tarihli ve 25809
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin
5 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki "üç yıl" ibaresi "iki
yıl" olarak değiştirilmiştir.
MADDE
2 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci
maddesinin beşinci fıkrasının ilk cümlesinin başındaki "Sertifikalı
bir sorumlu tabip ve sertifikalı hemşire" ibaresi "Sertifikalı
bir sorumlu tabip ve diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire " olarak
değiştirilmiştir.
MADDE
3 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu
maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE
4 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile üçüncü
ve dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"a) Hemodiyaliz merkezleri
için ilgili mevzuata ve alınacağı tarihteki standartlara uygun üretilmiş,
orijin ülkede üretimi ve kullanımı devam eden ve üretici veya yetkili
temsilci firma tarafından performans yeterliliği kanıtlanmış olan, en az
beş adet faal ve bir yedek olmak üzere toplam altı hemodiyaliz
cihazı,"
"Diyaliz merkezi,
hastalarına acil durumda hizmet vermek üzere bir ambulans
bulundurabilir"
"Diyaliz merkezi sadece
diyaliz hastalarına yönelik olmak ve bu Yönetmeliğin EK-13’ündeki
tetkikleri yapmak üzere ilgili mevzuat uyarınca ruhsatlandırılmış bir laboratuvar kurması veya bu nitelikleri haiz bir laboratuvar ile anlaşması zorunludur. Diyaliz
merkezinin kendi bünyesinde kuracağı laboratuvar
ile diyaliz hastaları haricindeki hastalara laboratuvar
hizmeti vermek istemesi halinde müstakil girişli laboratuvar
oluşturmak ve diyaliz hastaları ile doğrudan teması engellemek
zorundadır."
MADDE
5 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a), (c), (d) bendleri
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (e) bendi eklenmiştir.
"a) Sorumlu Uzman: Her
diyaliz merkezinde, Türkiye’de tababet icrasına engel hali olmayan,
hastaların yaş grubuna göre nefroloji uzmanı veya
çocuk nefrolojisi uzmanı bir tabibin tam veya
kısmi zamanlı olarak bulunması şarttır.
Hemodiyaliz merkezi için
sorumlu uzmanlık görevini yürütecek Nefroloji
Uzmanı veya çocuk nefrolojisi uzmanı bulunamadığı
hallerde sorumlu uzmanlık görevi, on sekiz yaş ve üzeri yaş grubu hastalar
için sertifikalı iç hastalıkları uzmanı; on yedi yaş ve altı yaş grubu
hastalar için sertifikalı çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından
yürütülür.
Bu Yönetmelik kapsamında olan
merkezlerin, 31/12/2014 tarihinden sonra herhangi bir şekilde sorumlu uzman
değişikliğine gitmesi halinde veya bu tarihten sonra açılacak merkezlerde
ise merkezin türüne göre sorumlu uzmanlarının, Nefroloji
Uzmanı veya Çocuk Nefrolojisi Uzmanı olması
gereklidir.
Hem hemodiyaliz ve hem de
periton diyalizi merkezi olarak faaliyet gösterecek merkezlerde görev yapan
nefroloji uzmanları, her ikisinin de sorumlu
uzmanlık görevini yürütebilirler.
Sorumlu uzman sertifikası;
Bakanlıkça yetkilendirilmiş diyaliz eğitim merkezlerinde en az üç ay süre
ile eğitim görmüş, eğitim sonunda bu merkezde yapılan teorik ve pratik sınavlarda
başarılı olmuş iç hastalıkları ile çocuk sağlığı ve hastalıkları dallarında
uzman olanlara Bakanlık tarafından verilir.
Erişkin hemodiyaliz
merkezlerinde ondan fazla pediatrik yaş grubu
hasta tedavi görüyor ise, bu merkezde bir çocuk nefrolojisi
uzmanının veya sertifikalı çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanının konsültan olarak bulunması gerekir. Pediatrik
diyaliz merkezlerinde ondan fazla erişkin yaş grubu hasta tedavi görüyor
ise, bu merkezde de bir Nefroloji Uzmanının veya
sertifikalı İç Hastalıkları Uzmanının konsültan
olarak bulunması gerekir.
Sorumlu uzman, tam gün çalışmak
şartı ile aynı merkezde sorumlu tabip olarak da çalışabilir. Bu durumda,
birden fazla özel diyaliz merkezinin sorumlu uzmanlık görevini üstlenemez.
Merkezde ayrıca sorumlu tabibin bulunması halinde, sorumlu uzman en fazla
bir diğer diyaliz merkezinin sorumluluğunu üstlenebilir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında
2368 sayılı Sağlık Personeli Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanuna
veya özel kanunlarına göre çalışıp, ayrıca serbest meslek icra etmek hakkı
ve sorumlu uzmanlık yetkisini haiz tabipler, sadece bir özel diyaliz
merkezinin sorumlu uzmanlık görevini üstlenebilirler. Ancak Bakanlık ya da Valilik makamının onayı ile, il sınırları içinde ya da ihtiyaç duyulan illerde, kamuya ait diyaliz
ünitelerinde konsültan uzman olarak ve her
diyaliz hastasını ayda en az bir kez görüp tedavisini düzenleyecek şekilde
görevlendirilebilir.
Sorumlu uzmanın izinli veya
hasta olması gibi kabul edilebilir bir mazeretinin bulunması hallerinde,
sorumlu uzman sertifikasını haiz bir uzman, en çok altı aylık süreyle ve
müdürlüğe bildirilmek suretiyle çalıştırılabilir. Bu sürenin sonunda
sorumlu uzmanın görevine dönmemesi halinde merkez, yeni bir sorumlu uzman
ile sözleşme yaparak müdürlüğe bildirmek zorundadır."
"c) Diyaliz teknikeri veya
hemşiresi: Diyaliz merkezlerinde diyaliz işlemini uygulayacak;
üniversitelerin sağlık hizmetleri meslek yüksek okulu diyaliz bölümlerinden
mezun diyaliz teknikeri veya sertifika sahibi bir hemşire olacak şekilde en
az iki personel bulunması zorunludur. Bu personelden birisi sorumlu olarak
seçilir.
Diyaliz hemşireliği
sertifikası; diyaliz eğitim merkezinde üç ay süreyle hemodiyaliz veya
periton diyalizi eğitimi görmüş hemşire veya hemşirelik yetkisine haiz sağlık
hizmetleri sınıfı personele eğitim merkezlerinde yapılan teorik ve pratik
sınavda başarılı olmak kaydıyla Bakanlıkça verilir.
Hemodiyaliz merkezlerinde
Açılma İzin Belgesi için diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire sayısı,
merkezdeki hemodiyaliz cihazının sayısına göre belirlenir. İlk kaç cihazla
açılırsa açılsın on cihaza kadar iki, bu sayının üzerinde ilâve her beş
cihaz için ilâve bir hemşire veya diyaliz teknikeri bulunması zorunludur.
Açılma izin belgesi almış
diyaliz merkezlerinde her tedavi seansında on hastaya kadar en az iki
diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire; daha sonraki her beş hasta için
ilâve bir diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire bulunması gereklidir.
Ancak, ilk on cihaz için gerekli olan ruhsata esas personel haricinde,
diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire bulunmaması hallerinde, her
tedavi seansında öngörülen diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire
sayısının yarısını aşmayacak şekilde ve tam gün süreyle çalışmak kaydıyla
sertifikasız hemşire çalıştırılabilir. Bu durumda çalışacak personelin
gözetiminden sorumlu, o seans için en az bir diyaliz teknikeri veya
sertifikalı hemşire bulunması gerekir. Bu şekilde çalıştırılan hemşireler
için, merkez tarafından işe başladığı tarihten itibaren en geç iki ay içinde
eğitim için başvuru yapılması zorunludur.
Periton diyalizi merkezi
diyaliz hemşiresi sayısı, merkezdeki hasta sayısına göre belirlenir. İlk
yirmi beş hasta için bir; ilâve her elli hasta için bir periton diyaliz
hemşiresi çalıştırılır.
d) Teknisyen veya Tekniker: Her
hemodiyaliz merkezinde diyaliz cihazları ile müştemilatı ve su sistemi
konusunda en az üç ay süre ile eğitim gördüğüne dair belge veya diplomayı
haiz en az bir teknisyen veya tekniker bulunması gereklidir.
e) Yardımcı personel:
Hemodiyaliz merkezlerinde her beş hemodiyaliz cihazı için bir yardımcı
personel; periton diyalizi merkezlerinde ise, en az bir yardımcı personel
bulunması gereklidir. "
MADDE
6 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE
14 – Hemodiyaliz merkezlerinde
bulundurulacak diğer personel;
a) Diyetisyen: Her hemodiyaliz
merkezinin, bir diyetisyenle danışmanlık hizmeti alınmasına dair sözleşme
yapması ve belgelendirmesi gereklidir. Diyetisyen her hastayı ayda en az
bir kere ya da hasta veya sorumlu hekim
tarafından istendiği zamanda görebilecek şekilde danışmanlık hizmetini
yürütür, hastaların beslenme sorunlarını dinler ve diyet rejimini belirler.
b) Psikiyatri Uzmanı:
Hastaların talebi ve/veya sorumlu tabibin gerek görmesi halinde bir
psikiyatri uzmanından danışmanlık hizmeti alınır.
c) Sosyal Hizmet Uzmanı:
Sorumlu tabibin gerek görmesi halinde bir sosyal hizmet uzmanından
danışmanlık hizmeti alınır.
Diyaliz merkezi (b) ve (c)
bendinde belirtilen uzmanların isim, adres ve her an ulaşılabilecek telefon
numaralarını merkezde ve dosyasında bulundurmak zorundadır.
Bu madde kapsamındaki personel,
mesai ve ulaşım imkânları uygun olmak kaydıyla, aynı il veya ilçelerdeki
hemodiyaliz merkezlerinden en çok beş tanesinde bu şekilde görev yapabilir
ve çalışmalarına dair tüm bilgileri hasta dosyasına kayıt edip tarih atarak
imzalamakla yükümlüdür."
MADDE
7 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (j) bendleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (l) bendi
yürürlükten kaldırılmıştır.
"a) Merkezin her katı için
ayrı olmak üzere mimar tarafından düzenlenmiş, yerleşim ve kullanım
alanlarını gösteren 1/100 ölçekli planlar,"
"j) Yeterli nitelikte ve
kapasitedeki su sisteminin yaptığı arıtma sonrasında elde edilen suyun,
bakteriyolojik ve kimyasal analiz sonuçlarının Avrupa Birliği Farmakopesisindeki standartlara uygun olduğunu gösterir
belge,"
MADDE
8 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"Bakanlığa bağlı eğitim ve
araştırma hastaneleri ile üniversite hastaneleri bünyesinde açılacak
diyaliz merkezi veya üniteleri için bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde
hazırlanan dosya, başvuru dilekçesi ile birlikte doğrudan Bakanlığa sunulur
ve gerekli iş ve işlemler yapılarak diyaliz merkezleri için açılma izin
belgesi ile üniteler için uygunluk belgesi Bakanlıkça düzenlenir."
MADDE
9 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE
18 – Diyaliz merkezlerinde diyaliz
tedavisi gören her hasta için ayrı bir hasta takip dosyası tutulur.
Hastalara, Yönetmeliğin eki (EK-13)’de sayılan laboratuvar
tetkikleri belirtilen periyotlarda yaptırılır."
MADDE
10 – Aynı Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinin madde başlığı "Diyaliz teknikeri ve hemşiresinin görevleri
" olarak, birinci fıkrasında geçen"Diyaliz hemşiresi" ibaresi"Diyaliz teknikeri ve
hemşiresi" olarak değiştirilmiştir.
MADDE
11 – Aynı Yönetmeliğin 24 üncü
maddesinin madde başlığı " Teknisyen veya teknikerin görev ve
yetkileri" olarak değiştirilmiştir.
MADDE
12 – Aynı Yönetmeliğin 25 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE
25 – Özel diyaliz merkezlerinde
sorumlu uzman veya sorumlu tabibin ayrılma talebinde bulunması, hastalık
hali ve izin durumlarında bu görev, en fazla altı aylık süre için sorumlu
uzman veya sorumlu tabip niteliklerini haiz başka bir tabip tarafından
yürütülür. Altı aylık sürenin sonunda sorumlu uzman veya sorumlu tabip
bulunamaz ise, diyaliz merkezinin faaliyetine son verilerek, açılma izin
belgesi Valilikçe iptal edilir. Bu durumda, hastaların mağdur edilmemesi
için Müdürlükçe gerekli tedbirler alınır.
Merkezde sertifika sahibi
hemşire veya diyaliz teknikeri sayısı, Yönetmelikte seans başına belirlenen
asgarî sayının altına düştüğü takdirde, merkez tam gün çalıştırmak kaydıyla
sertifikasız hemşire çalıştırabilir. Merkez, eksilen sayı kadar personeli
bulmak, sertifikasız çalışan hemşirenin sertifikasyon eğitimi için ilk
eğitim döneminde başvurusunu yapmak zorundadır. Buna uymayan diyaliz
merkezine, Müdürlük tarafından kırk beş günlük süre verilerek yazılı olarak
ihtar edilir ve bu süre sonunda sertifikalı hemşire veya diyaliz teknikeri
eksikliğini gidermeyen merkezin hasta sayısı mevcut personel sayısına uygun
olacak şekilde azaltılır. Buna uygun davranmayan merkezin açılma izin belgesi
Valilikçe iptal edilir."
MADDE
13 – Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"c) Eğitim yetkisi
verilecek diyaliz merkezlerinin aktif olarak kullanılmakta olan en az on
adet, pediatrik diyaliz merkezlerinin ise beş
adet hemodiyaliz cihazına sahip olması,"
MADDE
14 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Yukarıda sayılanlar
dışında, kamu personeli olup da diyaliz eğitim başvurusu yapanlardan
ihtiyaç halinde Bakanlığın uygun göreceği ve ihtiyaç duyulan diyaliz
merkezlerinde iki yıl süre ile görev yapmayı kabul ettiği taahhütname veya
ihtiyaç halinde Bakanlık tarafından daha önce açıklanmış olan merkezlere
tayin edilerek iki yıl çalışmayı taahhüt etmesi ve müdürlüğün uygun görüşü
aranır."
MADDE
15 – Aynı Yönetmeliğin 30 uncu
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Diyaliz eğitim
başvuruları, ilgili müdürlüğe yapılır. Müdürlük tarafından başvurusu uygun
olanların adı, soyadı, unvanı, çalıştığı kurumunun belirtildiği liste 29
uncu maddede belirtilen dönemlerde Bakanlığa intikal ettirilir. Eğitime
başvuran personelin evrakları daha sonraki işlemlere esas olmak üzere
müdürlükte muhafaza edilir."
MADDE
16 – Aynı Yönetmeliğin 33 üncü
maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE
17 – Aynı Yönetmeliğin 34 üncü
maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Diyaliz eğitim
merkezlerinde yapılan sınavlar sonucunda düzenlenen sınav komisyonu raporu,
eğitime alınan personelin kursa başlayış ve kurstan ayrılış evrakı ile
sınav sonuç belgeleri Bakanlığa gönderilir ve sınavlarda başarılı olanlara
Bakanlıkça diyaliz sertifikası düzenlenir. Bakanlıkça düzenlenen sertifika,
Yönetmeliğin 28 inci maddesi ikinci fıkrasındaki ve 30 uncu maddesinin (c)
ve (d) bentlerinde istenen taahhütnamenin süresi sonunda sahibine teslim
edilir. Bu süre zarfında gerekli hallerde ilgili personel için eğitim
belgesi düzenlenebilir."
MADDE
18 – Aynı Yönetmeliğin 35 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE
35 – Sorumlu uzmanlık, sorumlu
tabiplik ve diyaliz hemşireliği sertifikaları, düzenlenme tarihinden
itibaren beş yılda bir Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendireceği üniversiteler,
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile ilgili kamu kurum
kuruluşları tarafından resertifikasyona tabi
tutulur. Bu kuruluşlar resertifikasyon sonucunu
her yıl Bakanlığa rapor olarak bildirmek zorundadır. Resertifikasyon
değerlendirmesinde iki defa üst üste başarılı olamayanların sertifikaları,
altıncı yılın sonunda hükümsüz hale gelir. Resertifikasyon
değerlendirmesinde başarılı olamayanlar, Yönetmelikte belirtilen usûl ve
esaslara göre tekrar diyaliz eğitim programına başvurabilirler. Bu
başvurular öncelikli olarak değerlendirilir.
Resertifikasyonun
nasıl yapılacağı, değerlendirilmesi ve sair konuları, bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde Bakanlıkça yayımlanacak
Tebliğ ile belirlenir."
MADDE
19 – Aynı Yönetmeliğin 42 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir
"MADDE
42 – Bütün diyaliz merkezlerinin;
kendisine en yakın organ nakli merkezi ve Bakanlık ile koordinasyon
kurarak, böbrek nakline aday hastalarının, kan ve doku grupları tayinlerini
yaptırıp, Ulusal Bekleme Listesi’ne kaydettirmeleri gereklidir.
Diyaliz merkezleri; hastalarını
her yıl kendisine en yakın organ nakli merkezi sorumlusu veya uzmanı ile konsulte ederek organ nakline uygun hastaları birlikte
belirlemek ve bu konsültasyon raporlarını hasta dosyasında muhafaza etmek,
nakil için uygun görülenler listesine ilave olan hastaların bilgilerini ve
kayıt olmuşlarsa nakil merkezi isimlerini her yıl Bakanlığa bildirmekle
yükümlüdürler."
MADDE
20 – Aynı Yönetmeliğin Geçici 4
üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"GEÇİCİ
MADDE 4 – Bu Yönetmelik ile
yürürlükten kaldırılan mevzuat hükümlerine göre 1/1/2002 tarihinden önce
diyaliz eğitimi görerek sertifika alanlar, Resertifikasyon
Tebliğinin yayımını izleyen yılın Nisan ayında yapılacak olan ilk resertifikasyona tâbidirler.
Bu hükme göre resertifikasyona tâbi olacak olanlarla ilgili usul ve
esaslar 35 inci maddede belirtilen Tebliğ ile düzenlenir."
MADDE
21 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer
alan (EK-1), (EK-5), (EK-6) ve (Ek-8) ekteki şekilde değiştirilmiş,
Yönetmeliğe (EK-13) eklenmiştir.
MADDE
22 – Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
23 – Bu Yönetmelik hükümlerini
Sağlık Bakanı yürütür.
|