2005/8439 Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti Savunma Üretim Bakanlığı Arasında İmzalanan, Savunma

Milletlerarası Andlaşma

Karar Sayısı : 2005/8439

27 Aralık 2004tarihindeAnkara’daimzalananekli“Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti Savunma Üretim Bakanlığı Arasında Savunma Araştırma, Teknolojive Üretim Alanlarında İş Birliği Konulu Mutabakat Muhtırası”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 18/1/2005 tarihli ve GAGY/15324 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 31/1/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı ve Pakistan İslâm

Cumhuriyeti Hükûmeti Savunma Üretim Bakanlığı Arasında

Savunma Araştırma, Teknoloji ve Üretim Alanlarında

İş Birliği Konulu Mutabakat Muhtırası

(MoU)

GİRİŞ

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ilePakistan İslâm Cumhuriyeti Hükûmeti arasında 11 Mart 1987 tarihinde Rawalpindi, Pakistan'da imzalanan Savunma Üretim ve Teknik Hizmetler Alanında İş Birliği Yapılması Anlaşması, 10 Şubat 1993 tarihinde Pakistan'da imzalanan Savunma Sanayiine İlişkin Gizlilik Dereceli Bilgilerin Mübadelesi ve 22 Mart 2001 tarihinde Rawalpindi, Pakistan'da imzalanan Askerî Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İş Birliği Anlaşmaları hükümleri doğrultusunda;

Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı ve Pakistan İslâm Cumhuriyeti Hükûmeti Savunma Üretim Bakanlığı (Bundan böyle "Taraflar" olarak adlandırılacak olup);

Savunma ile ilgili araştırma, teknoloji ve üretim alanlarında, Tarafların ülkeleri arasındaki iş birliğinin kapsamını genişletmenin yararlarının farkında olarak özellikle aşağıda sıralanan konularda;

- Genel olarak iş birliğinin geliştirilmesi,

- Tarafların bilimsel, teknolojik ve malî kaynaklarının en iyi şekilde kullanımı ve sonuçlardan ortak/karşılıklı olarak en iyi şekilde yararlanılması yollarının araştırılması,

- Ortak iş birliği girişimlerinde iş bölümü ve maliyet paylaşımı yoluyla Taraflar için maliyet azaltımı,

- Araştırma, teknoloji ve üretim plânlama ve tesisleri hakkında bilgi değişimi,

- Savunma sanayiilerinin doğrudan desteklenmesi için Tarafların özel sektör sanayi kuruluşları arasında bilgi değişimi,

- Her iki Taraf için yararlı teknoloji demonstrasyon programlarının başlatılması ve gerçekleştirilmesi,

- Müteakip ortak geliştirme ve üretim için fırsatlar oluşturulması,

- Önemli Savunma Kuvvetleri için müteakiben nihaî ürünleri envantere alma taahhütleri dahil olmak üzere ortak geliştirme programlarını başlatma ve yürütme,

- Askerî teçhizatın standardizasyonu, ortak kullanılabilirliği ve rasyonelleştirilmesi alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi,

- Askerî teçhizatın daha etkili ve daha ekonomik yolla üretilmesi ve desteklenmesi konularındaki iş birliğinin geliştirilmesi,

- Lojistik destek alanlarında iş birliğinin geliştirilmesi

iş birliğinin güçlendirilmesini kararlaştırmışlar ve aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır.

BÖLÜMI- TANIMLAR

1. Fikrî Mülkiyet (IP): Teknik nitelikte olan ve yalnızca sahibi ve onunla menfaat ilişkisi içerisinde bulunanlar tarafından bilinen ve/veya toplumun sınırsız kullanımına açılmamış bilgidir. Örnek olarak fikrî mülkiyetin kapsamında yer alan hususlar; (Patentli olsun veya olmasın) Buluşlar, (tescil edilmiş olsun veya olmasın) tasarımlar, (bilgisayar yazılımı dahil olmak üzere) telif haklarının geçerli olduğu malzeme ve teknik bilgilerdir.

2. Ön Bilgi: Bir İş Birliği Programı (CP) çerçevesinde ilk kez üretilen veya tasarlanan bilgidir.

3. Temel Bilgi: Bir CP bakımından gerekli veya yararlı olan, ancak bir CP çerçevesinde üretilmemiş veya tasarlanmamış bilgidir.

4. Bilgi: Manyetik bantda, bilgisayar hafızasında veya herhangi bir şekilde sunulan ve telif haklarına ya da diğer bir hukukî korumaya tâbi olsun olmasın, özü itibariyle bilimsel veya teknik nitelikli, deney ve test veri tasarımları, iyileştirmeler, fotoğraflar, (kaynak şifreleri dahil olmak üzere) yazılım raporları, kılavuzlar, şartnameler, prosesler, teknikler, buluşlar, teknik yazılar, ses kayıtları, yarı iletken topoğrafya, resimli reprodüksiyonlar, çizimler ve diğer grafik sunumları içeren, şekli veya niteliği ne olursa olsun her türlü enformasyon, bilgi veya veridir.

5. Sonuçlar: Bir CP çerçevesinde elde edilen (Ön veya Temel) her türlü bilgidir.

6. Hükûmet Amaçları: Bir Tarafın herhangi bir devlet kuruluşu veya yönetimindeki herhangi bir kuruluş tarafından veya bu kuruluşlar için kullanımdır.

7. İş Birliği Programı (CP): İşbu MoU'nun hükümlerine uygun olarak Taraflar arasında gerçekleştirilen bir iş birliği programıdır.

8. Tasnif Edilmiş Bilgi: Ulusal güvenlik menfaatleri bakımından koruma gerektiren ve bu nedenle bir güvenlik tasnif işaretleme uygulaması ile işaretlenen resmî bilgidir.

9. Üçüncü Taraf: Tarafların dışındaki her türlü kişi veya kuruluş veya teşkilât veya bir ülkenin hükûmetidir.

10. Ortak Buluş: Taraflarca ortak olarak gerçekleştirilen herhangi bir ön buluştur.

11. Taraf: Bu MoU'yu imzalayandır.

12. Kabul Eden Taraf: Özel bir bilgi değişimi veya iş birliği projesi çerçevesinde açıklayan Taraftan bilgi alan Taraftır.

13. Açıklayan Taraf: İşbu MoU'nun hükümleri çerçevesinde diğer Tarafa bilgiyi açıklayan Taraftır.

14. Savunma Amaçları: Tarafların Silâhlı Kuvvetleri'nin birinin ya da her ikisinin amaçlarıdır.

15. Yükleniciler/Alt Yükleniciler: Bu MoU kapsamında görev alan savunma amaçlı devlet kuruluşları veya savunma sanayii kuruluşları veya üniversiteler veya araştırma merkezleridir. Bir yüklenicinin kontratında yer alan işleri yerine getirmek için alt birimlerde görev alan diğer devlet/özel kuruluşları alt yüklenicidir.

16. Sanayi: Ortak programa katılan her iki ülkenin sanayi kuruluşlarıdır.

17. Tekrarı Olmayan Giderler: Üretim tesisleri maliyeti ve üretimin yapılmasıyla ilgili maliyet.

18. Klasik Savunma: Stratejik füzeler ve nükleer teknoloji haricindeki tüm klasik savunma parçaları/sistemleridir.

BÖLÜMII- KAPSAM

Bu MoU, klasik savunma alanlarının tümünde Taraflar arasında yapılacak araştırma, teknoloji geliştirme, sistem geliştirme, sistem üretimi, konfigürasyon, lojistik destek ve test faaliyetlerindeki iş birliği düzenlemelerini kapsamaktadır.

BÖLÜM III - AMAÇ

3.1 İş Birliğinin Amaçları:

Programın tamamı aşağıdaki amaçları kapsayacaktır:

3.1.1 Teorik ve deneysel nitelikli sistematik ve ayrıntılı çalışmalar sonucu klasik savunma teknolojisi alanındaki önemli yeni bilgilerin elde edilmesi,

3.1.2 Mühendislik ve bilimsel bilgilerin savunma amaçlarına yönelik somut uygulamaları,

3.1.3 Simülâsyonların, bilimsel faaliyetlerin ve teknoloji demonstrasyonlarının plânlanmasının ve gerçekleştirilmesinin de yer aldığı fikirlerin, yöntemlerin ve deneysel donanımın savunma amaçlı geliştirilmesi ve,

3.1.4 Klasik savunma sistemlerinin, alt sistemlerin ve ilgili elemanlarının geliştirilmesi ve/veya üretilmesi,

3.1.5 Konfigürasyon standartlarının mümkün olan en üst düzeyde geliştirilmesi,

3.1.6 Ulusal lojistik destek hazırlığı,

3.1.7 Her iki Tarafça kabul edilmesi halinde; diğer ülkelere yardımcı olmak. (İleriki dönemdeki bu sistemin tedarikinde ortaya çıkan sistem ihtiyaçlarının karşılanması).

3.2 Buna ilâve olarak Taraflar, gelecekteki potansiyel iş birliği alanlarını tanımlamak amacıyla birbirlerini araştırma, teknoloji ve üretim plânlarından haberdar etmek için çaba göstereceklerdir. Taraflar, denemeleri de kapsamak üzere araştırma, teknoloji ve üretim yatırımlarında iş birliğini yapıp yapamayacaklarını ve ne ölçüde yapabileceklerini araştıracaklardır.

3.3 Taraflar, bu MoU kapsamında faaliyetlerin duplikasyonunu azaltmak ve ücretsiz bilgi değişimini kolaylaştırmak amacıyla tesislerin kullanımı da dahil, ulusal klasik savunma araştırma, teknoloji ve üretim programlarının nasıl daha etkin bir biçimde koordine edilebileceğini araştıracaklardır.

3.4 İş Birliğinin Yapısı:

İş birliği programları (CP'ler) aşağıdaki durumlardan bir veya birkaçını ihtiva edebilir:

3.4.1 Ulusal savunma araştırma, teknoloji ve üretim programları ve bunların sonuçları konusunda bilgi alış verişi yapma ve bir teknik veya bilimsel alandaki konuların bu alanda bir iş birliği programını ortaya koymak amacıyla birlikte incelenmesi,

3.4.2 Ortak teknoloji demonstrasyon programlarını gerçekleştirmek,

3.4.3 Tarafların ortak çalışmaları ile entegre sonuçları da kapsayan özel araştırma, teknoloji ve üretim programlarının oluşturulması,

3.4.4 Mutabık kalınan ve belirlenen konularda deneysel donanım ve malzemelerin değişimi,

3.4.5 Savunma sistemlerinin geliştirilmesi ve/veya üretimi,

3.4.6 Mümkün olduğu ölçüde konfigürasyon standardını geliştirmek,

3.4.7 Taraflarca üzerinde mutabakata varıldığında, ileriki dönemlerde bu sistemin tedarikinde ortaya çıkan sistem ihtiyaçlarının karşılanması konusunda diğer ülkelere yardımcı olmak,

3.4.8 Test teçhizatının ödünç verilmesi,

3.4.9 Araştırma personelinin değişimi,

3.5Teknik Düzenlemeler:

Bu MoU çerçevesinde oluşturulan her bir iş Birliği Programına uygun şekilde bu MoU'nun EK'ine uygun ayrı bir Teknik Düzenleme (TA) hazırlanacaktır. Bu TA'lar MoU'nun ayrılmaz bir parçasını oluşturacaktır. Bütün TA'lar, Yönetim Kurulunun ön gördüğü istisnalar dışında, EK'teki modele uygun olacak ve MoU'da yer alan iş birliği prensiplerini yansıtacaktır. Özellikle:

3.5.1 Yukarıda 3.4.1'de belirtilen iş birliği için oluşturulan CP'lerin TA'larında, bilgi değişiminin içeriği ve amaçları tam olarak yer alacaktır.

3.5.2 Yukarıdaki 3.4.2, 3.4.3, 3.4.4, 3.4.5, 3.4.6, 3.4.7, 3.4.8 ve 3.4.9'da belirtilen iş birliği için oluşturulan CP'lerin TA'ları, her bir Taraf tarafından yüklenilecek tahmini maliyet ve iş paylaşımlarını ve hedeflenen tarih ve/veya süre ile birlikte çalışma programını içerecek ve bu MoU'nun EK'inde belirtilen model esas alınacaktır.

3.5.3 Yukarıda 3.4.8'de belirtilen iş birliği için oluşturulan CP'lerin TA'larında, ödünç verilecek teçhizat, hangi amaçla ödünç verildikleri ve ödünç verme şartları yer alacaktır.

3.5.4 Yukarıda 3.4.9'da belirtilen iş birliği için oluşturulan CP'lerin TA'larında, personel değişiminin kapsam ve amacı tam olarak yer alacaktır.

3.6 Her türlü iş birliği, bu MoU kapsamında ortaya çıkan toplam faydanın her katılımcı için eşit olacak şekilde yürütülecektir.

BÖLÜM IV - TEŞKİLÂT

4.1 Taraflar, çalışmaları yönetmek ve koordine etmek için bir Yönetim Kurulu oluşturacaklar ve her bir Taraf Yönetim Kuruluna temsilcilerini atayacaktır. Her bir delegasyon tek bir oya sahip olacak ve Yönetim Kurulu kararları oy birliği ile alınacaktır.

4.2 Yönetim Kurulu yılda en az bir defa toplanacaktır. Taraflardan birisi yıllık Yönetim Kurulu Toplantısına ilâveten toplantı talep edebilecektir. Toplantılar mümkün olabildiğince Tarafların ülkelerinin her birinde dönüşümlü olarak düzenlenecektir. Toplantılarda başkanlığı ev sahibi Taraf yapacaktır.

4.3 Yönetim Kurulu, sorunlu alanlardaki faaliyetleri inceleyecek, hâlihazırda mevcut ve plânlanan ortak programların listesini düzenleyecek, yeni potansiyel alanlara karar verecek ve bu MoU'nun amaçları için iş birliği programlarının (CP'ler) şekline ve içeriğine dair yöntemleri belirleyecektir. Yönetim Kurulu bu MoU'da yapılması gereken değişiklikleri önerebilecek ve bu değişiklikler ulusal usullerle uyumlu olduğu sürece EK'ler üzerinde yapılacak değişiklikler vasıtasıyla onaylanacaktır.

4.4 Yönetim Kurulu, her CP için bir Program Direktörü (PD) atayacaktır. PD'ler, ilgili TA altında yapılan çalışmaların idaresinden Yönetim Kuruluna karşı ortaklaşa sorumlu olacaklardır. PD'ler;

4.4.1 Taslak TA'ların ve İş Tanımının (SOW) hazırlanmasından,

4.4.2 CP'nin malî ve teknik yönetiminden,

4.4.3 Ortak alınan teçhizatların elden çıkarılmasından,

4.4.4 Yönetim Kurulu için programların yıllık gelişme raporlarını ve sonuç raporunu hazırlamaktan sorumlu olacaklardır.

4.5 Yönetim Kurulu:

4.5.1 TA'ların yürütülmesi süresince, PD'lere politika ve yönetim direktifleri vermekten,

4.5.2 Teknik, malî ve ihtiyaçlara dair program performansları dahil tüm uygulamayı denetlemekten,

4.5.3 TA'ları imzalamaktan,

4.5.4 Zaman yönünden ortaya çıkan gecikmeleri giderecek, PD veya ilgili organizasyon tarafından geri kalan faaliyetlerin yerine getirilmesinden sorumlu olacaktır.

BÖLÜM V - İŞPAYLAŞIMI, BÜTÇELEME, SÖZEŞMEYAPMA

5.1 Paragraf 3.4.2, 3.4.3, 3.4.4, 3.4.5, 3.4.6, 3.4.7, 3.4.8 ve 3.4.9'da belirtilen iş birlikleri için oluşturulan CP'de aşağıdaki iş paylaşımı ve bütçeleme ile ilgili kurallar geçerli olacaktır.

5.1.1 Taraflar arasındaki iş paylaşımı, mevcut yeteneklerin ve güçlerin en etkin şekilde kullanılması ve maliyetin olabildiğince en düşük seviyede tutulması yoluyla en yüksek verim elde edilecek şekilde yapılacaktır. Amaç, işin Taraflar arasında nitelik, nicelik ve maliyet açısından eşit bir şekilde paylaştırılması olacaktır. Her CP'nin yükümlülükleri ve kazançları eşit olarak paylaşılacaktır.

5.1.2 Her bir CP'de görevlerin eşit bir şekilde paylaşımı sağlanacaktır.

5.2 Ana yüklenici rekabet ortamında ortak mutabakatla seçilecektir.

5.3 Bu MoU kapsamında düzenlenen kontratlar ve ekleri Taraflarca onaylanacaktır. Yapılan kontratların ve eklerin kopyaları Taraflara verilecektir.

5.4 Bu MoU'nun Bölüm VII'sinde belirtilen bilginin açıklanması ve kullanılması haklarını sağlamak için her bir Tarafın kontrat yapma yetkilisi çaba gösterecektir. Bir Tarafın kontrat yapma yetkilisinin bilginin (Ön veya Temel) açıklanması ve kullanımı için mevcut haklarınkorunmasıamacıylayeterliönlemleri almasının mümkün olmadığı durumlarda veya diğer Tarafın yüklenicileri veya muhtemel yüklenicileri tarafından bilginin açıklanması ve kullanımına dair herhangi bir kısıtlamanın bildirilmesi halinde, bu husus, bilgiyi açıklayan kontrat yapma yetkilisi tarafından bilgiyi kabul eden kontrat yapma yetkilisine yazılı olarak iletildiğinde bildirilen Taraf diğer Tarafı yazılı olarak bu kısıtlamalardan haberdar edecektir.

5.5 Her iki Tarafın kontrat yapma yetkilisi, bu MoU'nun hükümlerinin öngördüğü şartları sağlamak amacıyla uygun mukavele şartlarına ve koşullarına kendi kontratlarında (ve yüklenicinin kendi alt kontratlarında da yer vermesini talep edecek) yer verecektir.

5.6 Her bir Taraf bu tip TA'ların uygulanmasında önemli olan kontratları veya hükûmet kurumlarıyla yaptıkları benzer düzenlemeleri kendi ulusal yasaları, düzenlemeleri ve uygulamalarına uyumlu olarak sonuçlandıracaktır. Taraflar tüm kontratlarda veya diğer düzenlemelerde bu MoU'nun ve bu MoU kapsamında yapılan TA'ların hükümlerinin yürürlükte kalmasını ve uygulanmasını garanti edecektir.

5.7 Tarafların iş birliği çabaları tahsis edilen ulusal fonların kullanılabilirliğine bağlıdır. Her bir Taraf, mevcut fonların bu MoU çerçevesindeki yükümlülükleri karşılamaya yeterli olmaması durumunda diğer Tarafı derhal haberdar edecektir. Bu durumda her iki Taraf derhal değiştirilmiş temelde yükümlülüklerin devamı hususunda danışmalarda bulunacaklardır.

BÖLÜM VI - ZİYARETLERİNDENETİMİ

6.1 Her bir Taraf, diğer Tarafın veya yüklenicilerinin çalışanlarının kendi Hükûmet kuruluşlarını, lâboratuvarlarını ve sanayi tesislerini ziyaret etmelerine kendi ulusal düzenlemeleri ve prosedürlerine göre izin verecektir.

6.2 Tüm ziyaretçi personel, ev sahibi Tarafın güvenlik kurallarına uyacaktır. Ziyaretçi personele açıklanan veya verilen herhangi bir bilgi, ziyaretçi personelin bağlı olduğu Tarafa verilmiş gibi işlem görecek ve bu MoU'nun Bölüm Vll'sinde yer alan kurallara tâbi olacaktır.

6.3 Bir Tarafın personelinin, diğer Tarafın tesislerini ziyaret etme talepleri resmî kanaldan yapılacak ve ev sahibi Tarafın oluşturduğu ziyaret prosedürlerine ve kurallara uygun olacaktır. Ziyaret talepleri bu MoU'nun adını taşıyacaktır.

6.4 Diğer Tarafın tesislerini devamlı olarak ziyaret edecek her bir Tarafın personelinin listesi Uluslar Arası Devamlı Ziyaret Prosedürleri ile uyumlu olacak şekilde resmî kanaldan gönderilecektir.

BÖLÜM VII - BİLGİNİNAKTARIMI-AÇIKLANMASIVE KULLANIMI

7.1 Sonuçların Mülkiyeti

Sonuçlardaki Ön Bilginin mülkiyeti, onu yaratan veya oluşturan Tarafın veya yüklenicinin bağlı olduğu Tarafa ait olacaktır. Temel Bilgilerin mülkiyeti bu MoU'dan etkilenmeyecektir.

7.2 Sonuçların Eldesi

Her bir Taraf bu MoU kapsamında yapılan çalışmanın tüm verilebilen sonuçlarını alma hakkına sahip olacaktır. Bu bağlamda işi gerçekleştirenden, raporları, teknik dokümanları ve diğer bilgi sunumlarını da içeren sonuçlarda yer alan tüm Temel Bilgiyi belirlemesi istenecektir.

7.3Tarafların Hakları

7.3.1 Ön Bilgi

Bir Tarafın oluşturduğu proje ön bilgisi, diğer Tarafa ücretsiz olarak verilecektir.

Her bir Taraf, ön bilgileri kendi hükümetinin amaçları için ücretsiz dağıtma, kopyalama, kullanma ve kendi namına kopya ettirme veya kullandırma hakkına sahip olacaktır.

7.3.2Temel Bilgi

7.3.2.1 Her bir Taraf kendi temel bilgisinin tüm haklarına sahip olacaktır.

7.3.2.2 Her bir Taraf talep olduğu takdirde, CP'nin amaçları doğrultusunda ilgili herhangi bir Temel Bilgiyi aşağıda belirtilen şartlar gerçekleştiğinde açıklayacaktır:

7.3.2.2.1 Temel bilgi, CP veya CP ön bilgilerinin kullanımı için gerekli veya yararlı olduğunda,

7.3.2.2.2. CP temel bilgileri, patent haklarını elinde bulunduranlara hiçbir yükümlülük getirmeden kullandırıldığında,

7.3.2.2.3 Açıklayan Tarafın ulusal açıklama düzenlemeleri gereği açıklama yapıldığında,

7.3.2.3 CP temel bilgisi sadece CP amaçları için diğer Tarafça ücretsiz kullanılabilir ve diğer Tarafın savunma amaçları için CP Ön Bilgisinin kullanılmasındagerekli olduğunda, patent haklara göre olacaktır.

7.3.2.4Tüm CP'lerintemelbilgileritanımlanacakve numaralandırılacaktır.

7.4Üçüncü Tarafın Hakları

MoU çerçevesinde iş yapan yükleniciler/alt yükleniciler ya da diğer üçüncü Taraflardan:

7.4.1 MoU kapsamındaki çalışmaların sonuçlarını ilgilendiren konularda yüklenicilerin/alt yüklenicilerin kendisinin ya da herhangi bir üçüncü Tarafın sahibi olduğu veya kontrol ettiği Fikrî Mülkiyet Hakları (IPR) konusundan haberdar olan Taraf bağlı olduğu Tarafı derhal haberdar etmesi,

7.4.2 Bu MoU altında yürütülen çalışmanın sonuçlandırılması için gereken bilgiler bu Bölüm hükümleriyle uyumlu olarak güvence altına alınmadığında önceden yazılı anlaşma olmadan veya diğer Tarafın veya onun yetkili yüklenicisi/alt yüklenicinin yetkilendirmesi/izni olmadan kullanılmaması istenecektir.

7.5 Üçüncü Taraf Transferleri

7.5.1 Hiçbir Taraf, bu MoU kapsamındaki ortak çalışma sonucunda elde edilen sonuçları hiçbir üçüncü Taraf hükümetine veya ulusuna veya kuruluşuna, diğer Tarafın önceden yazılı onayını/iznini almadan açıklayamaz, satamaz veya mülkiyetini ya da haklarını devredemez.

7.5.2 Programa üçüncü bir Taraf katılmak ister ve katılımcı olursa, Yönetim Kurulu bu katılımcının kabulü için gerekli şartları belirleyecektir. Üçüncü bir Tarafın katılımı ile bu MoU'da değişiklik yapılır.

7.5.3 Satış için üretim, oluşturulan iş paylaşım düzenlemeleri kapsamında yapılacaktır. Yeni katılımcının ihtiyaçları doğrultusunda gerçekleştirilecek üretim, yeni katılımcının ek giderleri karşılaması durumunda Yönetim Kurulunca belirlenecek farklı bir iş paylaşımı altında yapılabilir.

BÖLÜM VIII - GÜVENLİK TEDBİRLERİ

8.1 Bu MoU ile bağlantılı olarak değişimi yapılmış veya üretilmiş tüm tasnif edilmiş bilgiler, Tarafların uygulanabilir ulusal güvenlik yasalarına ve düzenlemelerine ve 10 Şubat 1993 tarihinde Pakistan'da imzalanan Savunma Sanayiine İlişkin Gizlilik Dereceli Bilgilerin Mübadelesi Anlaşmasına uygun olarak kullanılacak, gönderilecek, saklanacak, değerlendirilecek ve korunacaktır.

8.2 Tasnif edilmiş bilgiler, sadece Hükümetler arası kanallar yoluyla veya Tarafların Atanmış Güvenlik Yetkililerinin (DSAs) onayladığı kanallardan transfer edilecektir. Bu bilgilerin gizlilik derecesi, bilgiyi hazırlayan Taraf tarafından belirlenecektir.

8.3 Her bir Taraf, MoU kapsamında alınan veya oluşturulan bilgilerin aşağıda 8.9'da belirtilen açıklamalardan daha fazlasının açıklanmasını önlemek için (diğer Tarafın bu tip açıklamalara izin verdiği durumlar haricinde) gerekli tüm yasal tedbirleri alacaktır.

8.4 Böylece her bir Taraf aşağıdaki hükümleri yerine getirecektir;

8.4.1 Kabul eden Taraf, tasnif edilmiş bilgileri herhangi bir hükümete, ulusal bir kuruluşa veya başka bir üçüncü Tarafın kuruluşuna Bölüm Vll-Bilginin Aktarımı, Açıklanması ve Kullanımı hükümlerine uygun olarak fikri üreten Tarafın onayını almadan vermeyecektir.

8.4.2 Kabul eden Taraf MoU'nun amaçları dışında tasnif edilmiş bilgileri kullanmayacaktır.

8.4.3 Kabul eden Taraf bu MoU kapsamında elde edilen bilgilerin dağıtım ve ulaşım kısıtlamalarına uyacaktır.

8.5 Taraflar, MoU kapsamında elde edilen veya oluşturulan gizlilik dereceli bilgilerin yetkisiz kişilere açıklanması veya kaybolmasının bilindiği ve şüphelenildiği durumlarda, bütün detayı ile araştıracaklardır. Her bir Taraf, zamanında ve tam olarak diğer Tarafa bu oluşumun detaylarını, araştırmanın nihaî sonuçlarını ve bu tip olayların önlenmesi için alacağı tedbirleri bildirecektir.

8.6 Gizlilik dereceli sözleşmeyi yapan Tarafın DSA'sı kendi ülkesinde ulusal güvenlik yasaları ve düzenlemelerine uygun olarak gizlilik dereceli bilgilerin korunması için gerekli güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür. Bu MoU kapsamında elde edilen herhangi bir gizlilik dereceli bilginin bir yükleniciye, olası yükleniciye veya alt yükleniciye açıklanmasından önce, DSA'lar;

8.6.1 Bu gibi bir yüklenicinin, olası yüklenicinin veya alt yüklenicilerin ve bunların birimlerinin bilgiyi korumak için yeterli önlemleri alacak olanaklara sahip olduklarından emin olacaklar,

8.6.2 Mümkün olduğu taktirde, bu birimlere bir güvenlik kleransı sağlayacaklar,

8.6.3 Mümkün olduğu taktirde görevleri nedeniyle gizlilik dereceli bilgiye erişimi gereken tüm personel için güvenlik kleransı sağlayacaklar,

8.6.4 Bilgiye erişecek olan tüm kişileri ulusal güvenlik yasaları ve yönetmelikleri ve bu MoU'nun koşullarına uygun olarak bilgiyi korumakla sorumlu oldukları konusunda bilgilendirecekler,

8.6.5 Gizlilik dereceli bilginin düzgün olarak korunduğundan emin olmak için onaylanmış birimlerin periyodik olarak güvenlik kontrollerini yapacaklar,

8.6.6 Gizlilik dereceli bilgiye erişimin, sadece bu MoU'nun amaçları için Bilgi Sahibi Olması Gerekenler kapsamındaki güvenlik klearansı olan kişiler ile sınırlandırılmasını sağlayacaklardır.

8.7 DSA'lar tarafından belirlenen ve üçüncü Taraf kuruluşlarının veya ülkelerin malî, idarî, politik ve yönetim kontrolünde olan yüklenicileri veya muhtemel yüklenicileri veya alt yüklenicileri sadece ülkelerin veya üçüncü Taraf kuruluşlarının gizli dereceli bilgilere nüfuz etmemesi için gerekli önlemlerin alınması halinde bu MoU çerçevesinde üretilen veya elde edilen gizli bilgilere ihtiyaç duyan sözleşmelere veya alt sözleşmelere katılabilir. Eğer gizlilik dereceli bilgilerin bir diğer ülke veya üçüncü Taraf kuruluşa geçmeyeceğinden emin olunamıyorsa, bu tür bilgilere nüfuz etmeye izin vermeden önce onay için Taraflar birbirlerine danışacaklardır.

8.8. Gizlilik dereceli bilgilerin kullanılması gerektiği herhangi bir tesis için, böyle bir tesiste MoU'ya ait bilgilerin güvenliğinin etkin bir şekilde sağlanması için atanacak uygun rütbedeki şahıs ya da şahıslar sorumlu Taraf ya da yüklenici tarafından onaylanacaktır. Bu görevliler MoU'daki tasnif edilmiş bilgiye ulaşılmasının sadece, erişim için uygun bulunmuş ve Bilgi Sahibi Olması Gerekenler ile sınırlandırılmasından sorumlu olacaklardır.

8.9Her bir Taraf gizlilik dereceli bilginin, programa katılmak için bu bilgiye özellikle ihtiyaç duyan ve uygun güvenlik kleransına sahip kişilerle sınırlandırılmasını sağlayacaktır.

8.10Bir CP Tarafları bir Program/Proje Güvenlik Talimatı (PSI) ve proje için bir Gizlilik Derecesi Verme Kılavuzu hazırlayacaklardır. PSI ve Gizlilik Derecesi Verme Kılavuzu, Program/Proje bilgisinin nasıl tasnif edilmesi, işaretlenmesi, kullanılması, aktarılması ve korunması gerektiğinin yöntemlerini tanımlayacaktır. Taraflar, PSI ve Gizlilik Derecesi Verme Kılavuzunu gözden geçirecek ve onay için yetkili DSA'lara göndereceklerdir. Onaylanmasıyla beraber bu dokümanlar tüm Hükümetlerin ve yüklenicilerin Program/Projeye katılan personeline uygulanacaktır ve bu dokümanlar gözden geçirilebilir ve revize edilebilir. Gözden geçirilen ve revize edilen PSI ve GizlilikDerecesi VermeKılavuzları yetkiliDSA'lar tarafından tekrar onaylanacak/gizlilik derecesi verilecektir.

8.11 Her bir Taraf kendi devlet kuruluşlarını, tesislerini ve lâboratuvarlarını ve yüklenici(lerin) sanayi kuruluşlarını diğer Tarafın veya yüklenici(lerin) çalışanlarının ziyaret etmesine Bilgi Sahibi Olması Gerekenler prensibi doğrultusunda uygun güvenlik kleransına sahip olmaları ve her iki Tarafça bu ziyaretin onaylanması koşuluyla müsaade edecektir.

8.12 Bu MoU altında değişimi yapılan veya üretilen tüm gizlilik dereceli bilgiler her hangi bir Tarafın bir Proje/Programdan çekilmesi ya da MoU'nun feshedilmesi durumunda korunmaya devam edilecektir.

BÖLÜM IX - HAKVEYÜKÜMLÜLÜKLER

9.1 Bu MoU'nun diğer bölümlerinde aksine bir hüküm olmadıkça, her bir Taraf bu MoU'nun yürütülmesi ile ilgili olan veya bunun dışında diğer Tarafın personeli veya temsilcileri tarafından kendi personellerinde ve/veya mülkiyetinde oluşabilecek zararlara ilişkin olarak diğer Tarafa karşı tüm tazminat taleplerinden feragat ederler. Şayet bu zarar bir Tarafın, personelinin ya da kuruluşlarının dikkatsiz davranış veya hareketinden ya da kasıtlı davranışından veya ağır ihmalinden kaynaklanıyorsa, bu zarardan doğan tazminat, yalnızca o Taraf tarafından ödenecektir.

9.2 Bu MoU'nun diğer bölümlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça, Tarafların birinden, personelinden veya kurumlarından kaynaklanan herhangi bir zarardan dolayı üçüncü Tarafların tazminat taleplerine ilişkin işlemler Tarafların karşılıklı istişareleri sonucunda bu işlemi en iyi şekilde yürütebileceği belirlenen Tarafça yürütülecektir. Bu tür tazminat taleplerinin yerine getirilmesi için yapılacak ödemeler ilgili EK'te belirtilen usulde veya EK'te bu yönde bir hüküm yoksa % 50/50 oranında Taraflar arasında paylaşılacaktır. Şayet, bu zarar bir Tarafın, personelinin ya da kuruluşlarının dikkatsiz davranış veya hareketinden ya da kasıtlı davranışından veya ağır ihmalinden kaynaklanıyorsa, can kaybı da dahil, bu zarardan doğan tazminat, yalnızca o Taraf tarafından ödenecektir.

9.3 Tarafların ortak mallarına veya ortak malları tarafından hasara sebep olunması durumunda böyle bir hasarın üçüncü Tarafça karşılanamaması durumunda ortaya çıkan maliyet ilgili EK'te düzenlendiği şekilde ya da EK'te ayrı bir düzenleme öngörülmemişse Taraflarca eşit olarak paylaşılacaktır.

9.4 Taraflar yükleniciler tarafından üçüncü Taraflara verilecek zararları tazmin etmeyecektir. Ancak, istisnaî hallerde Taraflar yükleniciler tarafından üçüncü Taraflara verilecek zararları tazmin edip etmeyeceklerine karar vereceklerdir.

9.5MoU ile tespit edilen hususlar her iki Tarafın uluslar arası anlaşmalarla üstlendikleri diğer yükümlülükleri etkilemeyecektir.

9.6Tüm hak ve yükümlülüklerin Tarafların uzlaşması ile belirlenmesi zorunludur.

BÖLÜM X - KARŞILIKLIANLAŞMAYÖNTEMLERİ

Tarafların yetkilileri bu MoU'nun uygulanması ve yorumlanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkları veya şüpheleri karşılıklı anlaşma ile çözmeye gayret edecekler ve çözüme bağlanması için herhangi bir ulusal veya uluslar arası mahkemeye veya diğer herhangi bir üçüncü Tarafa başvurmayacaklardır.

BÖLÜMXI - GÜMRÜKVERGİSİ, VERGİLERVEBENZER

YÜKÜMLÜLÜKLER

Malzeme ve cihazların ithalat ve ihracatında ortaya çıkacak gümrük vergileri, ulusal vergiler veya benzer yükümlülüklerin karşılanması yükümlülüğün doğmasına neden olan Tarafa aittir.

BÖLÜM XII - EK, GEÇERLİLİKSÜRESİ, ÇEKİLMEVESONAERDİRME

12.1 Bu MoU, her zaman her iki Tarafın adına imzalanan yazılı Ek ile geliştirilebilir.

12.2 Bu MoU, Tarafların bu MoU'nun yürürlüğe girmesi için gerekli ulusal formalitelerin tamamlandığını birbirlerine bildiren notaları teati etmelerini takip eden günden itibaren yürürlüğe girecektir. Bu MoU on yıl veya herhangi bir Tarafın diğer Tarafa çekilme kararını altı ay önceden bildirmesi şartıyla geri çekilme tarihine kadar yürürlükte kalmaya devam edecektir.

12.3 MoU'yu sona erdirme niyetinin tebliğinden feshedilme tarihine kadar olan dönemde Taraflar bu sona erdirme için en tatmin edici düzenlemelerin yapılması için müzakerede bulunacaklardır.

12.4 Hiçbir Tarafa feshedilme tarihinden sonra bilgi alma hakkı verilmeyecek, her bir Taraf feshedilme tarihine kadar elde ettikleri hakları kullanmaya devam edeceklerdir.

12.5 Bu MoU'nun tüm hükümleri feshedilme tebliği süresince de uygulanmaya devam edecektir.

12.6 Bu MoU'nun feshedilmesi durumunda her bir Taraf kendi sözleşmelerinin feshedilme maliyetinden sorumlu olacaktır.

12.7 Bir TA'dan çekilen Taraf, diğer Tarafın istemesi halinde bu Tarafın projeye devam etmesini sağlamak için ya da çekilen Tarafın yüklenicileri tarafından yerine getirilen işin üstlenilmesi için elinden gelenin en iyisini yapacaktır.

12.8 Herhangi bir Tarafın bu MoU'nun EK'inde ayrıntılı bir şekilde tanımlanan özel bir programdan çekilmek istemesi durumunda da bu Bölümün hükümleri uygulanacaktır.

12.9 Bu MoU'nun Güvenlik ve Bilgilerin Aktarımı, Açıklanması ve Kullanımı ile ilgili hükümleri MoU'nun feshedilmesinden veya herhangi bir özel ortak projeden çekildikten sonra da yürürlükte kalmaya devam edecektir.

BÖLÜM XIII - YÜRÜRLÜKTARİHİVEİMZA

27 Aralık 2004 günü Ankara'da iki orijinal suret olarak Türkçe ve İngilizce dillerinde, her biri aynı derecede geçerli olacak şekilde hazırlanmıştır. Bir uyuşmazlık veya tercüme farklılığı olması durumunda "İngilizce metin" geçerli olacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti MillîPakistan İslâm Cumhuriyeti Hükümeti

Savunma Bakanlığı AdınaSavunma Üretim Bakanlığı Adına

Ömer İNAKAli BAZ

TümgeneralTümgeneral

Müsteşar YardımcısıSavunma Üretim Bakanlığı

Müsteşar Yardımcısı

Rawalpindi

Savunma Araştırma, Teknoloji ve Üretim Alanlarında İşbirliği üzerine olan MoU'ya EK

Tarih———————————————

Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı ve Pakistan

İslâm Cumhuriyeti Hükümeti Savunma Üretim Bakanlığı

Arasında Savunma Araştırma, Teknoloji ve Üretim

Alanlarındaki İş Birliğini Düzenleyen MoU'ya

............ Sayılı Teknik Düzenleme Eki

I. Araştırma, Teknoloji ve Üretim Programının Konusu

Bir araştırma, teknoloji ve üretim programı iş birliği aşağıda belirtilen alanda kurulacaktır:

(Araştırma, Teknoloji ve Üretim konusunun teknik tarifi)

II. İş Birliğinin Kapsamı

(Aşağıdaki iş birliği şekillerinden biri veya birkaçı) (Bölüm 3.4 teki tanımın tekrarı)

III. Program, Kapsam ve İş Bölümü, Önemli Aşamalar ve Termin Plânı

- Önemli aşamaların tarifi, termin plânı, öngörülen kapasite ve kaynakların tanımlanması,

- Görev Paylaşımı,

- Malî Düzenlemeler,

IV. Ödünc Verilen Malzemeler (Gerekli ise özel hükümler karşılıklı görüşülecektir)

V. Yönetim Koşulları

VI. Program Yöneticisi

Pakistan İslâm Cumhuriyeti Savunma Üretim Bakanlığı Program Yöneticisi: (isim, unvan, pozisyon ve bağlı olduğu birim) Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Program Yöneticisi: (isim, unvan, pozisyon ve bağlı olduğu birim)

VII. Gizlilik Derecesi

VIII. Yürürlüğe Girme Tarihi, Süresi ve Feshi

IX. Katılan Kuruluşlar

Katılan ilgili Devlet kuruluşları şunları içerebilir:

Pakistan tarafı

Türkiye tarafı

MoU'nun Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı ve Pakistan İslâm Cumhuriyeti Savunma Üretim Bakanlığı arasında Savunma Araştırma, Teknoloji ve Üretim alanlarındaki iş birliği konulu bu EK'i, iki orijinal suret olarak, Türkçe ve İngilizce dillerinde, her biri aynı derecede geçerli olacak şekilde hazırlanmıştır. Bir uyuşmazlık durumunda İngilizce metin geçerli olacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti MillîPakistan İslâm Cumhuriyeti Hükümeti

Savunma Bakanlığı AdınaSavunma Üretim Bakanlığı Adına

İmzaİmza

İsimİsim

UnvanUnvan

TarihTarih

Yabancı Dil metni Resmî Gazete'nin mevcut baskısında bulunmaktadır.