Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

MADDE 1 - 6/6/2003 tarihli ve 25130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “2) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel kişiler için firmanın en yüksek karar organı başkan ve üyelerinin, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 Sayılı Kanunda ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununa muhalefetten veya kaçakçılıktan, sahte alkol, metanol veya alkollü içki üretmek veya piyasaya arz etmekten hüküm giymediklerini belirtir son altı ay içinde alınmış Adli Sicil Belgesi,”

MADDE 2 - Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir. “6) Türk Gıda Kodeksi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca Türkçe etikette bulunması gereken bilgilerin yanı sıra; ürünün Türkçe kategorisi, alkollü içkinin üretim prosesinin doğru tanımlanmasını sağlayan, ürünün temel girdilerini ve karakteristik özelliklerini ifade eden bilgilerin ve alkollü içkinin üretildiği ülke, ürün farklı bir ülkede ambalajlanmışsa, ambalajlamanın yapıldığı ülke isimlerinin yer aldığı Türkçe etiket örneği.”

MADDE 3 - Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Dağıtım yetki belgesi, Kuruma teslim edilen başvuru dosyasındaki bilgilerin, yerinde ve/veya kayıtlar üzerinde incelenmesi veya incelettirilmesi sonucunda, bu Yönetmelik hükümlerine ve diğer düzenlemelere uygunluğun saptanması üzerine firma bazında verilir. Kurumca verilen dağıtım yetki belgesinin geçerlilik süresi iki yıldır. Süre sonunda yapılan yenileme başvurusu üzerine, belge verilmesine esas olan şartlar ve belgeye esas faaliyetler kapsamında yapılan piyasa gözetim ve denetim sonuçları değerlendirilerek dağıtım yetki belgesi yenilenebilir. Başvuru dosyasında bulunan bilgi ve belgelerde değişiklik olması halinde Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur.”

MADDE 4 - Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesine ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkra olarak aşağıdaki fıkralar eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. “Piyasaya arz edilen ürünlerin özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili ambalajlama, işaretleme ve etiketlemeleri, üretim izni veya ithalata uygunluk belgesi başvuru dosyası kapsamında üretici ve ithalatçı firması tarafından beyan edilen bilgilere uygun olmalıdır.” “Üretim izni veya ithalata uygunluk belgesi başvurusunda Kuruma beyan edilmesi gereken, ürüne ilişkin teknik spesifikasyonlar, ekli teknik spesifikasyon raporu formlarından (Ek 4a, 4b, 4c, 4d, 4e) uygun olanına işlenmek suretiyle Kuruma verilir. Raporda, firma tarafından ürünün belirleyici niteliği olarak kabul edilen asgari bilgiler yer almalıdır.” “Piyasaya arz edilen ürünlerle ilişkili olarak, üretici firmalar, piyasaya arz ettikleri ürünlerinin iç ambalajı üzerindeki parti numarası ve/veya seri numarası ve varsa kod numarası ya da diğer güvenlik işaretlerinden, işletmedeki kalite güvenliği kayıtlarına dönmek suretiyle, o partiye ait kalite kontrol noktalarında kaydedilen verilere ve mamul analizlerine ulaşabilecek şekilde kayıt tutmak ve bu verileri talebi halinde Kuruma vermek; ithalatçı firmalar ise, ithal ettikleri her ürünün iç ambalajında kayıtlı parti numarası ve/veya seri numarası ve varsa kod numarası ya da diğer güvenlik işaretlerini firma kayıtlarında tutmak ve istendiğinde Kurum yetkililerine ibraz etmek ve ayrıca Kurum tarafından istendiğinde, bu parti numarası ve/veya seri numarasına ait mamul analizlerinin, üretici firma kayıtlarından bulunarak en geç üç hafta içinde, üretici firmanın imzalı ve mühürlü raporu halinde Kuruma ibraz etmekle yükümlüdürler.”

MADDE 5 - Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesine son fıkra olarak aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Etil alkol ve metanolün saflaştırılması, susuzlaştırılması, zenginleştirilmesi, yan ürün veya üretim artıklarından etil alkol veya metanolün geri kazanılması gibi faaliyetlerle ilgili olarak, işleme ve piyasa arzına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.”

MADDE 6 - Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 16 - Üretim izni ve ambalaj onayı alınarak üretilen veya ithalata uygunluk belgesi kapsamında ithal edilen, Kurumdan alınan bandrolü taşıyan veya ürün satış belgesi kapsamında piyasaya arz edilen, yetkili dağıtım firmaları eliyle ve sorumluluğunda dağıtılan, satış belgesini haiz toptan satıcılar, perakende satıcılar, açık içki satıcıları üzerinden tüketiciye ulaşan ürünler, Kurum tarafından liste halinde düzenlenerek, her ay güncelleme yapılmak suretiyle Kurumun web sayfasında kamunun bilgisine sunulur. Dağıtım yetkisini haiz firmalar, kendi firmalarına ve piyasaya arz ettikleri ürünlere ilişkin olarak Kurum web sayfasında yayımlanan her türlü bilginin takibinden ve bu bilgilerin güncellenmesi amacıyla Kuruma yazılı bildirimleri yapmaktan sorumludur.”

MADDE 7 - Aynı Yönetmeliğin Beşinci Bölümünün başlığı “Denetim, Kısıtlayıcı Hükümler ve Yaptırımlar” şeklinde ve 18 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Gözetim ve Denetim Madde 18 - Kurum, ürünlere ve hizmetlere ilişkin her türlü piyasa gözetimi ve denetimi yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir. Piyasa gözetimi ve denetiminde nihai karar Kuruma aittir. Piyasaya arz edilen veya edilecek alkol, metanol veya alkollü içkilerle ilgili olarak herhangi bir nedenle örneklemeye gerek duyulması halinde, bu işlem Ek 5 veya Ek 6’da açıklanan usullerden konuya uygun olanı ile yapılır. İlgili mevzuatta daha uzun bir saklama süresi öngörülmüyor ise, bu Yönetmelik uyarınca tutulan tüm kayıtlar, firma adına düzenlenen belgeler, karşılıklı yazışmalar ve elektronik ortama aktarılmış kopyalar, ait olduğu yıl sonundan itibaren iki yıl süre ile saklanmak zorundadır.”

MADDE 8 - Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Yaptırımlar Madde 20 - Bu Yönetmelik uyarınca yapılan başvurular veya bildirim yapılmasına ilişkin hususlar kapsamında Kuruma verilen bilgi ve belgelerde eksiklik olduğunun veya mevzuata aykırılık ya da değişiklik meydana geldiğinin sonradan tespit edilmesi halinde, eksiklik veya aykırılığın ya da değişikliklerin tamamlanması için firmalara uygun bir süre verilir. Gerektiğinde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Bu süre içinde ihlalin giderilmemesi halinde, ithalata uygunluk belgeleri ve/veya dağıtım yetki belgelerinin üç aya kadar geçici süre ile askıya alınmasına veya belgelerin iptaline Kurulca karar verilebilir. Bu Yönetmelik veya diğer ilgili mevzuat ile belirlenen düzenlemelerin ihlal edilmesi halinde, ihlalden sorumlu gerçek veya tüzel kişiler Kurum tarafından uyarılır. Aynı nitelikteki ihlalin ilk ihlal tarihini izleyen iki yıl içinde tekerrürü halinde, ihlalin niteliği göz önüne alınarak, ithalata uygunluk belgeleri ve/veya dağıtım yetki belgelerinin altı aya kadar geçici süre ile askıya alınmasına veya bu belgelerin iptaline Kurulca karar verilebilir. İhlalin, kamu düzenini, kamu sağlığını veya alkol ve alkollü içkiler piyasasının güvenliğini bozucu nitelikte olduğunun belirlendiği hallerde, süre veya uyarı verilmeksizin söz konusu belgelerin askıya alınmasına veya iptaline Kurulca karar verilebilir. Piyasaya arz edilen veya edilecek alkol, metanol ve alkollü içkilerle ilgili olarak 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun kapsamında belirlenen düzenlemelerin ihlali halinde, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde hükme bağlanan idari para cezaları Kurum tarafından uygulanır. Üçüncü fıkra uyarınca ithalata uygunluk belgeleri ve/veya dağıtım yetki belgeleri iptal edilenlerle, 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı ve 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kanunlara muhalefetten mahkum olanlara veya bu Kanunlara muhalefet nedeniyle iki defadan fazla ön ödemede bulunmuş olanlara bir daha belge verilmez. Bu maddede öngörülen idari yaptırımların yanı sıra; Ürün markası ve ambalaj hacmi bazında ithalata uygunluk belgesi alınmaksızın veya süresi sona ermiş belgelere istinaden alkol, metanol veya alkollü içki ithalatı yapanlar veya teşebbüs edenler hakkında, 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca, Sahte ürün bulunduran veya piyasaya arz edenler hakkında Türk Ceza Kanunu uyarınca, Aylık ticari faaliyeti gösterir satış raporlarında satış rakamlarını gerçeğe aykırı göstermek suretiyle vergi kaybına neden olanlar hakkında 8/6/1942 tarihli 4250 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca, Adli mercilere suç duyurusunda bulunulur.” Yürürlük

MADDE 9 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

MADDE 10 - Bu Yönetmelik hükümlerini Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür. Ek-4a BİRA TEKNİK SPESİFİKASYON RAPORU ÜRÜNE AİT BİLGİLER Ana Kategorisi : Fermente Alkollü İçki Kategorisi : Bira Markası : Ambalaj Şekli : Türkçe Etiket İçeriği : Ürünü Tanımlayıcı Diğer Teknik Özellikler : Analizler Birimi En Az En Çok Yoğunluk (g/ml, 20°C) Etil Alkol (% hacim, 20°C) Toplam Kuru Madde (% ağırlık) Acılık (BU) Bulanıklık Karbondioksit (% ağırlık) Diasetil (mg/l) Serbest Amino Azot (mg/l) Son Fermantasyon Derecesi (%) Toplam Oksijen (mg/l) pH Renk (EBC Birimi) Toplam SO2 (mg/l) Tarih / İmza / Kaşe Tarih / İmza / Kaşe Dağıtım Yetkisini Haiz Firma Ürünün Üretici Firması Açıklama ve Kısaltmalar: 1 - BU: Bitterness Units 2 - EBC: European Brewery Convention 3 - AOAC: Association of Official Analytical Chemists 4 - Biranın analizi, bira analizlerine ilişkin Türk Gıda Kodeksinde belirtilen analiz yöntemleri, bu yöntemlerin bulunmaması halinde TS 2259 nolu “Şişelenmiş ve Kutulanmış Biralar” veya “AOAC” veya “Analytica EBC” standardındaki analiz yöntemleri kullanılarak yapılır. Ek-4b ŞARAP VE ŞARAP KÖKENLİ FERMENTE ALKOLLÜ İÇKİ TEKNİK SPESİFİKASYON RAPORU ÜRÜNE AİT BİLGİLER Ana Kategorisi : Şarap ve Şarap Kökenli Fermente Alkollü İçki Kategorisi : Şarap/Köpüren Şarap/Vermut/Aromatize Şarap/…. Markası : Ambalaj Şekli : Türkçe Etiket İçeriği : Ürünü Tanımlayıcı Diğer Teknik Özellikler : Analizler Birimi En Az En Çok Analiz Yöntemi (*) Yoğunluk (g/ml, 20°C) 1 Özgül Ağırlık (20°C/20°C) 1 Etil Alkol (% hacim, 20°C) 3 Toplam Kuru Madde (g/l, 20°C) 4 İndirgen Şekerler (invert şeker cinsinden) (g/l) 5 Toplam Asit (tartarik asit cinsinden) (g/l) 13 Uçar Asit (asetik asit cinsinden) (g/l) 14 Sitrik Asit Konsantrasyonu (mg/l) 17 Serbest Kükürt Dioksit (mg/l) 25 Toplam Kükürt Dioksit (mg/l) 25 Tarih / İmza / Kaşe Tarih / İmza / Kaşe Dağıtım Yetkisini Haiz Firma Ürünün Üretici Firması Açıklama: (*) : “Şarap Analiz Yöntemleri”ne ilişkin Türk Gıda Kodeksinde belirtilen analiz yöntemleri, bu yöntemlerin bulunmaması halinde 1/8/2003 tarih ve 1990R2676 nolu AB Mevzuatında mevcut; aynı numaralı analiz yöntemleri. Ayrıca, % hacim etil alkol tayininde referans yöntem, “Etil Alkol Analiz Yöntemleri”ne ilişkin 1/5/2004 tarih ve 2000R1623 nolu AB Mevzuatında mevcut; 1 nolu analiz yöntemidir. Alkolmetre ile distilatın 20°C’deki alkol miktarı ölçülür. Ek-4c DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİ TEKNİK SPESİFİKASYON RAPORU ÜRÜNE AİT BİLGİLER Ana Kategorisi : Distile Alkollü İçki Kategorisi : Rakı / Viski / Konyak / Kanyak / Brendi / Votka / Cin / Likör / …. Markası : Ambalaj Şekli : Türkçe Etiket İçeriği : Ürünü Tanımlayıcı Diğer Teknik Özellikler : Analizler Birimi En Az En Çok Analiz Yöntemi Yoğunluk (g/ml, 20°C) I Etil Alkol (% hacim, 20°C) I Toplam Kuru Madde (g/l, 20°C) II Uçar Asit (asetik asit cinsinden) (g/hl mA) A İndirgen Şeker (invert şeker cinsinden) (g/l) B Sakaroz (g/l) B Toplam Şeker (invert şeker cinsinden) (g/l) B Kırılma İndisi (20°C) C Aldehitler (asetaldehit cinsinden) (g/hl mA) III Esterler (etilasetat cinsinden) (g/hl mA) III Metanol (g/hl mA) III n-propanol (propan-1-ol) (g/hl mA) III 2-butanol (butan-2-ol) (g/hl mA) III Iso butanol (2-metilpropan-1-ol) (g/hl mA) III n-butanol (butan-1-ol) (g/hl mA) III Aktif amil alkol (2-metilbutan-1-ol) (g/hl mA) III Iso amil alkol (3-metilbutan-1-ol) (g/hl mA) III Amil alkoller (g/hl mA) III Anetol (trans-anetol cinsinden) (g/l) IV Toplam Yüksek Alkoller (2-metilpropan-1-ol cinsinden) (g/hl mA) Toplam Uçucu Madde (g/hl mA) Tarih / İmza / Kaşe Tarih / İmza / Kaşe Dağıtım Yetkisini Haiz Firma Ürünün Üretici Firması Açıklama ve Tanımlamalar: 1- I, II, III, IV : “Distile Alkollü İçkiler Analiz Yöntemleri”ne ilişkin Türk Gıda Kodeksinde belirtilen analiz yöntemleri, bu yöntemlerin bulunmaması halinde 4/12/2002 tarih ve 2000R2870 nolu AB Mevzuatında mevcut; aynı numaralı analiz yöntemleri. Ayrıca, % hacim etil alkol tayininde referans yöntem, “Etil Alkol Analiz Yöntemleri”ne ilişkin 1/5/2004 tarih ve 2000R1623 nolu AB Mevzuatında mevcut; 1 nolu analiz yöntemidir. Alkolmetre ile distilatın 20°C’deki alkol miktarı ölçülür. 2- A : Titrimetrik yöntem. 3- B : Luff-Schoorl yöntemi. 4- C : Refraktometrik yöntem. 5- mA: mutlak Alkol (% 100’lük alkol) Aldehitler: asetaldehit (etanal), asetal (1,1-dietoksietan) toplamı. Esterler: Metil asetat, etil asetat toplamı. Yüksek Alkoller: n-propanol, 2-butanol, iso butanol, n-butanol, aktif amil alkol, iso amil alkol toplamı. Toplam Uçucu Madde: Metanol ve etil alkol dışındaki uçucu asitlik de dahil aldehit, ester ve yüksek alkoller toplamı. 6- Not : GC analizinde aktif ve iso amil alkol bileşenleri bir arada pik verirse, bu iki pikin toplamı alınır ve “amil alkoller” şeklinde ifade edilir. Ek-4d ETİL ALKOL TEKNİK SPESİFİKASYON RAPORU ÜRÜNE AİT BİLGİLER Ana Kategorisi : Etil Alkol Kategorisi : Denatüre Edilmemiş Etil Alkol / Denatüre Edilmiş Etil Alkol Markası / Kod Numarası : Ambalaj Şekli : Ürünü Tanımlayıcı Diğer Teknik Özellikler : Analizler Birimi En Az En Çok Analiz Yöntemi Yoğunluk (g/ml, 20°C) A Etil Alkol (% hacim, 20°C) 1 Permanganat (15°C, dakika) 3 Aldehitler (asetaldehit cinsinden) (g/hl mA) B Toplam Yüksek (2-metilpropan-1-ol cinsinden) (g/hl mA) B Toplam Asitlik (asetik asit cinsinden) (g/hl mA) 6 Esterler (etilasetat cinsinden) (g/hl mA) B Uçucu Azotlu Bazlar (azot cinsinden) (g/hl) 8 Metanol (g/hl mA) 9 Buharlaştırma Kalıntısı (g/hl) 10 Furfural Test 11 UV Test 12 C14 İçeriğinin Miktarı (cBq/g C) 13 Denatürasyon Miktarı (kg/hl, mA) C Denatürasyon Miktarı (g/hl, mA) C Denatürasyon Miktarı (litre/hl, mA) C Tarih / İmza / Kaşe Tarih / İmza / Kaşe Dağıtım Yetkisini Haiz Firma Ürünün Üretici Firması Açıklama ve Tanımlamalar: 1- 1, 3, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13 : “Etil Alkol Analiz Yöntemleri”ne ilişkin 1/5/2004 tarih ve 2000R1623 nolu AB Mevzuatında mevcut; aynı numaralı analiz yöntemleri. 2- A : “Distile Alkollü İçkiler Analiz Yöntemleri”ne ilişkin 4/12/2002 tarih ve 2000R2870 nolu AB Mevzuatında mevcut; I nolu analiz yöntemi. Ayrıca, 20°C’de g/ml yoğunluk tayininde referans yöntem, dansimetrik yöntemdir. 3- B : “Distile Alkollü İçkiler Analiz Yöntemleri”ne ilişkin 4/12/2002 tarih ve 2000R2870 nolu AB Mevzuatında mevcut; III nolu analiz yöntemi. 4- C : Denatüran maddenin miktarının tayini, denatüran maddenin cinsine göre; kimyasal analiz, spektrofotometrik analiz ve/veya HPLC yöntemleri kullanılarak yapılır. 5- mA: mutlak Alkol (% 100’lük alkol) Aldehitler : asetaldehit (etanal), asetal (1,1-dietoksietan) toplamı. Esterler : Metil asetat, etil asetat toplamı. Yüksek Alkoller : n-propanol, 2-butanol, iso butanol, n-butanol, aktif amil alkol, iso amil alkol toplamı. Toplam Uçucu Madde : Metanol ve etil alkol dışındaki uçucu asitlik de dahil aldehit, ester ve yüksek alkoller toplamı. 6- Not : GC analizinde aktif ve iso amil alkol bileşenleri bir arada pik verirse, bu iki pikin toplamı alınır ve “amil alkoller” şeklinde ifade edilir. Ek-4e METANOL TEKNİK SPESİFİKASYON RAPORU ÜRÜNE AİT BİLGİLER Ana Kategorisi : Metanol Kategorisi : Saf Metanol / Teknik Metanol Markası / Kod Numarası : Ambalaj Şekli : Ürünü Tanımlayıcı Diğer Teknik Özellikler : Analizler Birimi En Az En Çok Analiz Yöntemi Kırılma İndisi (20°C) A Yoğunluk (g/ml, 20°C) B Metanol Saflığı (% konsantrasyon) C Özgül Ağırlık (20°C/20°C) TS 2847/ 2.3.1 Distilasyon Aralığı (760 mmHg, °C) TS 2847/ 2.3.3 Uçucu Olmayan Madde Miktarı (mg/ml) TS 2847/ 2.3.4 Su Miktarı (% ağırlık) TS 2847/ 2.3.6 Serbest Asit Miktarı (asetik asit cinsinden) (% ağırlık) TS 2847/ 2.3.7 Permanganat Zamanı (15°C, dakika) TS 2847/ 2.3.11 Tarih / İmza / Kaşe Tarih / İmza / Kaşe Dağıtım Yetkisini Haiz Firma Ürünün Üretici Firması Açıklama ve Tanımlamalar: 1- A : Refraktometrik yöntem. 2- B : Dansimetrik yöntem. 3- C : “Etil Alkol Analiz Yöntemleri”ne ilişkin 1/5/2004 tarih ve 2000R1623 nolu AB Mevzuatında mevcut; 9 nolu analiz yöntemi. Ek-5 PİYASAYA ARZ AMBALAJINDA ÜRÜN ÖRNEKLEME VE ÖRNEK ALMA YÖNTEMİ Örnekleme: Ürünlerin, nitel ve nicel özelliklerinin tespitine yönelik işlemlerin birlikte yürütülmesi uygun olan veya üretim hattının herhangi bir aşamasında aynı işlemi birlikte gören ürün topluluklarına (parti) ayrılması işlemidir. Parti: Kategori (rakı, viski, votka, cin, kanyak, brendi, likör, şarap, bira gibi), marka, ambalaj hacmi, üretim tarihi, ithalat veya üretim bilgisi, ithalatçı veya üretici firma bilgisi aynı olan ürünler topluluğudur. Örnek: Örnekleme işlemi sonucunda belirlenen partiden, ölçme, test ve analizlerde kullanılmak üzere alınan ve partiyi temsil eden en az 70 cl (700 ml) hacminde birimdir. Örnek Alma: Örnekleme amacıyla belirlenmiş her bir partiden, aşağıdaki çizelgeye göre, o partiyi meydana getiren ambalaj sayısına ve ambalaj hacmine uygun miktarda ve uygun yöntemle örneğin ayrılması işlemidir. Çizelge: Partideki Ambalaj Sayısına Göre Alınması Gereken Örnek Sayısı Partideki Ambalaj Sayısı (N) Alınacak Örnek Sayısı (n) (*) 25’e kadar 2 26-90 3 91-280 5 281-1200 8 1200’den fazla 13 Örnek Alma Yöntemi: Yukarıdaki çizelgeye göre, her bir partiyi meydana getiren ürünler 1’den başlayarak, 1, 2, 3, …, N şeklinde numaralanır. Alınacak örnek sayısı ( n ) olmak üzere ( N / n = r ) sayısı hesaplanarak bulunur. Hesaplama sonucu çıkan sayı tam sayı değil ise, virgülden sonraki rakamlar tam sayıya tamamlanır. Bu şekilde bulunan ( r ) tam sayısı esas alınarak ( r’inci ), ( 2r’inci ), ( nr’inci ) örnek ayrılarak, örnek alma işlemi, örnek alma çizelgesine göre ayrılması gereken örnek sayısına erişilinceye kadar sürdürülür. [ Örneğin; 91 / 5 = r = 18.2 ( tam sayı olarak 18 ) olsun. 1 inci örnekten sayılmaya başlanır. r’inci tam sayı 18 olduğuna göre, 18 inci örnek sayılarak alınır. Saymaya devam edilir; 2r = 36, 3r = 54, 4r = 72, 5r = 90’dır. Bu 4 adet örnek de ayrılarak alınır. Sonuçta; 91 adet ambalajlı üründen oluşan partiden, n = 5 adet örnek alınmış olur. ] (n)=2 olduğunda; örneklerin 1 adedi “Analiz Örneği” ve 1 adedi “Şahit Örnek”, (n)= 3 olduğunda; örneklerin 1 adedi “Analiz Örneği” ve 2 adedi “Şahit Örnek” , (n)=5, 8, 13 olduğunda ise; bu sayıda örnek içerisinden 3 adedi rasgele seçilerek, örneklerin 1 adedi “Analiz Örneği” ve 2 adedi “Şahit Örnek” olarak belirlenir. (*) : Partideki örneklerin ambalaj hacminin 70 cl (700 ml) ’den daha az olması durumunda, “Alınacak Örnek Sayısı (n)” ; 2 (iki), 3 (üç), 4 (dört) veya 5 (beş) katı kadar arttırılır. 2 x (n), 3 x (n), 4 x (n), 5 x (n) sayıda örnek alınır. Örneğin Etiketlenmesi ve Mühürlenmesi: Örnek olarak alınan ürünlerin her birinin üzerine, yafta şeklinde örneği tanıtıcı bilgiler içeren ve aşağıda belirtilen başlıklara uygun olarak düzenlenen bir etiket bağlanır. Örneklerin her biri naylon poşet içerisine konulur, ambalajın ağız kısmı poşet üzerinden iple boğularak bağlanır ve mühürlenir. Örneklerin Teslimi: Hazırlanan takım örneğin 1 adedi “Analiz Örneği” olarak Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu Alkollü İçkiler Piyasası Dairesi Başkanlığına gönderilir. Geriye kalan 1 veya 2 adedi ise “Şahit Örnek” olarak bir tutanak eşliğinde, konuyla ilgili Dağıtım Yetki Belgesine haiz firmaya teslim edilir. “Şahit Örnek”i teslim alan firma, örneği mühürlü halde, adli yargılama süreci sonuna kadar serin ve karanlık bir yerde saklamak ve Kurum veya adli makamların talebi halinde, örneği teslim etmekle sorumludur. KULLANILACAK ÖRNEK ETİKETİ ANALİZ / ŞAHİT ÖRNEĞİN TANIMI : ÖRNEKLEMEYİ TALEP EDEN : ÖRNEKLEMENİN YAPILDIĞI YER : PARTİDEKİ ÜRÜN MİKTARI : ……. Adet ÖRNEKLEME TARİHİ : ALINAN ÖRNEK ADEDİ : ……. Analiz Örneği, ……. Şahit Örnek ŞAHİT ÖRNEĞİ TESLİM ALAN FİRMA : ÖRNEKLEMEYİ YAPAN : ÖRNEKLEMEYİ YAPANIN İMZASI : Ek-6 DEPOLAMA TANKLARI, TANKER KAMYON VE TANKER VAGONLARDAN DÖKME ÜRÜN ÖRNEKLEME VE ÖRNEK ALMA YÖNTEMİ Örnekleme: Ürünlerin, nitel ve nicel özelliklerinin tespitine yönelik işlemlerin birlikte yürütülmesi uygun olan veya üretim hattının herhangi bir aşamasında aynı işlemi birlikte gören ürün topluluklarına (parti) ayrılması işlemidir. Parti: Kategori (denatüre edilmemiş etil alkol, denatüre edilmiş alkol, metanol, rakı, viski, votka, cin, kanyak, brendi, likör, şarap, bira gibi), üretim tarihi, ithalat veya üretim bilgisi, ithalatçı veya üretici firma bilgisi aynı olan ürünlerin bulunduğu kaplar topluluğudur. Bu kaplar, ürünün özelliklerine uygun malzemeden üretilmiş, depolama amaçlı tank, küv veya nakliye amaçlı tanker gibi birimlerdir. Örnek: Örnekleme işlemi sonucunda belirlenen partiden, ölçme, test ve analizlerde kullanılmak üzere alınan ve partiyi temsil eden en az 70 cl (700 ml) hacminde birimdir. Örnek Alma: Örnekleme amacıyla belirlenmiş her bir partiden, aşağıdaki çizelgeye göre, o partiyi meydana getiren kap sayısına uygun miktarda ve uygun yöntemle örneğin ayrılması işlemidir. Çizelge : Partiler ve Numune Alınmak Üzere Ayrılacak Kap Sayıları Partideki Toplam Kap Sayısı Numune Alınmak Üzere Ayrılacak Kap Sayısı (En az) 1-2 Tümü 3-8 2 9-25 3 26-100 5 101-500 8 501-1000 13 1001-3000 20 3001-10000 32 10001 – ve daha çok 50 Örnek Alma Yöntemi: Yukarıdaki çizelgeye göre ayrılan tank, tanker gibi kaplardan, “Örnek Alma Şişesi” ile “Bütün Seviyeler Örneği” alınır ve alınan örnek “Örnek Kabı”na konur. Kap sayısına göre birden fazla bütün seviyeler örneği alınması gerekiyorsa, önce her bir kaptan eşit miktarda bütün seviyeler örneği alınır, sonra bunlar “Örnek Toplama ve Hazırlama Kabına” boşaltılır. Bu kapta karıştırılmak suretiyle hazırlanan örnekten alınan örnek, “Örnek Kabı”na konur. Örnek Alma Şişesi: Metal veya camdan üretilmiş, uygun bir tapası ve bu tapaya bağlı halde zinciri (veya ipi) bulunan litrelik şişedir. Bu şişe bir spora monte edilmiş veya üzerine ağırlık eklenmiş olabilir. Bu şekilde, şişenin sıvı içerisinde istenilen noktaya kadar indirilmesi sağlanır Bütün Seviyeler Örneği: Örnek; ürünün bulunduğu kap, varsa boşaltma vanası düzeyi, yoksa tabanına kadar olan bölümünü aşağıdan yukarıya veya yukarıdan aşağıya taranarak alınır. Örnek alma şişesi ağzı kapalı olarak istenilen seviyeye kadar indirildikten sonra ağzı açılır ve uygun sabit bir hızla yukarı doğru çekilirken hacminin %75-85’inin dolması sağlanır. Bu miktar örnek, analize gönderilecek “Örnek Kabı”na boşaltılır. Örnek Kabı: Cam malzemeden üretilmiş, renksiz, sızdırmaz kapaklı, ısıya ve darbelere dayanıklı, içerisine konulacak sıvı ile bulaşma/karışmaya sebebiyet vermeyecek temizlikte ve en az 70 cl (700 ml) hacminde bir şişedir. Örnek Toplama ve Hazırlama Kabı: Örnek alma şişeleri ile alınan örnekleri toplamak ve karıştırmak suretiyle hazırlamak için kullanılan kaptır. Bu kap, yaklaşık 5 litrelik hacimde, cam veya paslanmaz çelik malzemeden üretilmiş, kolay temizlenebilir ve sızdırmaz kapaklı olmalıdır. Örneğin Etiketlenmesi ve Mühürlenmesi: Örnek kaplarının(şişelerinin) her birinin kapağı sıkıca kapatılır, üzerine etiketi yapıştırılır, naylon poşet içerisine konulur ve şişenin ağız kısmı poşet üzerinden iple boğularak bağlandıktan sonra mühürlenir. Örneklerin Teslimi: Hazırlanan takım örneğin 1 adedi “Analiz Örneği” olarak Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu Alkollü İçkiler Piyasası Dairesi Başkanlığına gönderilir. Geriye kalan 1 veya 2 adedi ise “Şahit Örnek” olarak bir tutanak eşliğinde, konuyla ilgili Dağıtım Yetki Belgesine haiz firmaya teslim edilir. “Şahit Örnek”i teslim alan firma, örneği mühürlü halde, adli yargılama süreci sonuna kadar serin ve karanlık bir yerde saklamak ve Kurum veya adli makamların talebi halinde, örneği teslim etmekle sorumludur. Özel Durum Örnek Alma Yöntemi: Gerektiğinde ve belirtilir ise; “Karıştırılmış Ürün Örneği” veya örneklemenin birden çok noktada yapılması halinde “Birleşik Nokta Örneği” hazırlanır. Örneğin analize hazırlanması süreci bütün seviyeler örneği ile eşdeğerdir. Karıştırılmış Ürün Örneği: Örnekleme yapılacak ürünün, bulunduğu kabın içinde yeterince karıştırılmasından sonra herhangi bir noktadan alınan örnektir. Birleşik Nokta Örneği: Aynı kaptan alınmış olan iki veya daha çok nokta örneğinin, eşit miktarlarının birbiri ile karıştırılmasıyla elde edilen örnektir. KULLANILACAK ÖRNEK ETİKETİ ANALİZ / ŞAHİT ÖRNEĞİN TANIMI ( 1 ) : VARSA DENATÜRASYON TANIMI : ÖRNEKLEMEYİ TALEP EDEN : ÖRNEKLEMENİN YAPILDIĞI YER/ARAÇ : TANK NO : PARTİYİ OLUŞTURAN ÜRÜN MİKTARI ( 2 ) : ÖRNEKLEME ŞEKLİ ( 3 ) : ÖRNEKLEME TARİHİ : ALINAN ÖRNEK ADEDİ : … Analiz Örneği, … Şahit Örnek ŞAHİT ÖRNEĞİ TESLİM ALAN FİRMA : ÖRNEKLEMEYİ YAPAN : ÖRNEKLEMEYİ YAPANIN İMZASI : Açıklamalar: ( 1 ) : Denatüre edilmemiş etil alkol, denatüre edilmiş alkol, metanol, dökme rakı, dökme şarap gibi. ( 2 ) : Tank, tanker sayısı (adet) ile bunların her birinin içinde bulunan ürünün litre miktarının toplamı. ( 3 ) : Bütün Seviyeler Örneği, Birden Çok Kap Bütün Seviyeler Örneği gibi.