|
Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünden:
ONAYLI
BAKIM KURULUŞLARI YÖNETMELİĞİ
(SHY 145
– 01)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
ticari hava taşımacılığında kullanılan her türlü sivil hava araçları ile
ticari hava taşımacılığında kullanılmayan büyük hava araçlarına ve/veya
komponentlere bakım yapmak için kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve
tüzel kişilere ait işletmelerin bakım kuruluşu olarak yetkilendirilmesi
için sahip olması gereken nitelikleri ve faaliyetlerine ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, Ticari Hava
Taşımacılığı yapan yerli ve yabancı hava taşıma işletmelerinin filosunda
bulunan her türlü sivil hava aracı ile ticari hava taşımacılığında
kullanılmayan büyük hava araçları ve/veya komponentlere bakım hizmeti
vermek üzere yetkilendirilmiş kuruluşları ve bu kuruluşlarda görev yapan
yönetici ve lisanslı personeli kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 148 inci maddesi ve
10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesine dayanılarak;
(2) 7/12/1944 tarihli Şikago
Konvansiyonunun personel lisansları Ek 1, uçuşa elverişlilik Ek 8 ve JAA
tarafından yayınlanan JAR-145’e paralel olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Bakan: Ulaştırma Bakanını,
b) Bakanlık: Ulaştırma
Bakanlığını,
c) Bakım: Uçuş öncesi kontrol
hariç olmak üzere, birlikte veya ayrı yapılmak üzere hava aracı veya
komponentin muayenesini, revizyonunu, parça değiştirmesini, onarımını,
arıza veya hasar giderimini,
ç)Bakım Çıkışı: Bakımı yapılan hava aracı
veya komponentinin bakım kuruluşu tarafından yeniden hizmete hazır hale
getirilmesini,
d) Bakım Kuruluşu: Bu
Yönetmeliğe uygun olarak bakım yapmak üzere yetkilendirilmiş kamu kurum ve
kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere ait işletmeleri,
e) Bakım Kuruluşu El Kitabı:
Onay kapsamını oluşturan ve kuruluşun faaliyet alanını belirleyen esasları
içeren ve kuruluşun bu Yönetmeliğe nasıl uyacağını gösteren dokümanları,
f) Birinci seviye bulgu: Bu
Yönetmeliğe, ICAO Ek–1, Ek–8 ve JAR-145’e aykırı olan, emniyet standardını
düşüren ve uçuş emniyetini doğrudan ciddi olarak etkileyen önemli bir
yetersizlik veya kusuru,
g) BKEK: Bakım Kuruluşu El
Kitabını,
ğ) Büyük hava aracı: Azami
kalkış ağırlığı 5700 kg. üzerinde olan uçaklar ile azami kalkış ağırlığı
3175 kg. üzerinde olan veya birden fazla motoru bulunan helikopterleri,
h) Genel Müdür: Sivil Havacılık
Genel Müdürünü,
ı) Genel Müdürlük: Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğünü,
i) Hat Bakım: Hava aracının /
hava aracı parçasının onaylanmış standartlara uygun olarak hangar
gerektirmeyen bakım, onarım, parça değiştirme ve hasar giderme işlemlerinin
yapılmasını,
j) Hava aracı: Havalanabilen ve
havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracını,
k) ICAO: Uluslararası Sivil
Havacılık Teşkilatını,
l) İkinci seviye bulgu: Bu
Yönetmeliğe ve ICAO Ek–1, Ek–8 ve JAR-145’e aykırı olan, emniyet
standardının düşmesine yol açabilecek ancak uçuş emniyetini doğrudan
etkilemeyen herhangi bir yetersizlik veya kusuru,
m) İnsan Faktörü: İnsan
performansını ve verimliliğini dikkate alarak insanın diğer sistem
bileşenlerine güvenli, etkin, emniyetli ve sağlıklı uyumunu hedefleyerek
havacılık tasarımları, sertifikalandırması, eğitimi, operasyonları ve
bakımlarına uygulanan prensipleri,
n) İnsan Performansı:
Havacılıkla ilgili işlemlerin emniyeti ve verimliliği üzerinde bir etkiye
sahip olan insan kapasitesi ve sınırlamaları,
o) JAA: Avrupa Havacılık
Otoriteleri Birliğini,
ö) Kategori B1 ve B2 destek
personeli: Üs bakımında çalışan ve B1 ve B2 SHY–66 lisansına sahip, ancak
üs bakımı gerektiren bakımlara bakım çıkış sertifikası düzenleme yetkisi
bulunmayan personeli,
p) Komponent: Herhangi bir
motor, pervane, parça veya cihazı,
r) Onaylayıcı personel: Yapılan
bakımın bu Yönetmelik şartlarına uygun olarak tamamlandığını belgelemek
üzere hava aracı veya komponentin bakım çıkışından sorumlu personeli,
s) SHY 66–01: 16/5/2007 tarihli
ve 26524 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Aracı Bakım Personeli
Lisans Yönetmeliğinin,
ş) TSE: Türk Standardları
Enstitüsünü,
t) Uçuş Öncesi Kontrol: Hava
aracının uçuş için elverişli olduğundan emin olmak için uçuş öncesinde
yapılan ve arıza giderimini kapsamayan kontrolü,
u) Üs Bakım: Hava aracının
hangar ve atölye mekânlarında onaylanmış standartlara göre yenileştirme,
onarım, parça değiştirme veya hasar giderimlerinin birlikte veya ayrı
yapılmasını,
ü) Yetkilendirme Belgesi: Bakım
kuruluşunun bakım çıkış sertifikasını imzalayacak olan onaylayıcı personel
için düzenleyeceği ve personelin hangi hava araçlarına/ komponentlerine
hangi bakımları yapma konusunda yetkilendirildiğini gösterir belgeyi,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte yer almayan
tanımlar için, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile ülkemizin üyesi
bulunduğu Uluslararası Sivil Havacılık Kuruluşları; ICAO ve JAA tarafından
yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanımlar esas alınır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Uygulama
Esasları
Yetki
belgesi zorunluluğu
MADDE
5 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmeyen
bakım kuruluşu, ticari hava taşımacılığında kullanılan her türlü sivil hava
araçları ile ticari hava taşımacılığında kullanılmayan büyük hava
araçlarına ve/veya komponentlere bakım yapamaz ve bakım çıkış sertifikası
düzenleyemez.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında
yurt içinde hat bakımı veya komponent bakımı yapmak üzere Genel Müdürlük
tarafından yetkilendirilmiş bakım kuruluşlarının 28/8/1996 tarihli ve 22741
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği
kapsamında çalışma ruhsatı almalarına gerek yoktur.
İlk
başvuru
MADDE
6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında
ilk defa yetkilendirilmek için başvuran kuruluşlardan Ek-1’de belirtilen
bilgi ve belgeler istenir.
(2) Başvuru sahibinin istenen
bilgi ve belgeleri tam ve eksiksiz olarak göndermesi ve gerekli nitelikleri
taşıdığına Genel Müdürlük tarafından kanaat getirilmesi halinde başvuru
tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde kuruluşun yönetim ve bakım
tesislerinde yerinde denetleme yapılır.
Denetleme
MADDE
7 – (1) Genel Müdürlük, bakım
kuruluşunun faaliyetlerini, yazışmalarını, kayıtlarını ve benzer iş ve
işlemlerini bu Yönetmelik ve ilgili talimatlarda belirtilen esaslara göre
haberli veya habersiz olarak denetler.
(2) Yapılan denetlemelerde
Ek-6’da bulunan Form 6 kullanılır.
(3) Ayrıca, uluslararası
kuruluşlar tarafından Genel Müdürlüğe yapılan denetimlerde bu uluslararası
kuruluşların denetçileri de bakım kuruluşuna yapılacak denetimde gözlemci
olarak bulunabilir.
(4) Denetleme sonucunda varsa
eksiklikler ile bunlara ilişkin görüş ve öneriler bakım kuruluşuna yazılı
olarak en geç 10 iş günü içerisinde bildirilir.
(5) Denetleme esnasında
kuruluşun sorumlu müdürü ve Genel Müdürlük tarafından uygun görülecek diğer
personeli ile bir toplantı yapılır.
İlk
Yetkilendirme ve yetkinin uzatılması
MADDE
8 – (1) Yapılan denetlemeler
sonucunda bakım kuruluşunun bu Yönetmelikte istenen koşulları sağladığının
tespit edilmesi halinde, bakım kuruluşu adına Ek-7’de bir örneği bulunan
Form 3 geçerlilik süresi iki yılı geçmemek koşuluyla düzenlenir.
(2) İlave olarak sorumlu
yönetici personel adına düzenlenmiş Ek-4’te bulunan Form 4 ler ile bakım
kuruluşunun BKEK’i onaylanır.
(3) Bakım kuruluşu yetki
belgesinin geçerliliğinin sağlanması amacıyla denetlenerek bu Yönetmelikte
istenen koşulların sağlandığının tespit edilmesi halinde yetki belgesi en
fazla iki yılda bir uzatılır.
(4) Üçüncü bölümde bulunan her
madde için yapılacak denetleme aralıkları 24 aydan fazla olamaz.
(5) Yetkisi uzatılacak
kuruluşun uzatma işlemleri yapılmadan önce sorumlu müdürü ve Genel Müdürlük
tarafından uygun görülecek diğer personeli ile 24 ayda bir önemli
uygunsuzluklar hakkında bir toplantı yapılır.
Onay
kapsamı değişikliği
MADDE
9 – (1) Bakım kuruluşu, yetki
belgesi kapsamında herhangi bir değişiklik talep etmesi halinde; Ek-2’de
belirtilen bilgi ve belgeler ile birlikte yazılı olarak Genel Müdürlüğe
başvurur.
(2) Yapılan başvuru neticesinde
gerekli görülmesi halinde yeni bir denetleme yapılır. Yapılan denetleme
sonucunda bu Yönetmelikte istenen koşulların sağlanması halinde bakım
kuruluşunun onay kapsamı değiştirilir.
(3) Onay kapsamı değiştirilecek
yetki belgesinin aslı; Genel Müdürlüğe iade edilir.
Yetkinin
geçerliliği
MADDE
10 – (1) Bakım kuruluşunun yetkisi,
geçerlilik süresinin dolmadığı, verilen yetki belgesinin iptal edilmediği
veya askıya alınmadığı durumlarda ve;
a) Bakım kuruluşunun bu
Yönetmelikte ve Şikago Konvansiyonunun personel lisansları Ek 1, uçuşa
elverişlilik Ek 8 ve JAA tarafından yayınlanan JAR-145’te istenen şartları
sağlaması,
b) Bakım kuruluşunun bu
Yönetmelikte belirtilen denetçilere istedikleri her zaman denetim
yapmalarına imkân vermesi,
c) Genel Müdürlük ücret
tarifesinde belirtilen ücretin ödenmesi
şartıyla geçerlidir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bakım
Kuruluşunun Yapısı
Tesisler
MADDE
11 – (1) Tesisler ile ilgili
aşağıdaki şartlar aranır.
a) Tesislerin her türlü planlı
çalışmaya olanak verecek, özellikle hava koşullarına ve toza karşı koruma
sağlayacak biçimde olması, atölyeler ile bakım bölümlerinin çevresel
koşullar ve yapılan işlerden dolayı kirlenmelerini önlemek amacıyla uygun
şekilde ayrılması.
b) Tüm tesislerde yangına karşı
gerekli önlemlerin alınması.
c) Üs bakımı için yapılacak
işin kapsamına göre yeterli büyüklükte bir hangarın mevcut olması ve hangar
bakımı gerektiren bakımın tamamının hangar içinde yapılması.
ç) Komponent bakımı için,
planlı komponent bakımlarını rahatlıkla yürütebilecek yeterli büyüklükte
komponent atölyelerinin mevcut olması.
d) Bakım ve kalite yönetimleri,
planlama ve teknik kayıtlar için uygun bir ofis yerleşiminin sağlanması.
e) Çalışma ortamının,
havalandırma, topraklama, aydınlatma, sıcaklık, nem ve gürültü yönlerinden
yapılan işe uygun ve personelin verimli çalışmasını sağlayacak şekilde olması.
f) Sıcaklığın personelin
gerekli işlemleri rahat bir şekilde tamamlamasına imkân verecek seviyede
tutulması.
g) Toz ve buna benzer
maddelerin asgari seviyede tutulması ve hava aracı veya komponent yüzeyinde
gözle görülebilir kirlilik seviyelerine ulaşmamasının sağlanması, eğer bu
seviyelere ulaşılmış ise bu durumdan etkilenen sistemlerin uygun şartlar
sağlanana kadar mühürlenmesi.
ğ) Işıklandırmanın her türlü
muayene ve bakımın etkin olarak tamamlanmasını sağlayacak seviyede
tutulması.
h) Gürültünün muayene yapan
personelin dikkatini dağıtmamasının sağlanması, eğer gürültü düzeyinin
kontrol edilmesi mümkün olmuyor ise bu personele yüksek gürültüden dolayı
dikkat dağılımını engelleyecek uygun kişisel donanımın sağlanması.
ı) Özel bir bakım işleminin
bakım verilerinde belirtilen ve mevcut koşullardan farklı özel çevresel
koşulları gerekli görmesi halinde bu özel koşulların sağlanması.
i) Hat bakımdaki çalışma
şartlarının bakım ve muayene işlemlerinin uygun olarak tamamlanmasını
sağlayacak şekilde olması ve bu çalışma şartlarının sıcaklık, nem, dolu,
kar, buz, rüzgâr, ışık, toz ve buna benzer maddeler bakımından uygunsuz
duruma gelmesi halinde uygun şartlar sağlanana kadar tüm bakım ve
muayenelerin ertelenmesi.
j) Depolanan faal ve gayri faal
komponentlerin, malzemelerin, alet ve ekipmanların ayrı yerlerde tutulması,
depoların söz konusu malzemelerin bozulmasını ve zarar görmesini
engelleyecek şekilde, imalatçı talimatlarına uygun ve güvenli olması ve
depolama birimlerine girişin yetkili personel ile sınırlandırılması.
Organizasyon
MADDE
12 – (1) Bakım kuruluşu bu
Yönetmelikte belirtilen bakım yapma gerekliliklerini karşılayabilmek
amacıyla kendisinden istenebilecek bilgi ve belgeleri, en geç 24 saat
içerisinde Genel Müdürlüğe sunabilecek imkânlara sahip bir organizasyon
yapısı oluşturur.
(2) Bu organizasyon yapısı için
aşağıdaki şartlar aranır.
a) Üs bakım yapacak olan bakım
kuruluşunun; bir sorumlu müdür, sorumlu müdüre bağlı bir kalite sistemi
yöneticisi ile üs bakım, gerekirse hat bakım, mühendislik, üretim planlama
ve atölyelerden sorumlu birer yönetici görevlendirmesi.
b) Hat bakım yapacak olan bakım
kuruluşunun; bir sorumlu müdür, sorumlu müdüre bağlı bir kalite sistemi
yöneticisi ile hat bakım, gerekirse üretim planlama ve atölyelerden sorumlu
birer yönetici görevlendirmesi.
c) Komponent bakımı yapacak
olan bakım kuruluşunun; bir sorumlu müdür, sorumlu müdüre bağlı bir kalite
sistemi yöneticisi ile atölyelerden sorumlu bir yönetici, gerekirse
mühendislik ve üretim planlamadan sorumlu birer yönetici görevlendirmesi.
ç) Söz konusu
yöneticilerin13 üncü maddede
belirtilen niteliklere sahip olması ve bunu aldığı eğitim, lisans ve
sertifikalarla belgelemesi.
(3) Genel Müdürlük ikinci
fıkrada belirtilen yöneticiler için ilave koşullar talep edebilir. Söz
konusu yöneticilerin yeterlilikleri Genel Müdürlük tarafından incelenerek
uygun görülmesi halinde onaylanır.
(4) Bu maddede belirtilen
yönetici personel ile vekillerinin isimleri ile yetki ve sorumlulukları
BKEK’de yer alır. Sorumlu yönetici personelin bulunmadığı durumlarda
hizmetin devamı için BKEK’de vekâlet ile ilgili ayrıntılı düzenlemeler
yapılır. Bu yöneticiler görev aldıkları konularda sorumlu müdür ile
birlikte Genel Müdürlüğe karşı sorumludur.
(5) Bakım kuruluşu yöneticilerden
herhangi birisini değiştirmeyi planlaması halinde görev değişikliğinin
gerekçelerini ve varsa dayandığı belgeleri ile yerine atayacağı yöneticinin
ismini, özgeçmişini ve ilgili eğitim sertifikalarını, değişiklik yapılması
planlanan tarihten en az 10 gün önce Genel Müdürlüğe bildirir. Genel
Müdürlük tarafından yapılan incelemeler sonucunda gerekli görülmesi halinde
görevden alınacak bu personelin görüşüne başvurulabilir ve/veya konuya
ilişkin ilave rapor istenebilir.
Yönetici
personel nitelikleri
MADDE
13 – (1) Bakım kuruluşu tarafından
görevlendirilen sorumlu yönetici personelin Genel Müdürlük tarafından
onaylanabilmesi için;
a) Sorumlu müdürün; bakım
kuruluşunun tüm faaliyetlerini ve bakım aktivitelerini Genel Müdürlük
tarafından gerekli kılınan standartları ve tanımlanan ilave şartları yerine
getirmek üzere finanse edebilecek ve yürütecek, ayrıca bakım kuruluşunu tek
başına temsil edecek yetkiye sahip olması ve müşteri tarafından istenen tüm
bakımın bu Yönetmelik şartlarına göre yapılmasını sağlaması ve bu
Yönetmelik ve JAR–145 konularında temel bilgiye sahip olması gerekir.
Sorumlu müdür, emniyet ve kalite politikasını kurmaktan ve geliştirmekten
sorumludur.
b) Üs Bakımdan sorumlu
yöneticinin; bakım yetkisindeki hava araçlarından en az birini kapsayan
geçerli bir SHY–66 kategori C lisansına sahip havacılık, uçak, uzay,
elektrik, elektronik veya makine mühendisi ya da bakım yetkisindeki hava
araçlarından en az birini kapsayan geçerli bir SHY–66 kategori C lisansına
sahip olan bir teknisyen olması, insan faktörleri, BKEK, Part–145, Part–M,
Part–66 ile kalite sistemi hakkında bilgi ve eğitime sahip olması gerekir.
Ayrıca bu personelin, havacılık, uçak, uzay, elektrik, elektronik veya
makine mühendisi ise iki yılı sivil havacılık sektöründe ve üs bakım ortamında
olmak üzere en az beş yıllık iş tecrübesine sahip olması, teknisyen ise beş
yılı üs bakım ortamında olmak üzere en az on beş yıllık sivil havacılık
sektöründe lisanslı personel olarak iş tecrübesine sahip olması gerekir.
c) Hat bakımından sorumlu
yöneticinin; bakım kuruluşunun yetkisinde bulunan hava araçlarından en az
birini kapsayan geçerli bir SHY–66 kategori B1 veya B2 lisansı ile insan
faktörleri, BKEK, Part–145, Part–M, Part–66 ile kalite sistemi hakkında
bilgi ve eğitime sahip olması gerekir. Ayrıca bu personelin, üç yılı hat
bakım ortamında olmak üzere en az on yıllık sivil havacılık sektöründe
lisanslı personel olarak iş tecrübesine sahip olması gerekir.
ç) Mühendislikten sorumlu
yöneticinin; havacılık, uçak, uzay, elektrik, elektronik veya makine
mühendisi olması, insan faktörleri, BKEK, Part–145, Part–M, Part–66 ile
kalite sistemi hakkında bilgi ve eğitim ile bakım yapılan hava aracı
tiplerinden en az biri üzerinde B1 veya B2 seviyesinde tip eğitimine sahip
olması gerekir. Ayrıca bu personelin, iki yılı sivil havacılık sektöründe
olmak üzere en az beş yıllık iş tecrübesine sahip olması gerekir.
d) Üretim Planlamadan sorumlu
yöneticinin; insan faktörleri, BKEK, Part–145 ile kalite sistemi hakkında
bilgi ve eğitim sahibi olması gerekir. Ayrıca bu personelin bir yılı sivil
havacılık bakım sektöründe olmak üzere en az üç yıllık iş tecrübesine sahip
olması gerekir.
e) Atölyelerden sorumlu
yöneticinin; insan faktörleri, BKEK, Part–145, Part–66 ile kalite sistemi
hakkında bilgi ve eğitim sahibi olması gerekir. Ayrıca bu personelin iki
yılı sivil havacılık bakım sektöründe olmak üzere en az beş yıllık iş
tecrübesine sahip olması gerekir.
f) Kalite sistemi
yöneticisinin; havacılık, uçak, uzay, elektrik, elektronik, endüstri,
makine, işletme mühendisi veya işletilen hava araçlarından en az birini
kapsayan geçerli bir SHY–66 kategori B1, B2 veya C lisansına sahip olan bir
teknisyen olması, kalite konusunda en az iki yıl tecrübeye ve JAR OPS,
Part–M, Part–145, Part–66, İnsan Faktörleri ve Kalite Eğitimlerine sahip
olması gerekir. Ayrıca bu personelin, havacılık, uzay, uçak, elektrik,
elektronik, endüstri, makine veya işletme mühendisi ise iki yılı sivil
havacılık bakım sektöründe olmak üzere en az beş yıllık iş tecrübesine
sahip olması, teknisyen ise en az on yıllık sivil hava araçları bakımında
lisanslı personel olarak iş tecrübesine sahip olması gerekir. Ancak SHY-6A
kapsamında işletme ruhsatı alan havacılık işletmelerinin sadece teknikten
sorumlu kalite yöneticisinde bu şartlar aranır.
Personel
MADDE
14 – (1) Bakım kuruluşu, bakımı
planlayacak, uygulayacak, kontrol ve muayene edecek, nezaret edecek ve
kalite izlemesini yapacak yeterli personele sahip olduğunu gösteren bir
adam-saat planı hazırlar. Ayrıca bakım kuruluşu, herhangi bir iş vardiyası
ya da süresi için mevcut personel sayısının planlanandan daha az olması
durumunda yapılacak bakımı tekrar değerlendirmek için bir prosedür
oluşturur. Üs bakım, hat bakım ve komponent bakım kuruluşlarının
bulundurması gereken en az personel sayısı Genel Müdürlük tarafından
belirlenir.
(2) Bakım, yönetim ve kalite
denetimlerinde görev alan personelin yeterliliği, Genel Müdürlükçe uygun
görülen bir prosedürle bakım kuruluşunca belirlenir ve kontrol edilir.
Yeterlik kavramı, yapılan işle ilgili mesleki uzmanlığa ek olarak,
personelin kuruluş içindeki görevine uygun insan faktörleri ve insan
performansı konularının uygulanmasını da içerir.
(3) Hava aracı ve/veya
komponentleri üzerinde tahribatsız muayene işlemi yapacak ve kontrol edecek
personel, TSE TS EN 4179 standardına uygun niteliklere sahip olması
gerekir.SHY–66 kategori B1
lisansına sahip olan personel renk kontrastlı sıvı penetrant muayenesini
yapabilir ve kontrol edebilir. Bakım kuruluşlarının, tahribatsız muayene
dışındaki özel işlemleri gerçekleştiren personelin niteliklerini BKEK’te
tanımlaması gerekir.
(4) Hava araçlarına hat bakımı
yapan bakım kuruluşunun, 15 inci maddeye ve SHY 66–01’e göre nitelikli ve
SHY–66 kategori B1 ve B2 lisanslı yeter sayıda onaylayıcı personele sahip
olması gerekir. Bakım kuruluşu, planlı küçük çaplı hat bakımları ve basit
arıza giderme işlemleri için, 15 inci maddeye ve SHY 66–01'e göre nitelikli
ve yapılacak iş üzerine eğitim görmüş SHY–66 kategori A lisanslı onaylayıcı
personel kullanabilir. Hat bakımı yapan bakım kuruluşunda kategori A
personel bulunması, SHY–66 kategori B1 ve B2 lisanslı yeter sayıda personel
ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
(5) Büyük hava araçlarına üs
bakımı yapan bakım kuruluşunun;
a) 15 inci maddeye ve SHY
66–01’e göre nitelikli ve ilgili hava aracı tipinde SHY–66 kategori C
lisanslı yeter sayıda onaylayıcı personele ve kategori C personeli
destekleyecek, 15 inci maddeye ve SHY 66–01’e göre nitelikli ve ilgili hava
aracı tipinde SHY–66 kategori B1 ve B2 lisanslı yeter sayıda personele
sahip olması,
b) Kategori C onaylayıcı
personelin bakım çıkış sertifikası düzenlemesinden önce; kategori B1 ve B2
destek personeli söz konusu bakımla ilgili tüm işlem ve muayenelerin
gerekli standartlara uygun olarak yapıldığından emin olması,
c) Kategori C onaylayıcı
personelin (b) paragrafında belirtilen gerekliliklerin yerine
getirildiğinden ve bir üs bakımı veya iş paketindeki işletici tarafından
talep edilen tüm işlerin tamamlandığından emin olması ve tamamlanmayan bir
iş mevcut ise bunun etkisini değerlendirerek söz konusu işin tamamlanmasını
veya bir başka bakıma erteleme konusunda işletici ile anlaşma yapılmasını
sağlaması
gerekir.
(6) Büyük hava araçları
dışındaki hava araçlarına üs bakımı yapan bakım kuruluşunun; 15 inci maddeye
ve SHY 66–01’e göre nitelikli ve ilgili hava aracı tipinde SHY-66 kategori
B1 ve B2 lisanslı yeter sayıda onaylayıcı personele veya bu maddenin
beşinci fıkrasına uygun olarak ilgili hava aracı tipinde SHY-66 kategori C
lisanslı yeter sayıda onaylayıcı personel ile kategori B1 ve B2 destek
personeline sahip olması gerekir.
(7) Bakım kuruluşu;
a) Tekrar eden bir uçuşa
elverişlilik direktifinde, bu direktifi uçuş ekibinin uygulayabileceği
açıkça belirtilmişse, hava aracının kaptanının ve/veya uçuş mühendisinin bu
uçuşa elverişlilik direktifinin gereklerini yerine getirmesi için yeterli
derecede uygulama eğitimi almış olduğunu sağlaması şartıyla hava aracının
kaptanına ve/veya uçuş mühendisine sadece söz konusu direktifin ilgili
bölümü için yetkilendirme belgesi düzenleyebilir.
b) JAR–145 onaylı bakım
kuruluşu bulunmayan herhangi bir yerde uçamayacak durumda olan hava
araçları için çok arızi durumlarda, söz konusu hava aracına bakım desteği
vermek üzere anlaşması var ise, en az 5 yıllık bakım tecrübesine ve söz
konusu hava aracı tipini kapsayan geçerli bir ICAO hava aracı bakım
lisansına sahip bir lisanslı personele veya benzer teknoloji, üretim ve
sistemleri olan bir hava aracı üzerineyetkilendirilmiş kendi personelinden bir lisanslı personele bir defaya
mahsus olmak üzere yetkilendirme belgesi düzenleyebilir. Ancak, bu
yetkilendirme belgesinin düzenlenmesi için söz konusu kişinin tecrübesi ve
ICAO hava aracı bakım lisansıyla ilgili belgelerin bakım kuruluşunun elinde
bulunması gerekir. Bakım kuruluşunun böyle bir durumu, söz konusu
yetkilendirme belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren en geç 7 gün içinde
Genel Müdürlüğe bildirmesi ve söz konusu yetkilendirme belgesi
düzenlendikten sonra bakım kuruluşunun, hava aracına ulaşabildiği ilk
fırsatta yapılan bakımı incelemesi ve uçuş emniyetini etkileyecek bir durum
mevcut ise aynı bakımı yeniden yapması gerekir.
Onaylayıcı
personel ve kategori B1 ve B2 destek personeli
MADDE
15 – (1) Onaylayıcı personel ve
kategori B1 ve B2 destek personeli ile ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun,
onaylayıcı personel ve kategori B1 ve B2 destek personeline yetkilendirme
belgesi düzenlemeden önce bu personelin Genel Müdürlük tarafından verilmiş
SHY–66 lisansının geçerli olduğunu, yetkilendirme belgesinde yer alan hava
aracı ve/veya komponentleri ve kuruluş prosedürleri üzerinde yeterli bilgi
ve tecrübeye sahip olmasını sağlaması.
b) Bakım kuruluşunun onaylayıcı
personel yetkilendirme belgesini, SHY–66 lisansında yer alan temel
kategoriler ve alt kategoriler ile ilgili olarak SHY–66 lisansında yer alan
hava aracı tipleri ile sınırlı kalmak ve SHY–66 lisansının geçerlilik
süresine ve SHY 66–01 gerekliliklerine uygun olmak koşuluyla düzenlemesi.
c) Bakım kuruluşunun, bütün
onaylayıcı personel ve kategori B1 ve B2 destek personelinin son iki yıl
içinde en az altı ay süresince, onaylayıcı personel olarak bakım çıkış
belgelerini imzalamış olmalarını veya bu personelin yetkilendirme
belgesinde yer alan hava aracı/komponentlerinden en az biri üzerinde bakım
yapmış olmalarını sağlaması.
ç) Bakım kuruluşunun,
onaylayıcı personel ve kategori B1 ve B2 destek personelinin SHY/JAR–145,
ilgili teknoloji, kuruluş prosedürleri ve insan faktörü konularında güncel
bilgilere sahip olmalarını sağlamak amacıyla bütün onaylayıcı personelin bu
konularda en geç iki yılda bir sürekli eğitim almalarını sağlaması.
d) Bakım kuruluşunun,
onaylayıcı personel ve kategori B1 ve B2 destek personeli için bir sürekli
eğitim programı ve onaylayıcı personele verilecek yetkilendirme belgesine
esas olmak üzere bu maddede belirtilen koşulları ve SHY 66–01’e
uyumluluğunu sağlamak için bir prosedür oluşturması.
e) Bakım kuruluşunun,
yetkilendirme belgelerinin verilmesi ve/veya yenilenmesi öncesinde, tüm
onaylayıcı personel adaylarını kendilerinden beklenen görevler kapsamında
yeterlilikleri, nitelikleri ve kabiliyetleri bakımından Genel Müdürlükçe
uygun görülen bir prosedürle değerlendirmesi.
f) Onaylayıcı personel ve
kategori B1 ve B2 destek personelinin 21 yaşından gün almış olması.
(2) Bakım kuruluşu, bu maddenin
birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (e) bentlerinde belirtilen
koşulları sağlayan ve bakım kuruluşu adına yetkilendirilecek personele
yetkinin kapsamını ve sınırlarını açıkça belirten yetkilendirme belgesi
düzenler. Kapsamı onaylayıcı personel ve yetkili kişiler tarafından
anlaşılacak bir şekilde düzenlenmesi gereken yetkilendirme belgesi, bu
maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen
koşullar sağlandığı sürece geçerlidir.
(3) Kalite sisteminden sorumlu
olan yönetici personel, yetkilendirme belgesini bakım kuruluşu adına
yayımlamaktan sorumludur. Bu personel, söz konusu belgeyi yayımlamak için
başka bir personeli Genel Müdürlükçe uygun görülen bir prosedürle
yetkilendirebilir. Ancak bu konudaki yetki devri, yetkisini devreden kalite
sisteminden sorumlu yönetici personelin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(4) Bakım kuruluşu, tüm
onaylayıcı personel ve kategori B1 ve B2 destek personelinin ilgili tüm
kayıtlarını muhafaza eder. Bu kayıtlar personelin her türlü lisanslarını,
eğitim kayıtlarını, yetkilerini ve bu yetkilerin ayrıntılarını içerecek
şekilde düzenlenir. Bir onaylayıcı personelin yetkilendirme belgesinin
iptal edilmesi veya personelin kuruluştan ayrılması halinde dahi, bu
kayıtların iki yıl süreyle muhafaza edilmesi gerekir. Kuruluştan ayrılan
personelin talep etmesi halinde bakım kuruluşu, personelin tüm kayıtlarının
kopyasını vermekle yükümlüdür. Ayrıca onaylayıcı personelin kendi
kayıtlarına istediği zaman erişimi sağlanır.
(5) Yetkilendirme belgesinin
basılı veya elektronik bir kopyası onaylayıcı personele verilir. Onaylayıcı
personelin, yetkilendirme belgesini yetkili kişilere 24 saat içinde
göstermesi gerekir.
Alet,
ekipman ve malzeme
MADDE
16 – (1) Alet, ekipman ve malzeme
ile ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun, bu
Yönetmelik kapsamındaki yetkisi dahilinde bulunan bakımları yapmak için
gerekli alet, ekipman ve malzemeyi temin etmesi.
b) Bakım kuruluşunun BKEK’de
yer alan ve Genel Müdürlük tarafından kabul edilen bir alternatif alet,
ekipman kullanma prosedürü bulunduğu durumlar haricinde üreticinin uygun
gördüğü alet, ekipmanı kullanması.
c) Bakım kuruluşunun, sık
kullanılmayan alet, ekipman haricinde yetki belgesinde bulunan bakımları
yapmak için gerekli tüm alet, ekipmanı bulundurması ve sık kullanılmayan
alet ve ekipmanlar için, BKEK’de Genel Müdürlük tarafından uygun görülecek
bir prosedür oluşturması.
ç) Üs bakımı için
yetkilendirilmiş bakım kuruluşunun yeterli ve yetkisi dahilindeki tüm hava
aracı tiplerine uygun erişim ekipmanı ile platformlara sahip olması.
d) Bakım kuruluşunun, kontrole
veya kalibrasyona ihtiyaç duyan aletleri ve ekipmanı faal tutmak için bu
aletleri ve ekipmanı gerekli sürelerde ve Genel Müdürlüğün kabul edeceği
standartlara göre kontrol ve/veya kalibre etmesi veya ettirmesi ve bu
kalibrasyonların ve kullanılan standartların kayıtlarını saklaması.
Komponentlerin
kabulü
MADDE
17 – (1) Komponentlerin kabulü ile
ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun, bir
komponenti bir hava aracına takmadan önce bu komponente uygulanabilir
modifikasyonlar ve uçuşa elverişlilik direktifleri bakımından komponentin
takılmaya uygun olduğundan emin olması.
b) Üreticisi tarafından
belirlenen ömürleri dolmuş veya tamir edilemeyecek arızalara sahip
komponentlerin kurtarılamaz olarak tanımlanması ve ömürleri uzatılana veya
JAR–21’e göre bir tamir olanağı ortaya çıkana kadar komponent ikmal
sistemine girmelerine izin verilmemesi.
c) Tüm komponentlerin ikinci
fıkrada belirlenen kategorilerde sınıflandırılarak uygun şekilde
gruplandırılması ve farklı renk ve şekil kullanılarak etiketlendirilmesi.
(2) Birinci fıkranın (c)
bendindeki kategoriler aşağıda sıralanmıştır.
a) Uygun durumda ve JAA Form 1
veya dengi bir form ile servise verilmiş faal komponentler.
b) Bu Yönetmeliğe göre bakımı
yapılabilecek gayrıfaal komponentler.
c) Bu maddenin birinci
fıkrasının (b) bendine göre tanımlanmış kurtarılamaz komponentler.
ç) Üreticinin parça katalogları
ve bakım verilerinde belirtilmiş, uçak, motor, pervane ve diğer komponent
üzerinde kullanılan standart parçalar.
d) Bakımda kullanılan ve
gerekli özellikleri taşıdığı belirlenen ve takip edilebilirliğe sahip ham,
sarf malzemeler.
(3) İkinci fıkranın (d)
bendindeki malzemelerin, malzemenin istenen özelliklere uygun olduğunu
açıkça belirten ve üretici ve tedarikçi kaynağını gösteren dokümanlara
sahip olması gerekir.
(4) Bakım kuruluşu, kendi
tesislerinde devam eden işlerde kullanmak üzere, BKEK’de yer alan ve
üretim, kontrol, birleştirme ve test aşamalarını içeren bir prosedüre uygun
olarak sınırlı alanlardaki parçaları imal edebilir.
Bakım
verileri
MADDE
18 – (1) Bakım verileri ile ilgili
aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun, bu
Yönetmelik kapsamındaki yetkisi dahilinde bulunan her türlü bakım, tamir ve
modifikasyon işleri için güncel ve geçerli bakım verilerini temin etmesi,
kullanması ve işletici veya müşteriden temin edilen ilgili tüm bakım
verilerinin, bakım esnasında bakım kuruluşunda bulunması.
b) Bakım kuruluşunun, bakım
verilerinde rastlanabilecek hatalı, eksik veya anlaşılmaz prosedürleri,
uygulamaları, bilgileri veya talimatları bakım verisini yayınlayan kuruluşa
göndermek ve kaydetmek için bir prosedür oluşturması.
c) Bakım kuruluşunun, gerekli
bütün bakım verilerinin gerektiği zaman bakım personelinin kullanımı için
hazır bulundurulmasını sağlaması.
ç) Bakım kuruluşunun,
bünyesindeki tüm bakım verilerinin güncel olmasını sağlaması ve hizmet
verilen işleticinin sağladığı bakım verilerinin güncel olmasını sağlamak
için bakım kuruluşunun, işleticiden yazılı onay alması veya sağlanan bakım
verilerinin güncel olduğunu revizyon listelerini kullanarak teyit etmesi.
d) Bakım kuruluşunun, kuruluşun
ilgili bölümlerinde kullanılmak üzere bir iş kartı sistemi oluşturması ve
bakım verilerini bu iş kartlarına uygun şekilde aktarması veya iş
kartlarında ilgili bakım verilerini açık olarak referans vermesi.
(2) İş kartları elektronik bir
veri bankasında tutularak bilgisayar çıktısı şeklinde kullanılabilir. Ancak
veri bankasında yetkisi bulunmayan kişiler tarafından yapılabilecek
değişikliklere karşı yeterli koruma sağlanması ve ana veri bankasına
yapılacak her veri girişinden sonra 24 saat içerisinde güncellenecek bir
yedek veri bankası bulunması gerekir. Bakım kuruluşunun hizmet verdiği hava
aracı işleticisinin kendi iş kartlarının kullanılmasını istediği durumlarda
bakım kuruluşunun, bu kartların doğru olarak doldurulmasını sağlamak için
bir prosedür oluşturması gerekir.
(3) Bakım kuruluşu bakım
verilerini, sadece değiştirilmiş talimatların denk veya daha yüksek bir
standart getirdiğini ve tip sertifikası sahibinin Genel Müdürlükçe uygun
görülen bir prosedüre göre bilgilendirilmesini sağladıktan sonra
değiştirebilir. Bu uygulama tamir ve modifikasyonların mühendislik tasarımlarını
kapsamaz.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki
bakım verileri aşağıda belirtilmiştir.
a) Hava aracı veya komponentin
kontrolünden sorumlu otorite tarafından yayımlanan ilgili her türlü
gereklilik, prosedür, işletme direktifi veya bilgi.
b) Hava aracı veya komponentin
kontrolünden sorumlu otoritenin yayımladığı ilgili her türlü uçuşa
elverişlilik direktifi.
c) Hava aracı veya
komponentinin tip sertifikasının veya ilave tip sertifikasının sahibi
kuruluşlar ile JAR–21’e göre sorumlu olan kuruluşların ve hava aracı veya
komponentin kontrolünden sorumlu otoritenin yayımladığı sürekli uçuşa
elverişlilik ile ilgili talimatlar.
ç) JAA tam üyesi bir otorite
veya herhangi bir otorite, kurum veya kuruluş tarafından yararlı bakım
standardı olarak tanınan her türlü ilgili doküman.
d) Üçüncü fıkraya uygun olarak
yayımlanan ilgili veriler.
Üretim
planlama
MADDE
19 – (1) Üretim planlama ile
ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun bakımın
emniyetli bir şekilde tamamlanmasını sağlamak amacıyla, gerekli bütün
personel, alet, ekipman, malzeme, bakım verisi ve tesisin kullanılmasını
planlamak için işin hacmine ve karmaşıklığına uygun bir sisteme sahip
olması.
b) Bakım işlerinin ve
vardiyaların planlanmasının insan performansı sınırlarını dikkate alacak
şekilde yapılması.
c) Bakım kuruluşunun, vardiya
veya personel değişimlerinde gerekli bilgilerin gelen ve giden personel
arasında aktarımını Genel Müdürlükçe uygun görülen bir prosedürle
sağlaması.
Bakımın
sertifikalandırılması
MADDE
20 – (1) Bakımın
sertifikalandırılması ile ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bir bakım çıkış sertifikası,
hava aracı veya komponenti üzerinde işletici tarafından talep edilen tüm
bakımların BKEK prosedürlerine ve bakım verilerine uygun olarak
tamamlandığından ve uçuş emniyetini doğrudan etkileyecek uygunsuzlukların
olmadığından emin olduktan sonra, bakım kuruluşu adına yetkilendirilmiş
onaylayıcı personel tarafından onaylanması ve hava aracından söküldükten
sonra bakım yapılmış bir hava aracı komponenti için bu bakımın yapıldığını
ve komponentin hava aracına uygun bir şekilde takıldığını belgeleyen iki
ayrı bakım çıkış sertifikası düzenlenmesi.
b) Bir bakım çıkış
sertifikasının, herhangi bir bakımın tamamlanmasının ardından uçuştan önce
düzenlenmesi, bakımın temel ayrıntılarını, bakımın başlangıç ve bitiş
tarihlerini, bakım yapılan hava aracı veya komponentin uçuş saatini, iniş
sayısını, bakım kuruluşunun onay numarasını ve sertifikayı düzenleyen
onaylayıcı personelin adı veya onay numarası ile imzasını içermesi ve
sertifika veya ekinde, yapılan bakım için kullanılan onaylı bakım programı
ve diğer ilgili teknik dokümanların, revizyonu da referans verilerek
belirtilmesi.
c) Yeni ortaya çıkan arızalar
ve tamamlanamayan bakımlar ile ilgili olarak bu arızaların giderilmesi ve
bakımın eksikliklerinin tamamlanmasının temini için hava aracının
işleticisine bilgi verilmesi.
ç) Bakım kuruluşunun, hava
aracına takılı olmayan her komponente yapılan bakımlar için Ek-9’da yer
alan Form–1 şeklinde bir bakım çıkış sertifikası düzenlemesi.
d) Bakım kuruluşunun, işletici
tarafından talep edilen bütün bakım işlemlerini tamamlayamadığı durumlarda
bu hususu bakım çıkış sertifikasında belirtmesi.
(2) İşleticinin bu maddenin
birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen bakımların yapılmasını
istemediği durumlarda (d) bendi geçerlidir.
(3) Bakım kuruluşunun BKEK
prosedürlerine göre organizasyon içinde kullanılacak komponentlere Form–1
düzenlenmeyebilir.
(4) Bakım kuruluşunun ana hat
bakım veya ana üs bakım istasyonu haricinde bir yerde kalan hava aracına,
gerekli bakım çıkış sertifikası bulunan bir komponent bulunmaması durumunda
Genel Müdürlük tarafından uygun görülen bir bakım çıkış sertifikasına sahip
veya tüm bakım ve operasyonel gereklilikleri sağlayan bir komponent geçici
bir süre ile takılabilir. Bu komponent takılmadan önce hava aracı
işleticisinin mutabakatı alınarak, hava aracının ana hat bakım veya ana üs
bakım istasyonuna ilk döndüğü anda veya en geç 30 uçuş saati içerisinde bu
komponentin uygun bir komponent ile değiştirilmesi gerekir.
Bakım
kayıtları
MADDE
21 – (1) Bakım kayıtları ile
ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun, yapılan
bakımın tüm ayrıntılarının kaydını tutması ve alt yüklenicilerin ilgili
işleri yaptığını gösterir belgeleri de içeren bakım çıkış sertifikası
düzenlemek için gerekli olan tüm şartların sağlandığını kanıtlayan
kayıtların tamamını bulundurması.
b) Bakım kuruluşunun, her bir
bakım çıkış sertifikasının ve özel bir tamir veya modifikasyon yapıldıysa,
bunlarla ilgili onaylı verilerin bir kopyasını işleticiye vermesi.
c) Bakım kuruluşunun, bütün
ayrıntılı bakım kayıtlarını ve bunlarla ilgili bakım verilerinin
kopyalarını bakımın tamamlandığı tarihten itibaren iki yıl süreyle yangına,
doğal afetlere ve çalınmaya karşı önlem alınmış bir şekilde muhafaza etmesi
ve bilgisayar yedekleme diskleri, teypleri ve benzeri verilerin zarar
görmesini önleyecek bir ortamda ve çalışma diskleri, teypleri ve
benzerlerinden ayrı olarak tutması.
ç) Bu Yönetmeliğe göre
yetkilendirilmiş bir bakım kuruluşunun faaliyeti sona ererse, son iki yılın
bakım kayıtlarının, ilgili hava aracı ve komponentinin son işleticisi veya
sahibine iade edilmesi veya Genel Müdürlüğün uygun gördüğü bir şekilde
saklanması.
Olay
bildirimi
MADDE
22 – (1) Olay bildirimi ile ilgili
aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun, hava
aracı veya komponentinin uçuş emniyetini doğrudan etkileyecek veya
etkileyebilecek olay olarak tanımlanmış durumlarla karşılaştığında bu
hususu Genel Müdürlüğe ve hava aracının veya komponentinin üreticisine
bildirmesi.
b) Bildirimlerin olayla
karşılaşıldıktan itibaren en fazla 72 saat içinde yapılması.
c) Bakım kuruluşunun, olaylara
ilişkin raporların toplanmasını, değerlendirilmesini ve (a) bendi
kapsamında bildirilecek olayların belirlenmesini sağlayan ve Genel
Müdürlükçe uygun görülen bir iç olay raporlama sistemi kurması.
(2) Birinci fıkranın (c)
bendinde belirtilen sistemin, elverişsiz eğilimlerin belirlenmesi ve
uygunsuzlukların tespiti için alınan önleyici faaliyetleri tanımlaması ve
olayların değerlendirilmesi ile değerlendirme sonuçlarının yayımlanması
yöntemlerini içermesi gerekir.
(3) Bakım kuruluşu bir
işleticinin anlaşmalı bakım kuruluşuysa, birinci fıkranın (a) bendinde
belirtilen durumları işleticiye de bildirir. Eğer böyle bir durumla bir
hava aracında karşılaşılmışsa ve hava aracının tescil ülkesi JAR–145 veya
JAR OPS sertifikasını düzenleyen ülkeden farklıysa, bakım kuruluşunun söz
konusu olayları hava aracının tescil ülkesinin sivil havacılık otoritesine
de bildirmesi gerekir.
(4) Olayların bildirimine
ilişkin esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
Bakım
prosedürleri ve kalite sistemi
MADDE
23 – (1) Bakım prosedürleri ve
kalite sistemi ile ilgili aşağıdaki şartlar aranır.
a) Bakım kuruluşunun, BKEK’de
yer alacak bir emniyet ve kalite politikası belirlemesi.
b) Bakım kuruluşunun, bu
Yönetmelikte belirtilen koşulları sağlamak ve hava aracını veya
komponentini bu koşullara uygun olarak sertifikalandırmak için insan
faktörü ve insan performansını da dikkate alarak çalışma düzenini ve
uygulamaları belirleyen prosedürleri oluşturması.
c) Bakım prosedürlerinin,
özelleşmiş hizmetlerin kontrolü ve şartlarını da içererek bakımı
gerçekleştirmek için gerekli tüm konuları kapsaması ve bakım kuruluşunun çalışmasında
kullanacağı tüm standartları açıklaması.
ç) Hat ve üs bakımı yapan bakım
kuruluşlarının çoklu hatalar riskini asgariye indirecek ve kritik hava
aracı sistemlerinde oluşabilecek hataları önleyecek prosedürleri
oluşturması.
d) Herhangi bir bakım sırasında
aynı hava aracında bulunan birden çok sisteme takılı bulunan aynı tipteki
birçok komponentin montaj/demontajını içeren bir bakım işlemini kontrol
eden personelin, işlemi gerçekleştiren personel olmamasının sağlanması ve
bu işlemleri yapacak sadece bir personelin mevcut olduğu durumlarda
kuruluşun iş kartı sisteminde bakım işleminin tamamının bitirilmesini
müteakip ikinci bir kontrolün yapılmasını da içeren ek maddelerin
bulunması.
e) Bakım prosedürlerinin;
hasarların değerlendirilmesini ve modifikasyonlar ile tamirlerin JAA,
JAR–21 onaylı bir tasarım kuruluşu veya imalatçı ülke tarafından onaylı
verilere göre yapılmasını içermesi.
f) Bakım kuruluşunun hava aracı
veya komponentlerinin gerekli standartlarda olup olmadığını ve
prosedürlerin uçuşa elverişli olan hava aracı veya komponentlerinin
sertifikalandırılması için yeterli olup olmadığını gözlemlemek için
bağımsız iç denetimler yapılmasını sağlayan bir sistem kurması.
g) Bakım kuruluşunun (f)
bendinde belirtilen denetimleri ve bu denetimler sonucunda yapılan
düzeltici işlemleri 12 nci maddede belirtilen sorumlu yönetici personele ve
sorumlu müdüre bildiren bir geri besleme sistemini kurması.
(2) Bakımın yapılmasında aktif
olarak görev alan bakım personelinin sayısı on kişiden fazla olmayan bakım
kuruluşları, bu madde kapsamındaki bağımsız iç denetlemeleri bu Yönetmelik
kapsamında yetkilendirilmiş başka bir bakım kuruluşuna ya da uygun teknik
bilgi ile denetleme tecrübesine sahip ve Genel Müdürlükçe uygun görülen
başka bir kişiye anlaşmayla yaptırabilir.
(3) Üs bakım yetkisine sahip
kuruluşların, faaliyetlerini ulusal ve uluslararası mevzuatlarda belirlenen
standartlara uygunluğunu sağlayacak TSE, ISO veya CEN standartlarında bir
kalite güvence sistemi ile OHSAS İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Sistemi
oluşturması ve ilk yetkilendirildiği tarihten itibaren en geç iki yıl
içerisinde bunu Genel Müdürlüğe belgelemesi gerekir.
Bakım
kuruluşu el kitabı
MADDE
24 – (1) Bakım kuruluşunun, Genel
Müdürlüğe, BKEK’in ve BKEK’de referans verilen tüm prosedürlerin bu
Yönetmeliğe uygun olduğunu ve her zaman uygun olacağını belirten ve sorumlu
müdür tarafından imzalanan bir taahhütname vermesi gerekir. Sorumlu müdürün
bakım kuruluşunun genel müdüründen farklı bir kişi olduğu durumlarda, söz
konusu taahhütname, genel müdür ve sorumlu müdür tarafından müştereken
imzalanması gerekir.
(2) Bakım kuruluşunun
hazırlayacağı BKEK’te;
a) Birinci fıkrada belirtilen
taahhütname,
b) Bakım kuruluşunun 23 üncü
maddede belirtilen emniyet ve kalite politikası,
c) 12 nci maddede belirtilen ve
Genel Müdürlükçe uygun görülmüş sorumlu yönetici personelin adları ve
unvanları,
ç) Yönetici personelin, Genel
Müdürlük ile hangi konularda doğrudan irtibat kurabileceklerini içeren
görev ve sorumlulukları,
d) Bakım kuruluşunun
organizasyon şeması,
e) Onaylayıcı personel ve B1 ve
B2 destek personeli listesi,
f) İnsan gücü kaynaklarının
genel tarifi,
g) Bakım kuruluşunun onay
sertifikasında belirtilen her bir adreste bulunan tesislerin genel tarifi,
ğ) Bakım kuruluşunun onay
sertifikasında yer alan iş kapsamının ayrıntılı tanımı,
h) 27 nci maddede belirtilen
değişiklikleri bildirim prosedürü,
ı) BKEK değişiklik prosedürü,
i) Bu Yönetmelik tarafından
gerekli kılınan prosedürler ve kalite sistemi,
j) Bakım kuruluşunun bakım
hizmeti verdiği işleticilerin listesi,
k) 25 inci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen kuruluşların listesi,
l) 25 inci maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen hat istasyonlarının listesi,
m) Bu Yönetmelik kapsamında
yetkilendirilmiş anlaşmalı bakım kuruluşlarının listesi,
bulunur.
(3) İkinci fıkranın (e), (i),
(j), (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen bilgiler BKEK’de açık referans
verilmek şartıyla başka dokümanlarda bulunabilir.
(4) BKEK ve BKEK’de yapılacak
değişiklikler Genel Müdürlüğün onayı olmadan uygulamaya konulmaz.
(5) BKEK’e yapılacak küçük
değişiklikler Genel Müdürlük tarafından uygun görülen bir prosedür ile
onaylanabilir. Bakım kuruluşunun organizasyonu, bakım yapılan istasyonlar
ve bu istasyonların yetkileri, yönetici personel, yetki kapsamı ve yetki
değişikliğine neden olabilecek benzeri değişiklikler küçük değişiklik
kapsamında değerlendirilemez. Bakım kuruluşu tarafından onaylanan küçük
değişikliklerin Genel Müdürlüğe en geç 3 iş günü içerisinde yazılı olarak
bildirilmesi gerekir.
Bakım
kuruluşunun yetkileri
MADDE
25 – (1) Bakım kuruluşu, BKEK’e
uygun olarak aşağıdaki yetkilere sahiptir.
a) Yetkili olduğu hava
araçlarına veya komponentlerine yetki belgesinde ve BKEK’te tanımlanan adreslerdeki
tesislerde bakım yapmak.
b) Bakım kuruluşunun kalite
sistemi altında çalışan bir kuruluşa veya bu Yönetmelik kapsamında
yetkilendirilmiş başka bir kuruluşa, işin bütün bir üs veya atölye bakımı,
bir motor veya motor parçasının yenileştirilmesi dışında iş vermek.
c) Yetkili olduğu hava
araçlarına ve komponentlerine, hava aracının gayri faal olduğu durumlarda
veya geçici hat bakım desteği ihtiyacında Genel Müdürlükçe uygun görülen
bir prosedürle herhangi bir yerde bakım yapmak.
ç) BKEK’de yer alan hat bakım
istasyonlarında hat bakımı yapmak.
d) Yukarıdaki fıkralarda
belirtilen bakımların bitiminde 20 nci maddeye uygun olarak bakım çıkış
sertifikası düzenlemek.
Bakım
kuruluşunun sınırlamaları
MADDE
26 – (1) Bakım kuruluşu, ancak
gerekli tesis, alet, ekipman, malzeme, bakım verileri ve onaylayıcı
personelin mevcut olduğu durumlarda yetkili olduğu hava aracı veya
komponentine bakım yapabilir.
Bakım
kuruluşuna ilişkin değişiklikler
MADDE
27 – (1) Bakım kuruluşu aşağıdaki
hususlarda gerçekleşecek değişiklikleri, Genel Müdürlüğün yetki belgesinin
devamı veya değiştirilmesi yönünde karar vermesine imkân tanımak için bu
değişiklikler gerçekleşmeden önce Genel Müdürlüğe bildirmekle
yükümlüdür.
a) Kuruluşun resmi adı.
b) Kuruluşun adresi.
c) Kuruluşun hat ve üs bakım
istasyonlarının adresleri.
ç) Sorumlu müdür.
d) 12 nci maddede belirtilen
sorumlu yönetici personelden en az biri.
e) Yetkiyi etkileyebilecek
tesis, alet, ekipman, malzeme, bakım verileri, prosedür, iş kapsamı ve
onaylayıcı personel.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Cezai
Hükümler ve İdari Yaptırımlar
Cezai
hükümler ve idari yaptırımlar
MADDE
28 – (1) Bu Yönetmelikte
belirtilen kurallara uymayan bakım kuruluşuna 2920 sayılı Türk Sivil
Havacılık Kanununun 143 üncü ve 145 inci maddelerine göre işlem yapılır.
(2) Bakım kuruluşlarına
aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır.
a) Yapılan denetimde ICAO Ek-1,
Ek-8 ve JAR-145’e aykırı olan, emniyet standardını düşüren ve uçuş
emniyetini doğrudan ciddi olarak etkileyen ve birinci seviye bulgu olarak
değerlendirilebilecek önemli bir yetersizlik veya kusur tespit edilmesi
halinde yetkinin tümü veya bir kısmı bakım kuruluşuna önceden bildirimde
bulunulmaksızın askıya alınır veya iptal edilir.
b) Yapılan denetimde uçuş
emniyetini doğrudan etkilemeyen, ancak bu Yönetmelik, ICAO Ek-1, Ek-8 ve
JAR-145'te belirtilen koşulların tamamının veya bir kısmının
kaybedildiğinin tespit edilmesi ve ikinci seviye bulgu olarak
değerlendirilmesi halinde bakım kuruluşuna en fazla 3 ay süre verilerek
eksikliklerin tamamlanması istenir. Verilen süre içerisinde eksiklikleri
tamamlamayan bakım kuruluşunun bu eksikliklere ilişkin faaliyeti
durdurulur. Ancak tespit edilen eksikliklerden bu süre içerisinde
giderilmesi mümkün olmayanların ispatı halinde; bakım kuruluşuna Genel Müdürlüğün
uygun göreceği bir iş planına göre ek olarak en fazla 3 ay süre
verilebilir.
c) Yetkinin askıya alınması
veya iptal edilmesi durumunda yetki belgesinin aslı, sorumlu yönetici
personel onay formları ile BKEK onay sayfasının aslını Genel Müdürlüğe iade
etmeyen bakım kuruluşunun sorumlu müdürü en az iki yıl süreyle başka bir
bakım kuruluşunda veya Havayolu işletmesinde yönetici personel olarak görev
yapamaz.
ç) 11 inci maddede belirtilen
hangar gerektiren bakımın tamamının hangar içinde yapılmaması halinde üs
bakımdan sorumlu yönetici personelin yönetici onay belgesi iptal edilir.
d) 11 inci maddenin birinci
fıkrasının (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentlerinde belirtilen
çalışma ortamını sağlamadan bakım yapılması halinde ilgili sorumlu yönetici
personelin yönetici onay belgesi iptal edilir.
e) 12 nci maddenin beşinci
fıkrasında belirtilen yönetici personel değişikliğinin Genel Müdürlük onayı
olmaksızın yapılması halinde bakım kuruluşunun sorumlu müdürü bir ay süre
ile imza yetkisini kullanamaz.
f) 12 nci maddede belirtilen
sorumlu yönetici personelden herhangi birisinin yönetici onay belgesinin
Genel Müdürlük tarafından iptal edilmesi halinde bu yönetici en az iki yıl
süreyle bir başka bakım kuruluşunda veya ticari hava taşıma işletmesinde yönetici
personel olarak görev alamaz,
g) Bakım Kuruluşunda görev
alan; yönetici personel sayısında eksilme olması halinde, işletmeciye en
fazla on beş gün süre verilir. Verilen süre içerisinde bakım kuruluşunun
organizasyonunu tamamlayamaması halinde, kuruluşun bakım yetkisi
organizasyonunu tamamlayıncaya kadar askıya alınır.
ğ) 15 inci maddeye aykırı
olarak uygun olmayan yetkilendirme belgesi düzenlenmesi halinde söz konusu
yetkilendirme belgesi iptal edilir ve kalite sisteminden sorumlu yönetici
personelin yönetici onay belgesi altı ay süre ile askıya alınır.
h) 15 inci maddede belirtilen
sürekli eğitimleri zamanında almayan onaylayıcı personelin sorumlu olduğu
yönetici personelin yönetici onay belgesi üç ay süre ile, eğitimleri eksik
olan onaylayıcı personelin yetkilendirme belgeleri ise eğitimlerin
tamamlanmasına kadar askıya alınır.
ı) 16 ncı maddede belirtilen
erişim ekipmanları ile platformların yetersiz olmasına rağmen bakım
yapılması veya hava aracı tipine uygun olmayan erişim ekipmanları
kullanılması halinde üs bakımdan sorumlu yönetici personelin yönetici onay
belgesi üç ay süre ile askıya alınır.
i) 16 ncı maddede belirtilen
alet, ekipmanın yetersiz olmasına rağmen bakım yapılması veya alternatif
alet, ekipman kullanımı haricinde bakım için üreticinin uygun gördüğü alet,
ekipman kullanılmadan bakım yapılması veya aynı maddede belirtilen
kalibrasyon gerekliliklerini sağlamayan alet, ekipman kullanarak bakım
yapılması halinde ilgili sorumlu yönetici personelin yönetici onay belgesi
üç ay süre ile askıya alınır ve bu alet, ekipman ile yapılan bakımlar
tekrar uygulanır.
j) 18 inci maddeye uygun olarak
güncel bakım verileri kullanılmadan bakım yapılması halinde ilgili sorumlu
yönetici personelin yönetici onay belgesi ile bu bakımı yapan onaylayıcı
personelin yetkilendirme belgesi 3 ay süre ile askıya alınır ve
geçerliliğini yitirmiş bakım verileri kullanılarak yapılan bakımlar tekrar
uygulanır.
k) 19 uncu maddede belirtilen
insan performansı sınırlarını dikkate almadan ve insan faktörleri
unsurlarını göz ardı ederek bakım planlaması yapılması halinde ilgili
sorumlu yönetici personelin yönetici onay belgesi altı ay süre ile askıya
alınır.
l) 19 uncu maddede yer alan
gereklilikleri sağlamadan vardiya değişikliği yapılması halinde ilgili
sorumlu yönetici personelin yönetici onay belgesi ile vardiya
değişikliğinden sorumlu personelin yetkilendirme belgeleri altı ay süre ile
askıya alınır.
m) 15 inci maddede belirtilen
onaylayıcı personelin, 20 nci maddede belirtilen bakım çıkış
sertifikalarını kendi adına başka bir personele imzalatması veya
mühürletmesi halinde söz konusu onaylayıcı personelin SHY–66 lisansları 1
yıl süre ile askıya alınır.
n) 22 nci maddede belirtilen
olay bildirimleri ile ilgili ortaya çıkan olayların bildirilmemesi halinde
olayı tespit eden onaylayıcı personelin yetkilendirme belgesi ile olayın
gerçekleştiği birimden sorumlu yönetici personelin yönetici onay belgesi üç
ay süre ile askıya alınır.
o) 23 üncü maddede belirtilen
denetlemelerin uygun standartlarda ve gerekli zamanlarda yapılmaması
halinde kalite sisteminden sorumlu yönetici personelin yönetici onay
belgesi üç ay süre ile askıya alınır.
p) 23 üncü maddede belirtilen
düzeltici işlemlerin uygun şekilde tamamlanmaması halinde ilgili sorumlu
yönetici personelin yönetici onay belgesi ile sorumlu müdürün imza yetkisi
altı ay süre ile askıya alınır.
r) 23 üncü maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen sistemleri istenen süre içerisinde oluşturamayan
kuruluşlara bakım yetkisi ilavesi yapılmaz.
s) 25 inci maddede belirtilen
yetkilerin haricinde bir hava aracına veya komponentine, yetki belgesindeki
ve BKEK’deki sınırlamalar dışında ve yetkili olmadığı adreslerde bakım
yapılması halinde ilgili sorumlu yönetici personelin yönetici onay belgesi
iptal edilir.
ş) 27 nci maddede belirtilen
değişikliklerin gerçekleşmeden önce Genel Müdürlüğe bildirilmemesi halinde
bakım kuruluşunun yetki belgesi askıya alınır.
t) Yönetici onay belgesi iki
kez askıya alınmış olan sorumlu yönetici personelin üçüncü kez yönetici onay
belgesinin askıya alınması zaruretinin oluşması halinde bu personelin
yönetici onay belgesi iptal edilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Teknik
düzenlemeler
MADDE
29 – (1) Bu Yönetmelikte yer
almayan ve istisnai özellik arz eden teknik konular ile bu Yönetmelikte
belirtilen konulara ilişkin açıklamalar ve ICAO ve JAA tarafından bu
konulara ilişkin olarak yapılan değişikliklere ilişkin düzenlemeler Genel
Müdürlük tarafından düzenlenir.
Uluslararası
standartların güncellenmesi
MADDE
30 – (1) Bakım kuruluşlarının,
üyesi bulunduğumuz ICAO ve JAA gibi kuruluşlar tarafından yayınlanan
standartlarda oluşan yenilik ve değişikliklere faaliyeti süresince uyum
sağlaması gerekir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
31 – (1) 9/7/2004 tarihli ve 25517
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliği
(SHY-145) yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
süreci
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Mevcut bakım
kuruluşlarının, bu Yönetmeliğin 12 nci ve 13 üncü maddelerine en geç 6 ay
içerisinde, 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına en geç 2 yıl içerisinde
uyması gerekir.
Yürürlük
MADDE
32 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
33 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
Ekleri İçin Tıklayınız
|