Yüksek Seçim Kurulunun 2201 Sayılı Kararı

Karar No : 2201

İtiraz No :

- KARAR -

Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının 29.05.2004 günlü yazısında aynen; "Şefaatli İlçe Seçim Kurulu Başkanlığından alınan 21.05.2004 günlü, 2004/96 sayılı yazıda; İlçeleri Sarıkent Beldesi Belediye Meclis Üyelerinden 2 asıl ve l yedek üye dışında kalan tüm partilere mensup belediye meclis üyelerinin istifa ettikleri ve salt çoğunluğun sağlanamadığından, Sarıkent Beldesi Belediye Meclisi Üyeliği seçimlerinin yenilenmesi gerektiği, Yozgat Valiliğince Başkanlıklarına bildirildiğinden, 2972 sayılı Kanunun 29. maddesi gereğince Sarıkent Beldesi Belediye Meclisi Üyeliği seçimi ile birlikte Belediye Başkanlığı seçiminin de yapılıp yapılmayacağı hususu sorulmuş ve 26.05.2004 gün ve 2004/102 sayılı yazı ile bu seçimde uygulanacak olan seçim takvimi hazırlanarak Kurulumuz Başkanlığına gönderilmiştir.

2972 sayılı Kanunda özel hüküm bulunmadığından, 36. maddesinin yollamada bulunduğu 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre seçime katılabilecek siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi Kurulumuza aittir.

Bu nedenle, Sarıkent Beldesinde 01 Ağustos 2004 tarihinde Belediye Başkanlığı seçimlerinin yapılıp yapılmayacağının ve yapılacak seçimlere katılabilecek siyasi partilerin tespitini arz ederim." denilmiş olmakla, konu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜL

DÜ:

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 14 üncü maddesinin 11 inci fıkrasında, siyasi partilerin milletvekili genel ve ara seçimlerine, belediye başkanlığı ile belediye meclisi, il genel meclisi üyelikleri genel ve ara seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olmalarının veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunmasının zorunlu olduğu vurgulandıktan sonra; bir ilde teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirdiği belirtilmiş, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 20 inci maddesinin l inci fıkrasında da, bir ilçede teşkilatlanmanın, ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında teşkilat kurmayı gerektirdiği, belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu öngörülmüştür.

Bu esaslar çerçevesinde, seçime katılabilecek siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi 2972 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin yollamada bulunduğu 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait bulunduğundan, 01 Ağustos 2004 tarihinde yapılacak Sarıkent Beldesi Belediye Meclisi Üyeliği Seçimlerine katılabilecek siyasi partilerin öncelikle araştırılıp saptanması gerekmiş ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.05.2004 gün ve S.P.Sicil.2004/337 sayılı yazılarının incelenmesi sonucunda;

a) 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendi ile 2820 sayılı Kanunun 20 nci ve 36 ncı maddelerine göre illerin en az yarısında, oy verme günü olan 01 Ağustos 2004 tarihinden en az altı ay öncesi (01.02.2004) itibariyle teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partilerin; l- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2- Anavatan Partisi, 3- Aydınlık Türkiye Partisi, 4-Bağımsız Türkiye Partisi, 5- Büyük Birlik Partisi, 6- Cumhuriyet Halk Partisi, 7- Demokrat Parti, 8-Demokratik Halk Partisi, 9- Demokratik Sol Parti, 10- Doğru Yol Partisi, 11- Emeğin Partisi, 12-Genç Parti, 13- Hak ve Özgürlükler Partisi, 14- İşçi Partisi, 15- Liberal Demokrat Parti, 16- Millet Partisi, 17- Milliyetçi Hareket Partisi, 18- Özgür Toplum Partisi, 19- Özgürlük ve Dayanışma Partisi, 20- Saadet Partisi, 21- Sosyaldemokrat Halk Partisi, 22- Türkiye Komünist Partisi, 23-Yeni Türkiye Partisi olduğu anlaşılmıştır.

b) Diğer siyasi partilerin ise genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine getiremedikleri, dolayısıyla 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde öngörülen nitelikleri kazanamadıkları saptanmıştır.

c) Bundan ayrı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde grupları bulunan siyasi partilerin de belirlenmesi gerekmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 31.05.2004 günlü, 5939 sayılı yazılarında, sözü geçen koşulu taşıyan siyasi partilerin Adalet ve Kalkınma Partisi ile Cumhuriyet Halk Partisi olduğu bildirilmiştir.

2972 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde seçimin yenilenmesi düzenlenmiş olup, anılan maddenin (c) fıkrasında, "belediye meclisi veya il genel meclisi üyeliklerinin herhangi bir sebeple boşalması ve meclis üye sayısının yedeklerinin de getirilmesinden sonra üye sayısının yarısından aşağı düşmesi" halinde seçimin yapılması gerektiği; belediye başkanlıklarının seçimiyle ilgili (d) fıkrasının ise 4231 sayılı Kanun ile kaldırıldığı anlaşılmıştır.

4231 sayılı Kanun ile 1580 sayılı Kanunun 93. maddesinde yapılan değişiklik, "Belediye başkanlığının boşaldığı veya başkanın görevden uzaklaştırıldığı hallerde, belediye meclisinin on gün içinde toplanması vali tarafından sağlanır. Bu toplantıda Meclis, katılanların salt çoğunluğunun gizli oyuyla ve kendi üyeleri arasından, belediye başkanlığının boşalması halinde bir başkan, başkanın görevden uzaklaştırılması halinde ise bir başkanvekili seçer. Yeni seçilen başkanın görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi kadardır; başkanvekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış olan başkan görevine dönünceye kadar görev yapar," hükmünü içermektedir.

Somut olayda, istifalar nedeniyle belediye meclisinin yasada öngörülen görevini yerine getirme olanağı bulunmamaktadır. Böyle bir görevin yeni seçilecek meclise bırakılması da yasanın amacına uygun düşmez.

Sarıkent Beldesinde Belediye Başkanı seçilen Davut KAYA'nın mazbatasının sabıka kaydı nedeniyle iptal edildiği, Yozgat Valiliğinin 20.05.2004 gün ve 495 sayılı yazısından, iki asıl ve bir yedek üye dışında tüm partilere mensup asıl ve yedek üyelerin istifa ettikleri, bu nedenle salt çoğunluk sağlanamadığından belediye başkanının seçilemediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mazbatanın tam kanunsuzluk sonucu iptal edilmesi ve iptal kararının geriye yürürlüğü nedeniyle mazbatanın verildiği tarih itibariyle geçersiz sayılması karşısında seçilmiş bir belediye başkanı bulunmadığından, boşalan başkanlıktan söz edilemez. Bu nedenle, belediye meclisi üyeliği seçimi ile birlikte başkanlık seçiminin de yapılması gerekmektedir.

SONUÇ:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

l- 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 14 üncü maddesinin 11 inci bendine göre, 01 Ağustos 2004 tarihinde Yozgat İli Şefaatli İlçesi Sarıkent Beldesinde yapılacak Belediye Meclisi Üyeliği seçimine katılabilecek siyasi partilerin; 1-Adalet ve Kalkınma Partisi, 2- Anavatan Partisi, 3- Aydınlık Türkiye Partisi, 4- Bağımsız Türkiye Partisi, 5- Büyük Birlik Partisi, 6- Cumhuriyet Halk Partisi, 7- Demokrat Parti, 8- Demokratik Halk Partisi, 9- Demokratik Sol Parti, 10- Doğru Yol Partisi, 11- Emeğin Partisi, 12- Genç Parti, 13-Hak ve Özgürlükler Partisi, 14- İşçi Partisi, 15- Liberal Demokrat Parti, 16- Millet Partisi, 17-Milliyetçi Hareket Partisi, 18- Özgür Toplum Partisi, 19- Özgürlük ve Dayanışma Partisi, 20-Saadet Partisi, 21- Sosyaldemokrat Halk Partisi, 22- Türkiye Komünist Partisi, 23- Yeni Türkiye Partisi olduğuna,

2- Belediye başkanlığı seçiminin yapılamayacağına, 1580 sayılı Belediye Kanununun 93
üncü maddesi uyarınca idari makamlarca işlem yapılması gerektiğine,

3- Karar örneğinin 01.06.2004 günlü Resmi Gazete'de yayımlanmasına,

4- Karar örneğinin, seçime katılabilecek olan Siyasi Parti Genel Başkanlıkları ile Yüksek Seçim Kurulu Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğü'ne ve İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına, Yozgat İl ve Şefaatli İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına gönderilmesine,

31.05. 2004 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

Başkan	Başkanvekili	Üye	Üye
Cengiz ERDOĞAN	Ahmet Hamdi ÜNLÜ	Kenan ATASOY	Yılmaz DERME
(M)			(M)
Üye	Üye	Üye
Yücel IRMAK	Yurdaer ÖZDİLEK	Hasan ERBİL

- KARŞI OY-

Yozgat Valiliğince 20.05.2004 gün ve 495 sayılı yazı ile Şefaatli İlçe Seçim Kurulundan, 2972 sayılı Kanunun 29/c maddesi gereğince belediye meclisinde üye sayısının yarıdan aşağı düşüp salt çoğunluğun sağlanamadığı gerekçesi ile maddenin son bendine göre Sarıkent BELEDİYE meclisi üyeliği seçiminin yenilenmesi istenmiştir.

İlgili İlçe Seçim Kurulu Başkanı Kurulumuzdan bu seçimle birlikte Belediye Başkanlığı seçiminin de yapılıp yapılmayacağını sormuştur.

2972 sayılı Kanunun 29. maddesi (a) fıkrasına göre belediye başkanlığı seçimi iptal edilmiş değildir. Verilmiş bir yenileme kararı da yoktur.

Maddenin (d) fıkrası ilga edilmezden önceki metninde seçilmiş belediye başkanlıklarının herhangi bir nedenle boşalması halinde belediye başkanlığı seçiminin de yenilenmesi öngörülmüş iken 20.03.1997 tarihindeki değişiklikle bu olanak ortadan kalkmıştır.

4231 sayılı Kanunun 4. maddesi ile değişik 1580 sayılı Kanunun 93. maddesi, belediye başkanlığının boşalması veya görevden uzaklaştırılması halinde yeni başkan seçiminin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, bu maddede belediye başkanlığı için yeni bir seçim yapılması öngörülmemiştir. Kurulumuzun ilke kararları da bu doğrultudadır. (Bkz: 10.07.1999 günlü ve 2016 s., 18.01.2003 günlü ve 49 s. Kararları.)

Bu durumda, Sarıkent Beldesinde belediye meclisi seçimi ile birlikte belediye başkanlığı seçiminin de yapılmasının yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Şu hale göre; yasa boşluğundan veya kanunun yorumdan hareketle belediye meclisi seçiminin yanında belediye başkanlığı seçiminin de yapılması yolundaki çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

Başkan	Üye
Cengiz ERDOĞAN	Yılmaz DERME

Sayfa Başı