2005/9596 Türk-Romen Karma Ekonomik Komisyonu Yirmi Birinci Dönem Toplantısı Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar

Milletlerarası Andlaşma

Karar Sayısı : 2005/9596

21 Nisan 2004 tarihinde Ankara’da imzalanan ekli “Türk-Romen Karma Ekonomik Komisyonu Yirmi Birinci Dönem Toplantısı Protokolu”nun onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 14/10/2005 tarihli ve EİGY/406151 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 31/10/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

Başbakan

A. GÜLA. ŞENERM. A. ŞAHİNB. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bak. ve Başb. Yrd.Devlet Bakanı

A. BABACANM. AYDINN. ÇUBUKÇUK. TÜZMEN

Devlet BakanıDevlet BakanıDevlet BakanıDevletBakanı

C. ÇİÇEKM. V.GÖNÜLA.AKSUK. UNAKITAN

Adalet BakanıMilli Savunma Bakanıİçişleri BakanıMaliye Bakanı

H. ÇELİKF. N.ÖZAKR.AKDAĞB. YILDIRIM

Milli Eğitim BakanıBayındırlık ve İskan Bakanı Sağlık BakanıUlaştırma Bakanı

M. M. EKERM. BAŞESGİOĞLUA. COŞKUN

Tarım ve Köyişleri BakanıÇalışma ve Sos. Güv. BakanıSanayi ve Ticaret Bakanı

M.H.GÜLERA. KOÇO. PEPE

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Kültür ve Turizm BakanıÇevre ve Orman Bakanı

Türk-Romen Karma Ekonomik Komisyonu Yirmi Birinci

Dönem Toplantısı Protokolu

14 Haziran 1970 tarihinde iki Hükümet arasında varılan mutabakata uygun olarak kurulan, Türk-Romen Karma Ekonomik Komisyonu (bundan böyle Ortak Komisyon olarak anılacaktır), Yirmi Birinci Dönem Toplantısını, 20-21 Nisan 2004 tarihleri arasında Ankara'da gerçekleştirmiştir.

Türk Heyetine, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı Sayın Kürşad TÜZMEN, Romanya Heyetine ise, Romanya Devlet Bakanı, Ekonomi ve Ticaret Bakanı Sayın Dan loan POPESCU başkanlık etmişlerdir.

Her iki heyetin üyeleri sırasıyla EK:I ve EK: II'de yer almaktadır.

Romanya Devlet Bakanı, Ekonomi ve Ticaret Bakanı Sayın Dan loan POPESCU, Türkiye Cumhuriyeti'nde kaldığı süre içinde Türkiye Cumhuriyeti Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Doç Dr. Abdüllatif Şener tarafından kabul edilmiş ve Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Ali Coşkun ile Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Hilmi Güler ile görüşmelerde bulunmuştur.

Karma Komisyonun Yirmi Birinci Dönem Toplantısı, iki ülke arasındaki dostane ilişkileri ve ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesini ve mevcut yakın ilişkilerin, ekonomilerinin farklı sektörlerinde karşılıklı yarar esasına göre çeşitlendirilmesini teminen pratik, uygulanabilir ve etkin yolların bulunması yönündeki istek ve kararlılıklarını yansıtan karşılıklı anlayış ortamında gerçekleştirilmiştir.

Karma Komisyonun Açılış Oturumunda, her iki Heyetin Başkanları, ülkelerindeki ekonomik gelişmeler ve politikaların yanı sıra, 30-31 Ekim 2001 tarihleri arasında Bükreş'te yapılan Karma Komisyonun son toplantısından bu yana, ikili ekonomik ve ticari ilişkilerde kaydedilen gelişmeler hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunmuşlardır.

Heyet Başkanları, Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya arasında, daha güçlü ticari ve ekonomik bağlar geliştirilmesi ile yatırım ve ticaret ilişkilerinin artırılmasının, her iki Hükümetin ortak hedefleri olduğunu da belirtmişlerdir.

Karma Komisyon görüşmelerinin sonuçları aşağıda özetlenmiştir:

I. TİCARİ İLİŞKİLER

1. İkili Ticaret

Taraflar, Karma Ekonomik Komisyonun son toplantısından bu yana, ikili ticari ilişkilerinde kaydedilen gelişmeleri gözden geçirmişler ve ticaret hacminin 2003 yılında 1,8 milyar ABD Dolarına ulaşmasını memnuniyetle not etmişlerdir.

Taraflar, ikili ticaretin birkaç ürünle sınırlı kaldığı gerçeğini vurgulamışlardır ve bu itibarla, ikili ticaret kompozisyonunun daha da çeşitlendirilmesinin yanı sıra, ticarete konu olabilecek yeni ürünlerin karşılıklı yarar esasına göre tespit edilmesi için gerekli adımların atılması gerekmektedir.

Taraflar, bu çerçevede, ekonomilerinin artan potansiyeline bağlı olarak, ikili ticareti karşılıklı yarar ve denge esasına göre en yüksek düzeye artırma ve çeşitlendirme amacıyla, mümkün olan bütün çabanın gösterilmesi ve gerekli önlemlerin alınması hususlarında anlaşmışlardır.

Taraflar, 1 Şubat 1998 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının, iki ülke arasındaki ikili ticaretin artırılmasındaki önemini ve katkısını vurgulamışlar ve Karma Komitenin yedinci toplantısının 2004 yılı sonuna kadar gerçekleştirilmesi yönündeki kararlarını yinelemişlerdir.

2. Ticareti Geliştirme Faaliyetleri

Taraflar, ikili ticari ilişkilerin arttırılmasında karşılıklı ziyaretlerin önemini vurgulamışlar ve en üst resmi düzeyde diyalogun sürdürülmesinin yanısıra, iş çevrelerini ve ilgili kuruluşlarını birbirleri ile daha yakın temaslar kurmak üzere teşvik etme hususlarında anlaşmışlardır.

Taraflar, her iki ülke iş çevreleri arasındaki doğrudan temasların artırılmasında ve ticarete konu yeni ürün ve malzemelerin sunulması yoluyla, ikili ticari ilişkilere ivme kazandırılmasında fuar ve sergilerin önemli bir rol oynadığı konusundaki görüşü paylaşarak, ülkelerinde düzenlenen ticari fuar ve sergilere karşılıklı katılımı daha da teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.

Taraflar, bu itibarla, Türkiye Cumhuriyeti'nin TIB-Bükreş Uluslararası Teknik Fuarına düzenli katılımını ve Romanya'nın Türkiye Cumhuriyeti'nde düzenlenen uluslararası fuarlara düzenli katılımını memnuniyetle not etmişlerdir.

Türk Tarafı, Türkiye Cumhuriyeti'nin, 2004 yılında Romanya'da düzenlenecek olan İnşaat Fuarı'na, Romtherm Fuarı'na, TIBCO-21.Uluslararası Tüketim Malları Fuarı'na ve TIB-Bükreş Uluslararası Teknik Fuarı'na milli düzeyde iştirak edeceği hususunda Romanya tarafına bilgi vermiştir.

Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti'ne ve Romanya'ya düzenlenen Türk ve Romen ticaret heyetlerine atıfta bulunarak, bu organizasyonların ikili ticaret hacmine olumlu yansımalarından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir. Türk Tarafı, Romanya Tarafının daveti üzerine, 2004 yılının ikinci yarısında bir ticaret heyeti düzenleme konusundaki ilgisini ifade etmiştir.

Taraflar, Balkan Bölgesel Ticareti Geliştirme Merkezi ve İşbirliği Protokolü çerçevesinde, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (İGEME) ile Romanya Dış Ticaret Merkezi (CRCE) arasında devam eden işbirliğinden duydukları memnuniyeti belirtmişler, söz konusu kuruluşlar arasındaki işbirliğinin daha da gelişmesini teminen, yeni yol ve yöntemler aranması hususunda anlaşmışlardır.

Taraflar, iki ülke özel sektörleri arasında bilgi sağlama ve doğrudan teması teşvik etme yoluyla potansiyel ortakları bir araya getirmede önemli rol oynayan Türk-Romen İş Konseyinin düzenli toplantılarını memnuniyetle karşılamışlardır.

Taraflar, ayrıca, 27 Haziran 2003 tarihinde düzenlenen Türk-Romen İş Konseyi Ortak Yürütme Kurulu Toplantısını ve 20-21 Mayıs 2004 tarihlerinde Bükreş'te yapılması planlanan önümüzdeki dönem Türk-Romen İş Konseyi Ortak Toplantısı'nı memnuniyetle not etmişlerdir. Taraflar, Romen işadamlarının sonbahar aylarında Türkiye'nin çeşitli şehirlerine gerçekleştirmeyi planladığı ziyaretin, iki ülke KOBİ'leri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine olumlu yansımaları olacağını belirtmişlerdir.

Taraflar, üçüncü ülkelerin yanı sıra, iki ülke arasında geniş çapta sektörlerdeki işbirliğinin daha da geliştirilmesi amacıyla, Türk-Romen İş Konseyi faaliyetlerinin desteklenmesi yönündeki kararlılıklarını belirtmişlerdir.

Taraflar, her iki ülkenin ticaret, sanayi, tarım ve denizcilik odalarının, üyeleri arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin genişletilmesine yönelik yeni stratejiler geliştirmek üzere işbirliği yapmalarının önemini vurgulamışlardır.

3. Serbest Bölgeler

Türk Tarafı, Romen Tarafına, Türk Serbest Bölgelerince, özellikle iç piyasaya ve komşu ülkelere ulaşılması yönünde sunulan teşviklerin yanı sıra, ekonomik ve ticari avantajlar hakkında bilgi vermiş ve Romen işadamlarını bu alanda daha fazla yatırım yapmaya davet etmiştir.

Taraflar, her iki ülkenin serbest bölgelerinin karşılıklı kullanımının artırılması amacıyla bilgi teatisinde bulunmayı kararlaştırmışlardır.

Romen Tarafı, Romanya Serbest Bölgeleri hakkında bir sunuş yapmıştır.

4. Standardizasyon

Taraflar, iki ülke arasındaki ürün akışının kolaylaştırılmasında standardizasyonun ve akreditasyonun önemini vurgulamışlar ve bu itibarla, ilgili kuruluşları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi yönündeki isteklerini yinelemişlerdir (TSE - Türk Standartları Enstitüsü ve ASRO - Romanya Standardizasyon Kurumu; TURKAK - Türk Akreditasyon Kurumu ve RENAR - Romanya Akreditasyon Kurumu).

Taraflar, ticari ilişkilerin geliştirilmesinde standardizasyon alanındaki işbirliğinin hızlandırıcı etkisini dikkate alarak, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ve Romanya Standardizasyon Kurumu (ASRO) arasındaki İşbirliği Anlaşması'nın 30 Ekim 2001 tarihinde imzalanmasından duydukları memnuniyeti belirtmişlerdir.

Taraflar, TSE ve ASRO'nun, birbirlerini, Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı (ISO), Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) gibi uluslararası platformlar ile Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) ve Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) gibi bölgesel platformlarda destekleyeceklerini belirtmişlerdir.

5. Bankacılık

Taraflar, bankacılık sektöründe işlemlerin sorunsuz akışının önemi ile bunun ticari mübadelelerin kolaylaştırılmasındaki rolünü vurgulamışlardır.

Taraflar, bu itibarla, şube açılması, ortak banka kurulması ve muhabirlik hizmetleri de dahil olmak üzere mümkün olan her şekilde ticari bankaları arasındaki yakın temasları teşvik etmek üzere anlaşmışlardır.

Türk Eximbank ve Eximbank Romanya, iki kuruluş arasında bir Çerçeve İşbirliği Anlaşması imzalamak üzere müzakerelere başlanması hususunda karşılıklı olarak mutabık kalmışlardır.

6. Ticarete İlişkin Hususlar

Taraflar, iki ülke arasındaki ikili ticari ilişkilerde kaydedilen gelişmelere atıfla, toplam ticaret hacminin daha da geliştirilmesinde iş çevreleri tarafından karşılaşılan engellerin giderilmesinin önemini vurgulamışlardır.

Taraflar, ticari ve ekonomik faaliyetlerde görülen bazı sorunları not etmişler ve analiz etme ve çözüm bulma hususunda anlaşmışlardır. Bu itibarla, Taraflar, bir kez daha incelenmek üzere metin teatisinde bulunmuşlardır.

Taraflar, bu sorunların, karşılıklı olumlu ve yapıcı yaklaşım ile çok yakın gelecekte ortadan kaldırılacağına olan inançlarını yinelemişlerdir.

II. EKONOMİK İŞBİRLİĞİ

Taraflar, iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğinin önemini vurgulayarak, ilgili kuruluşlarını aşağıdaki alanlarda işbirliğini daha da geliştirmek üzere teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır:

1. Tarım ve Kırsal Kalkınma

Taraflar, 22 Mayıs 1979 tarihinde imzalanan "İşbirliği Tutanağı" ile 16 Ağustos 1975 tarihinde imzalanan "Bilimsel, Teknik ve Ortak Çalışmalar Anlaşması" çerçevesinde kurulan Ortak Tarım Çalışma Grubunun yeniden faaliyete geçirilmesini kararlaştırmışlardır.

Taraflar, aşağıdaki alanlarda ikili işbirliğini geliştirme konusundaki niyetlerini ifade etmişlerdir:

- İki ülke araştırma enstitüleri arasında bilgi ve uzman, bilimsel ve teknik dokümantasyon teatisi yapılması ve kısa dönemli eğitim programları düzenlenmesi,

- Her iki ülkede yetiştirilen sebze, meyve ve tarla mahsulleri konularında teknik işbirliği çalışmaları,

- Her iki ülke girişimcileri için ortak yatırım imkanlarına yönelik araştırma çalışmaları yapılması,

- Romanya'nın Avrupa Birliği kırsal kalkınma mevzuatına uyum çalışmalarındaki deneyimlerinden yararlanılması amacıyla kırsal kalkınma alanında işbirliği geliştirilmesi,

- Toprak ve su kaynaklarının kullanılması, korunması ve geliştirilmesi ile ilgili araştırmalar yapan Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'na bağlı 12 araştırma enstitüsü ile Romanya'daki muhatapları arasında teknik işbirliği geliştirilmesi,

- Arazi toplulaştırması, arazi kullanım planlaması, toprak sınıflamasının tanımlanması, köy imar planlarının yapılması alanlarında tecrübe, bilgi ve mevzuat değişimi yapılması,

- Çeşitli tarım ve balıkçılık alanlarında eğitim programları geliştirilmesi,

Taraflar karşılıklı yarar sağlayacak bölgesel projelerin geliştirilmesinin önemini vurgulamışlardır.

Taraflar, bitki ve hayvan hastalıklarına dair işbirliğini geliştirmeyi kararlaştırmışlardır. Bu itibarla, Türk ve Romen Tarafı, 30 Nisan 1997 tarihinde imzalanan "Türk Hükümeti ile Romen Hükümeti Arasında Sıhhi-Veterinerlik Alanında İşbirliği Anlaşmasının ve "Türk Hükümeti ile Romen Hükümeti arasında Bitki Sağlığı ve Karantina Alanında İşbirliği Anlaşmasının 2002 yılı Mart ayında yürürlüğe girmesinden memnuniyet duymuşlardır.

Türk Tarafı, taslak metni Türk Tarafınca iletilmiş olan “Balıkçılık Anlaşması”na ilişkin olarak Romen tarafının cevabını, anlaşmanın bir an önce sonuçlandırılmasını teminen talep etmiştir.

2. Sanayi

Taraflar, iki ülke arasındaki işbirliğinde en önemli alanlardan birinin sanayi olduğuna işaret etmişlerdir.

Taraflar, 1-2 Eylül 2003 tarihlerinde İzmir'de yapılan Türk-Romen Sanayi Ortak Çalışma Grubu'nun Üçüncü Dönem Toplantısının Mutabakat Zaptının imzalanmasından duydukları memnuniyeti not etmişlerdir. Taraflar, Türk-Romen Sanayi Ortak Çalışma Grubu'nun Dördüncü Dönem Toplantısını 2004 yılının ikinci yarısında Romanya'da yapma niyetlerini belirtmişlerdir.

Taraflar, bu çerçevede, Türk-Romen Sanayi Ortak Çalışma Grubu'nun Üçüncü Dönem Toplantısından bu yana kaydedilen gelişmeleri gözden geçirmişler ve sınai işbirliğinin daha da geliştirilmesi için aşağıdaki alanları öncelikli alanlar olarak belirlemişlerdir:

1. Tekstil, hazır giyim sanayii,

2. Gıda ve gıda işleme sanayii,

3. Demir-çelik ve metalürji sanayii,

4. Makina imalat sanayii,

5. Mobilya ve ağaç işleme sanayii,

6. Kimya ve petrokimya sanayii,

7. İlaç ve ilaç hammaddeleri,

8. Elektrikli ev aletleri,

9. İnşaat malzemeleri sanayii,

10. Şeker ve şeker fabrikaları imalat sanayii,

11. Deri ve deri mamulleri sanayii,

12. Cam ve seramik,

13. Otomotiv ve otomotiv yan sanayii,

14. Gemi inşa ve gemi bakım-onarımı.

Türk Tarafı, Türkiye Şeker Fabrikaları'nın pancar tarımı ve şeker üretim teknolojileri alanlarında bilgi alış verişinde bulunmaya hazır olduğunu belirtmiştir.

Taraflar, ilgili şirketlerini ve kuruluşlarını yukarıda belirtilen alanlar ile belirlenecek diğer alanlarda işbirliği yapmaları yönünde cesaretlendirmenin yanı sıra, ikili işbirliğini geliştirmek amacıyla, ülkelerinde açılan ihalelere firmalarının katılımlarını teşvik etme hususunda anlaşmışlardır.

Türk Tarafı, demiryolu sanayii ve demiryolu ekipmanları alanlarında işbirliğini geliştirme niyetini ifade etmiştir. Bu itibarla, Türk Tarafı, Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii A.Ş. - TÜLOMSAŞ ve Türkiye Vagon Sanayii Anonim Şirketi - TÜVASAŞ'ın demiryolu ekipmanlarının üretimi, bakım ve onarımı ile yedek parçalarının temini konularında işbirliğini geliştirmeye hazır olduğunu ifade etmiştir.

Türk Tarafı, Türkiye Demiryolları Makinaları Sanayii Anonim Şirketi-TÜDEMSAŞ'ın, Romanya'daki muhatapları ve demiryolu kuruluşları ile doğrudan temas sağlamaya istekli olduğunu ve bu kuruluşlara ait tesisler, laboratuvarlar ve proje geliştirme ünitelerine bir ziyaret düzenleme niyetini ifade etmiştir. Türk Tarafı, ayrıca, TÜDEMSAŞ'ın çeşitli yük vagonu projelerine ihtiyaç duyduğunu ve bu alanda faaliyet gösteren Romen mühendislik firmaları ile irtibat sağlamaya istekli olduğunu belirtmiştir.

Türk Tarafı, gemi inşaa sanayii alanında aşağıdaki konularda işbirliği yapmayı önermiştir:

- Modern teknolojik özelliklerin gereklerine uygun ortak proje üretimi konularında Türk tersaneleri ile işbirliği imkanlarının araştırılması,

- Romen deniz ticaret filosunun mevcut durumunun değerlendirilmesi ve mevcut konvansiyon ve regülasyonlar çerçevesinde yenileme ve modernizasyon ihtiyaçlarının karşılanması, gemi inşaa sanayi alanında ana makine teçhizat ve yüzer havuz yatırımları konularında işbirliği imkanlarının yanı sıra, bakım-onarım ve gemi söküm taleplerinin araştırılması,

- Tersaneler ile ilgili Romen kuruluşlarıyla teknoloji ve know-how transferi imkanlarının araştırılması,

- Yeni gemi inşası alanında finansal destek ve teminat konularının araştırılması,

- Gemi inşa yan sanayiinde, uluslararası standart ve kaliteye haiz ve IMO düzenlemelerine uyumlu gemilerde kullanılan malzeme ve ekipmanların ihracat imkanlarının araştırılması.

3. Küçük ve Orta Ölçekli Kuruluşlar

Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Romanya Hükümeti tarafından oluşturulan ekonomi politikaları çerçevesinde, her iki ülkenin KOBİ'leri arasındaki işbirliğini; bilgi ve uzman değişimi ile karşılıklı ziyaretler düzenlenmesi yoluyla muhtemel yatırım imkanlarını genişletmek üzere desteklemeyi ve ilgili makamlarını bu konularda teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.

Taraflar, en kısa zamanda imzalanacak olan bir İşbirliği Mutabakat Zaptı'na dayanarak, Türkiye Cumhuriyeti Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) ve Romanya KOBİ'ler ve Kooperatifler Ulusal Ajansı (NASMEC)'in yanı sıra, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (BSEC, İstanbul) ve Balkan KOBİ'ler Arasında İşbirliği Merkezi (BC-SME, Bükreş) arasında uzun dönemli bir işbirliği tesis edilmesini kararlaştırmışlardır.

Taraflar, bu çerçevede, aşağıdaki alanlarda uzun dönemli işbirliği yapma hususunda anlaşmışlardır:

- KOBİ'lerle ilgili her tür program, iş imkanları ve faaliyetlerin ortak hazırlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi,

- KOBİ'ler arasında girişimci kültürünün ve KOBİ temsilciler birliğinin geliştirilmesi,

- KOBİ'lerin rekabet gücünün desteklenmesi konusundaki eniyi deneyimlerin değişimi,

- Çeşitli araçlar yoluyla bilgi değişimi: yayımlar, KOBİ’lerin desteklenmesine yönelik hizmetlerin veri tabanları, KOBİ birlikleri, bunun gibi mutat faaliyetler.

4. Enerji

Türk-Romen Enerji Ortak Çalışma Grubunun İkinci Dönem Toplantısı 15-16 Nisan 2004 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilmiştir.

Taraflar, enerji sektörlerindeki gelişmeler hakkında özet bilgi vermişlerdir.

Türk tarafı, 2004-2007 döneminde ihaleye çıkılacak olan Dim, Kığı, Süreyyabey, Kirazlıköprü, Köprübaşı, Atasu, Uluabat-Çınarcık and Uzunçayır hidroelektrik santralleri projelerinin (HES) elektromekanik teçhizatına ilişkin uluslararası ihalelere, ön yeterliliğe tabi Romen firmalarını davet etmiştir.

Romen Tarafı, Türk firmalarını, bazı hidroelektrik santral projelerinin tamamlanmasına ilişkin ihalelere katılmaya davet etmiştir.

Taraflar, TEMSAN ve ROMENERGO ve U.C.M REŞİTA S.A. arasındaki mevcut işbirliğinin devamının faydalarını belirtmişlerdir.

Taraflar, kamu nitelikli TEMSAN A.Ş. ve ELECTROPUTERE şirketlerinin, küçük hidro jeneratörler ve büyük elektrik motorları, yüksek gerilim (170 kV) SF6 gazlı şarterler, pantograf ayırıcılar, akım ve voltaj transformatörlerinin Türkiye'de tasarımı ile imal edilmesi ve Romanya'da kurulacak ve genişletilecek 154 kV elektrik gücünü azaltıcı transformatör istasyonlarına ilişkin işbirliğine desteklerini teyid etmişlerdir.

Taraflar, Avrupa ülkelerinin artan gaz talebi dikkate alınarak, Hazar ve Ortadoğu Bölgelerinde üretilen doğalgazın, Avrupa'ya taşınması için geliştirilen Türkiye-Bulgaristan-Romanya-Macaristan-Avusturya Doğalgaz Boru Hattı (Nabucco) Projesi'nin gelişiminden duydukları memnuniyeti dile getirmişlerdir.

Taraflar, ortak çalışma grubunun kuruluş olmasının önemine işaret etmişler ve projenin tamamlanması için yapılacak olan ortak çalışmaları destekleme yönündeki isteklerini ifade etmişlerdir.

Taraflar, Romanya'daki mevcut ve geliştirilmekte olan doğalgaz yer altı depolama tesislerini dikkate alarak, doğalgaz yeraltı depolama alanındaki işbirliğini geliştirmeleri gerektiğini belirtmişlerdir. Türk Tarafı, Romanya'daki doğalgaz depolama kapasitesini kullanmaya olan ilgisini belirtmiştir.

Romanya Tarafı, Roman-Margineni, Tazlaul-Mare, Boldeşti, Piscolt ve Vata olarak adlandırılan yer altı doğalgaz depolama projelerinin geliştirilmesine, Türk yatırımcıların katılımının sağlanmasına olan ilgisini ifade etmiştir.

Taraflar, Türk ve Romen şirketlerinin enerji alanında, tedarikçi ve taşeron olarak tecrübelerini karşılıklı olarak teyit etmişler ve Türkiye Cumhuriyeti'nde, Romanya'da ve üçüncü ülkelerdeki enerji, altyapı ve diğer projelerin gerçekleştirilmesine katılmaya hazır ve istekli olduklarını not etmişlerdir.

Romanya Tarafı, madeni yakıtlara dayalı elektrik üretimi ve satışı alanındaki projeleri sunmuş ("Rovinari Güç Santralinde Eritme Kazanlı Yeni Ünite" ve "Her biri 330 MW gücünde dört adet ünitenin Disülfirizasyon Santralı, Rovinari Güç Santrali") ve Türk firmalarını bu projelere katılmaya davet etmiştir.

Romanya Tarafı, Türk firmalarını, Cernavoda Nükleer Santralinin 3. Ünitesi Projesinin geliştirilmesinde yer almaya davet etmiştir.

Taraflar, bir Bölgesel Enerji Piyasası oluşturulmasının ve bu çerçevede, denizaltı iletim kablosu vasıtasıyla, Tarafların enerji hatlarının enterkonneksiyonunun önemini belirtmişlerdir.

Büyük rafine bor ve perlit ürünleri üreticisi olarak Türk Tarafı, Romanya'ya rafine bor ve perlit ihracatını artırma yönündeki isteğini ifade etmiştir.

5. Ulaştırma

Taraflar, iki ülke arasındaki ikili ticari ilişkilerin geliştirilmesinde ulaştırmanın önemini dikkate alarak, Türk-Romen Kara Ulaştırması Karma Komitesinin son toplantısının 30-31 Mart 2004 tarihlerinde Bükreş'te yapıldığını belirtmişlerdir. Bu toplantıya atıfta bulunarak, Türk Tarafı, Romen Tarafından bazı olumlu sonuçlar alma isteğini ifade etmiştir. Bu amaçla Türk Tarafı, 2004 yılının ikinci yarısında, her iki tarafın ilgili makamları arasında kara ulaştırmasına ilişkin bir ikili toplantının yapılmasını önermiştir.

Taraflar, iki ülke arasındaki demiryolları ve feribot ulaştırması sistemindeki işbirliğinin geliştirmesine hazır olduklarını belirtmiştir.

Taraflar, buna ilaveten, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ) ve Güneydoğu Avrupa İşbirliği Girişimi (SECI) çerçevesindeki ikili işbirliğinden duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

Taraflar, ikili ticari ilişkilerin geliştirilmesinde deniz ulaştırmasının önemini vurgulayarak, “Deniz Ulaştırması Anlaşması”nı bir an evvel sonuçlandırmak üzere ilgili makamlarını teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır. Bu itibarla, Romanya tarafı, müteakip müzakerelerin 2004 yılı Haziran ayı sonuna kadar yapılmasını önermiştir.

Romanya Tarafı, Tek Avrupa Havasahası kavramının gerçekleştirilmesine yönelik olarak, Güneydoğu Avrupa'da hava ulaştırması yönetimine ilişkin bir mekanizmanın kurulması hususunda işbirliği yapmak amacıyla, 2003 yılında imzalanan Mutabakat Zaptının uygulanması konusunda Türk tarafı ile işbirliği yapma yönündeki ilgisini ifade etmiştir.

6. Karşılıklı Yatırımlar

Taraflar, ikili ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde yatırımların önemini vurgulayarak, Romanya'daki Türk yatırımlarının artmasından duydukları memnuniyeti, ifade etmişlerdir.

Taraflar, her iki ülkede devam eden özelleştirme sürecini dikkate alarak, ilgili iş çevrelerini, iki ülkedeki yatırım imkanları ve özelleştirme süreçlerine ilişkin bilgi değişimi yapmaları için teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.

Taraflar, özelleştirme sürecinin gelişimi ve her iki ülkedeki yabancı yatırımlara ilişkin mevcut hukuki çerçeveyle ilgili olarak birbirlerini bilgilendirmişlerdir.

7. Müteahhitlik ve Müşavirlik Hizmetleri

Taraflar, müteahhitlik ve müşavirlik hizmetlerindeki işbirliğinin geliştirilmesinin önemini vurgulamışlar ve her iki ülkede ve üçüncü ülkelerdeki iş imkanlarının araştırılmasını teminen, iş çevrelerini daha yakın temas kurmaları yönünde teşvik etme hususunda anlaşmışlardır.

Türk Tarafı, uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren Türk müteahhitlik, mühendislik ve müşavirlik firmalarının kapasiteleri hakkında Romen Tarafını bilgilendirmiştir.

Türk Tarafı, Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmalarının, Romanya'da gerçekleştirilecek altyapı, konut ve otoyol projelerinde yer almaya ve ortak yatırımlar ve konsorsiyumlar şeklinde, üçüncü ülkelerin yanı sıra Romanya'da gerçekleştirilecek projelerde Romen muhatapları ile işbirliği yapmaya hazır ve istekli olduklarını ifade etmiştir.

8. Bilimsel İşbirliği

Taraflar, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Romanya Eğitim ve Araştırma Bakanlığı (eski Ulusal Bilim Teknoloji ve Yenilikler Ajansı) arasında 6 Temmuz 1999 tarihinde imzalanan Bilim ve Teknoloji Alanında İşbirliği Anlaşmasından duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

Taraflar, Bilimsel ve Teknik İşbirliği Yürütme Programı taslağının, Türk-Romen Karma Ekonomik Komisyonu Yirminci Dönem Toplantısı sırasında Türk tarafınca tevdi edildiğini belirtmişlerdir.

Türk Tarafı, Bilim ve Teknoloji Alanında İşbirliği Anlaşması çerçevesinde kurulan Ortak Komite'nin birinci toplantısını gerçekleştirmek ve Bilimsel ve Teknik İşbirliği Yürütme Programını sonuçlandırmak üzere Romen Tarafının Türkiye Cumhuriyeti'ne bir heyet göndermesine ilişkin davetini yinelemiştir.

9. Çevre

Taraflar, her iki Tarafça imzalanan ikili ve çok taraflı belgelere uygun olarak, çevre koruma alanındaki işbirliğini geliştirme yönündeki arzularını ifade etmişlerdir.

Türk tarafı, aşağıdaki belirli alanlarda işbirliğini geliştirime arzusunu ifada etmiştir:

• Çevre ve ormancılık alanlarında iki ülke araştırma kurumları arasında, bilgi, doküman ve uzman değişimi,

• Araştırma ve geliştirme konularında ortak projeler hazırlanması ve uygulanması,

• Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) konusunda yapılan uygulamaların güçlendirilmesi amacıyla işbirliği yapılması,

• Her iki ülkedeki uygulamalardan edinilen deneyimlerin değişimi amacıyla seminer, sempozyum ve çalıştaylar gibi faaliyetlerin düzenlenmesi,

• Her iki ülkenin uzmanları tarafından gerçekleştirilen ortak projelerle ilgili bilgi değişimi.

Romanya Tarafı, çevre konusundaki işbirliği alanları olarak aşağıdakileri belirtmiştir:

• 1992 Bükreş Konvansiyonu'na uygun olarak başlatılan ve Küresel Çevre Değerlendirmesi (GEF) "Karadeniz Çevre Programı" çerçevesinde devam eden çalışmaların ve Tuna nehrinden kaynaklanan Karadeniz Bölgesindeki kirliliğin önlenmesi için alınacak tedbirlerin gözden geçirilmesi,

• Sınır ötesi hava kirliliği, atmosferin korunması ve hava kirliliğin önlenmesine ilişkin çalışmaların başlatılması,

• AB mevzuat uyum çalışmaları çerçevesinde uzman değişimi,

• "Çevresel Etki Değerlendirmesi" (ÇED) uygulamaları çerçevesinde ortak çalışmaların geliştirilmesi,

• Ortak çevresel eğitim programlarının düzenlenmesi.

10. Sağlık

Taraflar, 10 Ocak 1991 tarihinde Ankara'da imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Romanya Hükümeti arasında Sağlık ve Tıp Bilimleri Alanlarında Teknik İşbirliği Anlaşması ve 19 Temmuz 1994 tarihinde imzalanan Sağlık İşbirliği Ek Protokolü temelinde geliştirilen yakın işbirliğini not ederek, yetkili kurum ve kuruluşlarına ortak çıkarların bulunduğu alanlarda işbirliğine devam etmelerini tavsiye etmeyi kararlaştırmışlardır.

Taraflar, yukarıda belirtilen Anlaşma ve Protokolün 2000 yılına kadar geçerli olduğu gerçeğini vurgulayarak, ilgili makamlarını, Anlaşmaların yenilenmesi çalışmalarını hızlandırma yönünde teşvik etmeyi kararlaştırmışlardır.

Türk Tarafı, Sağlık Bakanlığı'nın, Romanya ile aşağıdaki alanlarda işbirliğini geliştirme niyetini belirtmiştir:

• İlaç ve eczacılık alanında işbirliği,

• Özel sağlık yatırımlarının teşvikinde işbirliği,

• Uzun süreli hastalıkların tedavisinde işbirliği,

• Sağlık turizminde işbirliği,

• Ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığına ilişkin bilgi ve deneyimlerinin değişiminde işbirliği,

• Sağlık eğitimi ve sağlığın geliştirilmesine ilişkin bilgi ve tecrübe değişimi.

11. Turizm

Taraflar, 28 Mart 1991 tarihinde Ankara'da imzalanan Turizm İşbirliği Anlaşması ve 25 Ocak 2002 tarihinde İstanbul'da yapılan 15. Dönem Karma Turizm Komitesi Toplantısı Protokolu'nun yanısıra, 19 Şubat 2002 tarihinde Ankara'da imzalanan Turizm Alanında İşbirliğinin Geliştirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı çerçevesinde, iki ülke arasında turizm alanındaki mevcut işbirliğini daha da geliştirme yönündeki kararlılıklarını vurgulamışlardır.

Taraflar, yukarıda belirtilen Mutabakat Zaptı'nın 6. Maddesi uyarınca, iki ülke kamu ve özel sektör temsilcilerinin katılımıyla bir Komite kurulmasını, karşılıklı olarak üzerinde mutabık kalınacak bir tarihte Romanya'da toplanılmasını kararlaştırmışlardır.

Taraflar, Türk-Romen Karma Turizm Komitesi'nin sorunsuz işlemesini memnuniyetle not etmişlerdir.

Taraflar, ayrıca, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (BSEC) çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti'nde turizm eğitim programlarının düzenlenmesinden duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

12. İşgücü ve Sosyal Güvenlik

Taraflar, 6 Temmuz 1999 tarihinde Ankara'da imzalanarak, 1 Mart 2003 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya arasında Sosyal Güvenlik Anlaşması ile 6 Temmuz 1999 tarihinde imzalanarak 22 Ocak 2004 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin Uygulanmasına İlişkin İdari Anlaşma'dan duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

III. BÖLGESEL İŞBİRLİĞİ

Taraflar, Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ), Güneydoğu Avrupa İşbirliği Girişimi (SECI) ve İstikrar Paktı (İP) kapsamında sürdürülen işbirliği için takdirlerini ifade etmişler ve bölgesel işbirliği girişimlerinin daha da geliştirilmesi hususunda mutabık kalmışlardır.

Taraflar, KEİ çerçevesindeki Proje Geliştirme Fonunun, dört Üye Ülkenin katkılarıyla (Türkiye Cumhuriyeti, Romanya, Yunanistan ve Rusya Federasyonu) işler hale gelmesinden duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

Taraflar, bölgesel nitelikli kalkınma projelerinin, altyapı alanında yabancı yatırımcıların ve uluslararası finans kuruluşlarının ilgisini uyandıracağını da vurgulamışlardır.

Taraflar, Türk-Romen Karma Ekonomik Komisyonunun bir sonraki toplantısının, kesin tarihi diplomatik kanallar yoluyla belirlenmek üzere, Romanya'da yapılmasını kararlaştırmışlardır.

21 Nisan 2004 tarihinde, Ankara'da, İngilizce dilinde, her ikisi de eşit derecede geçerli olan iki orijinal nüsha olarak hazırlanmış ve imzalanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİROMANYA HÜKÜMETİ

HÜKÜMETİ ADINAADINA

Kürşad TÜZMENDan loan POPESCU

Devlet BakanıDevlet Bakanı, Ekonomi ve

Ticaret Bakanı

EKI

EKİ TÜRK HEYETİ

Kürşad Tüzmen:Heyet Başkanı,

Devlet Bakanı

Tevfik Mengü:Teknik Heyet Başkanı,

Anlaşmalar Genel Müdürü,

Dış Ticaret Müsteşarlığı

Osman Y. Bekaroğlu:Anlaşmalar Genel Müdür Yardımcısı,

Dış Ticaret Müsteşarlığı

Beratiye Öncü:Genel Sekreter Yardımcısı,

İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (İGEME)

Adnan Hüsrevoğlu:Ticaret Müşaviri,

T.C. Bükreş Büyükelçiliği

Ayşegül Barkçin:Daire Başkanı,

Anlaşmalar Genel Müdürlüğü,

Dış Ticaret Müsteşarlığı

Yaşar Asiler:Daire Başkanı,

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü,

Ulaştırma Bakanlığı

Levent Çamlıbel:Daire Başkanı,

İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (İGEME)

Veysi Kurt:Daire Başkanı,

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel

Müdürlüğü

Emin Tekbaş:Daire Başkanı,

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel

Müdürlüğü

EK II

ROMEN HEYETİ

Dan loan POPESCU:Devlet Bakanı, Romen Heyeti Başkanı

Constantin GRIGORIE:Romanya'nın Türkiye Büyükelçisi

Mircea TOADER:Avrupa Genel Müdürü, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı, Teknik Heyet Başkanı

Cristian ISTODORESCU:Uluslararası Ekonomik İşbirliği Genel Müdürü, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı,

Ovaghim STROE:Müşavir, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı

Romanya Tarafı Sekreteri

Florin ROSU:Müdür, Küçük ve Orta Ölçekli Kuruluşlar ve Kooperatifler Ulusal Ajansı

Ralu CERECEANU:Bölüm Başkanı, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı

Alexandru PARVESCU:Türk-Romen İş Konseyi Eşbaşkanı

Veronica OCNERIU:Müşavir, Dışişleri Bakanlığı

Mihai HARBIC:Uzman, Dışişleri Bakanlığı

Cristina MOTORCA:Müşavir, Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü, Ulaştırma, İnşaat ve Turizm Bakanlığı

Marius VITIONESCU:Genel Müdür, Romen Dış Ticaret Merkezi

Constantin RASNOVEANU:Başkan Yardımcısı, Romanya ve Bükreş Ticaret ve Sanayi Odası

Gabriel COCONEA:Genel Müdür, TRANSGAZ

Jean CONSTANTINESCU:Genel Müdür, TRANSELECTRICA

Gheorghe CONSTANTINESCU:Genel Müdür, PETROM Şirketi

Gruia STOICA:Başkan, GRAMPET Şirketi

Marilena COSTIN:Müdür, ROMENERGO

Mihaela DORCESCU:Müşavir, ROMENERGO

Constantin MIU:Romanya'nın Ankara Büyükelçiliği Ekonomi Müşaviri

Mugur BUDESCU:Romanya'nın İstanbul Başkonsolosluğu Ekonomi Sekreteri

Mariana RASOGA:Uzman, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı

Cristian PARVULESCU:Uzman, Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı

Bu andlaşmanın İngilizce dillindeki metinleri 22/11/2005 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.