Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ (No: SGM - 2004/1)

Tebliğler

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin

Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ

(Tebliğ No: SGM - 2004/1)

Amaç

Madde 1 —

Bu Tebliğin amacı, 1/4/1999 tarihli ve 23653 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin (MARTOY) uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.

BİRİNCİ BÖLÜM

Yerli İmal Araçlarda Uygulama

Madde 2 —

Firmalar, bir dilekçe ekinde; MARTOY’un Ek IV’ünde belirtilen sistem, aksam ve ayrı teknik ünite ile ilgili yürürlüğe giren yönetmelikleri göz önüne alarak, MARTOY’un 5’inci maddesine göre hazırlamış oldukları dosya ile birlikte Sanayi ve Ticaret Bakanlığına (Bakanlık) başvururlar.

Madde 3 —

Yapılacak uygulamalar aşağıda belirtilmiştir:

a) Bakanlık, MARTOY’un 6 ncı maddesinde belirtilen esaslara göre firmaya ulusal "Araç Tip Onayı Belgesi" verir.

b) Bir marka ve tipin değişik varyant ve versiyonları, MARTOY’a göre aynı Araç Tip Onayı Belgesi kapsamında değerlendirilir.

c

) Araç Tip Onayı Belgesi alındıktan sonra, aynı marka ve tip araçların yeni varyant ve versiyonları, aynı Onayın kapsam genişletilmesi içinde değerlendirilir.

d) Bir Araç Tip Onayı Belgesi sahibi sıfatıyla firma, onaylanmış araç tipine uygun olarak imal edilmiş tam, tamamlanmış veya tamamlanmamış her araçla birlikte tüketiciye verilmek üzere örneği MARTOY Ek IX’ da verilmiş olan Uygunluk Belgesini düzenler.

e) Firmalar; ülkemizde yürürlüğe giren sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelere ilişkin mevzuata göre tip onayı belgelerini almak ve Bakanlıkta bulunan ilgili Araç Tip Onayı dosyalarına eklemekle yükümlüdür. Süresi içinde bu belgeleri tamamlanmayan araçların Araç Tip Onayı Belgeleri iptal edilir.

f) Firmalar; uluslar arası yürürlükte bulunan Birleşmiş Milletler/Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Regülasyonları ve/veya Avrupa Birliği (AB) direktiflerine göre almış oldukları sistem, aksam ve ayrı teknik ünite tip onayı belgelerini Araç Tip Onayı dosyalarına ekleyebilirler. Bunlarla ilgili herhangi bir

yeni mevzuat yürürlüğe girdiğinde, geçerliliği devam eden belgeler kabul edilir. AB resmi dillerinden birisi ile yazılmış olan belgeler; firmanın, Bakanlık veya TMMOB Makine Mühendisleri Odasından yetki belgesi almış mühendisi tarafından onaylı kopyaları aynen, diğer dillerde olanlar ise noter tasdikli tercümeleri ile birlikte kabul edilebilir.

g) MARTOY’a göre belgelendirilmiş araçlar için, daha sonra aynı yönetmeliğin 7 nci maddesine göre yapılan kapsam genişletmelerinde sadece o aracın tip onayı dosyasında mevcut sistem, aksam ve ayrı teknik ünite ile ilgili onay belgelerindeki değişiklikler dikkate alınır.

h) Bu Tebliğin 2’nci maddesine göre müracaatı yapılacak yeni araçlar için, müracaat tarihinde yürürlükte bulunan sistem, aksam ve ayrı teknik ünite ile ilgili mevzuat dikkate alınır.

İKİNCİ BÖLÜM

İthal Araçlarda Uygulama

Madde 4 —

M1 sınıfı araçlarda, başvuru tarihinde Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli ve ithalatçı firmanın yetkili mühendisi tarafından onaylı AT Araç Tip Onayı Belgesi ve/veya araca ait orijinal Uygunluk Belgesinin örneği ile proforma faturası vizesi işlemi için Türk Standardları Enstitüsüne (TSE) müracaat edilir. Yapılacak inceleme ve denetlemeler sonucu uygun görülmesi halinde TSE tarafından ilgili gümrüğe ibraz edilmek üzere uygunluk yazısı düzenlenerek ithalatçı firmaya verilir.

Madde 5 —

AT Araç Tip Onay Belgesi olmayan M1 ve M1 dışında kalan araçların ithalinde Birinci Bölümde yer alan "Yerli İmal Araçlarda Uygulama"da belirtilen prosedür uygulanır. Bakanlık bu araçları ve üretimin uygunluğunu; belgeleri inceleyerek, o ülkenin onay merciinden sorarak veya bizzat yerinde inceleme yaparak uygun görmesi halinde bu araçlar için Araç Tip Onayı Belgesini verir. Bakanlık gerekli görmesi halinde bu araçları ve üretimin uygunluğunu bir Teknik Hizmetler Kuruluşuna da inceletebilir. Bu durumda Teknik Hizmetler Kuruluşu gerekli incelemeleri yaparak Bakanlığa rapor verir ve Bakanlık bu rapora göre karar verebilir.

Madde 6 —

Bedelsiz olarak veya teşvik yoluyla ithal edilen veya Maliye Bakanlığı Tasfiye İşleri Genel Müdürlüğü (TASİŞ) tarafından satışa sunulan araçlar veya eski araçlar için;

a) Üretici firma tarafından düzenlenmiş olan MARTOY’a uygun Uygunluk Belgesi varsa, bu belgeye istinaden Bakanlığımızdan veya Makine Mühendisleri Odasından yetki belgesi almış mühendisler tarafından MARTOY, Ek IX’da verilen örneğe göre düzenlenen Uygunluk Belgesi TSE tarafından onaylanır.

b) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen Uygunluk Belgesinin olmaması halinde, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğe (AİTM) uygunluk aranır. Uygun bulunması halinde Bakanlığımızdan veya Makine Mühendisleri Odasından yetki belgesi almış mühendisler tarafından AİTM’ye göre Uygunluk Belgesi (Teknik Belge) düzenlenir ve TSE’ce onaylanır.

c) Karayolu trafiğine çıkmayacak veya işlevi nedeni ile yürürlükteki mevzuata uymayan araçlara ise, ancak gerekçesi açıkça belirtilerek ve hangi şartlarda karayoluna çıkabileceği açıklanarak müsaade verilir.

Madde 7 —

Çıplak şasi üzerine CE kapsamında yer alan üst yapılı (araç üstü vidanjör, çöp kasası, itfaiye kasası ve düzenleri, vinç ve benzeri) araçların ithalinde; çıplak şasili aracın tip onayının ve üst yapısıyla ilgili CE Uygunluk Belgesinin ibraz edilmesi halinde, tamamlanmış araç Ulusal Tip Onayı Belgesi düzenlenmesi için bu Tebliğin 5’inci maddesi hükümleri uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üst Yapı

Seri üst yapı imalatı

Madde 8 —

Tamamlanmamış Araç Tip Onayı Belgesi bulunan N sınıfı araçlar üzerinde MARTOY ve buna bağlı yönetmelikler ve/veya AİTM’ye uygun olarak yapılan seri üst yapı imalatlarında; "Yerli İmal Araçlarda Uygulama" bölümünde belirtilen prosedür uygulanır. Başvurular TSE’ye yapılır. TSE tarafından, yapılacak gerekli incelemeler sonucunda düzenlenecek uygunluk raporu ile birlikte hazırlanan tamamlanmış araç tip onayı belgeleri onay için Bakanlığa sunulacaktır.

Münferit üst yapı imalatı

Madde 9 —

Bir firmanın üst yapı ürünlerinden bir yıl içinde en fazla 50 adet üretmesi durumunda, münferit imalat sayılır. Münferit imalatlar tip onayına tabi değildir. Bunların mevzuata uygunluğunun denetimi ve onaylanması TSE tarafından AİTM’ye göre yapılır.

Madde 10 —

Tamamlanmamış araç üzerine CE kapsamında yer alan seri veya münferit üst yapılı araçların imalinde, tamamlanmamış aracın tip onayı ve üst yapısıyla ilgili CE Uygunluk Belgesi aranır.

Madde 11 —

Seri ve münferit üst yapı imalatlarında, tip onayı ve kalite güvence sistemi için kriterler Sanayi ve Ticaret Bakanlığı "Motorlu Araçlar Teknik Komitesi" tarafından tespit edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tadilat

Madde 12 —

Tam veya tamamlanmış araç tip onayı belgesi almış araçlar ile trafiğe çıkmış, kayıt ve tescili yapılmış araçlar üzerinde yapılacak değişiklikler, bu Tebliğin 14 üncü maddesinde belirtilen istisnalar hariç, tadilat kapsamındadır.

Madde 13 —

Tadilat ve LPG ile CNG dönüşüm işlemleri için TSE’ye müracaat edilir. Bunlarla ilgili projeler TSE tarafından onaylanır.

Madde 14 —

Tamamlanmamış araç tip onayı belgesi bulunan bir araç üzerinde, varyant ve versiyon seviyesinde yapılacak değişiklikler, ancak bu araç için 1 inci seviyede ulusal tip onayını almış imalatçısı tarafından gerçekleştirilebilir.

Madde 15 —

Tadilatı yapılacak aracın tadilatla ilgili sistemleri, aksamları ve ayrı teknik üniteleri "E" ve/veya "e" belgeli ise, belgelerinde o araca uygulanabileceği belirtilmiş ve montaj talimatı varsa, sadece montajı yapan firma teknik sorumlusunun uygunluk beyanı ile işlem tamamlanır.

Madde 16 —

Tadilatlarda TSE; yol emniyeti, araç güvenliği ve çevreye zararları nedeni ile uygun görmediği araçları, bedeli tadilatı yapan tarafından karşılanmak üzere inceler veya inceletir.

Madde 17 —

Tadilatlar için araç proje onaylarında AİTM veya gerektiğinde MARTOY Yönetmeliğine bağlı ilgili yönetmeliklerin hükümleri uygulanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yetkili Teknik Sorumlular İle İlgili Uygulama

Madde 18 —

Araçlar için Bakanlıktan veya TMMOB Makine Mühendisleri Odasından yetki almış mühendisler "Teknik Sorumlu" olarak görevlendirilir. AİTM ve MARTOY yönetmeliklerine ve tebliğlere aykırı uygulamalar ve can ve mal güvenliğini tehlikeye atacak uygulamalarda ilgili firma yetkilileri ile birlikte yetkili mühendisler sorumludur.

Madde 19 —

Parça, aksam, teknik ünite ve sistemler için konusuna uygun ilgili mühendis odasına kayıtlı, firmada fiilen çalışan veya firma ile sözleşmesi olan mühendisler de Teknik Sorumludurlar.

Madde 20 —

Firmalar birden fazla Teknik Sorumlu belirleyebilir ve bu sorumluları gerektiğinde değiştirebilir. Değişiklikleri iki ay içerisinde Bakanlığa ve/veya TSE’ye bildirmek zorundadır.

Madde 21 —

Teknik Sorumlular; sistem, aksam, ve teknik ünite için de yetkilidir.

ALTINCI BÖLÜM

Diğer Hususlar

Madde 22 —

Bir mevzuat yürürlüğe girdikten sonra yeni müracaatlarda o mevzuata uyulacaktır. Yeni bir araç için Bakanlığa ilk müracaat tarihi esas alınır, bu tarihten sonra yürürlüğe giren mevzuat için mevcut araç gibi işlem uygulanır.

Madde 23 —

Tip onayı mevcut olan araçlar ise ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde o mevzuata uymak zorundadır. Aksi halde verilen Araç Tip Onayı Belgesi iptal edilir.

Madde 24 —

Tip Onayı Belgesi olan araçların trafiğe kayıt ve tescilleri, bu belgeye uygun olarak ilgili firma tarafından düzenlenen Uygunluk Belgesi ile işleme alınır.

Madde 25 —

Tip Onayı Belgesine haiz araçları imal veya ithal eden firmalar tarafından müşterilerine verilmek üzere düzenlenen Uygunluk Belgeleri hakkında Bakanlık ve TSE gerektiğinde ilgili firmalardan bilgi alır.

Madde 26 —

23/3/2001 tarihli ve 24351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan SGM - 2001/10 sayılı Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği'nin Uygulama Usul ve Esasları Tebliği ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 27 —

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 28 —

Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.