|
Karar Sayısı : 2006/11158
Türkiye
Cumhuriyeti adına 1 Aralık 2004 tarihinde imzalanan ve 23/2/2006 tarihli ve
5463 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Avrupa Bölgesinde
Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme”nin
onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 7/9/2006
tarihli ve HUMŞ/363749 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18/10/2006 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
Ahmet Necdet SEZER
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
A. GÜLA.
ŞENERM. A.
ŞAHİNB.
ATALAY
Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb.
Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bakanı
A.ŞENERM.AYDINN. ÇUBUKÇUK. TÜZMEN
Devlet Bakanı V.Devlet
Bakanı Devlet
BakanıDevletBakanı
A. AKSUM.
V.GÖNÜLA.AKSUK. UNAKITAN
Adalet Bakanı V.Milli
Savunma Bakanıİçişleri
BakanıMaliye
Bakanı
B. ATALAYA.
KOÇR.AKDAĞB. YILDIRIM
Milli Eğitim Bakanı V.Bayındırlık
ve İskan Bakanı V.Sağlık
BakanıUlaştırma
Bakanı
M. M. EKERM. BAŞESGİOĞLUA. COŞKUN
Tarım
ve Köyişleri BakanıÇalışma ve Sos. Güv.
BakanıSanayi ve Ticaret
Bakanı
M.H.GÜLERA. KOÇM. H.
GÜLER
Enerji
ve Tabii Kaynaklar Bakanı Kültür
ve Turizm BakanıÇevre ve
Orman Bakanı V.
European Treaty Series-No:165Série des Traités
européens-no165
AVRUPA
BÖLGESİNDE YÜKSEKÖĞRETİMLE İLGİLİ
BELGELERİN
TANINMASINA İLİŞKİN
SÖZLEŞME
Lizbon,
11.IV.1997
Bu Sözleşme’ye
Taraflar,
Eğitim hakkının
bir insan hakkı olduğu ve bilginin elde edilmesi ve ilerlemesinde bir araç
olan yükseköğretimin, hem bireyler hem de toplum için az bulunur
zenginlikte kültürel ve bilimsel bir değer oluşturduğu gerçeğinin
bilincinde olarak;
Yükseköğretimin,
halklar ve uluslar arasındaki barış, karşılıklı anlayış ve hoşgörünün
teşviki ve karşılıklı güvenin oluşturulmasında hayati bir rol oynaması
gerektiğini göz önünde bulundurarak;
Avrupa
bölgesindeki eğitim sistemlerindeki büyük çeşitliliğin, bütünüyle saygı
duyulması gereken müstesna bir değer olan kendi kültürel, sosyal, siyasi,
felsefi, dini ve ekonomik çeşitliliğini yansıttığını göz önünde
bulundurarak;
Her bir Tarafın
bireyleri ve her bir Tarafın eğitim kurumlarındaki öğrencilerin diğer
Taraflardaki eğitim kaynaklarına erişimini, özellikle de bunların diğer
Taraflardaki yükseköğretim kurumlarında eğitimlerini sürdürme ya da çalışmalarının bir bölümünü bu kurumlarda
tamamlamaya yönelik çabalarını kolaylaştırarak, tüm bölge halkının bu
zengin çeşitlilikten yararlanabilmelerine imkan sağlamayı dileyerek;
Avrupa
Bölgesindeki bir başka ülkeden alınan çalışma, sertifika, diploma ve
derecelerin tanınmasının Taraflar Devletler arasındaki akademik dolaşımı
teşvikte önemli bir önlem olduğunu göz önünde bulundurarak;
Kurumsal özerklik
ilkesine ve bu ilkenin ayakta tutulması ve korunması gerektiği bilincine
büyük önem yükleyerek;
Belgelerin adil
bir şekilde tanınmasının eğitim hakkının temel bir öğesi ve toplumun bir
sorumluluğu olduğuna inanarak;
Avrupa’daki
akademik tanınmayı içine alan Avrupa Konseyi ve UNESCO Sözleşmelerini;
• Üniversitelere
Kabulü sağlayan Diplomaların Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1953,
ETS No.15) ve Protokolü (1964, ETS No:49);
• Üniversite
Çalışma Sürelerinin Denkliğine ilişkin Avrupa Sözleşmesi (1956, ETS No.21);
• Üniversite
Belgelerinin Akademik Tanınmasına ilişkin Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS
No.32);
• Avrupa
Bölgesinde yer alan Devletlerin Yükseköğretimleriyle ilgili Çalışmaların,
Diplomaların ve Derecelerin Tanınmasına ilişkin Sözleşme (1979);
• Üniversite
Çalışma Sürelerinin Genel Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1990,ETS
No.138);
ve
• Akdeniz’e
sınırı olan Arap ve Avrupa Devletlerindeki Yükseköğretim Çalışmalarının,
Diplomalarının ve Derecelerinin tanınmasına ilişkin, UNESCO çerçevesinde
benimsenen ve kısmen Avrupa’daki akademik tanınmayı içine alan Uluslararası
Sözleşmeyi (1976) dikkate alarak;
Bu Sözleşmenin,
UNESCO Sözleşmeleri, dünyanın diğer bölgelerini içine alan Uluslararası
Öneri ve bu bölgeler arasında iyileştirilmiş bir bilgi alış verişine olan
gereksinim bağlamında da değerlendirilmesi gerektiği düşüncesiyle;
Ulusal öğretim
sistemleri içindeki ve arasındaki çeşitliliğin önemli ölçüde artmasına yol
açan bu Sözleşmelerin benimsenmesinden beri, Avrupa Bölgesindeki yüksek
öğretimde geniş çaplı değişikliklerin ve bu gelişmeleri yansıtma için yasal
araçların ve uygulamanın uyarlamasına olan ihtiyacın bilincinde olarak;
Avrupa
bölgesinde, uygulamada karşılaşılan tanıma sorunlarına ortak çözümler
bulunması gereğinin bilincinde olarak;
Mevcut tanıma
uygulamasını iyileştirmek ve daha saydamlaştırmak ve Avrupa bölgesindeki
yükseköğretimin mevcut durumuna daha uyumlu hale getirilmesi gereğinin
bilincinde olarak;
Avrupa Konseyi ve
UNESCO’nun ortak himayesinde geliştirilen ve kabul edilen Avrupa
Bölgesindeki tanıma uygulamalarının ileriye yönelik gelişimi için ortak bir
çerçeve öngören bir Sözleşmenin olumlu yöndeki etkisine güven duyarak;
İşbu Sözleşme’nin
ilke ve hükümlerini hayata geçirmek için kalıcı uygulama mekanizmaları
sağlamanın öneminin bilincinde olarak;
aşağıdaki şekilde
anlaşmaya varmışlardır:
Bölüm I. Tanımlar
Madde I
Bu Sözleşme’nin
amaçları bakımından, aşağıdaki terimler şu anlamları taşımaktadır:
Giriş (yükseköğretime)
Gerekli
özelliklere sahip adayların, yükseköğretime başvuru ve kabul için
değerlendirilmeye alınma hakkı.
Kabul (yükseköğretim kurumlarına veya programlarına)
Gerekli
özelliklere sahip adayların, belirli bir kurum ve/veya belirlenen bir
programda yükseköğretim çalışmalarını sürdürmelerine olanak tanıyan eylem ya da sistem.
Değerlendirme (kurumların veya programların)
Bir yükseköğretim
kurumu veya programının eğitim kalitesini oluşturma yöntemi.
Değerlendirme (bireysel belgelerin)
Kişinin başka bir
ülkeden almış olduğu belgenin yetkili bir organ tarafından yazılı olarak
değerlendirilmesi.
Tanınmayla ilgili yetkili makam
Yabancı
belgelerin tanınmasıyla ilgili bağlayıcı kararlar vermeye resmi olarak
yetkili bir organ.
Yükseköğretim
Bir Tarafın
ilgili makamları tarafından onun yükseköğretim sistemine ait olarak
tanınan, orta öğretim sonrasında gerçekleştirilen her türlü ders ya da bir dizi ders, eğitim veya araştırmaya yönelik eğitim.
Yükseköğretim Kurumu
Yükseköğretim
sağlayan ve bir Tarafın yetkili makamı tarafından kendi yükseköğretim
sistemine ait olarak tanınan bir kurum.
Yükseköğretim programı
Bir Tarafın
yetkili makamı tarafından kendi yükseköğretim sistemine ait olarak tanınan
ve tamamlandığında öğrenciye bir yükseköğretim belgesi sağlayan çalışma
programı.
Çalışma süresi
Kendi başına
tamamlanmış bir çalışma programı olmamakla birlikte, önemli ölçüde bilgi
veya becerinin kazanıldığını gösteren, yükseköğretim programının
değerlendirilmiş ve belgelenmiş herhangi bir unsuru.
Belge
a) Yükseköğretim belgesi
Bir yükseköğretim
programının başarılı bir şekilde tamamlandığını doğrulayan, yetkili bir
makam tarafından düzenlenmiş herhangi bir derece, diploma veya diğer bir sertifika.
b) Yükseköğretime kabulü sağlayan belgeler
Bir eğitim
programının başarılı bir şekilde tamamlandığını doğrulayan ve kişiye
yükseköğretime kabul için değerlendirilmeye alınma hakkı veren, yetkili
makam tarafından düzenlemiş herhangi bir diploma veya sertifika.
Tanıma
Bir yabancı
eğitim belgesinin, eğitim ve/veya iş etkinliklerinde kullanılmak üzere
yetkili makam tarafından resmi olarak kabulü.
Koşul
A. Genel koşullar
Yükseköğretime
veya diğer belirli bir düzeye kabul için veya belirli bir düzeyde
yükseköğretim derecesinin verilebilmesi için yerine getirilmesi gereken
koşullar.
B. Özel koşullar
Belli bir
yükseköğretim programına kabul için veya belirli bir çalışma alanında özel
bir yükseköğretim derecesi almak için genel koşullarla birlikte yerine
getirilmesi gereken diğer koşullar.
Bölüm II. Makamların yetkileri
Madde II.1
1. Tanıma
kararlarının alınması konusunda bir Tarafın merkezi makamlarının yetkili
olduğu durumlarda, ilgili Taraf bu Sözleşme koşullarıyla derhal bağlı
olacak ve kendi topraklarında bu Sözleşme’nin hükümlerinin uygulanmasını
sağlamak için gerekli önlemleri alacaktır.
Tanımayla ilgili
konularda karar alma yetkisinin genel olarak Tarafın organlarına ait olduğu
durumlarda, Taraf bu yetkiyi, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma ya da katılım belgesinin teslimi sırasında veya sonraki
bir zamanda kurumsal durumunu veya yapısını gösteren kısa bir beyanatla
birlikte tevdi makamlarından birine verecektir. Bu gibi durumlarda, bu
şekilde görevlendirilenlerin yetkili makamları kendi topraklarında bu
Sözleşme’nin hükümlerinin yerine getirilmesini sağlamak için gerekli
önlemleri alacaktır.
2. Tanımayla
ilgili konularda karar alma yetkisinin tek tek
yükseköğretim kurumlarına veya diğer kuruluşlara ait olduğu durumlarda, her
bir Taraf kendi anayasal durumuna veya yapısına göre bu Sözleşme metnini
söz konusu kurumlara veya kuruluşlara iletecek ve hükümlerinin gerektirdiği
biçimde incelenmesi ve uygulanmasını teşvik etmek için gereken adımları
atacaktır.
3. Bu Maddenin 1.
ve 2. paragraflarındaki hükümler, gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra,
bu Sözleşme’nin müteakip maddeleri kapsamında düzenlenen Tarafların
yükümlülüklerine uygulanacaktır.
Madde II.2
İmza sırasında veya
onay, kabul, uygun bulma ya da katılım belgesinin
teslimi sırasında veya sonraki bir zamanda, her bir Devlet, Vatikan ya da Avrupa Topluluğu işbu Sözleşme’nin tevdi makamını
veya tanınma konularında farklı kararlar almaya yetkili makamları
bilgilendireceklerdir.
Madde II.3
Bu Sözleşme’nin
hiçbir hükmünün, bu Sözleşme Taraflarından birinin belgelerin tanınmasına
ilişkin, taraf olduğu ya da olabileceği, mevcut ya da gelecekte yapılacak bir Anlaşmadan doğan ya da Anlaşma’nın içerdiği daha lehte olan hükümlerini
geçersiz kıldığı addedilemez.
Bölüm III. Belgelerin değerlendirilmesiyle ilgili
temel ilkeler
Madde III.1
1. Taraflardan
biri tarafından düzenlenen belgelerin sahipleri, yetkili organa talepte
bulunarak, bu belgelerin değerlendirilmesi için yeterli erişim hakkına
sahip olacaklardır.
2. Bu bakımdan,
adayın cinsiyeti, ırkı, rengi, sakatlığı, dili, dini, siyasal ya da diğer görüşü, ulusu, etnik ya
da toplumsal kökeni, ulusal bir azınlıkla ilişkisi, karakteri, soyu ve
diğer statüleri konusunda veya tanınması istenen belgelerin esasına ilişkin
olmayan hususlara dayanarak hiçbir gerekçeyle ayrımcılık yapılmayacaktır.
Bu hakkı güvence altına almak üzere Taraflardan her biri, yalnızca
kazanılan bilgi ve becerilere dayalı olarak, belgenin tanınması için yapılan
başvuruların değerlendirilmesiyle ilgili gerekli düzenlemeleri yapma
görevini üstlenir.
Madde III.2
Taraflardan her
biri, belgelerin değerlendirilmesi ve tanınmasında kullanılan usul ve
ölçütlerin saydam, tutarlı ve güvenilir olmasını sağlayacaktır.
Madde III.3
1. Tanıma
kararları, tanınması talep edilen belgelerle ilgili yeterli bilgiye sahip
olma esasına göre alınacaktır.
2. İlk aşamada,
yeterli bilgiyi sağlama sorumluluğu, bu bilgiyi iyi niyetli olarak temin
edecek başvuru sahibine aittir.
3. Başvuruda
bulunan adayın sorumluluğu saklı tutulmak kaydıyla, söz konusu belgeleri
düzenleyen kurumlar da, adayın talebi üzerine ve kabul edilebilir sınırlar
içerisinde, belge sahibine, kuruma ya da
tanınmanın istendiği ülkenin yetkili makamlarına gerekli bilgiyi sağlamakla
görevli olacaklardır.
4. Taraflar,
uygun olduğu ölçüde, eğitim sistemlerine bağlı olan tüm eğitim kurumlarını,
söz konusu kurumlardan alınan belgelerin değerlendirilmesi için bilgi
edinmeye yönelik her türlü kabul edilebilir talebin yerine getirilmesi
talimatını verecekler ve teşvik edeceklerdir.
5. Bir başvurunun
gerekli koşulları taşımadığını ortaya koyma sorumluluğu, değerlendirmeyi
üstlenen organa aittir.
Madde III.4
Taraflardan her
biri belgelerin tanınmasını kolaylaştırmak için kendi eğitim sistemiyle
ilgili yeterli ve açık bilginin teminini sağlayacaktır.
Madde III.5
Tanıma kararları,
yetkili olan makamlar tarafından önceden belirlenen ve gerekli olan tüm
belgelerin sağlanmasından itibaren başlayan makul bir süre içerisinde
gerçekleştirilir. Tanımanın reddedilmesi durumunda, bunun sebepleri
belirtilecek ve adayın daha sonraki bir dönemde tanınabilmesi için alması
gereken önlemlere ilişkin bilgi verilecektir. Tanımanın reddedilmesi veya
bir kararın alınmaması durumunda aday, makul bir süre içerisinde, itirazda
bulunabilecektir.
Bölüm IV. Yükseköğretime kabulü
sağlayan belgelerin tanınması
Madde IV.1
Belgelerin
alındığı Tarafla belgenin tanınmasını isteyen Taraf arasında yükseköğretime
giriş için yerine getirilmesi gereken genel koşullarla ilgili önemli
farklılıklar olmaması durumunda, Taraflardan her biri, kendi eğitim
sistemine bağlı olan programlara girebilmek için, söz konusu Tarafların
yükseköğretime kabul için gerekli koşulları yerine getirerek düzenledikleri
belgeleri tanıyacaktır.
Madde IV.2
Diğer bir seçenek
olarak, Taraflardan biri tarafından düzenlenen belgenin sahibine, belge
sahibinin talebi üzerine, bu belgenin bir değerlendirilmesinin verilmesini
sağlamak söz konusu Taraf için yeterli olacak ve böyle bir durumda, gerekli
değişikliklerin yapılmasıyla, Madde IV.I' deki hükümler uygulanacaktır.
Madde IV.3
Belgenin elde
edildiği Tarafın belgesi, sadece belirli kurumlara veya yükseköğretim
programlarına girişi sağlamakta ise, Taraflardan her biri, belge alınan
Taraf ile giriş koşullarına ilişkin önemli farklılıklar bulunmaması koşulu
ile, belge sahiplerine, kendi eğitim sistemlerine ait benzer özellikteki
yükseköğretim programlarına katılımı sağlayacaklardır.
Madde IV.4
Belirli
özelliklere sahip yükseköğretim programlarına kabul edilmek, giriş için
gerekli olan genel koşullara ek olarak, özel koşulları yerine getirmeye de
bağlıysa, ilgili Tarafın yetkili makamları diğer Taraflardan alınan
belgelerin sahiplerinden eşit olarak ek koşulları yerine getirmelerini
isteyebilir ya da Taraflardan alınan belgelerin
eş koşulları yerine getirip getirmediğini değerlendirebilir.
Madde IV.5
Okul bitirme
belgesi alınan bir Tarafta yükseköğretime giriş, bir ön koşul olarak, ek
nitelik belirleme sınavlarına girmeye bağlı ise, diğer Taraflar bu
koşullara göre, şartlı girişe izin verebilirler ya
da kendi eğitim sistemleri içerisinde bu tür ek koşulları yerine getirmek
üzere bir seçenek sunabilirler. İmza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma
ya da katılım belgesinin teslimi sırasında veya
sonraki bir zamanda, her bir Devlet, Vatikan ya
da Avrupa Topluluğu, tevdi makamlarından birine, bu Maddeden
yararlanacağını ve Maddeyi uygulama niyetinde olduğu Tarafları ve
sebeplerini belirleyerek tebliğ eder.
Madde IV.6
Madde IV.1, IV.2,
IV.3 ve IV.5’in hükümlerine halel getirmeksizin, belirli bir yükseköğretim
kurumuna ya da böyle bir yükseköğretim kurumunun
belirli bir programına giriş, sınırlı ya da
seçmeli göre olabilir. Bir yüksek öğretim kurumuna ve/veya programına
girişin seçmeli olduğu durumlarda, kabul usulleri, Bölüm III’de tanımlanan adillik ve ayrım yapmama ilkelerine
göre yürütüldüğünden emin olacak biçimde tasarlanmalıdır.
Madde IV.7
Madde IV.1, IV.2,
IV.3, IV.4 ve IV.5’in 5’in hükümlerine halel getirmeksizin, belirli bir
yükseköğretim kurumuna kabul edilmek, adayın ilgili kurumun öğrenim dili ya da dillerinde veya belirli başka dillerde gösterdiği
tatmin edici yeterliliğe bağlı olabilir.
Madde IV.8
Yükseköğretime
girişin, geleneksel olmayan belgelere bağlı olduğu Taraflarda, diğer
Taraflardan alınan benzer belgeler, tanımanın istendiği Taraflardan alınan
geleneksel olmayan belgelere benzer biçimde değerlendirilecektir.
Madde IV.9
Yükseköğretim
programlarına kabul amacıyla, her Taraf kendi ülkesinde ulusal mevzuatın
belirli koşullarıyla veya bu kurumların köken Tarafıyla yapılan belirli
anlaşmalara bağlı olarak faaliyet gösteren yabancı eğitim kurumları
tarafından düzenlenen belgeleri tanıyabilir.
Bölüm V. Çalışma sürelerinin tanınması
Madde V.1
Taraflardan her
biri, diğer Tarafın bir yükseköğretim programı çerçevesinde tamamlanan
çalışma sürelerini tanıyacaktır. Bu tanıma, diğer bir Tarafta tamamlanan
çalışma süreleriyle, tanınmanın istendiği Tarafta yer değiştirecekleri
yükseköğretim programının bir bölümü arasında önemli farkların olmaması
şartıyla, tanımanın istendiği Taraftaki yükseköğretim programının
tamamlanmasına yönelik çalışma sürelerini kapsayacaktır.
Madde V.2
Diğer bir seçenek
olarak, başka bir Tarafın bir yükseköğretim programı çerçevesinde belirli
bir çalışma süresini tamamlayan bir kişiye, kişinin isteği üzerine, söz
konusu çalışma süresinin bir değerlendirilmesini sağlamak Taraf için
yeterli olacak ve bu gibi durumlarda, gerekli değişikliklerin yapılmasıyla,
Madde V.1’deki hükümler uygulanacaktır.
Madde V.3
Özellikle
Taraflar
a) bir yanda
yüksek öğretim kurumu veya ilgili çalışma sürelerinden sorumlu yetkili
makam ve diğer yanda istenen tanımadan sorumlu yükseköğretim kurumu veya
yetkili tanıma makamı arasında önceden bir anlaşma olması durumunda;
b) çalışma
süresinin tamamlandığı yükseköğretim kurumu tarafından, öğrencinin söz
konusu çalışma süresinde gerekli koşulları başarıyla yerine getirdiğini
onaylayan bir sertifika veya akademik kayıtlarını içeren bir not dökümünün
(transkript) düzenlenmiş olması durumunda.
çalışma
sürelerinin tanınmasını kolaylaştıracaklardır:
Bölüm VI. Yükseköğretim belgelerinin
tanınması
Madde VI.1
Bir tanıma
kararı, yükseköğretim belgesi tarafından belgelenen bilgi ve beceri esasına
dayanıyorsa, her Taraf, tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği
Tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık
görülmediği durumda, diğer Tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerini
tanıyacaktır.
Madde VI.2
Diğer bir seçenek
olarak, belge sahibinin isteği üzerine, Tarafın, başka bir Tarafta
düzenlenmiş olan belgenin değerlendirilmesinin alınması olanağının
sunulması yeterli olacak ve Madde VI.1 hükmü gerekli değişikliklerle uygulanacaktır.
Madde VI.3
Bir Tarafta
düzenlenen bir yükseköğretim belgesinin diğer bir Tarafta tanınmasıyla
aşağıda belirtilen sonuçlardan biri ya da ikisi
birden gerçekleşecektir:
a) Tanınmanın
istendiği Taraftaki belge sahipleriyle aynı koşullarda, ilgili sınavları da
içeren ileri düzey yükseköğretim çalışmalarına ve/veya doktora
hazırlıklarına kabul edilme;
b) Tanımanın
istendiği Tarafın yasa ve düzenlemelerine veya yargı yetkisine tabi olarak,
bir akademik unvanı kullanma.
Buna ek olarak,
tanıma, tanımanın istendiği Tarafın yasa ve düzenlemelerine veya yargı
yetkisine tabi olmak kaydıyla, iş piyasasına girmeyi kolaylaştırabilir.
Madde VI.4
Tarafta
düzenlenen bir yükseköğretim belgesinin diğer bir Tarafta değerlendirilmesi
şu şekilde olabilir:
a) genel istihdam
amaçları için öneri biçiminde;
b) programlarına
kabul edilmek için bir eğitim kurumuna öneri biçiminde;
c) herhangi bir
yetkili tanıma makamına öneri biçiminde.
Madde VI.5
Taraflardan her
biri, kendi ülkesinde, ulusal mevzuatın belirli koşullarıyla ya da söz konusu kurumların köken Taraf ile yapılan
belirli anlaşmalara bağlı olarak faaliyet gösteren yabancı eğitim kurumları
tarafından düzenlenen belgeleri tanıyabilir.
Bölüm VII. Mülteciler, yerinden edinmiş
kişiler ve mülteci benzeri konumdaki kişilerin sahip oldukları belgelerin
tanınması
Madde VII
Taraflardan
alınan belgelerin yazılı ispatının yapılamadığı durumlar da dahil olmak üzere, mültecilerin, yerinden edilmiş
kişilerin ve mülteci benzeri konumdaki kişilerin yükseköğretime,
daha ileri yükseköğretim programlarına veya iş faaliyetlerine girişleri
için gerekli olan şartları yerine getirip getirmedikleri konusunda her bir
Taraf, kendi eğitim sistemi çerçevesinde Anayasal, yasal ve düzenleyici
hükümlerine uygun olarak adil ve hızlı değerlendirme yapmak üzere
hazırlanan yöntemleri geliştirmek için uygulanabilir ve makul tüm adımları
atacaktır.
Bölüm VIII. Yükseköğretim kurumlarının
ve programlarının değerlendirilmesi hakkında bilgi
Madde VIII.1
Taraflardan her
biri, kendi yükseköğretim sistemine bağlı herhangi bir kurum ya da bu kurumlarda faaliyet gösteren herhangi bir
program hakkında, bu kurumlar tarafından düzenlenen belgelerin tanınmanın
istendiği Tarafta doğrulanıp doğrulanmadığını belirleyebilmeleri amacıyla
diğer Taraf Devletin yetkili makamlarına olanak vermek için, gerekli
bilgiyi sağlayacaktır. Bu tür bilgiler aşağıda belirtildiği biçimde
sağlanacaktır:
a) Taraflar,
yükseköğretim kurumları ve programlarıyla ilgili resmi bir değerlendirme
sistemi kurmuşlarsa: bu değerlendirmenin yöntem ve sonuçlarına ilişkin
bilgi ile yükseköğretim belgesi veren her türlü yükseköğretim kurum ve
programına özgü nitelik standardına ilişkin bilgi,
b) Taraflar,
yükseköğretim kurumları ve programlarıyla ilgili resmi bir değerlendirme
sistemi kurmamışlarsa: kendi eğitim sistemlerine bağlı herhangi bir
yükseköğretim kurumundan veya herhangi bir yükseköğretim programından
alınan çeşitli belgelerin tanınmasına ilişkin bilgi.
Madde VIII.2
Taraflardan her
biri:
a) kendi
yükseköğretim sisteminde yer alan yükseköğretim kurumlarının, her bir
eğitim kurumunun karakteristik özellikleriyle birlikte, gözden
geçirilmesinin;
b) farklı
dereceler verme ve her türlü kurum ve programlara giriş koşullarını
gösteren kendi yükseköğretim sistemi tarafından tanınan kurumların (kamu
veya özel) bir listesinin;
c) yükseköğretim
programlarının bir tanımının;
d) Tarafın, kendi
yüksek öğretim sistemine bağlı olarak kabul ettiği, ülkesi dışında bulunan
eğitim kurumlarının bir listesinin
geliştirilmesi,
devamının sağlanması ve temin edilmesi için yeterli hazırlıkları
yapacaktır:
Bölüm IX. Tanıma konularında bilgi
Madde IX.1
Yükseköğretime
ilişkin belgelerin tanınmasını sağlamak amacıyla, Taraflar alınan
belgelerin tam olarak belirlenmesi için saydam sistemler oluşturmak
sorumluluğunu üstlenirler.
Madde IX.2
1. Konu ile
ilgili, doğru ve güncel bilgi ihtiyacını karşılamak için, Taraflardan her
biri, bir ulusal bilgi merkezi kuracak veya işletecek ve söz konusu
merkezin kuruluşunu ya da merkezi etkileyen herhangi
bir değişikliği tevdi makamlarından birine bildirecektir.
2. Taraflardan
her birinde, ulusal bilgi merkezi:
a) bulunduğu
ülkenin yükseköğretim sistemine ve belgelerine ilişkin tutarlı ve doğru
bilgiye erişimi sağlayacak;
b) diğer
Tarafların yükseköğretim sistemlerine ve belgelerine ilişkin bilgiye
erişimi kolaylaştıracak;
c) ulusal yasa ve
düzenlemelere uygun olarak tanıma ve belgelerin değerlendirilmesi konusunda
öneride bulunacak veya bilgi verecektir.
3. Her ulusal
bilgi merkezi, işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli araçları
hizmetine tahsis edecektir.
Madde IX.3
Taraflar, ulusal
bilgi merkezleri aracılığıyla ya da başka bir
biçimde, UNESCO/Avrupa Konseyi Diploma Ekinin ya
da Tarafların yükseköğretim kurumları tarafından verilen eşdeğer başka bir
belgenin kullanımını destekleyeceklerdir.
Bölüm X. Yürütme mekanizmaları
Madde X.1
Aşağıda
belirtilen organlar Sözleşme’nin yürütülmesini idare edecek, ilerletecek ve
kolaylaştıracaklardır:
a) Avrupa
Bölgesindeki Yükseköğretim Belgelerinin tanınması konusunda Sözleşme
Komitesi;
b) 9 Haziran 1994
tarihli Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve 18 Haziran 1994 tarihli UNESCO
Avrupa Bölgeler Komitesinin kararıyla kurulan, akademik dolaşım ve tanımaya
(ENIC Ağı) ilişkin Avrupa Ulusal Bilgi Merkezleri Ağı.
Madde X.2
1. Bu gerekçeyle,
Avrupa Bölgesi içinde yükseköğretimle ilgili belgelerin tanınması konusunda
Sözleşme Komitesi (bundan sonra "Komite" olarak belirtilen)
kurulmuştur. Komite, her bir Taraf Devletin bir temsilcisinden oluşacaktır.
2. Madde X.2'nin
hükümleri uyarınca "Taraf" terimi Avrupa Topluluğuna
uygulanmayacaktır.
3. Madde
XI.1.1’de belirtilen Devletler ve Vatikan, eğer bu Sözleşme’ye taraf
değillerse, Avrupa Topluluğu ve ENIC Ağı’nın Başkanı Komite toplantılarına
gözlemci olarak katılabileceklerdir. Bölge’de tanıma konularında etkin
durumda bulunan devlet kurumları ve hükümet dışı örgütlerin temsilcileri de
Komite toplantılarına gözlemci olarak katılmak üzere davet edilebilirler.
4. Avrupa
Bölgesi’nde yer alan devletlerin yükseköğretimleriyle ilgili
çalışmalarının, diplomalarının ve derecelerinin tanınması konusunda
Sözleşme’nin Uygulanması için UNESCO Bölgesel Komite Başkanı da Komite
toplantılarına gözlemci olarak davet edilecektir.
5. Komite bu
Sözleşme’nin uygulanmasını destekleyecek ve yürütülmesini denetleyecektir.
Komite, bu amaçla, Sözleşme’nin yerine getirilmesinde ve yükseköğretim
belgelerinin tanınmasına yönelik uygulamaların göz önünde bulundurulmasında
Tarafların yetkili makamlarına rehberlik etmek üzere, Tarafların büyük bir
çoğunluğuyla, öneriler, beyanatlar, protokoller ve uygulama yöntemleri
benimseyebilir. Taraflar bu tür metinlere bağlı olmamakla beraber, bunları
uygulamak, metinleri yetkili makamların dikkatine sunmak ve uygulanmalarını
teşvik etmek için her türlü gayreti göstereceklerdir. Komite karar vermeden
önce ENIC Ağının görüşünü alacaktır.
6. Komite, Avrupa
Konseyi ve UNESCO’nun ilgili birimlerini bilgilendirecektir.
7. Komite, UNESCO
tarafından kabul edilen yükseköğretim çalışmalarının, diplomaların ve
derecelerin tanınmasına ilişkin Sözleşmelerin uygulanması için UNESCO
Bölgeler Komiteleriyle bağlantılarını sürdürecektir.
8. Toplantı ve
karar yetersayısı Tarafların çoğunluğundan oluşur.
9. Komite, kendi
içtüzüğünü belirleyecektir. En azından her üç yılda bir olağan toplantısını
gerçekleştirecektir. Komite ilk toplantısını bu Sözleşme’nin yürürlüğe
girdiği yıl içinde yapacaktır.
10. Komite
Sekreterliği, Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğiyle birlikte UNESCO Genel
Müdürlüğüne bağlı olacaktır.
Madde X.3
1. Taraflardan
her biri, Madde IX.2 kapsamında kurulan ya da
faaliyetlerini sürdüren akademik dolaşım ve tanımaya ilişkin ulusal bilgi
merkezini, Avrupa Ulusal Bilgi Merkezleri Ağının (the
ENIC Network) bir üyesi olarak atayacaktır. Madde
IX.2 kapsamında bir Tarafta birden fazla ulusal bilgi merkezinin kurulduğu ya da işletildiği durumlarda bu merkezlerin tamamı ağın
üyeleri olacaklar, ancak, ilgili ulusal bilgi merkezleri sadece bir oy
kullanabilecektir.
2. Yapısal olarak
sınırlı olarak Sözleşme taraflarının ulusal bilgi merkezlerinden oluşan
ENIC Ağı, yetkili ulusal makamlarla beraber Sözleşme’nin yürütülmesine
destek verecek ve yardım edecektir. Ağ, yılda en az bir kez toplanacaktır.
Kendi talimatlarına uygun olarak Başkanını ve Bürosunu seçecektir.
3. ENIC İletişim
Ağı Sekreterliği, Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğiyle birlikte UNESCO
Genel Müdürlüğüne bağlı olacaktır.
4. Taraflar, ENIC
İletişim Ağı aracılığıyla, diğer Tarafların ulusal bilgi merkezleriyle,
özellikle akademik tanıma ve dolaşımla ilgili etkinliklerde kullanmaları
için gerekli tüm bilgiyi toplamalarına olanak vererek, işbirliğinde
bulunacaklardır.
Bölüm XI. Son Hükümler
Madde XI.1
1. Bu Sözleşme,
Sözleşmenin tevdi edilmesiyle sonuçlanacak Diplomatik Konferansa davet
edilen:
a) Avrupa Konseyi
üye devletlerinin;
b) UNESCO Avrupa
Bölgesi üye devletlerinin;
c) Avrupa Konseyi
Avrupa Kültür Sözleşmesi’ni ve/veya Avrupa Bölgesi’nde yer alan devletlerin
yükseköğretim çalışmalarının, diplomalarının ve derecelerin tanınmasıyla
ilgili UNESCO Sözleşmesi’ni onaylayan herhangi bir imza sahibi, sözleşen
devlet veya Tarafın,
imzasına açık
olacaktır.
2. Bu Devletler
ve Vatikan:
a) imzanın onay,
kabul ya da uygun bulmaya tabi olmadığı
durumlarda imza yoluyla, ya da
b) imzanın onay,
kabul ya da, uygun bulmaya tabi olduğu
durumlarda, imzayı takiben onay, kabul ya da imza
yoluyla,
ya da
c) katılım
yoluyla
Sözleşme ile
bağlanmak için rızalarını ifade edebilirler.
3. İmzalar tevdi
makamlarından biri tarafından atılacaktır. Onaylama, kabul ya da giriş belgeleri tevdi makamlarından biri
tarafından saklanacaktır.
Madde XI.2
Bu Sözleşme,
Avrupa Konseyi ve/veya UNESCO Avrupa Bölgesi üyesi olan en az üç Devletin
içinde yer alacağı, beş devletin Sözleşme’yle bağlı kalma rızalarını ifade etmeleriden sonra bir aylık sürenin bitimini takip eden
ayın ilk günü yürürlüğe girecektir. Sözleşme, her bir Devletin Sözleşme’ye
bağlı kalacağını kabul ettiğini bildirmesinden sonraki, bir aylık sürenin
bitimini takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde XI.3
1. Bu
Sözleşme’nin yürürlüğe girmesinden sonra, Madde XI.1’de belirtilen
kategorilerden biri içinde yer alan bir devlet Sözleşmeye katılma talebinde
bulunabilir. Bu konudaki her istek, Avrupa Bölgesi’nin yükseköğretim belgelerinin
tanınmasıyla ilgili Sözleşme Komitesi’nin toplantısından en az üç ay önce
taraflara bu isteği iletecek olan bilgilendirecek olan tevdi makamlarından birine yöneltecektir.
Tevdi makamı aynı zamanda Avrupa Konseyi Bakanlar Konseyini ve
UNESCO İcra Kurulunu da bilgilendirecektir.
2. Bu Sözleşme’ye
dahil olmayı talep eden bir Devleti, bu Sözleşme’ye çağırma kararı
Tarafların üçte iki çoğunluğuyla alınacaktır.
3. Bu
Sözleşme’nin yürürlüğe girmesinden sonra, Avrupa Topluluğu,kendi Üye
Devletlerince yapılan ve tevdi makamlarına yöneltilen bir talebi takiben
Sözleşme’ye katılabilir. Bu durumda Madde XI.3.2 uygulanmayacaktır.
4. Kabul eden her
bir Devlet veya Avrupa Topluluğu açısından, Sözleşme, tevdi makamlarından
birinin kabul belgesini almasını takip eden bir aylık sürenin bitimini
takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde XI.4
1. Aşağıda
belirtilen Sözleşmelerin:
• Üniversitelere
Kabul sağlayan Belgelerin Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1953, ETS
No.15) ve Protokolü (1964, ETS No.49);
• Üniversite
Çalışma Sürelerinin Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1956, ETS No.21);
• Üniversite
Belgelerinin Akademik Tanınmasıyla ilgili Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS
No.32);
• Akdeniz’e
sınırı olan Arap ve Avrupa Devletlerinde Yükseköğretim Çalışmalarının,
Diplomalarının ve Derecelerinin tanınmasıyla ilgili Uluslararası Sözleşme
(1976);
• Avrupa
Bölgesi’nde ait Devletlerin Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve
Derecelerinin tanınmasıyla ilgili Sözleşme (1979);
• Üniversite
Çalışma Sürelerinin Genel Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1990, ETS
No.138),
birinin ya da daha fazlasının tarafı olan bu Sözleşme’nin
Tarafları:
a) mevcut
Sözleşme hükümlerini karşılıklı ilişkiler içinde uygulayacaktır;
b) mevcut
Sözleşme’nin bir tarafı olmayan, ancak yukarıda belirtilen Sözleşmelerin
Tarafı olan Devletlerle yapmış oldukları söz konusu Sözleşmeleri uygulamaya
devam edeceklerdir.
2. Bu
Sözleşme’nin Tarafları, Akdeniz'e sınırı olan Arap ve Avrupa
Devletleri’ndeki yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve
Derecelerin tanınmasıyla ilgili uluslararası Sözleşme dışında daha önceden
taraf olmamışlarsa paragraf 1’de belirtilen Sözleşmelerden herhangi birine
taraf olmaktan kaçınma yükümlülüğünü üstlenirler.
Madde XI.5
1. Herhangi Devlet,
imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma ya
da katılım belgesini tevdi ederken, bu Sözleşme’nin uygulanacağı ülke veya
ülkeleri belirleyebilir.
2. Herhangi bir
Devlet, daha sonraki bir tarihte, tevdi makamlarından birine ilettiği bir
beyanatla, Sözleşme’nin uygulanmasını beyanatta belirtilen dışında bir
ülkeye genişletebilir. Sözleşme, bu tür ülkeler için, tevdi makamı
tarafından beyanatın alındığı tarihten sonraki bir aylık dönemin bitimini
takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
3. Beyanatta
belirtilen herhangi bir bölge hakkında, önceki iki paragraf kapsamında
yapılan bir beyan, tevdi makamlarından birine yöneltilen bir tebliğ ile
geri alınabilir. Geri alma tevdi makamı tarafından bu bildirimin alındığı
tarihten sonraki bir ayın bitimini takip eden ayın ilk günü yürürlüğe
girecektir.
Madde XI.6
1. Taraflardan
biri, herhangi bir zamanda, tevdi makamlarından birine gönderilen bir
bildirimle bu Sözleşme’yi feshedebilir.
2. Bu fesih,
tevdi makamı tarafından bildirimin alındığı tarihten sonraki on iki aylık
bir dönemin bitimini takip eden ayın ilk günü geçerli olacaktır. Ancak bu
fesih, Sözleşme hükümleri kapsamında alınan önceki tanınma kararlarını
etkilemeyecektir.
3. Bu
Sözleşme’nin hedefine ve amacına ulaşabilmesi için gerekli bir hükmün, bir
Taraf tarafından ihlal edilmesi durumunda bu Sözleşme’nin uygulamasının
sona ermesi ya da askıya alınması uluslararası
hukuk uyarınca duyurulacaktır.
Madde XI.7
1. Herhangi bir
devlet, Vatikan veya Avrupa Topluluğu imza zamanında ya
da onay, kabul, uygun bulma ya da katılım
belgesinin sunulması sırasında bu Sözleşme’nin aşağıda belirtilen
maddelerinden biri ya da daha fazlası üzerinde,
tamamen ya da kısmen, çekince hakkını saklı
tuttuğunu beyan edebilir.
Madde IV.8
Madde V.3
Madde VI.3
Madde VIII.2
Madde IX.3
Başka hiçbir
çekince konulamaz.
2. Bir önceki
paragraf kapsamında çekince koyan herhangi bir Taraf çekincesini tevdi
makamlarından birine gönderdiği bir bildirimle, tamamen ya
da kısmen, geri alabilir. Geri alma, tevdi makamı tarafından bildirimin
alındığı tarihten itibaren geçerli olacaktır.
3. Bu
Sözleşme’nin bir hükmüne çekince koyan bir Taraf , söz konusu hükmün başka
bir Taraf Devlet tarafından uygulanmasını talep edemez, ancak söz konusu
Taraf Devletin, eğer çekincesi kısmi ya da şarta
bağlıysa, bu hükmün kendi kabul ettiği şekilde uygulanmasını talep
edebilir.
Madde XI.8
1. Bu
Sözleşmedeki taslak değişiklikler, Tarafların üçte iki çoğunluğuyla, Avrupa
Bölgesi’ndeki Yükseköğretim Belgelerinin Tanınmasıyla İlgili Sözleşme Komitesi
tarafından benimsenebilir. Benimsenen herhangi bir taslak değişiklik, bu
Sözleşmeye bir Protokolle dahil edilecektir. Protokol, her olay için,
yürürlüğe girme usulünü belirleyecek ve Taraflarca kabul edildiğinin
bildirilmesini talep edecektir.
2. Yukarıda 1.
paragraf kapsamında, bu Sözleşme’nin III. Bölümü’nde hiçbir değişiklik
yapılamaz.
3.
Değişikliklerle ilgili her öneri Komite toplantısından en az üç ay önce,
tarafları bilgilendirecek olan tevdi makamlarından birine bildirilecektir.
Tevdi makamı ayrıca Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve UNESCO İcra
Kurulunu da bilgilendirecektir.
Madde XI.9
1. Avrupa Konseyi
Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü
Genel Müdürlüğü bu Sözleşme’nin tevdi makamları olacaklardır.
2. Bir resmi
belge, bildirim ya da ileti kendisine tevdi
edilen tevdi makamı, Sözleşme’nin taraflarının yanısıra,
Avrupa Konseyi ve/veya UNESCO Avrupa Bölgesi üyesi diğer Devletlere
a) herhangi bir
imza ile;
b) herhangi bir
onay, kabul, uygun bulma ya da katılım belgesinin
sunumuyla;
c) Madde XI.2 ve
XI.3.4’deki hükümler uyarınca bu Sözleşme’nin yürürlüğe gireceği bir
tarihte;
d) Madde XI.7
hükümleri yerine getirilirken yapılan herhangi bir çekince ve Madde XI.7
hükümleri yerine getirilirken yapılan bir çekincenin geri çekilmesiyle;
e) Madde XI.6’nın
uygulanması sırasında bu Sözleşme’nin yürürlükten kaldırılacağına ilişkin
herhangi bir duyuruyla;
f) Madde II.1
veya Madde II.2’nin hükümleri uyarınca yapılan duyurularla;
g) Madde IV.5’in
hükümleri uyarınca yapılan duyurularla;
h) Madde XI.3’ün
hükümleri uyarınca giriş için yapılan herhangi bir başvuruyla;
i) Madde XI.8’in
hükümleri uyarınca yapılan herhangi bir öneriyle;
j) bu Sözleşme
ile ilgili işlem, bildiri veya ileti ile.
Tevdi edecektir.
3. Bu
Sözleşme’nin hükümlerinin yerine getirilmesi sırasında bir ileti alan veya
Sözleşme’nin hükümlerinin takibine ilişkin bir tebliğ yapan tevdi makamı,
derhal diğer tevdi makamını bilgilendirecektir.
Bu hususları tasdiken, aşağıda
imzası bulunan yetkili temsilciler, bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.
11 Nisan 1997
tarihinde, Lizbon'da, birbirine denk dört metin olarak, İngilizce,
Fransızca, Rusça ve İspanyolca dillerinde, biri Avrupa Konseyi arşivlerinde
diğeri Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü arşivlerinde
saklanmak üzere iki kopya olarak hazırlanmıştır. Onaylanmış bir kopyası
Madde XI.1’de belirtilen tüm devletlere, Vatikan’a, Avrupa Topluluğu’na ve
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği’ne gönderilecektir.
Bu
andlaşmanın İngilizce, Fransızca, Rusça ve
İspanyolcadillerdeki metinleri
17/11/2006 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
|