|
Telekomünikasyon Kurumundan:
ETKİN
PİYASA GÜCÜNE SAHİP İŞLETMECİLERİN BELİRLENMESİNE
İLİŞKİN
USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
telekomünikasyon sektöründe etkin rekabet ortamının sağlanması için ilgili
pazarlarda pazar analizleri yapılarak düzenlemelere ve yükümlülüklere tabi
olabilecek etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik
telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmecileri kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik 406 sayılı
Telgraf ve Telefon Kanunu ile 2813 sayılı Telsiz Kanunu’na dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Etkin Piyasa Gücü:
İşletmecinin ilgili pazarda tek başına ya da diğer işletmecilerle birlikte
rakiplerinden, kullanıcılarından ve tüketicilerinden fark edilebilir bir şekilde
bağımsız olarak hareket edebilmesine imkan sağlayan, hakim konuma eşdeğer,
ekonomik gücü,
b) İlgili Coğrafi Pazar: İlgili
işletmecilerin ürün veya hizmetlerine ilişkin arz ve talebin gerçekleştiği,
rekabet şartlarının yeterince homojen olduğu ve komşu alanlardaki söz
konusu şartların yeterli derecede farklı olması nedeni ile ayırt edilebilir
nitelikte olduğu alanı,
c) İlgili Pazar: Ülkenin
tümünde veya bir bölümünde sunulmakta olan belirli bir telekomünikasyon
hizmeti ve onunla yüksek derecede ikame edilebilen diğer telekomünikasyon
hizmetlerinden oluşan pazarı,
ç)İlgili Ürün/Hizmet Pazarı: Fiyatları, kullanım amaçları ve
fonksiyonel özellikleri ile rekabet koşulları ve/veya arz talep yapısı
açısından birbirleriyle değiştirilebilir ya da ikame edilebilir ürün ve
hizmetleri,
d) İşletmeci: Türk
Telekomünikasyon A.Ş. de dahil olmak üzere Kurum ile yapılan bir görev
sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi ve/veya Kurum’dan alınan bir
telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin uyarınca telekomünikasyon hizmetleri
yürüten ve/veya telekomünikasyon altyapısı işleten bir sermaye şirketini,
e) Kurul: Telekomünikasyon
Kurulunu,
f) Kurum: Telekomünikasyon
Kurumunu
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Pazar
Analizi
İlkeler
MADDE
5 – (1) İlgili pazarlarda
yapılacak pazar analizlerinde aşağıdaki ilkeler gözetilir:
a) Teknolojik tarafsızlık,
b) Şeffaflık,
c) Ayrım yapmama,
ç) Etkin rekabet ortamının
sağlanması.
Pazar
analizi süreci
MADDE
6 – (1) İlgili pazarlarda etkin
piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesi amacıyla Kurum re’sen ya da
işletmeci veya işletmecilerin gerekçeli talebi üzerine pazar analizi
yapabilir. Kurum tarafından tanımlanan ilgili pazarlara ilişkin pazar
analizleri en geç üç yılda bir tekrarlanır.
(2) Pazar analizi süreci
aşağıdaki aşamaları içerir:
a) İlgili pazarın tanımlanması,
b) İlgili pazardaki rekabet
seviyesinin analiz edilmesi ve
c) İlgili pazarda etkin piyasa
gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesi.
(3) Kurum pazar analizlerini
yürütürken:
a) İşletmecilerden her türlü
bilgiyi talep edebilir; tüketici anketlerini, üçüncü taraflarca yürütülen
çalışmalar ve incelemeler ile uluslararası kıyaslamaları kullanabilir,
b) Pazar analizine yönelik soru
formları hazırlayabilir ve bu formları Kurumun internet sitesinde
yayınlayabilir,
c) Onbeşgünden az olmamak üzere belirlenecek bir
süre içinde Rekabet Kurumu ve kamuoyu görüşlerine başvurur ve bu görüşleri
Kurum internet sitesinde yayınlayabilir.
İlgili
pazarın tanımlanması
MADDE
7 – (1) İlgili pazarın
tanımlanması sürecinde ilgili ürün ve/veya hizmet pazarı ile coğrafi pazar
boyutları göz önünde bulundurulur.
(2) İlgili ürün ve/veya hizmet
pazarı tanımlanırken talep ve arz ikamesinin incelenmesi çerçevesinde
aşağıdaki unsurlar uygun olduğu ölçüde dikkate alınır:
a) Kullanıcılar tarafından ürün
ve/veya hizmetlerin işlevsellik açısından aynı amaçlarla kullanılma imkanı,
b) Ürün ve/veya hizmetlerin
tarife/fiyat açısından birbirine ikame olabilme imkanı,
c) Kullanıcıların bir ürünve/veya hizmetten diğerine geçerken
karşılaşacakları geçiş maliyetlerinin nicelik ve niteliği,
ç) Kullanıcıların
davranışlarına ilişkin geçmiş veriler,
d) Ürün ve/veya hizmetlerle
birleştirilerek sunulan diğer ürün ve/veya hizmetler ile talep açısından
bunlarla birlikte kullanılmak durumunda olan yardımcı hizmetler,
e) Potansiyel olarak rekabet
edebilmesi öngörülen ürün ve/veya hizmetlere ilişkin geçmişte görülen
tarife/fiyat gelişimleri ile tarife şartları,
f) Kullanıcı ve işletmecilerin
ürün ve/veya hizmetlere ilişkin geçici olmayan küçük ama belirgin bir fiyat
artışına verecekleri muhtemel tepkiye ilişkin öngörüler,
g) Potansiyel işletmecilerin
geçici olmayan küçük ama belirgin bir fiyat artışı karşısında makul bir
zaman içerisinde ilgili pazara girme olasılığı ve pazara giriş önündeki
yapısal ve hukuksal engeller,
h) Potansiyel veya mevcut
işletmecilerin ilgili pazar içinde değerlendirilen ürün ve/veya hizmetlerin
sunumu için gereken unsurların bir kısmına sahip olması durumunda söz
konusu işletmecilerin ilgili pazarda kârlı bir biçimde faaliyet
gösterebilme imkanı.
(3) İlgili coğrafi pazar;
yerel, bölgesel veya ulusal boyutta tanımlanabilir. İlgili coğrafi pazarın
tanımlanmasında talep ve arz ikamesinin incelenmesi çerçevesinde aşağıdaki
unsurlar dikkate alınabilir:
a) İşletmecinin hizmet sunmak
üzere yetkilendirildiği alan,
b) İşletmecinin fiili olarak
hizmet sunduğu alan, şebekesinin kapsamı ve potansiyel olarak diğer
alanlarda hizmet sunabilme imkanı,
c) Ürün veya hizmetlerin sunum
koşullarının coğrafi kapsama göre gösterdiği benzerlikler.
Rekabet
seviyesinin analizi
MADDE
8 – (1) İlgili pazarda faaliyet
gösteren bir veya birden çok işletmecinin etkin piyasa gücüne sahip olması
durumunda bu pazarda etkin rekabetin bulunmadığı kabul edilir.
(2) İlgili pazarda etkin piyasa
gücünün belirlenmesinde, işletmecilerin sahip olduğu pazar payları
öncelikli kriter olarak kullanılır. Pazar paylarının tespitinde ilgili
pazarın özelliklerine göre; gelir, abone sayısı, kullanıcı sayısı, trafik
miktarı, iletim kapasitesi, iletim hattı sayısı gibi veriler uygun ve
mevcut olduğu ölçüde kullanılır.
(3) İlgili pazarda etkin piyasa
gücünün belirlenmesinde, pazar payı dışında aşağıda yer alan kriterler de
kullanılabilir:
a) Kolayca tekrarlanamayan
altyapıların kontrolü,
b) Teknolojik avantajlar veya
teknolojik üstünlük,
c) Dengeleyici alıcı gücünün
düşüklüğü veya olmaması,
ç) Finansal kaynaklara ve/veya
sermaye piyasalarına kolay ve ayrıcalıklı erişim imkanı,
d) Ürün ve/veya hizmet
çeşitliliği,
e) Ölçek ekonomisi,
f) Kapsam ekonomisi,
g) Dikey bütünleşme,
h) Gelişmiş dağıtım ve satış
ağları,
ı) Potansiyel rekabetin
olmayışı,
i) Genişleme önündeki engeller.
(4) İşletmecinin ilgili pazarda
diğer işletmecilerle birlikte etkin piyasa gücüne sahip olup olmadığının
belirlenmesinde aşağıdaki kriterler kullanılabilir:
a) Pazarın olgunluk seviyesi,
b) Talep yönünde durgun veya
düşük büyüme,
c) Talebin fiyat esnekliğinin
düşüklüğü,
ç) Homojen ürün ve/veya
hizmetler,
d) Maliyet yapılarındaki
benzerlik,
e) Pazar paylarındaki
benzerlik,
f) Teknolojik olgunluk ve
yenilikçiliğin olmayışı,
g) Atıl kapasitenin olmayışı,
h) Pazara giriş önündeki
engellerin yüksekliği,
ı) Dengeleyici alıcı gücünün
düşüklüğü veya olmaması,
i) Potansiyel rekabetin
olmayışı,
j) İşletmeciler arasındaki
resmi veya gayriresmi bağlantılar,
k) Ticari davranışlara karşılık
verme mekanizmaları,
l) Fiyat rekabetinin olmayışı
veya düşük oluşu.
Yakın
ilişkili pazarlar
MADDE
9 – (1) İşletmecinin ilgili
pazarda etkin piyasa gücüne sahip olması, pazar yapıları nedeniyle yakın
ilişkili olduğu diğer bir pazarda etkili faaliyetler yürütmesi ve bu sayede
pazar gücünü artırması sonucunu doğuruyorsa, söz konusu işletmecinin yakın
ilişkili olduğu diğer ilgili pazarda da etkin piyasa gücüne sahip olduğuna
karar verilebilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
ve SonHükümler
İşletmecilere
getirilebilecek temel yükümlülükler
MADDE
10 – (1) Kurum, ilgili pazarda
etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, ilgili mevzuattaki hükümler hariç
olmak üzere, aşağıda yer alan temel yükümlülüklerden birini, birkaçını veya
tamamını getirebilir:
a) Şeffaflık yükümlülüğü,
b) Referans erişim ve/veya
arabağlantı tekliflerinin yayınlanması yükümlülüğü,
c) Ayrım gözetmeme yükümlülüğü,
ç) Hesap ayrımı yükümlülüğü,
d) Erişim sağlama yükümlülüğü,
e) Tarife düzenlemelerine tabi
olma yükümlülüğü,
f) Maliyet muhasebesi
yükümlülüğü.
(2) İlgili pazarda etkin piyasa
gücüne sahip işletmecilere getirilen yükümlülükler Kurum internet sitesinde
yayınlanabilir.
Yükümlülüklerin
farklılaştırılması
MADDE
11 – (1) Aynı ve/veya farklı
pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip olan işletmeciler arasında
yükümlülükler açısından farklılaştırma yapılabilir. Farklılaştırma,işletmecilere getirilebilecek
yükümlülüklerin seçimi ve/veya seçilmiş olan yükümlülüklerin uygulama
detaylarının farklılığı şeklinde olabilir.
Yükümlülüklerin
değiştirilmesi ve kaldırılması
MADDE
12 – (1) Pazar analizi sonucunda
ilgili pazarın yapısına göre, mevcut yükümlülükler değiştirilebilir. İlgili
pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olmadığına karar verilirse
işletmecilere 10 uncu maddede sayılan temel yükümlülükler getirilmeyebilir,
mevcut yükümlülükler kaldırılabilir. Kurum, yükümlülüklere ilişkin
başlangıç, değiştirilme ve son bulma tarihlerini belirleyebilir.
Yayınlama
MADDE
13 – (1) Pazar analizine yönelik
değerlendirmeleri içeren kamuoyu görüşü alınmasına ilişkin dokümanlar Kurum
internet sitesinde, pazar analizleri sonucu ilgili pazarlarda etkin piyasa
gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin olarak alınan kararlar
ise Resmî Gazete’de yayınlanır.
İdari
ceza ve tedbirler
MADDE
14 – (1) İşletmecilerin bu
Yönetmelik hükümlerini ihlal etmeleri halinde Telekomünikasyon Kurumu
Tarafından İşletmecilere Uygulanacak İdari Para Cezaları ile Diğer Müeyyide
ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik hükümleri ile diğer ilgili mevzuatta
belirtilen hükümler uygulanır.
Yürürlük
MADDE
15 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
16 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Telekomünikasyon Kurulu Başkanı yürütür.
|