← Resmî Gazete · 31 Temmuz 2004
YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ · Tebliğ
Kaydileştirilen Sermaye Piyasası Araçlarına İlişkin Kayıtların Tutulmasının Usul ve Esasları Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: IV, No: 34)
Piyasası Kurulundan: MADDE 1 —22/12/2002 tarihli ve 24971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Seri: IV, No: 28 Kaydileştirilen Sermaye Piyasası Araçlarına İlişkin Kayıtların Tutulmasının Usul ve Esasları Hakkında Tebliğin 4 üncü maddesinde yer alan "Üye" tanımı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, "Hesap temsilcisi" tanımı madde metninden çıkarılmıştır. "Üye: İhraçcı, aracı kuruluş, yetkili takas ve saklama kuruluşları ile Kurul tarafından belirlenen diğer kuruluşları, " MADDE 2 —Aynı Tebliğin, 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "elektronik yöntem" ibareleri "elektronik işlem yöntemleri", ikinci fıkrasında yer alan "kurumlar" ibaresi "kuruluşlar", beşinci fıkrasında yer alan "bildirmesi" ibaresi "bildirilmesi" olarak değiştirilmiş, altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye yedinci fıkra olarak aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Üyeler, MKK'dan izin almak kaydıyla, süreklilik arz etmeyecek şekilde diğer üyelerin teknik imkanlarını kullanmak suretiyle işlemlerini yürütebilirler." "Üyeler, MKK tarafından belirlenecek ve Kurulca onaylanacak esaslar çerçevesinde, kendi istihdam ettikleri personel ve teknik imkanları kullanmak yerine diğer bir üye aracılığıyla dolaylı ve sürekli bir şekilde MKK'da işlemlerini yürütebilirler." MADDE 3 —Aynı Tebliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 6 —MKK nezdinde tutulacak hesaplar ihraçcılar, aracı kuruluşlar, yetkili takas ve saklama kuruluşları ile Kurul tarafından belirlenen diğer kuruluşlar itibarıyla açılır. sahiplerinin adına hesaplar ise, kimlik bilgilerinin MKK'ya bildirilmesi üzerine açılır ve sözkonusu hesaplar üzerinde işlem yapmaya yetkili üyeler ile bağlantısı kurulur. Ancak yetkili takas ve saklama kuruluşları, herhangi bir üye ile bağlantı kurmaksızın, doğrudan MKK'da hesap açtırabilir. Yabancı merkezi saklama kuruluşlarının MKK nezdinde hesap açtırması ve hesapların tutulmasına ilişkin usul ve esaslar MKK tarafından belirlenir. Bu hesap türlerinin gerçek mahiyetini gizleyecek nitelikte hesap açılamaz, kayıt tutulamaz." MADDE 4 —Aynı Tebliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 7 —İhraçcı hesabı, kaydi sermaye piyasası araçları için açılır. İhraçcı hesapları; ihraçcı havuz hesabı, ortak hesabı ve bilinmeyen ortak hesabından oluşur. İhraçcının yatırım fonu kurucusu olması halinde ihraçcı hesapları havuz hesabı, katılımcı hesabı ve bilinmeyen katılımcı hesabından oluşur. Katılımcı ve bilinmeyen katılımcı hesaplarında yatırımcılara ait yatırım fonu katılma payları izlenir. İhraçcı havuz hesabı, kaydi sermaye piyasası araçları ihracına ilişkin geçici kayıtların izlenmesi amacı ile tutulur. İhraç edilecek kaydi sermaye piyasası araçlarının halka arz süresi boyunca takibi havuz hesabında yapılır ve satışa konu olan tutarlar halka arz süresinde kaydi sermaye piyasası araçlarının satılması ile veya satış öncesinde, ilgili hesaplara yapılacak kayıt neticesinde bu hesaptan düşülür. Yatırım fonu katılma paylarının ihraç ve iptal işlemleri de havuz hesabı kullanılarak yapılır. Ortak ve katılımcı hesabı, ihraçcı tarafından münferiden pay sahipleri için, EK/2'de yer alan bilgilerden MKK tarafından uygun görülenlerin MKK'ya iletilmesi ile açılır. İhraçcının yatırım fonu kurucusu olması hali hariç olmak üzere, ortak hesabına sadece daha önce Borsada işlem görmemiş payların kayıtları yapılabilir. Bu hesaptaki kaydi sermaye piyasası araçları, ihraçcının verdiği bilgiler doğrultusunda türleri ve hak sahipleri itibariyle tutulur. Bilinmeyen ortak ve bilinmeyen katılımcı hesabı, kaydi dönüştürme aşamasında, hak sahiplerinin ihraçcı tarafından bilinmemesi durumunda, bu nitelikteki payların toplu olarak izlenmesi amacı ile oluşturulur. Bu hesapta izlenen sermaye piyasası araçlarının başka üyeler aracılığıyla kaydileştirilmesi halinde MKK kayıtlarında gerekli düzeltmeler yapılır. Bu durumda ihraçcı ve ilgili diğer üyeler MKK tarafından istenecek bilgileri temin ederek kayıtlardaki değişiklikleri yapar." MADDE 5 —Aynı Tebliğin, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde yer alan "aracı kurum" ibaresi "üye" olarak değiştirilmiş, ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "ortak" ibaresinden sonra "ve katılımcı" ibaresi eklenmiş, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bilinmeyen ortak ve bilinmeyen katılımcı hesabının açılmasında, ihraçcı EK/1'de yer alan kaydi sermaye piyasası araçlarına ilişkin bilgiler ile MKK'ya başvurur." MADDE 6 —Aynı Tebliğin, 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ve virman" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. MADDE 7 —Aynı Tebliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 10 —Yatırımcı hesabı, hak sahibi adına açılmış, nama veya hamiline hakların izlendiği hesaptır. Yatırımcı hesabı, yatırımcıların talepleri üzerine, üye sıfatını haiz aracı kuruluşlar ve yetkili takas ve saklama kuruluşları tarafından MKK'ya yapılacak başvuru çerçevesinde açılır. MKK tarafından yatırımcı hesabı açılabilmesi için öncelikle, EK/2'de yer alan bilgilerden MKK tarafından gerekli görülenlerin üyeler tarafından MKK'ya bildirilmesi gerekir. Anılan bilgilerin MKK'ya ulaştırılmasını takiben hesap kullanıma açılır. Yatırımcıyla ilgili EK/2’de yer alan tüm bilgilerin tamamlanmasıyla birlikte bir sicil numarası oluşturulur. Kurulca uygun görülen hallerde, hesabın ilgili aracı kuruluş tarafından açılarak kimlik bilgilerinin MKK'ya Kurulca belirlenecek ve 30 günü aşmayacak bir süre sonuna kadar tamamlanmasına izin verilebilir. Belirlenen sürenin bitimine kadar kimlik bilgilerinin istenen şekilde MKK'ya bildirilmemesi durumunda hesap hareketsizleştirilebilir. Hareketsizleştirme, ilgili hesaba giriş ve çıkış işlemlerinin engellenmesidir. Aynı yatırımcı bilgileri ile, başka bir aracı kuruluş tarafından yatırımcı hesabı açılmak üzere yapılan başvurularda, yatırımcıya MKK tarafından aynı sicil numarası tahsis edilir. Aynı yatırımcı için birden fazla sicil numarası oluşturulduğunun daha sonra tespiti halinde, MKK tarafından yatırımcıya bildirimde bulunulması kaydıyla, tek sicil numarası verilir. Bu maddede yer alan bilgi ve belgelerin sağlanması koşulu ile birden fazla kişinin müşterek hesap açtırma talepleri üzerine, üyeler tarafından müşterek mülkiyet yatırımcı hesabı açılır. Maliklerin iştirak oranları da kayden izlenir. EK/1 ve EK/2’de yer alan bilgiler MKK tarafından, resmi kurumların veri tabanlarından elektronik ortamda temin edilebilir." MADDE 8 —Aynı Tebliğin 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 12 —Yetkili takas ve saklama kuruluşu hesabı, takas havuz hesabı, havuz hesabı ve yatırımcı hesabından oluşur. Yetkili takas ve saklama kuruluşunun faaliyetlerinin gerektirdiği diğer hesaplar MKK’nın onayıyla açılabilir. Ancak bu kurumların yatırımcı hesaplarında kayıtları izlenebilecek yatırımcı türleri için önceden Kurul onayı alınması zorunludur. Takas havuz hesabı, takas ve saklama kuruluşunun, vekil sıfatıyla üyelerin takas işlemlerini gerçekleştirmesi için kullanılır. Havuz hesabı, yetkili takas ve saklama kuruluşunun hesap sahibinin vekili sıfatıyla takas işlemlerini yerine getirmesi için kullanılır. Yatırımcı hesaplarının açılmasında, 10 uncu madde hükmü uygulanır." MADDE 9 —Aynı Tebliğin 13 üncü maddesi, madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Ortak, Katılımcı ve Yatırımcı Hesaplarının Alt Hesapları Madde 13 —Rehin, haciz, genel kurul blokajı, yatırımcı blokajı, satış blokajı ve MKK tarafından uygun görülecek diğer işlemlerin yapılması durumunda, bu işlemlere konu haklar MKK tarafından ilgili hesaplarla bağlantılı alt hesaplar açılmak sureti ile izlenir." MADDE 10 —Aynı Tebliğin 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 14 —İhraçcılar izahnamenin tescilini izleyen iş günü sonuna kadar, EK/1'de yer alan kaydi sermaye piyasası araçlarına ilişkin bilgileri MKK'ya bildirirler. İhraçcı, ihraç kararının bir kamu otoritesinin onayını gerektirmesi halinde onayın verilmesi veya reddi kararını, kararın verilmesini izleyen iş günü; bu kararlara ilişkin ortaya çıkan değişiklikleri, söz konusu değişikliğin gerçekleşmesini izleyen iş günü sonuna kadar en seri şekilde MKK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bildirim üzerine, ihraç edilen kaydi sermaye piyasası araçlarının, ilgili ihraçcı havuz hesabında geçici kayıtları yapılır. Bedelli sermaye artırımlarında, yeni pay alma hakları, Kurul düzenlemelerine uygun olarak kullanılır. Bedelli sermaye artırımı işlemlerinde öncelikle yeni pay alma hakları bulundukları hesaplara kaydedilir. Yeni pay alma bedelinin yatırılması üzerine ilgili yeni pay alma hakları hesaplardan silinir; sermaye piyasası aracının ihraçcının havuz hesabından yatırımcı ve ortak hesaplarına aktarımı ilgili üyeler tarafından gerçekleştirilir. Süresi içerisinde kullanılmayan yeni pay alma hakları, sürenin sonunda hesaplardan silinir. Bedelsiz sermaye artırımlarında, ihraçcının bildirimi üzerine ihraçcı havuz hesabına kaydedilmiş olan haklar, açıklanan orana göre sermaye artırımı tarihi itibarıyla üye hesaplarına aktarılır. Borsa dışında yapılan satışlarda; satılan pay tutarları ve alıcıların kayıt yapılmasını istedikleri yatırım hesabı bilgileri, satışın yapıldığı günü izleyen iş günü sonuna kadar ihraçcı veya ihraca aracılık eden üye tarafından MKK'ya bildirilir. Ortakların sermaye artırımlarında, Borsada satışı yapılan payların kaydı, 15 inci madde çerçevesinde yapılır. sermaye sistemindeki ortaklıklarda, bir, iki, üç, dört ve beşinci fıkralara göre yapılan kayıtlar geçici nitelikte olup, sermayenin ticaret siciline tescili ile kesinlik kazanır. Sermayenin ticaret siciline tescili, tescili izleyen iş günü ihraçcı tarafından MKK'ya bildirilir. Diğer kaydi sermaye piyasası araçlarının ihraç ve satışında, işlem Borsada gerçekleşmiş ise kayıtlar, 15 inci madde çerçevesinde yapılır. İşlem Borsa dışında gerçekleşmiş ise satılan tutarlara ve alıcıların kayıt yapılmasını istedikleri yatırım hesabına ilişkin bilgiler, satışın yapıldığı günü izleyen iş günü sonuna kadar ihraçcı tarafından MKK'ya bildirilir. Yatırım fonu katılma paylarının ihracında bildirim satışın yapıldığı gün yapılır. Yatırım fonu katılma paylarının ihracı hariç olmak üzere, satışa aracı kuruluşlarca aracılık edilmesi halinde bildirimler bu maddedeki esaslar dahilinde bu kuruluşlar tarafından yapılabilir. Yapılan bildirimler çerçevesinde, haklar, ihraçcı havuz hesabından ilgili üyedeki yatırımcı hesaplarına veya havuz hesaplarına aktarılır. İlgili üye havuz hesaplarına aktarım halinde yatırımcı hesaplarına dağıtım, ilgili üyeler tarafından yapılır. Kayıtlı sermaye sisteminde satış süresi içinde satılamayan paylara ilişkin bilgiler, satış süresinin bitimini izleyen iş günü ihraçcı tarafından MKK'ya bildirilir ve bu paylar ihraçcı havuz hesabından silinir." MADDE 11 —Aynı Tebliğin, 15 inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkrasında yer alan "kurum" ibareleri "kuruluş" olarak değiştirilmiş, dördüncü fıkra aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Borsa dışında gerçekleştirilen alım satım işlemleri nedeniyle kayıtlarda gerekli değişiklikler, kaydi sermaye piyasası aracının yer aldığı hesabın MKK'da bağlantılı olduğu üye tarafından yapılır." "Hak sahipleri hesapları arasında yapılan virmanlarda üyelerin havuz hesapları kullanılamaz. Bu virmanların sebebinin gösterilme usul ve esasları MKK tarafından belirlenir." MADDE 12 —Aynı Tebliğin 17 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Yatırım fonu katılma paylarının ihraçcı tarafından geri alınması durumunda paylar ihraçcı havuz hesabında toplanarak iptal edilir." MADDE 13 —Aynı Tebliğin, 18 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 18 — İhraçcılar genel kurul toplantısının tarihini ve yerini toplantı tarihinden 15 gün önce MKK'ya bildirir. Türk Ticaret Kanununun 360 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, hak sahibinin genel kurula katılmak istemesi halinde, payların blokajı hak sahibinin doğrudan kendisi ya da talebi üzerine üye tarafından yatırımcı ve ortak hesaplarında alt hesap oluşturularak uygulanır. Blokaj konulması üzerine, MKK blokaj konulan payların tutarını ve hak sahiplerini gösterir bir belgeyi düzenleyerek talep eden ilgili üyeye verir. MKK, ihraçcıya bloke edilen payların miktar ve sahiplerini içeren bir liste gönderir. Listenin gönderilme zamanı, içeriği ve listenin değişmesi halinde bildirim usul ve esasları MKK tarafından belirlenip, ihraçcılara duyurulur. İhraçcılar, MKK tarafından düzenlenen blokaj belgeleri ile bu listeyi karşılaştırma yükümlülüğündedirler. Paylar üzerindeki blokaj, genel kurul toplantı tarihinde borsada gerçekleştirilen işlemlerin takasının tamamlanmasını müteakip MKK tarafından resen kaldırılır. İhraççının talebi halinde blokaj koyma ve kaldırma süresi MKK tarafından kısaltılabilir." MADDE 14 —Aynı Tebliğin, 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkradan sonra gelmek üzere üçüncü fıkra olarak aşağıdaki fıkra eklenmiş, son fıkrasında yer alan "intifa hakkı" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. "Teminat olarak gösterilecek kaydi sermaye piyasası araçları, aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça, hakkı tesis edenin mevcut hesabına bağlı bir alt hesap açılmak suretiyle, MKK kayıtlarında izlenir. Alt hesapta lehine teminat verilmiş kişinin kimlik bilgileri yer alır." "İntifa hakkına konu sermaye piyasası araçları, hakkı tesis edenin ve intifa hakkı sahibinin kimlik bilgileri ile birlikte izlenir." MADDE 15 —Aynı Tebliğin 20 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 20 —MKK nezdindeki yatırımcı, katılımcı ve ortak hesaplara, ilgili üyenin tasarruf yetkisini sınırlamaya yönelik olarak yatırımcılar tarafından blokaj konmasına ilişkin esaslar MKK tarafından belirlenir." MADDE 16 —Aynı Tebliğin, 22 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Kaydi sermaye piyasası araçlarının haciz işlemi, ilgili yatırımcı, katılımcı ve ortak hesaplarında ayrı bir alt hesap oluşturulması sureti ile uygulanır." "Üyeler kendilerine gelen haciz taleplerini karşılamak üzere, öncelikle MKK nezdindeki kayıtlarda gerekli değişiklikleri yapmakla yükümlüdürler." MADDE 17 —Aynı Tebliğin, 26 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Aksi yatırımcı tarafından yazılı olarak bildirilmedikçe, ihraçcıların talebi halinde, MKK'nın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde, yatırımcı hesaplarındaki paylara ilişkin bilgiler MKK tarafından ihraçcılara iletilir." MADDE 18 —Aynı Tebliğin 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 27 —MKK, kaydi sermaye piyasası araçlarına ilişkin haklarla ilgili değişiklikleri, izleyen 10 yıl süreyle değişiklikten önceki haliyle değiştirilemez bir şekilde elektronik ortamda saklar. Yatırım fonu kayıtlarının saklanması için, Kurulca daha uzun bir süre belirlenebilir." MADDE 19 —Aynı Tebliğin, 28 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "kurumlar" ibaresi "kuruluşlar" olarak değiştirilmiştir. MADDE 20 —Aynı Tebliğin Geçici 1 inci maddesi, madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Üyeliğe Kabul Geçici