Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliği (SHY-M)

Yönetmelikler

Ulaştırma Bakanlığından:

Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliği

(SHY-M)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Tanım ve Kısaltmalar, Hukuki Dayanak

Amaç

Madde 1 —

Bu Yönetmeliğin amacı, ticari hava taşımacılığı yapan işletmecilerin, bünyelerinde bulunan hava araçlarının uçuşa elverişliliğini korumak için kurmaları gereken bakım sistemi konusunda usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 —

Bu Yönetmelik, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili Yönetmelikler kapsamında ticari hava taşımacılığı yapmak üzere yetkilendirilmiş gerçek ve tüzel kişiler ile bu amaçla kullanılacak hava araçlarını kapsar.

Tanım ve Kısaltmalar

Madde 3 —

Bu Yönetmelikte yer alan;

a) AD: Hava aracı imalatçısı ve/veya tescil ülkesi Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanmış olan uçuşa elverişlilik direktifler

ini,

b) Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,

c) SHGM: T.C. Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,

d) İşletmeci: Ticari amaçla ücret karşılığında hava araçlarıyla yolcu ve yük taşıyan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Bakım Programı: İşletmecinin, bünyesinde bulunan her hava aracı tipi için hazırladığı ve hava aracına uygulanması gereken bakımların ayrıntıları ile ne sıklıkta yapılacağını içeren ve SHGM tarafından onaylanan dokümanı,

f) BKEK: JAR-145 Onaylı Bakım Kuruluşuna ait Bakım Kuruluşu El Kitabını,

g) BYEK: Bakım Yönetimi El Kitabını,

h) BYKEK: Bakım Yönetimi-Kuruluşu El Kitabını,

i) CDL: Konfigürasyon sapma listesini,

j) FAA: Amerikan Federal Havacılık Teşkilatını,

k) Hava Aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,

l) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,

m) JAA: Havacılık Otoriteleri Birliğini,

n) JAR-145 Onaylı kuruluş: JAA tam üyesi olan bir ülke tarafından JAR-145 kapsamında veya SHGM tarafından SHY-145 kapsamında yetkilendirilmiş bakım kuruluşunu,

o) JAR-OPS: JAA tarafından ticari hava taşımacılığı ile ilgili yayımlanmış olan kuralları,

p) MEL: İşletmeci tarafından yayımlanan ve SHGM tarafından onaylanarak yürürlüğe giren asgari teçhizat listesini,

r) Operasyon: Hava aracının ticari faaliyet amacıyla kullanılmasını,

s) SB: Hava aracı imalatçısı tarafından yayımlanmış servis bültenleri,

t) SHT-21.1: Ulaştırma Bakanlığınca yayımlanan "Uçuşa Elverişlilik Sertifikası Verilme ve/veya Temdit Edilme Kuralları" konulu talimatı,

u)

SHY-145: 9/7/2004 tarihli ve 25517 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliğini,

v) SHY-6A: 16/6/1984 tarihli ve 18433 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliğini,

y) Sivil Havacılık Otoritesi: İlgili ülkelerin devlet adına görev yapan sivil havacılık birimlerini,

z) Teknik Müdür: Bakımdan sorumlu yönetici personeli,

aa) TGL: JAA Geçici Rehber Broşürünü,

bb) Uçuş Öncesi Kontrol: Bir hava aracının amaçlanan uçuş için elverişli olmasını temin etmek için uçuş öncesi yapılan kontrolü (Bu kontrol, arıza giderme işlemini kapsamaz),

cc) Yenileştirme: Hava aracının/hava aracı parçasının işlevsel ömrünü arttırmak için onaylanmış standartlara uygun olarak tetkik ve parça değiştirilmesi ile resto

rasyonunu,

ifade eder.

Hukuki Dayanak

Madde 4 —

Bu Yönetmelik, 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12 nci ve 35 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Genel

Madde 5 —

İşletmeci, uçuş öncesi kontrollerin JAR-145 onaylı bir kuruluş tarafından yapılması gerekmediği durumlar haricinde, bir hava aracını JAR-145 onaylı bir kuruluş tarafından bakıma alınmadıkça ve servise verilmedikçe işletemez.

Başvuru

Madde 6 —

İşletmeci, bakım sisteminin onaylanması amacıyla veya işletilen hava aracı tipinde değişiklik olması durumunda, operasyona başlama tarihinden en az 15 gün önce SHGM'ye yazılı olarak başvuruda bulunmak zorundadır. Bu başvurunun ekinde bulunması gereken dokümanlar şunlardır:

a) İşletmecinin Bakım Yönetimi El Kitabı,

b) İşletmecinin filosunda bulunan her bir hava aracı için hazırlanan bakım program(lar)ı,

c) Hava aracı teknik defteri,

d) Bakımların sözleşme ile yapılacağı durumlarda, işletmecinin JAR-145 kuruluşuyla JAA TGL 15'e uygun olarak yaptığı bakım sözleşmesi,

e) İşletmecinin bünyesindeki hava araçlarının sayısı, marka ve modeli, seri numarası,

f) Ek-l'de bir örneği bulunan Bakım Sistemi Başvuru Formu (Form-2M).

Onay

Madde 7 —

İşletmecinin bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen dokümanlarla SHGM'ye başvurusunun ardından SHGM, söz konusu dokümanlar üzerinde ve işletmeci bünyesinde incelemeler yapar. İncelemelerin sonucu en geç 30 gün içinde işletmeciye bildirilir. Bakım sistemi SHGM tarafından onaylanmadığı sürece işletmeci operasyona başlayamaz.

Bakım Sorumluluğu

Madde 8 —

İşletmeci, bir hava aracının uçuşa elverişliliği ile operasyonel ve acil durum ekipmanının kullanılabilirliğini sağlamak için aşağıdaki hususları yerine getirmek zorundadır:

a) Uçuş öncesi kontrollerin yapılması,

b) MEL ve eğer varsa hava aracı tipi için CDL göz önüne alınarak operasyon emniyetini etkileyen herhangi bir arıza veya hasarın onaylı standartlarda giderilmesi,

c) İşletmecinin onaylı hava aracı bakım programına uygun olarak tüm bakımların zamanında yapılması,

d) İşletmecinin onaylı hava aracı bakım programının etkisinin analizi,

e) Sürekli uçuşa elverişliliği sağlamak amacıyla yayımlanan her türlü operasyonel direktifin, uçuşa elverişlilik direktifinin ve SHGM tarafından zorunlu kılınan direktifin uygulanması,

f) Onaylanmış bir standarda bağlı olarak zorunlu olmayan modifikasyonlar için hazırlanan politikanın oluşturulması ve bu politikaya uygun olarak modifikasyonların uygulanması.

Bir işletmeci, işletilen her bir hava aracına ait uçuşa elverişlilik sertifikasının geçerliliğini, sertifikada belirtilen geçerlilik süresi ile her türlü bakım koşulunu göz önüne alarak ve Bakanlığın yayımladığı ilgili mevzuata uygun olarak sağlamak zorundadır.

İşletmeci, bakım yönetimi konusunda hava araçlarının uçuşa elverişliliğinden ve uçuş emniyetinin gereklerini sağlamaktan sorumlu olup, bu sorumluluğu bir başka kişi veya kuruluşa devredemez.

İşletmeci, yukarıda belirtilen hususları, Bakım Yönetimi El Kitabındaki prosedürlere uygun olarak yapmak zorundadır.

Bakım Yönetimi

Madde 9 —

İşletmeci, uygun bir JAR-145 onaylı kuruluş ile SHGM tarafından kabul edilmiş bakım sözleşmesi yaptığı durumlar haricinde, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (b), (c), (e) ve (f) bentlerindeki hususları yerine getirmek için JAR-145 bakım yetkisi almak zorundadır.

8 inci maddede belirtilen tüm işlemlerin onaylı standartlarda ve zamanında yapılmasını sağlamak için işletmecinin yeterli personel istihdam etmesi zorunludur. Bu personel işletmecinin bakım yönetimi, birimini (mühendislik birimi) oluşturur. Bu personeli yönetmek ve 8 inci maddedeki işlemleri yürütmek SHGM tarafından onaylanması gereken bakımdan sorumlu yönetici personelin (teknik müdür) sorumluluğundadır. Bu personel aynı zamanda bakım sistemi konusunda kalite

bölümünün belirlediği her türlü düzeltici işlemin yapılmasından da sorumludur.

Bakımdan sorumlu yönetici personelin, havacılık, uçak, elektrik, elektronik veya makine mühendisi ya da işletilen hava araçlarından en az birini kapsayan geçerli bir teknisyen lisansına sahip olan bir teknisyen olması, işletme BYEK'i, işletilen hava aracı tipleri ve bakım yöntemleri, JAR-145 ve JAR-OPS ile kalite sistemi hakkında bilgi ve eğitime sahip olması zorunludur. Ayrıca bu personelin, havacılık, uçak, elektrik, elektron

ik veya makine mühendisi ise 2 (iki) yılı sivil havacılık sektöründe olmak üzere en az 5 (beş) yıllık iş tecrübesine sahip olması, teknisyen ise en az 15 (onbeş) yıllık sivil havacılık sektöründe iş tecrübesine sahip olması zorunludur.

İşletmeci JAR-145 bakım yetkisi almamış ise, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (b), (c), (e) ve (f) bentlerindeki hususların yerine getirilmesi için bir veya birden fazla JAR-145 onaylı kuruluş ile ana bakım, hat bakım, motor bakımı ile kalite unsurlarını içeren ve SHGM tara

fından kabul edilmiş olan sözleşme veya sözleşmeler yapmak zorundadır.

Bir işletmeci, personeli için çalışma koşulları elverişli olan ve kabul edilebilir olanaklara sahip ofisler sağlamak zorundadır.

Kalite Sistemi

Madde 10 —

İşletmecinin kalite sistemi, aşağıdaki hususları kapsamak zorundadır:

a) 8 inci maddede belirtilen faaliyetlerin işletme BKEK'inde yer alan prosedürlere uygun olarak yapılıp yapılmadığının,

b) Sözleşme kapsamında yapılan bakım faaliyetlerinin sözleşmeye uygun olarak sürdürülüp sürdürülmediğinin,

c) Tüm prosedürlerin ve sözleşmelerin bu Yönetmeliğin gereklerini sağlayıp sağlamadığının,

izlenmesi.

İşletmecinin JAR-145 kapsamında yetkilendirilmesi durumunda kalite sistemi, JAR-145'in gerektirdiği kalite sistemiyle birleştirilebilir.

İşletmeci Bakım Yönetimi El Kitabı

Madde 11 —

İşletmeci, kuruluş yapısını ve aşağıdaki hususları içeren bir BYEK hazırlamak zorundadır.

Bu Yönetmeliğin;

a) 9 uncu maddesinde geçen bakım sisteminden sorumlu yönetici personel ile mühendislik biriminde görevli diğer personel,

b) 8 inci ve 10 uncu maddesinde anılan gerekleri yerine getirmek için izlenecek prosedürler. İşletmeci JAR-145 onaylı bir bakım kuruluşu ise, bu prosedürler işletmecinin BKEK'ine dahil edilebilir. Bu durumda işletmecinin talebine bağlı olarak BYKEK kullanılması da mümkündür.

İşletmecinin BYEK'i veya BYKEK'i ile yapılacak her türlü değişikliğin SHGM tarafından onaylanması gereklidir.

Hava Aracı Bakım Programı

Madde 12 —

İşletmeci, işletilen hava araçlarının bakımlarının SHGM tarafından onaylı bakım programına göre yapılmasını sağlamak zorundadır. Bakım programı, yapılacak tüm bakımların ayrıntılarını ve sıklıklarını içermek zorundadır. SHY-6A kapsamında Havayolu İşletme Ruhsatı sahibi olan işletmelerin güvenilirlik programı oluşturmaları zorunlu olduğundan, işletmeci Bakanlığın yayımladığı ilgili mevzuata uygun olarak bir güvenilirlik programı oluşturmak zorundadır. Güvenilirlik programı, bakım programının içinde yer alabileceği gibi ayrı bir doküman olarak da hazırlanabilir.

İşletmecinin bakım programının ve sonrasında yapılacak her türlü değişikliğin SHGM tarafından onaylanması gereklidir.

Hava Aracı Teknik Defteri

Madde 13 —

Bir işletmeci her bir hava aracı için aşağıda belirtilen bilgileri içeren bir hava aracı teknik defteri hazırlamak zorundadır:

a) Sürekli uçuş emniyetini temin etmek için her bir uçuş hakkında bilgi,

b) Güncel bakım çıkış sertifikası,

c) Bir sonraki planlı ve plansız bakımların yapılması gereken tarihleri içeren bilgi. Bu bilgi, SHGM'nin onayıyla başka bir

yerde tutulabilir,

d) Hava aracının operasyonunu etkileyen tüm ertelenmiş arızalar,

e) Bakım destek anlaşmalarıyla ilgili rehber talimatlar,

f) İşletmenin veya bakım yapan kuruluşun JAR-145 yetki numarası.

İşletmecinin teknik el kitabı sisteminin ve sonrasında yapılacak her türlü değişikliğin SHGM tarafından onaylanması gereklidir.

Bakım Kayıtları

Madde 14 —

Bir işletmeci, son kayıt tarihinden sonra hava aracı teknik defterini 24 ay saklamak zorundadır.

İşletmeci aşağıdaki bilgileri, belirtilen süreler için SHGM tarafından kabul edilebilir bir formda saklamak zorundadır:

a) Hizmete verildikten sonra 24 ay boyunca, hava aracı ve hava aracına takılmış olan parçalara ait ayrıntılı bakım kayıtları,

b) Hava aracının daimi olarak hizmetten geri çekilmesinden sonra 12 ay boyunca, hava aracının ve tüm ömürlü parçaların toplam uçuş süreleri ve inişleri,

c) Yenileştirmeye tabi hava aracı ve hava aracı parçalarının son yenileştirmeden itibaren uçuş süreleri ve inişleri,

d) Son yapılan planlı bakımların tarihlerini/uçuş sürelerini/inişlerini gösteren güncel durumu,

e) Hava aracının daimi olarak hizmetten geri çekilmesinden sonra 12 ay boyunca, hava aracı ve hava aracı parçalarına uygulanabilir uçuşa elverişlilik direktiflerinin güncel durumu,

f) Hava aracının daimi olarak hizmetten geri çekilmesinden sonra 12 ay boyunca, hava aracına ve hava aracına takılmış olan motorlara, pervanelere ve uçuş emniyetine etki edebilecek tüm parçalara uygulanan modifikasyonların güncel ayrıntıları.

Bir hava aracı daimi olarak başka bir işletmeciye devredilirse; hava aracını devreden işletmeci, yukarıda belirtilen tüm kayıtların yeni işletmeciye aktarılmasını temin eder ve yukarıda belirtilen süreler yeni işletmeci için de geçerli olur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sorumluluk, Gözetim ve Denetim

Sorumluluk

Madde 15 —

Bu Yönetmelikte belirtilen hükümlerin uygulanmasından sırasıyla işletmeci genel müdürü, bakımdan sorumlu yönetici personel (teknik müdür) ve bakım yönetimi biriminde (mühendislik birimi) çalışan tüm personel sorumludur.

Gözetim ve Denetim

Madde 16 —

SHGM, her işletmeciyi bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına yönelik yılda en az bir kez denetler. Bu denetlemeler işletmeciye önceden bilgi verilmeden de yapılabilir. Denetlemelerde referans olarak bu Yönetmelik ve JAR-OPS Altbölüm M, kontrol listesi olarak Ek-2'de bir örneği bulunan JAA Form 13 kullanılır. Denetlemeler sonrasında bu Yönetmeliğe uygunluğu tespit edilen işletmelere yetki belgesi olarak Ek-3'te bir örneği bulunan JAA Form 14 düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Talimatlar

Madde 17 —

SHGM, bu Yönetmelikte yer alan hükümlerin ayrıntılarını açıklamak üzere talimatlar yayımlayabilir.

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

Madde 18 —

7/1/2004 tarihinde Bakanlık tarafından yayımlanan SHT-OPS M numaralı "Hava Aracı Bakım Sistemi" talimatı yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 —

Bakanlık tarafından SHY-6A kapsamında ruhsatlandırılmış mevcut işletmeler bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 1 (bir) yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.

Yürürlük

Madde 19 —

Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 20 —

Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür.