|
Maliye Bakanlığından:
GELİR
VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 264)
4/4/2007
gün ve 26483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5615 sayılı Kanunla, 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun Esnaf Muaflığı başlıklı 9 uncu ve Değer Artışı
Kazançları başlıklı mükerrer 80
inci maddelerinde yapılan değişikliklerle, yürürlükten kaldırılmış
bulunanÜcretlilerde Vergi İndirimi
başlıklı mükerrer 121 inci maddesine ilişkin olarak aşağıdaki açıklamalar
yapılmıştır.
1. Yasal Düzenleme
5615
sayılı Kanunla, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
- 9 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi, “6.
Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve
aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi
almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf,
çorap, halı, kilim, dokuma mamûlleri, kırpıntı deriden üretilen mamûller,
örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet,
süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü
işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri
açmaksızın satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile
ticarî, ziraî veya meslekî faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar
vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen
kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak
belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.”
şeklinde,
- Anılan
maddenin mülga ikinci fıkrasından sonra gelen üçüncü fıkrası, “Ticarî,
ziraî veya meslekî kazancı dolayısı ile gerçek usûlde Gelir Vergisine tâbi
olanlar ile yukarıda sayılan işleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine
bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf muaflığından faydalanamazlar.”
şeklinde,
- Mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde
yer alan “dört yıl içinde”
ibaresi “beş yıl içinde” olarak,
Değiştirilmiş ve ücretlilerde vergi indirimi başlıklı mükerrer 121
inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
2. Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu Maddesiyle İlgili
Düzenlemeler
2.1. Evlerde Kullanılması Esnaf Muaflığının
Kaybedilmesine
Engel OlmayacakMakine Ve Aletler
Gelir
Vergisi Kanununun Esnaf Muaflığı başlıklı 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (6) numaralı bendinde yapılan değişiklikle,evlerde
kullanılandikiş, nakış, mutfak
robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler, muharrik kuvvet kapsamından
çıkartılmış ve böylece söz konusu makine ve aletlerin kullanılmasının
muafiyetten yararlanmaya engel olmaması sağlanmıştır.
Örneğin Bayan (A)’nın, evinde dikiş ve nakış makinesini kullanmak
suretiyle imal ettiği örgü ve nakış işlerini satması faaliyeti, esnaf
muaflığı kapsamında değerlendirilecektir.
Ancak, evlerde sanayi
tipi veya seri üretim yapabilen makine ve aletleri kullanmak suretiyle
kazanç elde edenler esnaf muaflığı kapsamında değerlendirilmeyecektir.
2.2. Esnaf Muaflığı Kapsamında Evlerde Üretilebilecek Ürünler
Gelir
Vergisi Kanununun Esnaf Muaflığı başlıklı 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (6) numaralı bendinde yapılan diğer bir düzenlemeyle, esnaf
muaflığı kapsamında evlerde üretilebilecek
malların sayısı artırılmış bulunmaktadır.
Mevcut bentte yer alan ürün çeşitlerine ilave olarak, kırpıntı
deriden üretilen mamuller, tarhana, erişte, mantı, her nevi pul, payet,
boncuk işleme, tığ örgü işleri gibi ürün ve mamullerin üretim ve satışıyla
iştigal edenler de esnaf muaflığı kapsamına alınmıştır.
Muafiyet kapsamındaki ürünler, bentte yer alan ürünlerle
sınırlı olmayıp bu ürünlere benzerlik gösteren diğer ürünleri aynı
şartlarla üretip satanlar da esnaf muaflığı kapsamında
değerlendirilecektir.
Örneğin Bayan (B) nin, evinde
ürettiği tarhanayı, kurumlar vergisi mükellefi (Z) A.Ş.’ne satması halinde
Bayan (B), elde ettiği bu gelir dolayısıyla esnaf muaflığı kapsamında
değerlendirilecektir. Ancak (Z) A.Ş., Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasında yer alan vergi tevkifatı
yapacaklar arasında sayılmış olduğundan,Bayan (B)’ye yaptığı ödeme nedeniyle gider pusulası düzenlemek ve
anılan maddenin (13) numaralı bendinin (a) alt bendi uyarınca da gelir
vergisi tevkifatı yapmak zorundadır.
Diğer
taraftan, anılan bentte sayılan emtianın imali için ödenen hizmet bedelleri
de (ücrete ilişkin unsurları taşımamak kaydıyla) bu bent kapsamında
değerlendirilecektir.
2.3. Evlerde Üretilen Ürünlerin
Satışının Yapılacağı Yerler
Söz konusu bentte yapılan başka bir düzenlemeyle de emeğe
dayalı ürünlerin esnaf muaflığından yararlananlarca pazarlanmasında
kolaylık sağlanmıştır. Muafiyet kapsamında bulunanlar, evlerde Kanunun
öngördüğü makine ve aletler dışında başka makine ve alet kullanmadan kendi
el emekleriyle imal ettikleri ürünleri;
- Bir
işyeri açmaksızın,
-
Dernekler, vakıflar, sendikalar ve meslek odalarınca düzenlenenler dahil
olmak üzere düzenlenen kermes, festival ve panayırlarda (Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerince düzenlenenler hariç),
-Kamu
kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde
satabilecekler
ve esnaf muaflığından yararlanmaya devam edebileceklerdir.
Öte
yandan evlerde üretilen ürünlerin; pazar takibi suretiyle satışını
yapanlar, Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerince düzenlenen
kermes, festival ve panayırlarda satışını yapanlar ile Kamu kurum ve kuruluşlarınca
devamlılık arz edecek şekilde belirlenen yerlerde satışını
yapanlar,esnaf muaflığından
faydalanamayacaktır.
2.4. Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu Maddesinin
Uygulamasında Devamlılık Unsurunun Kaldırılması
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, 5615 sayılı
Kanunla değişiklik yapılmadan önce, esnaf muaflığı kapsamında sayılan
işlerin gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine devamlılık ve bağlılık arz
edecek şekilde yapılması halinde muafiyetin kaybedileceği hükmü yer
almaktaydı. 5615 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle “devamlılık” ibaresi
fıkra metninden çıkartılmıştır.
Buna göre,
esnaf muaflığı kapsamında sayılan işlerin gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerine bağlılık arz etmeyecek şekilde devamlı olarak yapılması
muafiyetten yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir.
Örneğin
Bayan (F), evinde tığ ile ürettiği dantelleri (X) firmasına satmakta ve bu
faaliyeti (X) firmasına devamlı olarak yapmaktadır. Bayan (F), bu
faaliyetinden dolayı esnaf muaflığından yararlanacak olup, (X) firması,
Bayan (F)’ye yaptığı ödeme nedeniyle gider pusulası düzenlemek ve Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (13) numaralı
bendinin (a) alt bendi uyarınca dagelir vergisi tevkifatı yapmak zorundadır.
2.5. Vergi Tevkifatı
Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin son fıkrasında, “Bu muaflığın, 94 üncü
madde uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur.” hükmü yer
almakta olup, anılan kanunun 94 üncü maddesinin
birinci fıkrasında sayılanlar, esnaf muaflığından yararlananlara yaptıkları
ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapmak
zorundadırlar.
3. Ücretlilerde Vergi İndirimi Uygulamasının
Kaldırılması
5615
sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun mükerrer121 inci maddesi 01/01/2007
tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmış olduğundan,
ücretliler bu tarihten geçerli olmak üzere,almış oldukları belgeleri vergi iadesi amacıyla
saklamayacaklardır.
Ücretlilerde
vergi indirimi uygulaması yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, mükellef
olmayanların, satın aldıkları mallar ve hizmetler için belge almamaları
halinde, adlarına 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinin (3)
numaralı bendi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
5615
sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca,
ücretlilerin 2006 yılına ilişkin olarak 2007 yılında ödeyecekleri gelir
vergisinden mahsup edilecek vergi indirimiyle ilgili işlemler, Gelir
Vergisi Kanununun yürürlükten kaldırılan mükerrer 121 inci maddesi
hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır.
Öte yandan,
yürürlükten kaldırılan ücretlilerde vergi indirimi yerine 5615 sayılı
Kanunun 2 nci maddesiyle 01/01/2008 tarihinden
itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere asgarî geçim indirimi
esası getirilmiştir. Yapılan düzenlemeye göre; ücretin elde edildiği takvim
yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük
işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin
kendisi için% 50’si,
çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10’u, çocukların her
biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk
için % 7,5 diğer çocuklar için % 5’i olarak belirlenen tutarın, 103 üncü
maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranla
çarpılmasıyla bulunan tutar (asgari geçim indirimi tutarı), hesaplanan
vergiden mahsup edilebilecektir.
4.
Mal ve Hakların 5 Yıl İçinde Elden Çıkarılmasında Değer Artış Kazancı
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci
maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan düzenlemeye
göre; iktisap şekli ne olursa olsun ( ivazsız olarak iktisap edilenler
hariç) 70 inci maddenin 1, 2, 4 ve 7 numaralı bentlerinde yazılı mal
(gerçek usulde vergiye tabi çiftçilerin zirai istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden
başlayarak dört yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer
artışı kazancı olarak gelir vergisine tabi tutulmaktaydı.
5615 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle anılan
Kanunun mükerrer 80 inci maddesinin (6) numaralı bendinde yapılan
değişiklikle, anılan bentte sayılan mal ve hakların elden çıkarılmasında
değer artışı kazancı olarak değerlendirilecek süre, iktisap tarihinden
itibaren, 4 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır.
Ancak,
Gelir Vergisi Kanununa eklenengeçici 71 inci maddeyle, 01/01/2007 tarihinden önce iktisap edilmiş
olan anılan mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların
vergilendirilmesinde dört yıllık süre esas alınacaktır.
Tebliğ olunur.
|