Deterjanlarda Bulunan Anyonik, Noniyonik, Amfolitik, Katyonik Yüzey Aktif Maddelerin Biyolojik Parçalanabilirlik Oranı ve Anyonik ile Noniyonik Yüzey Aktif Maddelerin Biyolojik Parçalanabilirlik Oranı Test Metodları Tebliği (No: TSHGM 2005/1)

Madde 1- Bu Tebliğin amacı ve kapsamı; deterjanlarda bulunan anyonik, noniyonik, katyonik ve amfolitik aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranları ile anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranının test metodlarını belirlemektir. Dayanak

Madde 2- Bu Tebliğ, 4/8/1952 tarihli ve 3/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzüğün 655 inci maddesinin (a) fıkrasının ikinci paragrafına istinaden hazırlanmıştır. Tanımlar

Madde 3- Bu Tebliğde geçen; a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını, b) Deterjan: İçerisinde yüzey aktif maddeler, yoğunlaştırıcılar, dolgu malzemeleri ve diğer yardımcı maddeler bulunan sıvı, toz, krem, bar, granül, tablet ve benzeri şekillerde olan; evlerde, işyerlerinde ve sanayide kullanılan genel temizlik, çamaşır ve bulaşık yıkama ve sair temizleme işlerinde kullanılan preparatlar ile çamaşırların ıslatılmasında, durulanmasında yada beyazlatılmasında kullanılan yardımcı yıkama preparatları ve çamaşır yumuşatıcılardır. c) Üretici: Deterjanları üreten, ıslah eden veya ürüne adını, ticarî markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi, d) Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Biyolojik Parçalanabilirlik Oranı ve Uygulanacak Metodlar Biyolojik parçalanabilirlik oranı

Madde 4- Yapısında biyolojik parçalanabilirlik oranı % 90’dan az olan amfolitik ve katyonik yüzey aktif maddeleri bulunduran deterjanlar ile 5 inci maddede belirtilen metodlardan birisine göre tayin edilmiş olan biyolojik parçalanabilirlik oranı % 80’den az olan anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddeleri bulunduran deterjanların piyasaya arz edilmesi yasaktır. Birinci fıkrada belirtilen biyolojik parçalanabilirlik oranına sahip yüzey aktif maddelerin deterjanlarda kullanılması halinde, normal kullanım şartları altında insan ve hayvan sağlığına zararlı olmaması gerekir. Test metodları

Madde 5- Biyolojik parçalanabilirlik oranı, aşağıdaki metodlardan en az biri kullanılarak belirlenir: a) Anyonik yüzey aktif maddelerde: 1) OECD metodu; 11 Haziran 1976 tarihli OECD Teknik Raporunda yayımlanan “Deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirliğinin tayinine dair önerilen metod”un en güncel metni veya, 2) Almanya’da kullanılan metod; 1997 tarihli Bundesgesetzblatt’da 1. Bölüm sayfa 244’de yayımlanan 30 Ocak 1977 tarihli “verordnung über die Abbaubarkeit anionischer und nichtionischer grenzflachenaktiver Stoffe in Wasch-und Reinigungsmitteln” adı ile verilmiş ve 1980 tarihli Bundesgesetzblatt’da 1. Bölüm sayfa 706’da yayımlanmış olan, 18 Haziran 1980 tarihli Tüzükde değişiklik yapan Tüzükde belirtilmiş olan metod veya, 3) Fransa’da kullanılan metod; 18 Ocak 1978 tarihli Fransa Cumhuriyeti Resmî Gazetesinin 514-515’inci sayfasında yayımlanmış olan 28 Aralık 1977 tarihli Karar ile kabul edilen ve Fransa Standard Kurumu (AFNOR) tarafından Haziran 1981’de yayımlanan T 73-260 Deney Standardı veya, 4) İngiltere’de kullanılan metod; Su Araştırma Merkezi’nin 70 (1978) sayılı Teknik Raporunda açıklanan “Gözenekli Kap Deneyi”. b) Noniyonik yüzey aktif maddelerde: 1) OECD metodu; 11 Haziran 1976 tarihli OECD Teknik Raporunda yayımlanan “Deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirliğinin tayinine dair önerilen metod”un engüncel metni veya, 2) Almanya’da kullanılan metod; 1997 tarihli Bundesgesetzblatt’da 1. Bölüm sayfa 244’de yayımlanan 30 Ocak 1977 tarihli “verordnung über die Abbaubarkeit anionischer und nichtionischer grenzflachenaktiver Stoffe in Wasch-und Reinigungsmitteln” adı ile verilmiş ve 1980 tarihli Bundesgesetzblatt’da 1. Bölüm sayfa 706’da yayımlanmış olan, 18 Haziran 1980 tarihli Tüzükde değişiklik yapan Tüzükde belirtilmiş olan metod veya, 3) Fransa’da kullanılan metod; 18 Ocak 1978 tarihli Fransa Cumhuriyeti Resmî Gazetesinde yayımlanmış olan 28 Aralık 1977 tarihli Karar ile kabul edilen ve Fransa Standard Kurumu (AFNOR) tarafından Haziran 1981’de yayımlanan T 73-270 Deney Standardı veya, 4) İngiltere’de kullanılan metod; Su Araştırma Merkezi’nin 70 (1978) sayılı Teknik Raporunda açıklanan “Gözenekli Kap Deneyi”. Referans laboratuarlar ve referans metodlar

Madde 6- Bakanlık, yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranı konusunda AB üyesi iki ülke arasında itilaf çıkması ve bu ülkelerce talep edilmesi halinde hizmet sunmak üzere yetkilendireceği ve EK-1 ve EK-2’de belirtilen referans metodlara göre deney yapacak referans laboratuarını veya laboratuarlarını Dış Ticaret Müsteşarlığı aracılığı ile Komisyona bildirir. Bakanlığın, AB üyesi bir ülkeden ithal edilen bir deterjanın piyasaya arzını bu deterjanın yapısında bulunan anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddelerin parçalanma oranları açısından 5 inci maddede belirtilen koşulu sağlamaması gerekçe gösterilerek yasaklanması durumunda, söz konusu üye ülkenin konuyu Komisyona iletmesi ve sorunun Komisyon, ilgili üye ülke ve Bakanlık arasındaki görüşmelerde çözülememesi halinde söz konusu deterjanın yüzey aktif maddelerinin parçalanma oranı EK-1 ve EK-2’de belirtilen metodlara göre, Bakanlığın ve ilgili üye ülkenin Komisyona bildirmiş olduğu referans laboratuarlar dışındaki bir referans laboratuarında yapılır. Söz konusu laboratuarın yapacağı deney sonuçlarına göre vereceği görüş üzerine Bakanlık, yasağın devamına veya kaldırılmasına karar verir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Denetim ve Cezaî Müeyyide Denetim

Madde 7- Deterjanların denetimleri; bu Tebliğ hükümleri ile birlikte, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük ve 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre Bakanlık tarafından yapılır. Cezaî müeyyide

Madde 8- Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davranan veya faaliyet gösterenler hakkında, Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile fiilin niteliğine göre diğer mevzuat hükümleri uygulanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Uyumlaştırılan Avrupa Birliği Direktifleri ve Son Hükümler Uyumlaştırılan Avrupa Birliği Direktifleri

Madde 9- Bu Tebliğin hazırlanmasında, a) “Üye devletlerin deterjanlarla ilgili yasalarının yakınlaştırılmasına dair 22.11.1973 tarih ve 73/404/EEC sayılı Konsey Direktifi”, b) “Anyonik yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranının test metodlarına ilişkin üye devletlerin yasalarının yakınlaştırılmasına dair 22.11.1973 tarihli ve 73/405/EEC sayılı Konsey Direktifi”, c) “Noniyonik surfektanların biyolojik çözünebilirliğinin test metodlarına ilişkin üye devletlerin yasalarının yakınlaştırılmasına dair ve 73/404/EEC sayılı direktifi tadil eden 31.3.1982 tarih ve 82/242/EEC sayılı Konsey Direktifi”, d) “Anyonik surfektanların biyolojik çözünebilirliğinin test metodlarına ilişkin üye devletlerin yasalarının yakınlaştırılmasına dair 73/405/EEC sayılı direktifi tadil eden 31.3.1982 tarih ve 82/243/EEC sayılı Konsey Direktifi”, e) “Üye devletlerin deterjanlarla ilgili yasalarının yakınlaştırılmasına dair 73/404/EEC sayılı direktifi ikinci kez tadil eden 10.3.1986 tarih ve 86/94/EEC sayılı Konsey Direktifi”, esas alınmıştır. Yürürlük Madde 10- Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

Madde 11- Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür. Ekleri İçin Tıklayınız