Dicle Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği

Üniversitesinden: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; Dicle Üniversitesi Fen, Sağlık ve Sosyal Bilimleri Enstitülerinde yürütülen lisansüstü eğitim ve öğretimle ilgili usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam Madde 2 — Bu Yönetmelik; Dicle Üniversitesine bağlı Fen, Sağlık ve Sosyal Bilimleri Enstitülerinde yürütülen lisansüstü eğitim ve öğretim, doktora ve sanatta yeterlik programları ile bunların gerektirdiği eğitim, öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama etkinliklerine ilişkin hükümleri kapsar. Dayanak Madde 3 — Bu Yönetmelik 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. İKİNCİ BÖLÜM Eğitim-Öğretimle İlgili Genel Esaslar Öğrenci kabulü Madde 4 — Tezli yüksek lisans ve doktora programlarına başvurular aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) Tezli yüksek lisans programlarına başvurabilmek için adayların bir lisans diplomasına ve Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan lisansüstü eğitimi giriş sınavından (LES) başvurduğu programın puan türünden en az 45 standart puan almış olmaları gerekir. Adayların sahip olması gereken lisans not ortalaması 100 tam puan üzerinden en az 60 olmalıdır. Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, adayın lisans not ortalaması 100 üzerinden yapılan değerlendirmeye dönüştürülür ve 100 üzerinden değerlendirilen bir mülakat yapılır. Her bir aday için; 1) Lisans mezuniyet not ortalamasının %25’i, 2) LES standart puanının %50’si, 3) Mülakat sonucunun %25’i alınarak yüksek lisans giriş puanı hesaplanır. Yüksek lisans giriş puanı 60 veya daha fazla olan adaylar en yüksek puandan başlanarak puan sırasına göre yüksek lisans programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar enstitü müdürlüğü tarafından yapılır. b) Doktora programına başvurabilmek için adayların; 1) Hazırlık sınıfları hariç en az on yarı yıl süreli Tıp, Diş Hekimliği ve Veteriner Fakültesi diplomasına ya da bir lisans veya tezli yüksek lisans diplomasına veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları, 2) Lisansüstü eğitimi giriş sınavından (LES); yüksek lisans derecesiyle başvuranların başvurduğu programın puan türünden en az 45, lisans diplomasıyla başvuranların LES’ından başvurduğu programın puan türünden en az 60 puan almış olmaları gerekir. Ancak, Dicle Üniversitesinde tezli yüksek lisans eğitimine başlayıp LES ve GRE puanları doktora proğramına başvuruda bulunabilmek için aranan puanda veya daha yüksek olan adaylar, yüksek lisans eğitimlerini tamamladıktan sonra en fazla bir yarı yıl ara vererek doktora eğitimlerine Dicle Üniversitesinde devam edeceklerinden yeniden LES veya GRE koşulu aranmaz. 3) Adayların sahip olması gereken yüksek lisans veya lisans mezuniyet not ortalaması tam notun en az %75’i olmalıdır. Hazırlık sınıfı hariç on yarı yıl süreli yüksek öğretim kurumu mezunlarının sahip olmaları gereken mezuniyet not ortalaması tam notun en az %60’ı olmalıdır. Doktora programlarına öğrenci kabulünde, adayın lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması 100 puan üzerinden yapılan değerlendirmeye dönüştürülür ve 100 puan üzerinden bir mülakat yapılır. 4) Her aday için; lisans artı yüksek lisans mezuniyet notları ortalamasının %25’i (Hazırlık sınıfı hariç en az on yarı yıllık lisans eğitimi alanların diploma notunun %25’i), LES standart puanının %50’si, mülakat sonucunun %25’i alınarak doktora giriş puanı hesaplanır. Doktora giriş puanı 65 puan veya daha fazla olan adaylar en yüksek puandan başlanarak puan sırasına göre doktora programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar enstitü müdürlüğü tarafından yapılır. c) Sanatta yeterlik çalışmasına başvurabilmek için; adayların bir lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve LES’ndan yüksek lisans derecesiyle başvuranların en az 45 eşit ağırlık puanı, lisans diplomasıyla başvuranların ise en az 60 eşit ağırlık puanı almış olmaları gerekir. Adayların sahip olması gereken yüksek lisans veya lisans mezuniyet not ortalaması tam notun en az %75’i olmalıdır. ÜDS veya KPDS’ından lisans derecesiyle başvuranların 50, yüksek lisans derecesiyle başvuranların en az 45 puan almış olmaları gerekir. Sanatta yeterlik programlarına öğrenci kabulünde, adayın lisans ve yüksek lisans not ortalaması 100 puan üzerinden yapılan değerlendirmeye dönüştürülür ve 100 puan üzerinden bir mülakat ve portfolyö incelenmesi yapılır. Sanatta yeterlik giriş puanı; yüksek lisans ve/veya lisans mezuniyet notları ortalamasının %25’i, LES standart puanının %50’si, mülakat ve portfolyö incelenmesi sonucunun %25’i alınarak hesaplanır. Sanatta yeterlik giriş puanı 65 puan veya daha fazla olan adaylar en yüksek puandan başlanarak puan sırasına göre doktora programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar enstitü müdürlüğü tarafından yapılır. d) Temel tıp bilimlerinde doktora programlarına başvuran; 1) Tıp Fakültesi mezunlarının mezuniyet diplomasına ve en az 50 temel tıp puanına veya LES sınavının sayısal kısmından en az 45 standart puana sahip olmaları gerekir. Temel tıp puanı, tıpta uzmanlık sınavında (TUS) Temel Tıp Bilimleri I. bölümünde elde edilen standart puanının 0,7; Klinik Tıp Bilimleri testinden elde edilen standart puanın 0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir. 2) Tıp Fakültesi mezunu olmayanların; bir lisans veya yüksek lisans diplomasına (Diş Hekimliği ve Veteriner Fakülteleri mezunlarının mezuniyet diplomasına) sahip olmaları ve hazırlık sınıfı hariç on yarı yıl süreli yüksek öğretim kurumu mezunlarının LES sayısal kısmından 45 veya daha yüksek standart puan, lisans derecesiyle başvuranların ise LES sayısal puan türünden en az 60 puan almış olmaları gerekir. Adayların sahip olması gereken en az lisans mezuniyet not ortalaması tam notun %60’ı ve yüksek lisans mezuniyet not ortalaması tam notun en az %75’i olmalıdır. Hazırlık sınıfı hariç on yarı yıl süreli yüksek öğretim kurumu mezunlarının sahip olmaları gereken lisans mezuniyet not ortalaması tam notun en az % 60’ı olmalıdır. 3) Adaylardan; aa) Tıp Fakültesi mezunları için; mezuniyet not ortalamasının %25’i, LES veya TUS (Temel Tıp Puanının) %50’si, mülakat sonucunun %25’i, ab) Diş Hekimliği ve Veteriner Fakülteleri mezunları için; mezuniyet not ortalamasının %25’i, LES standart puanının %50’si, mülakat sonucunun %25’i alınarak her bir adayın doktora giriş puanı hesaplanır. Doktora giriş puanı 65 puan veya daha fazla olan adaylar en yüksek puandan başlanarak puan sırasına göre doktora programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar enstitü müdürlüğü tarafından yapılır. e) Lisansüstü eğitime başvuran adayların başvurularının geçerli sayılabilmesi için; Üniversitelerarası Yabancı Dil Sınavı (ÜDS) veya Kamu Personeli Yabancı Dil Sınavı (KPDS)’ndan en az 45 puan ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının herhangi birinden, enstitülerin yönetim kurullarınca kararlaştırılan ÜDS veya KPDS’ından alınması öngörülen 45 puana eşdeğer puan almış olmaları şarttır. f) Yüksek lisans ve doktora programları ile sanatta yeterlik çalışmasına, hangi lisans ve yüksek lisans programlarından mezun olanların başvurabileceği Üniversitelerarası Kurul kararı ile belirlenir. Ancak Dicle Üniversitesi Senatosu belirlenen programlar dışında da öğrenci kabulüne karar verebilir. g) Bir adayın dört yıllık bir lisans derecesiyle doktora veya sanatta yeterlik programlarına başvurabilmesi için lisans diploma notunun tam notun en az %75, ÜDS veya KPDS’ndan en az 50 puan almış olması gerekir. h)Yüksek lisans programlarına veya yüksek lisans derecesiyle doktora programlarına başvurularda Graduate Record Examinations (GRE) verbal ve quantitative bölümlerinden alınan toplam puanın en az 950, analytical writing bölümünden alınan puanın 3.5 olması durumunda GRE puanı LES’ında alınması gereken puana eşdeğer kabul edilir. Lisans derecesiyle doktora veya sanatta yeterlik programına başvuran adayların LES’ndan başvurduğu programın puan türünden en az 60, GRE verbal ve quantitative bölümlerinden alınan toplam puanın en az 1075, analytical writing bölümünden alınan puanın 4,0 puan almış olması gerekir. ı) Yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğretim yaptırılacak anabilim dallarının; adları, bu programlara alınacak öğrenci sayıları, varsa öğrencilerde aranacak nitelikler, başvuru için gerekli belgeler, son başvuru tarihi ve diğer hususlar enstitü anabilim dalı başkanlıklarının görüşleri de alınarak enstitü yönetim kurulu tarafından saptanır ve Rektörlükçe ilan edilir. i) Öğretmen yetiştirme alanlarındaki lisansüstü programlara kabul, değerlendirme ve verilecek diplomalara ilişkin usul ve esaslar ile bu programların asgari müşterek dersleri ve uygulamalarına ilişkin esaslar, Milli Eğitim Bakanlığı ve Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak, Yükseköğretim Kurulunca belirlenen ilkeler çerçevesinde Dicle Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edilecek bir yönergeyle belirlenir. j) Yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere veya yüksek teknoloji enstitülerine lisansüstü eğitim yaptırmak amacıyla alınan araştırma görevlileri; Üniversite veya Yüksek Teknoloji Enstitüsünün teklifi, Yükseköğretim Kurulu Öğretim Üyesi ve Araştırıcı Yetiştirme Kurulunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararı ile yeniden sınav yapılmasına gerek kalmaksızın, Dicle Üniversitesi enstitülerinde lisansüstü öğretim yapmak üzere görevlendirilebilirler. k) Yükseköğretim Kurulunun belirlediği esaslar çerçevesinde; enstitü yönetim kurulunun önerisi, Dicle Üniversitesi Senatosunun onayı ve Yükseköğretim Kurulu kararıyla ikinci öğretimde tezsiz yüksek lisans proğramı açılabilir. l) Tezsiz yüksek lisans ya da lisansla birleştirilmiş tezsiz yüksek lisans programlarından mezun olanların mezun oldukları program dışında bir doktora programlarına başvurabilmeleri; lisans mezunlarının doktoraya başvurularında istenen kriterleri yerine getirmeleri ve başarılı olmaları halinde atanacak danışmanlarının önerileri doğrultusunda lisans ders ya da dersleri almak üzere bilimsel hazırlık programına kayıtları yapılarak bu programda hedeflenen başarıyı sağlamaları ile mümkündür. Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü Madde 5 — Dicle Üniversitesine bağlı enstitülerdeki anabilim dalları veya başka bir yüksek öğretim kurumunun lisansüstü programlarından birinde en az bir yarıyılı tamamlamış, kayıt yaptırdığı tüm dersleri başarmış ve aldığı derslerdeki not ortalaması en az 85 olan başarılı öğrenciler, başvurduğu anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. Yatay geçiş için başvuracak adaylarda; Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavında (ÜDS) veya KPDS’ndan 100 üzerinden en az 50 puan almış olmak ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarından herhangi birinden, enstitülerin yönetim kurullarınca kararlaştırılan ÜDS’ndan alınması öngörülen 50 puana eşdeğer puan almış olmak (İngilizce, Fransızca veya Almanca) koşulu aranır. Yatay geçişi kesinleşen öğrencinin diğer işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen ilgili programın esaslarına göre yürütülür. Yatay geçiş, ancak ders aşamasında geçerlidir. Tez aşamasında yatay geçiş yapılamaz. Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü Madde 6 — Bilimsel hazırlık programlarına başvurular aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) Yüksek lisans ve doktora programlarında, nitelikleri aşağıda belirtilen adayların eksikliklerini gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir: 1) Lisans derecesini başvurdukları yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olan adaylar, 2) Lisans derecesini başvurdukları yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans programı adayları, 3) Lisans veya yüksek lisans derecelerini başvurdukları yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan doktora adayları, 4) Lisans ve yüksek lisans derecesini başvurdukları doktora programından farklı alanda almış olan adaylar. b) Bilimsel hazırlık programına, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki esaslara göre öğrenci kabul edilir. c) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen bir yüksek lisans öğrencisinin ders programı lisans seviyesindeki derslerden oluşur. Bu dersler yüksek lisans programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. d) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen bir doktora öğrencisinin alması zorunlu dersler, ilgili doktora programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. e) Bilimsel hazırlık programındaki öğrenciler, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir. f) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin başvurmuş oldukları programa başlayabilmeleri için bilimsel hazırlık programı derslerini 100 üzerinden en az 60 not ortalamasıyla tamamlamaları gerekir. g) Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok bir takvim yılıdır. Bu süre yarıyıl izinleri dışında uzatılamaz. Bu programda geçirilen süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dahil edilmez. Özel öğrenci kabulü Madde 7 — Özel öğrenci statüsündeki öğrencilere ilişkin esaslar şunlardır: a) Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya mezun olabilecek durumda olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, ilgili anabilim dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Lisans eğitimi alan ve mezun olabilecek durumda olan öğrenciler özel öğrenci statüsünde en fazla dört kredilik ders alabilirler. Özel öğrenciler sadece kayıtlı lisansüstü öğrenciler için açılan derslere kaydolabilirler. Özel öğrenciler öğrencilik haklarından yararlanamazlar. b) Özel öğrenci statüsündeki öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde diğer lisansüstü öğrencilere uygulanan kıstaslar göz önüne alınır. Derslerini başaran öğrencilere talep etmeleri halinde enstitü müdürlüğünce bu durumlarını belirten bir belge verilebilir. Özel öğrenci statüsündeki öğrenciler, dört yarı yılı geçmemek kaydıyla bir lisansüstü programa girmeyi başardıkları takdirde özel öğrenci statüsünde başarılı oldukları ve kendi anabilim veya bilim alanları ile ilgili aldıkları krediler izleyecekleri programdaki kredi toplamının yarısını geçmemek koşuluyla danışmanı ve anabilim dalı başkanının önerisi, enstitü yönetim kurulunun onayıyla öğrencinin devam ettiği program için geçerli sayılabilir. c) Özel öğrencilik statüsünde geçirilecek süre iki yarıyıldan fazla olamaz. Özel öğrenciler kredi/saat başına, enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenecek ve Üniversite Senatosunca onaylanacak katkı payını ödemek durumundadırlar. Ancak Dicle Üniversitesi öğrencisi olanlar katkı payı ödemezler. takvimi Madde 8 — Lisansüstü eğitim-öğretim takvimi, Dicle Üniversitesi lisans eğitim-öğretim takvimi esas alınarak düzenlenir. dersler ve ders seçimi Madde 9 — Lisansüstü dersler ve ders seçimine dair esaslar şunlardır: a) Lisansüstü dersler ile varsa enstitü anabilim dalı içindeki bilim dallarınca belirlenmiş ön şart dersleri, bunların kredi saatleri, okutulacak yarıyıllar, sorumlu öğretim üyeleri veya görevlileri; enstitüyü oluşturan ilgili anabilim dalının önerisi üzerine Mayıs ayı içerisinde enstitü kurulunca kararlaştırılır ve Dicle Üniversitesi Senatosunun onayından sonraki öğretim döneminden itibaren uygulanır. b) Bir lisansüstü dersin yarıyıl kredi değeri, bir yarıyıl devam eden bir dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuvar saatinin yarısının toplamıdır. c) Danışmanlar her yarıyıl başında lisansüstü öğrencileriyle birlikte enstitü kurul kararı ile kabul edilmiş ders kataloğundan dersler belirler ve anabilim dalı başkanlığı yazısı ile enstitüye bildirirler. Öğrenciler yarıyıl başladıktan sonra; en geç üç hafta içerisinde danışmanının uygun görüşünün alınması koşuluyla o yarıyıl programda mevcut olan başka dersleri programlarına ekleyebilirler veya devam etmekte oldukları dersleri bırakabilirler. Bu değişiklik, ancak anılan süre içerisinde danışmanın başvurusu ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile gerçekleşir. d) Lisansüstü öğrencilerin, teorik derslerin % 70 ve uygulamalı derslerin % 80'ine devam etmeleri zorunludur. e) Lisansüstü programlara kayıtlı olan öğrenciler güz ve bahar yarıyılı başında akademik takvimde belirtilen tarihlerde, belirlenen katkı payını veya ikinci öğretim ücretini ödemek ve ilgili enstitü müdürlüğünce istenen kayıt yenileme işlemlerini yerine getirmekle yükümlüdürler. Katkı payı veya ikinci öğretim ücretini ödemeyen öğrencilerin kaydı yenilenmez; katkı payı ödemedikleri süre içinde kendilerine not çizelgesi, öğrenci belgesi, staj yazısı ve askerlik belgesi gibi belgeler verilmez. f) Senato tarafından belirlenen haklı ve geçerli bir nedeni olmadan kaydını yenilemeyen öğrenciler sınavlara giremezler, tez aşamasında iseler o yarıyıl değerlendirme dışı bırakılarak başarısız sayılırlar. Bu hallerde geçen süreler azami sürelerin hesaplanmasında dikkate alınır. programlara kayıt Madde 10 — Lisansüstü programlara kabul edilen öğrencilerin kayıtlarının kesinleşmesi için gerekli koşullar enstitü yönetim kurullarınca belirlenir. Lisansüstü öğrenciler her yarıyılın ilk haftasında kayıtlarını yenilemekle yükümlüdür. Aksi takdirde kayıt yaptırmadığı kabul edilir ve o yarıyıl öğrencinin toplam eğitim öğretim süresine dahil edilir. Toplam iki yarıyıl kayıt yenilemeyen öğrencilerin enstitü ile ilişikleri kesilir. Anabilim dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile, öğrenim süresi boyunca yüksek lisans öğrencileri en fazla iki yarıyıl, doktora öğrencileri en fazla dört yarıyıl, her bir yarıyıla kaydını yaptırmak koşulu ile kayıt dondurma işlemi yaptırabilir. Kayıt dondurulan yarıyıl öğrenim süresine dahil edilmez. Dicle Üniversitesi dışında, lisansüstü eğitim ve öğretimine veya bilimsel araştırmalarına katkı elde eden öğrenciler için; danışman ve anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla, yukarıda belirtilen kayıt dondurma süreleri arttırılabilir. Ders sınavları ve değerlendirme Madde 11 — Lisansüstü programlarla ilgili; devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer esaslar Dicle Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edilen yönergelerle belirlenir. Dicle Üniversitesi Senatosu; öğrencinin herhangi bir yarı yıldan sonra programına devam edebilmesi için gerekli genel ve/veya yarı yıl not ortalaması ile ilgili başarı koşulları koyabilir. Bu koşulları sağlayamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Yüksek lisans programı Madde 12 — Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu proğramların, hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği Dicle Üniversitesi Senatosu tarafından belirlenir. Tezli yüksek lisans programından tezsiz yüksek lisans programına geçiş (öğretmen yetiştirmeye yönelik tezsiz yüksek lisans programları hariç); adayın başvurusu ve bu başvurunun ilgili anabilim dalı akademik kurulunun görüşü alınarak, anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile mümkündür. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tezli Yüksek Lisans Proğramının Amacı, Kapsamı, Süresi, Tez Danışmanı Atanması, Sonuçlanması ve Diploma Verilmesi Amaç ve kapsam Madde 13 — Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Yüksek lisans öğrencisi, yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders almak, bir seminer ve bir tez çalışması yapmak zorundadır."Seminer" dersi ve "Tez çalışması" kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır. Öğrenci ders ve tez çalışması aşamasında her yarıyıl başında kayıt yaptırır. Tez çalışmasına kayıt yaptıracak öğrenci; danışmanın önerisiyle hazırlayacağı tez önerisini anabilim dalı başkanlığı kanalıyla enstitüye sunar ve enstitü yönetim kurulunca karara bağlanır. Öğrencinin alacağı derslerden en fazla iki tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden seçilebilir. Öğrencinin alacağı dersler, ilgili ana bilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile diğer yüksek öğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir. Enstitülerde, tezsiz yüksek lisans programlarından tezli yüksek lisans programlarına yatay geçişle öğrenci kabul edilmez. Süre Madde 14 — Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi, dört yarıyıldır. Bu süre, danışman ve ana bilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla, iki yarıyıl ek süre verilerek en fazla altı yarıyıla kadar uzatılabilir. Öğrenci ders aşamasını en az iki yarıyılda tamamlar. En az yirmi bir kredilik ders ve seminer çalışmasını tamamlayamayan öğrenciye bu çalışmalarını tamamlaması için danışmanının ve anabilim dalı başkanlığının önerisi, enstitü yönetim kurulu kararıyla bir yarı yıl ek süre verilebilir. Öğrenci, bu aşamadan sonra her yarıyılın başında tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır. Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi; yatay geçiş yapanlarda ve daha önce özel öğrenci statüsünde ders alanlarda, önceden aldığı dersleri ve notlarının, danışmanı ve ana bilim dalı başkanlığı tarafından onaylanması durumunda, enstitü yönetim kurulu kararı ile bu süre iki yarıyıla indirilebilir. Bir öğrenci yüksek lisans programına kaydını yaptırmasını takiben en fazla dört yarıyıllık süre sonunda, kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamaz ise, enstitü ile ilişiği kesilir. Tez çalışmasından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız olan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir. Kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla bitiren, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtildiği üzere dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile tezini jüri önünde savunması için ders aşamasında ek süre kullanmamış ise en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir. Tez danışmanı atanması Madde 15 — Tezli yüksek lisans programında enstitü anabilim dalı başkanlığı, her öğrenci için en geç birinci yarı yılın sonuna kadar bir tez danışmanını öğrencinin de görüşünü alarak ilgili enstitüye önerir. Tez danışmanı önerisi ilgili enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanır. Tez danışmanı, öğretim üye veya doktoralı öğretim görevlileri arasından seçilir. Anabilim dalı başkanlığı, öğrencinin danışmanının görüşlerini alarak en geç ikinci yarıyıl sonuna kadar öğrencisi ile birlikte bir tez konusu ve tez programı hazırlayarak enstitüye gönderir. Yüksek lisans tezinin sonuçlanması Madde 16 — Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci elde ettiği sonuçları ilgili enstitünün "Tez Yazım Kılavuzu"na uygun bir biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. Yüksek lisans tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı ve en az biri yükseköğretim kurumu içindeki başka bir anabilim dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere üç veya beş kişiden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla "kabul", "red" veya "düzeltme" kararı verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Yüksek lisans diploması Madde 17 — Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş on kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine "Yüksek Lisans Diploması" verilir. Yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı ve var ise verilen unvan bulunur. Diploma enstitü müdürü ve Rektör tarafından imzalanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tezsiz Yüksek Lisans Proğramının Amacı, Kapsamı, Süresi, Tez Danışmanı Atanması, Sonuçlanması ve Diploma Verilmesi Amaç ve kapsam Madde 18 — Tezsiz yüksek lisans programının amacı, öğrenciye mesleki konuda derin bilgi kazandırmak ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir. Tezsiz yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretimde de yürütülebilir. Bu program toplam otuz krediden az olmamak koşuluyla en az on adet ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır. Dicle Üniversitesi Senatosu tarafından belirlenen esaslara bağlı olarak tezsiz yüksek lisans programının sonunda yeterlik sınavı uygulanabilir. Öğrencinin alacağı derslerin en çok üç tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden seçilebilir. Öğretim elemanları tezsiz yüksek lisans programına kayıt yaptıramaz. Danışman atanması Madde 19 — Tezsiz yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığı önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla her öğrenci için, ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya doktoralı bir öğretim görevlisi birinci yarıyılın başında belirlenir. Süre Madde 20 — Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi en fazla altı yarıyıldır. İlgili yönetmelikler uyarınca başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir. Tezsiz yüksek lisans diploması Madde 21 — Kredili derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan yüksek lisans öğrencisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir. Yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı ve var ise verilen unvan bulunur. Diploma enstitü müdürü ve Rektör tarafından imzalanır. BEŞİNCİ BÖLÜM Doktora Programının Amacı, Kapsamı, Süresi, Tez Danışmanı Atanması, Yeterlik Sınavı,Tez İzleme Komitesi, Tez Savunması ve Sonuçlandırılması, Diploma Verilmesi Amaç ve kapsam Madde 22 — Doktora programının amacı, bağımsız araştırma yapma, bilimsel olayları geniş ve derin bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmaktır. Doktora programı sonunda hazırlanacak tezin; a) Bilime yenilik getirme, b) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme, c) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden en az birini yerine getirmesi gerekir. Doktora programı; yüksek lisans derecesi olan öğrenciler için toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, "Gelişim ve Öğrenme" ve "Öğretimde Planlama ve Değerlendirme" eğitim formasyonu dersleri, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de; en az kırkiki kredilik ondört adet ders, gelişim ve öğrenme, öğretimde planlama ve değerlendirme eğitim formasyonu dersleri, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Danışman; enstitü bünyesinde açılan derslerden öğrencinin alacağı dersleri, öğrencinin de bilgisi dahilinde kararlaştırdıktan sonra, bunları her yarıyılın başında kayıt yenileme sırasında düzenlenecek "kayıt yenileme formu" ile anabilim dalı başkanına, anabilim dalı başkanı da formları toplu olarak enstitüye bildirir. Eğitim formasyonu dersleri, yeterlik sınavını başaran öğrenciler için tez çalışması sırasında aldırılır. Öğrenci, danışmanın ve anabilim dalı başkanlığının gerekçeli önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile başka bir yüksek öğretim kurumunun lisansüstü derslerinden de ders alabilir. Lisans dersleri ve yüksek lisan düzeyinde alınan dersler ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz. Doktora programları, yurt içi ve yurt dışı entegre programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama usul ve esasları enstitü yönetim kurulunca düzenlenir. Süre Madde 23 — Doktora programını tamamlama süresi; yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarı yıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarı yıldır. Ancak doktora tez çalışma süresi dört yarı yıldan az olamaz enstitüye kayıt tarihinden itibaren bu süre; ders aşamasından sonra yatay geçiş yapanlarda dört yarı yıla, özel öğrenci statüsünde ders alan yüksek lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrenciler için altı, lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrenciler için sekiz yarı yıla kadar düşürülebilir. Yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci ilk dört yarıyılda önerilen dersleri, son dört yarı yılda ise tez çalışmasını; lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci ilk altı yarı yılda önerilen dersleri, son dört yarı yılda da tez çalışmasını yapar. Yazıldığı kredili dersleri yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrencilerden ilk iki yarı yılda ve lisans derecesiyle kabul edilen öğrencilerden dört yarı yılda başaranlar ve bunlara ait ağırlıklı not ortalaması 85, ÜDS veya KPDS’ndan notu 100 üzerinden en az 70 olan öğrenciler doktora programını öngörülen en az süreden iki yarı yıl eksik bir zaman diliminde tamamlayabilirler. İlgili yönetmelikler uyarınca başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir. Yüksek lisans derecesiyle kabul edilen ve dört yarıyıl sonunda (lisans derecesiyle kabul edilen altı yarı yıl sonunda) kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını tutturamayan öğrenciye, danışmanın ve kayıtlı olduğu programın anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla bir yarı yıl ek süre verilebilir. Bu süre birinci fıkrada verilen ek süreden düşülür. Tanınan ek süreye rağmen ders aşamasını geçemeyen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtildiği üzere sekiz yarı yıl sonuna (lisans ile kabul edilmiş olan öğrenci için on yarı yıl sonuna ) kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için, ders aşamasında ek süre kullanmamış ise en fazla dört yarı yıl süre verilebilir. Tez danışmanı atanması Madde 24 — Danışman, en geç birinci yarı yılın sonuna kadar öğretim üyeleri arasından öğrencinin görüşü de alınarak ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulu kararı önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararı ile atanır.Gerekli görülen hallerde, danışman görüşünün olumlu olması koşuluyla anabilim dalı akademik kurulunun gerekçeli önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla danışman değişikliği yapılabilir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı da atanabilir. İkinci tez danışmanının en az doktora derecesine sahip olması gerekir. Yeterlik sınavı Madde 25 — Yeterlik sınavında aşağıdaki esaslar uygulanır: a) Yeterlik sınavının amacı, öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğe sahip olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez yapılır. b) Öğrenciler yeterlik sınavına, Şubat ve Eylül aylarında enstitü yönetim kurulunun belirlediği tarihlerde girerler. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarı yılın (lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarı yılın ) sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. c) Yeterlik sınavları; enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilen ve enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan ve üç yıl görev yapan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Herhangi bir nedenle Üniversiteden ayrılan komite üye/üyelerinin yerine aynı yöntemle eksiklik giderilecek şekilde yenileri görevlendirilir. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla sınav jürileri kurabilir. d) Doktora yeterlik sınavına girebilmek için ÜDS veya KPDS’ından 100 üzerinden en az 50 puan almış olmak ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının herhangi birinden, enstitülerin yönetim kurullarınca kararlaştırılan ÜDS veya KPDS’ndan alınması öngörülen 50 puana eşdeğer puan almış olmak gerekir. Yabancı uyruklular, kendi anadili dışındaki diğer yabancı dillerden veya Türkçe’den sınava tabi tutulurlar. Yabancı uyruklu öğrencilerin yabancı dil sınavlarının nasıl yapılacağı Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. İngiliz Dili Eğitimi, Alman Dili Eğitimi, Fransız Dili Eğitimi gibi alanlarda doktora yapan öğrenciler, ÜDS sınavlarına kendi alanlarından giriyorlarsa en az 80 puan, farklı yabancı dilden giriyorlarsa en az 50 puan almak durumundadır. Belirtilen merkezi yabancı dil yeterlik sınavlarında başarısız olan doktora adayları, esasları Dicle Üniversitesi Senatosunca belirlenen veya adayın dilediği bir yabancı dil hazırlık programına öğrenci olarak kaydedilebilirler. Bu program süresi sonunda da belirtilen merkezi yabancı dil sınavlarında başarılı olamayan öğrencilerin enstitü ile ilişikleri kesilir. Bu programda geçirilen süre öğrenim süresine dahil edilmez. e) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Doktora yeterlik komitesi, sınav jüri önerileri ve öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Olumsuz oy kullanan üyeler gerekçelerini tutanağa eklemek durumundadırlar. f) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınabilir. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir. g) Doktora yeterlik komitesi; yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile fazladan ders yada dersleri almasını isteyebilir. Fazladan alınacak ders ya da dersleri; yüksek lisans mezunlarından altıncı yarı yılın, lisans mezunlarından sekizinci yarı yılın sonuna kadar başarıyla tamamlayamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. h) Lisans derecesi ile kabul edilmiş ve en az yedi dersini başarı ile tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir. Tez izleme komitesi Madde 26 — Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile bir ay içinde bir "Tez İzleme Komitesi" oluşturulur. Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka ilgili enstitü anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanının olması durumunda ikinci tez danışmanı dilerse komite toplantılarına katılabilir. Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde, gerekçesi belirtilmek koşuluyla, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir. Tez önerisi savunması Madde 27 — Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci; en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az onbeş gün önce komite üyelerine dağıtır. Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul veya reddedileceğine salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez önerisini izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tez önerisi reddedilen öğrenci yeni bir danışman ve tez konusu seçme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen bir öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren bir öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Son savunması da reddedilen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda; o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir yıl sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından "başarılı" veya "başarısız" olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Doktora tezinin sonuçlandırılması Madde 28 — Doktora tezinin sonuçlandırılması aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları Üniversite Senatosu tarafından kabul edilen yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. b) Doktora tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi olmak üzere beş asıl ve biri başka yükseköğretim kurumu öğretim üyelerinden olmak üzere iki yedek üyeden oluşur. c) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının değerlendirilmesi ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. d) Tez çalışmasının değerlendirilmesinde jüri tez hakkında salt çoğunlukla "kabul", "red" veya "düzeltme" kararı verir. Tezi reddedilen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. e) Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru cevap bölümünden oluşur, süresi 45-90 dakikadır. Jürinin doktora sınav sonucu kararı; anabilim dalı başkanlığınca, sınavı izleyen üç gün içinde enstitü müdürlüğüne bir tutanakla bildirilir. Doktora diploması Madde 29 — Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla doktora tezinin ciltlenmiş en az on kopyasını, tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci "Doktora Diploması" almaya hak kazanır. Doktora diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur. Diploma enstitü müdürü ve Rektör tarafından imzalanır. ALTINCI BÖLÜM Sanatta Yeterlik Çalışmasının Amacı, Kapsamı, Süresi, Danışman Atanması, Sonuçlanması, Diploma Verilmesi Amaç ve kapsam Madde 30 — Sanatta yeterlik çalışması; özgün bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan bir yükseköğretim programıdır. Hangi dallarda sanatta yeterlik programı açılabileceği Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Sanatta yeterlik programı; yüksek lisans derecesi olan öğrenciler için toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, "Gelişim ve Öğrenme" ve "Öğretimde Planlama ve Değerlendirme" eğitim formasyonu dersleri, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de; en az kırkiki kredilik ondört adet ders, "Gelişim ve Öğrenme" ve "Öğretimde Planlama ve Değerlendirme" eğitim formasyonu dersleri ve uygulamalar ile tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalardan oluşur. Danışman, enstitü bünyesinde açılan derslerden öğrencinin bilgisi dahilinde alacağı dersleri kararlaştırdıktan sonra, bu dersleri her yarıyılın başında kayıt yenileme sırasında düzenlenecek "kayıt yenileme formu" ile anabilim dalı başkanına, anabilim dalı başkanı da formları toplu olarak enstitüye bildirir. Lisansüstü dersler, ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir. Süre Madde 31 — Sanatta yeterlik programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarı yıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarı yıldır. Enstitüye kayıt tarihinden itibaren bu süre; ders aşamasından sonra yatay geçiş yapanlarda dört yarı yıla, özel öğrenci statüsünde ders alan yüksek lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrenciler için altı, lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrenciler için sekiz yarı yıla kadar düşürülebilir. Yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci ilk dört yarı yılda önerilen dersleri, son dört yarı yılda ise tez çalışmasını; lisans derecesiyle kabul edilen öğrenci ilk altı yarı yılda önerilen dersleri, son dört yarı yılda da tez çalışmasını yapar. Yazıldığı kredili dersleri yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrencilerden ilk iki yarı yılda ve lisans derecesiyle kabul edilen öğrencilerden dört yarı yılda başaranlar ve bunlara ait ağırlıklı not ortalaması 85 , ÜDS veya KPDS’ndan notu 100 üzerinden en az 70 olan öğrenciler doktora programını, öngörülen en az süreden iki yarı yıl eksik bir zaman diliminde tamamlayabilirler. Bu Yönetmelik uyarınca başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir. Öngörülen sürelerin sonunda kredili derslerini ve uygulamalarını başarıyla tamamlayamayan veya enstitünün öngördüğü en az genel not ortalamasını tutturamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir. Kredili derslerini ve uygulamalarını başarı ile bitiren, ancak tez veya sergi veya proje çalışmasını birinci fıkrada belirtilen sürelerin sonuna kadar tamamlayamadığı için sınava giremeyen bir öğrenciye; ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile tezini, sergi veya proje çalışmasını jüri önünde savunması için en fazla dört yarı yıl ek süre verilebilir. Danışman atanması Madde 32 — Enstitü anasanat dalı başkanlığı; her öğrenci için, ders ve uygulama seçimi ile tez veya sergi veya proje yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesini öğrencinin görüşünü de alarak birinci yarıyıl başında ilgili enstitüye önerir. Danışman önerisi enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir. Danışman, öğretim üyeleri veya öğretim görevlileri arasından seçilir. Sanatta yeterlik çalışmasının sonuçlanması Madde 33 — Sanatta yeterlik çalışmalarının sonuçlandırılması aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) Sanatta yeterlik çalışmasını sonuçlandırabilmek için; ÜDS veya KPDS’ndan 100 üzerinden en az 50 puan almış olmak ya da eşdeğer puanı enstitü yönetim kurullarınca belirlenmiş Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarından birinde başarılı olmak gerekir. Yabancı uyruklular, kendi ana dili dışındaki diğer yabancı dillerden veya Türkçe’den sınava tabi tutulurlar. Yabancı uyruklu öğrencilerin yabancı dil sınavlarının nasıl yapılacağı Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. b) Tez hazırlayan bir öğrenci elde ettiği sonuçları, sergi veya proje hazırlayan bir öğrenci ise çalışmasını açıklayan ve belgeleyen bir metni Üniversite Senatosu tarafından kabul edilen tez yazım kılavuzuna uygun biçimde yazmak ve ayrıca tezini, sergisini veya projesini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. c) Jüri, ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin danışmanı ve en az ikisi başka yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeleri olmak üzere beş asıl ve biri başka yükseköğretim kurumu öğretim üyelerinden olmak üzere iki yedek üyeden oluşur. d) Jüri üyeleri, söz konusu tezin veya metnin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi sınava alır. Sınav, sanatta yeterlik çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur, süresi 45-90 dakikadır. e) Sınavın tamamlanmasından sonra; jüri, dinleyicilere kapalı olarak, tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil hakkında salt çoğunlukla "kabul", "red" veya "düzeltme" kararı verir. Bu karar, enstitü anasanat dalı başkanlığınca sınavı izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Sanatta yeterlik çalışması reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Sanatta yeterlik çalışması hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini veya sergisini veya projesini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu sınav sonunda da sanatta yeterlik çalışması kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Sanatta yeterlik diploması Madde 34 — Sanatta yeterlik çalışmasında başarılı olan öğrenciye, diğer koşulları da sağlamak kaydıyla sanat dalının özelliğine göre verilecek unvanı belirleyen bir diploma verilir. YEDİNCİ BÖLÜM Ortaöğretim Alan Öğretmenlerinin Yetiştirilmesine Yönelik Proğramın Amacı, Kapsamı, Süresi ve Diploma Verilmesi Amaç, kapsam, süre ve diploma verilmesi Madde 35 — Ortaöğretim alan öğretmenlerinin yetiştirilmesi amacıyla "Birleştirilmiş Lisans Artı Tezsiz Yüksek Lisans Proğramı" ve "Tezsiz Yüksek Lisans Proğramı" olmak üzere iki tür proğram düzenlenebilir. Söz konusu proğramlarla ilgili esaslar şunlardır: a) Birleştirilmiş Lisans Artı Tezsiz Yüksek Lisans Proğramı: İlgili alanın bulunduğu fakülte (alan fakültesi) ile eğitim fakülteleri ve ilgili enstitü anabilim dallarınca ortak yürütülen birleştirilmiş lisans artı tezsiz yüksek lisans proğramları düzenlenir. Bu proğramların lisans kademesindeki öğrenciler, ilk yedi yarı yıldaki derslerini alan fakültesinden alırlar. Bu derslerin tümünü başarı ile tamamlayan öğrenciler lisans kademesinin son yarı yılında o alanın nasıl öğretileceğini kapsayan ders ve uygulamalarını eğitim fakültesinden alırlar ve bunları da başarı ile tamamlayan öğrencilere; o alanın adını anadal, eğitimi de yandal olarak belirten lisans diploması verilir. Lisans kademesini tamamlayan öğrenciler, ilgili enstitüye bağlı bir enstitü anabilim dalı olarak yürütülen tezsiz yüksek lisans kademesine doğrudan geçirilirler. En çok iki yarı yıla eşdeğer bir süre içinde mezuniyet için öngörülen tüm şartları tamamlayan öğrencilere, ilgili alan öğretmenliğinin adını taşıyan yüksek lisans diploması verilir. b) Tezsiz Yüksek Lisans Proğramı: Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen proğramlardan, lisans diploması almış öğrencileri; lisans diploması almış oldukları proğramla ilgili ortaöğretim alanında öğretmen olarak yetiştirmek amacıyla, en az üç yarı yıla eşdeğer bir süreyi kapsayan tezsiz yüksek lisans proğramları düzenlenir. Ortaöğretim alan öğretmenlerinin yetiştirilmesi amacı ile düzenlenen "birleştirilmiş lisans artı tezsiz yüksek lisans" ve "tezsiz yüksek lisans" proğramlarına ilişkin giriş ve mezuniyet şartları ile bu proğramların yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Dicle Üniversitesi Senatosunca kabul edilen yönergelerle belirlenir. Lisans kademesini tamamlayan öğrenciler, ilgili enstitüye bağlı bir enstitü anabilim dalı olarak yürütülen tezsiz yüksek lisans kademesine doğrudan geçirilirler. En çok iki yarı yıla eşdeğer bir süre içinde, mezuniyet için (a) bendinde öngörülen tüm şartları tamamlayan öğrencilere ilgili alan öğretmenliğinin adını taşıyan yüksek lisans diploması verilir. SEKİZİNCİ BÖLÜM Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan mevzuat Madde 36 — 10/04/2003 tarihli ve 25075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dicle Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici