Danıştay Yedinci Dairesine Ait Karar

Danıştay Yedinci Daire Başkanlığından :

EsasNo: 2007/29

Karar No: 2007/2094

Kanun Yararına Temyiz Eden:Danıştay Başsavcılığı

Davacı: Sosyal Sigortalar Kurumu BaşkanlığıANKARA

Vekili:Av. Nurhan ERTEM

(Aynı adreste)

Davalı: Maliye BakanlığıANKARA

İstemin Özeti: Sosyal Sigortalar Kurumuna ait araca ilişkin olarak 2000 ila 2004 yılları için ödenen motorlu taşıtlar vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dairişlemin iptali istemiyle açılan davada;4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun, 2868 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişik 24'üncü maddesinde, kuruma ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerin her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna olduğunun hükme bağlandığı; bu sebeple, Kurumdan dava konusu vergilerin istenilemeyeceği; 2000 yılında yürürlükte bulunan 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 66'ncı maddesinde de aynı muafiyet hükmünün yer aldığı; Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 11.2.1988 gün ve E:1987/3; K:1988/1 sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden, faiz istemini ise reddeden Ankara Dördüncü Vergi Mahkemesinin tek hakimle verdiği 21.11.2005 gün ve E:2004/717; K:2005/1492 sayılı kararının itirazen incelenmesi sonucu; davacı Kuruma ait araçların motorlu taşıtlar vergisinden muaf olup olmadığının, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 4'üncü maddesine 3418 sayılı Kanunun 12'nci maddesi ile eklenen, motorlu taşıtlar vergisi ile ilgili muaflık ve istisna hükümlerinin, bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenebileceği, bu Kanunda yer almayan istisna ve muaflıkların hükümsüz olacağı yolundaki düzenleme ile 4792 sayılı Kanunun 24'üncü maddesiyle getirilen muafiyet hükmünün birlikte yorumlanmasıyla belirlenebilecek nitelikte hukuki bir ihtilaf olduğu ve tarh işlemine karşı süresinde açılacak davada incelenebileceği; söz konusu vergilendirme işleminin, Vergi Usul Kanununun 116'ncı maddesinde düzenlenen açık vergi hatası kapsamında değerlendirilemeyeceği; davacı Kurumca yapılan başvurunun reddine dair işlemde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasını bozarak davayı ve davacı itirazını reddeden Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 15.6.2006 gün ve E:2006/2087; K:2006/3289 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca, Kanun yararına bozulması istenilmektedir.

TetkikHakimi Ayşegül ŞAHİN'in Düşüncesi: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Sosyal Sigortalar Kurumunamuafiyet tanınmasıyla ilgili 11.2.1988 gün ve E:1987/3;K:1988/1 sayılı kararı ile; 4792 sayılı Sosyal SigortalarKurumuKanununun değişik 24'üncümaddesiyle,Kanunkoyucu'nun,iradesini;"Kurumaaittaşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerinin Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı vergi kanunlarında, dolayısıyla Emlak Vergisi Kanununda yazılı olmasa dahi, emlak vergisi dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulması gerektiği" şeklindeortayakoyduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, Danıştay Dokuzuncu Daire kararları arasındakiiçtihat aykırılığı; Dokuzuncu Dairenin, Sosyal Sigortalar Kurumunun emlak vergisi, temizleme ve aydınlatma harcından muaf olduğu yolundaki kararı doğrultusunda birleştirilmiş bulunmaktadır.

Bu durumda, Sigortalar Kurumuna ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerinin Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı vergi kanunlarında yazılı olmasa dahi, her türlü vergi, resim ve harçtan, dolayısıyla, motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulmasının, 2575 sayılı Kanunun anılan 40'ıncı maddesi hükmünün gereği olduğu; bundan dolayı da, Kuruma ait araçların vergilendirilmesinin, Vergi Usul Kanununun 116'ncı maddesi kapsamında vergi hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davacı kurum adına tesis edilen işlemi iptal eden vergi mahkemesi kararını bozan ve davayı reddeden Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Başsavcı Vekili Mine ASMAZ'ın Düşüncesi: Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı adına kayıt ve tescilli 06 KIY 35 plakalı aracın motorlu taşıtlarvergisinden muaf olduğu gerekçesiyle davayı kısmen kabul ederek 2001, 2002, 2003 ve 2004 yıllarına ilişkin olarak şikayet başvurusunun zımnen reddine dair Maliye Bakanlığı işleminin iptaline, davanın yasal faiz istemine ilişkin kısmının ise reddine hükmeden Ankara Dördüncü VergiMahkemesinin tek hakimle verilen 21.11.2005 günlü ve E:2004/717 sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasını bozan Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 15.6.2006 günlü ve E:2006/2087, K:2006/3289 sayılı kararının, Ankara Dördüncü Vergi Mahkemesi Hakimince hukuka aykırı olduğu belirtilerek kanun yararına bozulması yoluna gidilmesi istemi üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi hükmü çerçevesinde konu incelendi:

2001, 2002 ve 2003 vergilendirme dönemlerinde yürürlükte bulunan 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 4'üncü maddesine 3418 sayılı Kanunun 12'nci maddesi ile eklenen fıkrada, motorlu taşıtlar vergisi ile ilgili muaflık ve istisna hükümlerinin, bu Kanuna hüküm eklenmek veya Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenleneceği, bu Kanunda yer almayan istisna ile muaflıkların hükümsüz olduğu belirtilmiştir.

4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 26.7.1983 gün ve 2868 sayılı Kanunla değişik 24'üncü maddesinin (a) fıkrasında ise, Kuruma ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerinin ithalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu hükmüne yer verilmiş, 24.8.2000 günlü ve 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4792 sayılı Kanunun 7, 21 ve 24'üncü maddeleri ile geçici 7 ve geçici9'uncumaddeleri hariç diğer hükümleri yürürlükten kaldırılmış, Anayasa Mahkemesinin

31.10.2000 gün ve E:2000/65, K:2000/38 sayılı kararı ile616 sayılı Kanun Hükmünde Kararname iptal edilmiştir.

Kanun Hükmünde Kararnamenin iptali üzerine 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 6.8.2003 günlü, 25191 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş, Kurumun taşınır ve taşınmaz mallarının her türlü vergi, resim, pul ve harçtan muaf olduğu yolundaki hükme4958 sayılı Kanunun 23'üncü maddesinde de yer verilmiştir.

Yukarıda sözü edilen 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun değişik 24'üncü maddesinin düzenleniş şeklinden; Kanun koyucunun vergi, resim ve harçlarla ilgili kanunlarda Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı yazılı olmasa dahi, Sosyal Sigortalar Kurumunun ithalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulmasını amaçladığı sonucunavarılmaktadır.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 11.2.1988 gün ve E:1987/3, K:1988/1 sayılı kararı ile; 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun değişik 24'üncü maddesiyle, Kanun koyucunun, iradesini; "Kuruma ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerinin Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı vergi kanunlarında, dolayısıyla Emlak Vergisi Kanununda yazılı olmasa dahi, emlak vergisi dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulması gerektiği" şeklinde ortaya koyduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, Danıştay Dokuzuncu Daire kararları arasındaki içtihat aykırılığı; Dokuzuncu Dairenin, Sosyal Sigortalar Kurumunun emlak vergisi, temizleme ve aydınlatma harcından muaf olduğu yolundaki kararı doğrultusunda birleştirilmiş bulunmaktadır.

Bu durumda, Sosyal Sigortalar Kurumuna ait taşıtların da motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 15.6.2006 günlü ve E:2006/2087, K:2006/3289 sayılı kararının bozmaya ilişkin hüküm fıkrası hukuka aykırı bulunduğundan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Konuyu temyizen Yüksek Dairenizin takdir ve kararına saygı ile sunarım.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 122'nci maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri; 124'üncümaddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca vergi dairelerinden düzeltilmesi istenebilecek vergi hatasınıntanımıise, aynıKanunun 116'ncımaddesinde, vergiyemüteallikhesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapıldıktan sonra, 117'nci ve 118'inci maddelerinde de, hesap hataları ile vergilendirme hatalarının neler olduğu gösterilmiştir.

Vergi Usul Kanununun yukarıda açıklanan 122'nci ve 124'üncü maddelerine göre idareden düzeltilmesi talep edilebilecek vergi hataları, kendisinden düzeltme isteminde bulunulan idari makamın veya uyuşmazlık halinde yargı yerinin, anılan Kanunun 3'üncü maddesinde öngörülen yorum tekniklerine başvurmadan, ilk bakışta anlayabileceği açıklıktaki vergilendirme yanlışlıklarıdır.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 4'üncü maddesine 3418 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle eklenen fıkrada, motorlu taşıtlar vergisi ile ilgili muaflık ve istisna hükümlerinin,buKanunahükümeklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenleneceği; bu Kanunda yer almayan istisna ve muaflıkların hükümsüz olduğu; ancak, uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiş; 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 26.7.1983 gün ve 2868 sayılı Kanunla değişik 24'üncü maddesinin (a) fıkrasında ise, Kuruma ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerin ithalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu hükmü yer almış iken, 4.10.2000 gün ve 24190 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4792 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış, ancak, muafiyete ilişkin 24'üncü madde bundan hariç tutulmuştur. Sözü edilen Kanun Hükmünde Kararname, Anayasa Mahkemesinin, 10.11.2001 tarihinde yürürlüğe giren, 31.10.2000 gün ve E:2000/65; K:2000/38 sayılı kararı ile iptal edilmiş; 6.8.2003 gün ve 25191 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 23'üncü maddesinde, eski Kanunun 24'üncü maddesinde öngörülen muafiyet hükmüneyer verilmiştir.

4792 sayılı Kanunun yukarıda anılan 24'üncü maddenin son fıkrası, gerek hükumet tasarısında, gerek Bütçe-Plan Komisyonunun ve Sağlık ve Sosyal İşler Komisyonunun kabul ettiği metinde, "Vergi, resim ve harçlarla ilgili kanunlarda Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı yazılı olmasa dahi ithalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." şeklindedir. Maddenin bu son fıkrası, Danışma Meclisince aynen kabul edilmiş, üzerinde söz alan üye olmamıştır. Fıkranın, "vergi, resim ve harçlarla ilgili kanunlarda Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı yazılı olmasa dahi" ifadesi, Milli Güvenlik Konseyi Sosyal Güvenlik İş ve İşçi İlişkileri Komisyonu tarafından, "Madde metninde yer almasına gerek olmadığı ve buifadenin metinden çıkarılmasının tasarı ile öngörülen muafiyet kapsamını etkilemediği düşünüldüğünden, madde, söz konusu ifade metinden çıkarılmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir." denilmek suretiyle çıkarılmış ve tasarıdaki fıkra, Konseyce "İthalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." şeklinde kabul edilmiştir.

2575 sayılı Danıştay Kanununun 40'ıncı maddesinin 4'üncü fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu kararlarına, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun, Sosyal Sigortalar Kurumunamuafiyet tanınmasıyla ilgili 11.2.1988 gün ve E:1987/3;K:1988/1 sayılı kararı ile; 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun değişik 24'üncü maddesiyle, Kanun koyucu'nun, iradesini; "Kuruma ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerinin Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı vergi kanunlarında, dolayısıyla Emlak Vergisi Kanununda yazılı olmasa dahi, emlak vergisi dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulması gerektiği" şeklindeortayakoyduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, Danıştay Dokuzuncu Daire kararları arasındakiiçtihat aykırılığı; Dokuzuncu Dairenin, Sosyal Sigortalar Kurumunun emlak vergisi, temizleme ve aydınlatma harcından muaf olduğu yolundaki kararı doğrultusunda birleştirilmiş bulunmaktadır.

Bu durumda, Sigortalar Kurumuna ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerinin Kurumun adı ve kuruluş kanununun tarih ve sayısı vergi kanunlarında yazılı olmasa dahi, her türlü vergi, resim ve harçtan, dolayısıyla, motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulmasının, 2575 sayılı Kanunun anılan 40'ıncı maddesi hükmünün gereği olduğu; bundan dolayı da, Kuruma ait araçların vergilendirilmesinin, Vergi Usul Kanununun 116'ncı maddesinde tanımlanan vergi hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenle, Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne; Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 15.6.2006 gün ve E:2006/2087; K:2006/3289 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca, hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin Maliye Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına,26.4.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.