Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı sosyal hizmet kuruluşları bünyesinde kurulacak döner sermaye işletmelerinin mali ve idari faaliyetlerine dair usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
← Resmî Gazete · 17 Temmuz 2002
YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ · Yönetmelik
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği
RG 17.07.2002Kurum Yönetmelikler Devlet Bakanlığı
Yönetmelikler Devlet Bakanlığından : BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler ve Faaliyet Alanları Amaç ve Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 8/3/2000 tarihli ve 4549 sayılı Kanunla değişik 19 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 — Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığını, b) Genel Müdürlük : Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü, c) Merkez Müdürlüğü : Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünü, d) İşletme : Genel Müdürlüğe bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmelerini, e) Müdür : Sosyal hizmet kuruluşları bünyesinde kurulan işletmelerde kuruluş müdürünü, diğer işletmelerde ise işletme müdürünü,
ifade eder.
Faaliyet Alanları
Madde 4 — Genel Müdürlüğe bağlı döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları; a) Dokuma, örgü, ağaç, metal, deri, kösele, basım, cilt, kağıt, fotoğraf, dikim, motor, makine, elektrik, elektronik, lastik, plastik, alçı ve bunun gibi işlere dair atölye faaliyetlerinin yapılması, b) Bağ, bahçe, seracılık, tarla tarımı, hayvan yetiştirme, üretilen bitkisel ve hayvansal ürünlerin pazarlanması, değerlendirilmesi ve bunun gibi tarım, hayvancılık ve gıda üretimine ilişkin işlerin yapılması, c) Mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait arsalar üzerinde ve kuruluşlar bünyesinde otopark, konukevi, lokal, spor salon ve sahaları, kantin, çay ocağı, büfe, kafeterya ve bunun gibi yerlerin işletilmesi, d) Üretilen ürünlerin değerlendirilmesi ve pazarlanması amacıyla, yurt içi ve dışında teşhir ve satış yerlerinin açılması ve bu satış yerlerinde gerektiğinde üretilen ürünlerin satışının yapılması, e) Mevcut içme suyu ve diğer tesislerin işletilmesi, yurt içinde ve yurt dışında pazarlanması, f) Genel Müdürlüğün görev alanları çerçevesinde çocuk, genç, yaşlı, özürlü ve kadınlara yönelik çok amaçlı merkez, kulüp, sinema, tiyatro ve bunun gibi sosyal ve kültürel faaliyet yerlerinin işletilmesi, g) Özürlülerin ihtiyaçlarına yönelik ortez, protez ve bunun gibi araç ve gereçlerin üretilmesi, ülke içi ve dışında pazarlanması,
h) Korunmaya, bakıma, yardıma ve desteğe muhtaç kişilere götürülecek hizmetlere ilişkin işletme faaliyetlerinin yapılması, hususlarını kapsar. İKİNCİ KISIM Sermaye, Bağış ve Yardımlar, Gelirler, Giderler ve Kar Dağıtımı
BİRİNCİ BÖLÜM Sermaye, Bağış ve Yardımlar
Sermaye
Madde 5 — 2828 sayılı Kanunun 8/3/2000 tarihli ve 4549 sayılı Kanun ile değişik 19 uncu maddesinde hükmedilen temel ve sürekli görevlere bağlı olarak ortaya çıkan üretim ve hizmet faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli yerde ve sayıda döner sermaye işletmesi kurmak amacıyla kendi kaynaklarından karşılanmak üzere Genel Müdürlüğe ikiyüzelli milyar lira sermaye tahsis edilmiştir. Bu miktarı dört katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu sermaye, mevcut ve sonradan kurulacak işletmelere, yapılan hizmetin konusu, niteliği, kapsamı gibi belirli ölçüler dikkate alınarak Bakanlık onayı ile tahsis edilir. Yeni kurulan işletmelere tahsis edilen sermaye ile mevcut işletmelerin sermayelerinde yapılan değişiklikler bir ay içinde Maliye Bakanlığı ile Sayıştay Başkanlığına bildirilir.
İşletmelerin Sermaye Kaynakları
Madde 6 — İşletmelerin sermaye kaynakları;
a) Genel Müdürlük bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerden,
b) Ayni yardımlardan,
c) Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek kârlardan,
d) İşletmelerin ihtiyaçları için Merkez Müdürlüğünce alınan ve sermayelerine mahsuben gönderilen mallardan, e) Bağış ve yardımlardan, oluşur. Tahsis edilen sermaye ile sınırlı olmaksızın bağış ve yardımlar, sermayeye eklenir.
Bağış ve Yardımlar
Madde 7 — İşletmeler, şartlı veya şartsız ayni ve nakdi yardımlar ile taşınır ve taşınmaz mal bağışlarını kabul eder. İşletmeye şartlı ve şartsız olarak bağışlanan arazi, arsa ve bina gibi taşınmaz mallar ve bunların mütemmim cüz’ü niteliğindeki sabit tesisler Genel Müdürlük adına tescil edilir. İşletmenin amacına uygun olanlar Bakanlık onayı ile işletmeye tahsis edilebilir. İşletmeye bağışlanan taşınır mallar Genel Müdürlüğün bilgisi dahilinde işletmeye mal edilir. İşletmeye ait taşınır malların devir ve satışlarında Genel Müdürlüğün uygun görüşü ve Bakanlık onayı alınması zorunludur. Şartlı bağışlar, bağış şartına uygun şekilde kullanılır. Ancak taşınmaz malın şartta belirtilen şekilde kullanılmasının mümkün olmadığı veya şart konusunun ortadan kalkması gibi hallerde taşınmaz mal mümkünse bağışlayanın muvafakatı alınarak Genel Müdürlüğün uygun göreceği şekilde değerlendirilir. İKİNCİ BÖLÜM
Gelirler ve Giderler
Merkez Müdürlüğünün Geliri
Madde 8 — Merkez Müdürlüğünün harcamaları ve işletmelere yapılacak yardım için her yıl sonunda işletmelerce gönderilen % 5 merkez hissesi, Merkez Müdürlüğünün geliridir. Merkez hissesi; işletmenin brüt gelirleri üzerinden genel bütçeye aktarılacak tutarlar ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı ayrıldıktan sonra kalan miktar üzerinden ayrılarak , Merkez Bankası veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankasında açılan hesaba yatırılır.
Merkez Müdürlüğünün Giderleri
Madde 9 — Merkez Müdürlüğünün giderleri aşağıda belirtilmiştir; a) Merkez Müdürlüğü personelinin özlük haklarına ilişkin giderler, b) İşletmeler için alınacak mal ve malzeme giderleri, c) Tasfiye edilen işletmelere ilişkin giderler, d) Ödeme güçlüğü bulunan işletmelere sonradan alınmak üzere yapılacak nakdi yardımlar, e) Demirbaş, kırtasiye ve bunun gibi diğer tüketim mal ve malzeme alım giderleri.
İşletmelerin Gelirleri
Madde 10 — İşletmelerin gelirleri; a) İşletmelerin faaliyet alanına giren her türlü mal ve hizmet satışlarından elde edilen gelirler, b) Bağış ve yardımlar,
c) Mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait arsalar üzerinde bulunan otopark, konukevi, lokal, kapalı ve açık spor alanları, halı saha ile kuruluş bünyelerinde bulunan kantin, çay ocağı, büfe ve benzeri yerlerin işletilmesinden elde edilen gelirler, d) Hurda satış gelirler,
e) Diğer gelirlerden, oluşur.
İşletmelerin Giderleri
Madde 11 — İşletmelerin giderleri aşağıda belirtilmiştir; a) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen iş ve hizmetlere dair her türlü giderler, b) İşletmede görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile ilgili mevzuata göre çalıştırılan sözleşmeli personel giderleri, c) İşletmede ilgili mevzuat hükümleri uyarınca çalıştırılan korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere ödenecek her türlü ücret ve istihkaklar,
d) İşçi statüsündeki personelin ücretleri ve toplu sözleşmelerle tanınan özlük haklarına ilişkin giderler, e) İşletme faaliyetleri çerçevesinde nakliye, sigorta ve benzeri giderler, f) Makine, teçhizat, demirbaş, taşıt bakım ve onarımı, bina küçük onarımı ve benzeri giderler, g) Hizmetin gereği olarak kiralanan her türlü araç, gereç ve makinenin bakımı, küçük onarımı ve işletilmesine ilişkin her türlü giderler, h) İşletme hizmetleri çerçevesinde görevlendirilen personele ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ödenecek harcırahlar, i) Diğer mevzuattan kaynaklanan giderler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kâr Dağıtımı
İşletmelerde Kâr Dağıtımı
Madde 12 — İşletmelerin dönem sonu kârlarının dağıtımına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Dönem sonu kârı, öncelikle geçmiş yıl zararlarına mahsup edilir. b) Yapılan mahsup işleminden sonra kalan kârın % 20’si bilanço dönemini takip eden ay içinde ödenmiş sermayeye ilave edilir. c) Ödenmiş sermaye tutarı işletmeye tahsis edilmiş bulunan sermaye miktarına ulaşmışsa, mahsup işleminden sonra kalan kârın % 20’si 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 4549 sayılı Kanunla değişik 19 uncu maddesi uyarınca Mart ayı sonuna kadar katma bütçeye gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlük Saymanlığına yatırılır. Süresinde saymanlığa yatırılmayan kârlar döner sermayenin ita amiri ile sorumlu saymanından veya bu görevleri yürütenlerden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil olunur. d) Mahsup işleminden sonra, işletme kârından ödenmiş sermayeye eklenen veya katma bütçeye gelir kaydedilen % 20’lik kısımdan sonra kalan kâr, 2828 sayılı Kanunun 4549 sayılı Kanun ile değişik 19 uncu maddesinin onbirinci fıkrası gereğince asgari ücretin yıllık brüt tutarının iki katını geçmemek üzere üretimi teşvik primi olarak konsolide bilançoyu takip eden ay içinde işletme bünyesiyle sınırlı olmak kaydıyla, bu maddenin (e) bendinde belirtilen puanlar dikkate alınarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi her bir personele hesaplanan miktar üzerinden dağıtılır. Üretimi teşvik priminin hesabında bir önceki yılın sonunda geçerli olan asgari ücret esas alınır. e) Üretimi teşvik priminden yararlanacak personelin grup, unvan ve puanları aşağıdadır.
Grup
1 2 3
4
Unvanı
Müdür
Müdür Yardımcısı
Tabip, Diş Tabibi, Eczacı, Fizyoterapist, Diyetisyen, Sosyal Çalışmacı, Psikolog, Çocuk Gelişimcisi, Öğretmen, Eğitim Uzmanı, Döner Sermaye Saymanı, Ayniyat Saymanı, Kimyager, Biyolog, Tekniker, Sağlık Teknikeri, Hemşire, Odyolog Çocuk Eğiticisi, Veznedar, Satın Alma Memuru, Ambar Memuru, Ayniyat Memuru, Daktilograf, Memur, Bilgisayar İşletmeni, Teknisyen, Sağlık Teknisyeni, Laborant, Sağlık Memuru, Din Görevlisi, Hemşire Yrd., Şoför, Teknisyen Yrd., Hizmetli, Bakıcı Anne, Aşçı, Terzi, Berber, Bekçi, Kaloriferci
Puan
100 90
80 70
f) İşletme Müdürlüklerince ödenecek prim hesaplanırken, üretime katkıda bulunan her gruptaki personel sayısı, hizasındaki grup puanı ve o yıl içerisinde bu primden faydalanacak personelin çalıştığı her tam ay ile çarpılarak, 4 grubun toplam puanı bulunur. g) Dağıtılacak kâr, elde edilen toplam puana bölünerek, bir puana isabet eden prim miktarı hesaplanır. Elde edilen bu değer, her personel için öngörülen puan ve personelin çalıştığı her tam ay ile çarpılarak o personele ödenecek toplam brüt prim miktarı bulunur. Prim tutarı hesabında 15 günden fazla çalışmalar tam ay olarak dikkate alınır. h) Üretimi teşvik priminin hesaplanmasında, yıllık izinler, 15 günü geçmeyen hastalık izinleri, ölüm ve evlilik halleri ile kadın memura doğum öncesi ve sonrasında verilen mazeret izinleri ile yer değiştirme, emeklilik, istifa ve ölüm hallerinde bu olayların vuku bulduğu tarihe kadar olan çalışma süreleri çalışılan süreler içerisinde değerlendirilir. Bir ayda toplam 15 günü aşan hastalık izinleri, yukarıda belirtilenler dışındaki mazeret izinleri ile ücretsiz izinler ise çalışılan sürelerin içerisinde değerlendirilmez. i) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
1) 119 uncu maddesi uyarınca olumsuz sicil alan personel % 25,
2) 125 inci maddesine göre;
- uyarma cezası alan personel % 5 , - kınama cezası alan personel % 10, - aylıktan kesme cezası alan personel % 20, - kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını alan personel aldığı ceza süresince % 25 oranında, adına tahakkuk edecek üretimi teşvik priminden eksik yaralandırılır. j) Asli görevinin yanı sıra, ikinci bir göreve vekaleten görevlendirilen personel her iki kadro unvanı karşılığı teşvik priminin karşılaştırılması sonucunda fazla olandan yararlanır. k) Kadro karşılığı sözleşmeli çalışan personel üretimi teşvik priminden yararlanamaz. l) İşletmelerde geçici görevli olarak çalıştırılan personel (ek ders ücretinden istifade edenler hariç) üretimi teşvik priminden yararlanır. m) Personele dağıtılan kârlardan arta kalan miktarlar ödenmemiş sermaye varsa ödenmiş sermayeye eklenir, sermayenin tamamı ödenmiş hale gelmişse katma bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili saymanlığa yatırılır. Diğer taraftan, primlerin ödendiği yıl sonuna kadar tahsil edilmeyen üretimi teşvik primleri katma bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili saymanlığa yatırılır.
ÜÇÜNCÜ KISIM Yönetim, Görev ve Sorumluluklar
Yönetim
Madde 13 — Tüm İşletmelerin koordinasyonu ve merkezdeki işleri Merkez Müdürlüğünce yürütülür. Döner sermaye hizmetleri merkezde; merkez müdürü, döner sermaye saymanı, ayniyat memuru, tahakkuk memuru tarafından, işletmelerde ise; işletme müdürü, döner sermaye saymanı, ayniyat memuru, tahakkuk memuru, veznedar, ambar memuru ve mutemetten oluşan yönetim kadrosu tarafından görülür.
Merkez Müdürünün Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Madde 14 — Merkez müdürünün görev ve yetkileri şunlardır; a) Döner sermaye teşkilatını idare ve temsil etmek, b) İşletmeleri ilgili mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve Genel Müdürlük emirleri doğrultusunda verimlilik ve kârlılık ilkelerine uygun olarak yönetmek, c) Yeni açılacak işletmelere ilişkin işlemleri yapmak, d) İşletmelerin süreli raporlarını, mizanlarını takip ve kontrol etmek, gerektiğinde işletmeleri yerinde denetleyerek rapor düzenlemek ve bu raporu Genel Müdürlük makamına sunmak, e) İşletmelerin bütçe taslaklarının zamanında hazırlanmasını sağlamak, kontrol etmek ve onaya sunmak, f) Bütçe içinde bölümlerden yapılacak aktarmaların zamanında yapılmasını sağlamak ve Genel Müdürlük makamının onayına sunmak, g) Yıllık çalışma programları ve raporlarının zamanında hazırlanmasını sağlamak ve Genel Müdürlük makamına sunmak, h) İşletmelerin personel ve kadro ihtiyaçlarını saptamak , i) İşletmelerce yapılan ihale dosyalarını inceleyerek Genel Müdürlük makam onayına sunmak, j) İşletmelerden alınan bilanço ve eklerine göre hazırlanacak olan konsolide bilançoyu, mali yılın bitiminden itibaren dört ay içinde Sayıştay Başkanlığına ve Maliye Bakanlığına göndermek, k) İşletmelerce Merkez Müdürlüğüne gönderilecek % 5 merkez hissesinin gönderilmesini izlemek, l) Verimli çalışmayan işletmelerin saptanarak, verimliliğini arttırıcı önlemler almak veya kapatılması için gerekli işlemleri yapmak, m) Ödeme güçlüğü olan işletmelere gerekli yardımları yapmak, n) Merkez Müdürlüğünde ve işletmelerde çalışan personelin hizmetiçi eğitimlerini sağlamak ve işletmeler arası koordinasyonu gerçekleştirmek,
o) Mevzuat değişikliklerini işletmelere zamanında bildirmek, gerektiğinde genelge ve talimatlar yayımlamak, seminerler düzenlemek, p) Merkez Müdürlüğünün diğer işlerini yapmak ve yaptırmak. Merkez müdürü idari işlerden tek başına, mali işlerden döner sermaye saymanı ile birlikte sorumludur.
İta Amirliği
Madde 15 — İta amiri Genel Müdürdür. Genel Müdür bu yetkisini, Merkez Müdürüne ve İşletme Müdürlerine devredebilir.
İşletme Müdürünün Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Madde 16 — İşletme müdürünün görev ve yetkileri şunlardır; a) İşletmeyi idare ve temsil etmek, b) İşletmeyi ilgili mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve Genel Müdürlük emirleri istikametinde verimlilik ve kârlılık ilkelerine uygun olarak yönetmek, c) İşletmeye işçi alınması, çıkarılması ve işçilerin özlük haklarına ilişkin işleri ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılmasını sağlamak, d) İşletmenin çalışma programlarının ve bütçe tasarılarının zamanında hazırlanmasını sağlamak, e) Canlı ve cansız mal varlıkları ile her türlü makine, teçhizat, demirbaş ve malzemelerin iyi bir şekilde kullanılması, saklanması ve korunmasını sağlayıcı önlemler almak, f) Döner sermaye hesaplarının, ambar ve ayniyat işlerinin usulüne göre yürütülmesini koordine etme, izleme ve denetlemek,
g) Aylık mizanları takip eden ayın 20’sine kadar Genel Müdürlükte olacak şekilde gönderilmesini sağlamak, h) % 5 Merkez Müdürlüğü hissesinin zamanında gönderilmesini sağlamak, i) İşletmeye ilişkin diğer işleri yerine getirmek. İşletme Müdürü idari işlerden tek başına, mali işlerden döner sermaye saymanı, teknik işlerden ilgili teknik elemanlarla birlikte sorumludur.
Döner Sermaye Saymanı
Madde 17 — İşletmelerin saymanlık işleri ile muhasebe işlemleri kadrosu ilgili kuruluşa ait olmak ve Genel Müdürlükçe teklif edilmek üzere Maliye Bakanlığınca atanacak döner sermaye saymanı tarafından yürütülür. Saymanın hastalık, geçici görev, izin gibi nedenlerle görev başında bulunmadığı zamanlarda veya açık bulunan saymanlıklarda bu görev kurumca uygun görülen bir memur eliyle vekaleten yürütülür. Sayman vekili ataması mevcut mevzuat hükümlerine göre yapılır.
Döner Sermaye Saymanının Görevleri
Madde 18 — Döner sermaye saymanının görevleri şunlardır; a) Mali işler ile muhasebe işlemlerini mevzuatta belirtilen usullere uygun şekilde yapmak ve yaptırmak, b) Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen muhasebe, defter ve kayıtlarını tutmak ve tutturmak, c) Stok, ayniyat ve vezne işlemlerinin usulüne uygun bir şekilde yürütülmesini sağlamak,
d) Stok kayıtlarının stok hareketleri defterine, maddi ve maddi olmayan duran varlıkların ise duran varlıklar amortisman ve yeniden değerleme defterine uygunluğunu sağlamak, e) Banka ve kasada bulunan para ve bu mahiyetteki kıymetli evrakın kontrolünü yapmak,
f) İşletmenin bütçe taslağını ilgililerle birlikte hazırlamak, gereği için müdüre sunmak, g) Usulüne uygun olarak tahakkuk ettirilen istihkakları sahiplerine ödemek, gelirleri tahsil etmek, h) İşletme alacak ve borçlarının zamanında tahsil edilmesini veya ödenmesini sağlamak ve gerekli takibatı yapmak, i) Aylık mizanları takip eden ayın 9’una kadar düzenleyerek Genel Müdürlüğe gönderilmek üzere müdüre sunmak, j) Gelir ve giderlere ait her türlü belge, defter ve makbuzları kontrol etmek, saklamak, k) Veznedar, ambar memuru ve diğer sayman mutemetlerini 2489 sayılı Kefalet Kanunu esasları dahilinde kontrol etmek, l) Mali yılın bitiminden itibaren iki ay içinde (Şubat ayı sonuna kadar) bir yıllık faaliyetleri ile ilgili düzenlenen ödeme ve muhasebeleştirme belgeleri ve eki kanıtlayıcı belgeler ile yönetim dönemi cetvellerinin asıllarını Sayıştay Başkanlığına, yönetim dönemi cetvellerinin (yevmiye defteri hariç) onaylı örneklerini ise Maliye Bakanlığına ve Genel Müdürlüğe gönderilmek üzere müdüre sunmak,
m) Muhasebe ile ilgili diğer işleri yapmak.
Döner Sermaye Saymanının Ödemeden Önce Yapacağı İnceleme
Madde 19 — Döner sermaye saymanı gider tahakkuk belgelerinde aşağıdaki hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdür;
a) Bütçede yeteri kadar ödenek bulunması, b) Giderlerin bütçedeki tertibine uygun olması, c) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olması, d) Maddi hata bulunmaması, e) Tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olması, f) Hak sahibinin kimliği,
g) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunması. Sayman yaptığı inceleme sonunda bu maddede belirtilen hususlara uygun görmediği ödemeleri yapmayarak ödemeye ilişkin belgeleri gerekçesi ile birlikte tahakkuk memuruna geri gönderir. Saymanın bu maddenin birinci fıkrasında bulunan (a),(d),(e),(f),(g) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmeleri kesin olup, sayman ödemeye zorlanamaz. Bu maddenin birinci fıkrasında bulunan (b) ve (c) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık sebebiyle geri çevirmelerde 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunundaki esaslara aykırı olmamak kaydı ile sorumluluk ita amirince yazılı olarak üstlenildiği takdirde sayman ödemeyi yapar.
Döner Sermaye Saymanının Sorumluluğu
Madde 20 — Sayman bu Yönetmeliğin 18 ve 19 uncu maddelerinde sayılan görevlerinden dolayı tek başına veya ilgisine göre, tahakkuk memuru, ita amiri ve ilgili diğer memurlarla birlikte sorumludur.
Tahakkuk Memuru
Madde 21 — İşletme tarafından yapılacak giderler ile tahsil edilecek gelirlerle ilgili tahakkuk işlemleri ita amiri tarafından görevlendirilen tahakkuk memurunca yerine getirilir. Tahakkuk memurluğu, yetki kademesinde ita amirine en yakın yönetici tarafından yürütülür.
Tahakkuk Memurunun Görevleri
Madde 22 — Tahakkuk memuru gelir ve giderlere ait tahakkuk belgeleri üzerinde aşağıda belirtilen hususları aramakla görevlidir; a) Yeteri kadar ödenek bulunması, b) Giderlerin bütçedeki tertiplere uygun olması, c) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olması,
d) Ödeme fişine bağlanması gereken taahhüt ve tahakkuk belgelerinin tamam olması, e) İstihdamın kadro dahilinde bulunması, f) Tahakkuk belgelerinde maddi hata bulunmaması. Yukarıdaki bendlerde yazılı hususlar araştırılmadan yapılan ödemelerden ve noksan tahsilattan tahakkuk memuru döner sermaye saymanı ile müştereken sorumludur.
Birleşemeyecek Görevler
Madde 23 — İta amirliği, döner sermaye saymanlığı ve tahakkuk memurluğu görevlerinden ikisi bir kişi üzerinde birleşemez.
Ayniyat Memuru
Madde 24 — Döner Sermaye İşletmesinde ayniyat işleri ayniyat memuru tarafından yapılır. Ayniyat memurunun izin, geçici görev veya hastalık gibi nedenlerle görevinden ayrılması halinde bu görev müdür tarafından işletmenin kefalete tabi memurlarından birine verilir.
Ayniyat Memurunun Görevleri
Madde 25 — Ayniyat memurunun görevleri şunlardır; a) Ayniyat Yönetmeliği gereğince ayniyat işlerini yürütmek, bunlarla ilgili kayıt ve defterleri tutmak, b) Ayniyat kayıt, defter ve belgelerini saklamak, c) Döner sermaye saymanına ayniyat hesabını vermek,
d) Ambar memuru yok ise ambar memuru görevini yapmak,
e) Ambar işlemlerini kontrol etmek, f) Döner sermaye saymanı ile koordineli çalışmak.
Veznedar
Madde 26 — Saymanlıkça yapılan tahsilat ve kasadan yapılan ödemelere ilişkin işlemler kefalete tabi veznedarlar tarafından yapılır. Veznedarın görevi başında bulunmadığı zamanlarda veznedarlık görevi saymanlığın kefalete tabi diğer memurları tarafından yerine getirilir.
Veznedarın Görevleri
Madde 27 — Veznedarın görevleri şunlardır;
a) Tamamlanmış belgelere dayanarak ve usulüne uygun olarak para alma ve ödeme işlerini yapmak, b) Tahsil edilen ve ödenen paraları günü gününe günlük kasa defterine kaydetmek ve bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak,
c) İşletmeye ait para ve kıymetli evrakı işletmenin kasasında saklamak, d) Tahsilata ait alındıların dip koçanları ile günlük kasa defterini ve diğer belgeleri saklamak, e) Döner sermaye saymanının vereceği diğer işleri yapmak.
Veznedarın Sorumluluğu
Madde 28 — Veznedar vezne mevcudunun defter ve kayıtlara göre noksan olmasından, veznedeki kıymetlerin kayıp ve eksilmesinden doğrudan doğruya sorumludur.
Ambar Memuru
Madde 29 — İşletmenin çalışma konusu ve stok işlemlerinin hacmi gözönünde tutularak gerekli görülen hallerde aşağıda belirtilen işlerin yürütülmesi için ayrıca ambar memuru görevlendirilebilir. Ayrı bir ambar memuru görevlendirilmeyen hallerde işletmenin ayniyat memuru aynı zamanda işletmenin ambar memurluğu görevini de yapar.
Ambar Memurunun Görevleri
Madde 30 — Ambar memurunun görevleri şunlardır; a) Ambarın sevk ve idaresini sağlamak, b) Gerek dışarıdan satın alınan, gerekse işletme tarafından üretilerek ambara giren malzemelerin kaydını tutmak, muhafaza etmek ve bunları yangın, çürüme, bozulma, akma gibi her türlü tehlike ve zararlardan korumak, kendilerinin alamayacakları koruma tedbirleri için ilgililere yazılı olarak bilgi vermek, tekliflerde bulunmak, c) Ambar stoklarının kayıtlarını tutmak, d) Ambara giren malzeme ve malları tasnif etmek, tertipli ve iyi bir şekilde muhafaza etmek, e) Ambardaki malzeme ve eşyayı yetkililerin yazılı isteğine dayanan alındı karşılığında ilgililere vermek, f) Gelen ve satın alınan malları muayene komisyonuna muayene ettirmek ve ambara girişlerini düzenlemek, g) Ambardan sevk edilecek mal ve malzemelerin sevk belgelerini düzenlemek,
h) Ambar mizanlarını çıkarmak ve muhasebe ile uygunluğunu sağlamak, i) Ambarda saklanan malzeme ve eşyalarda meydana gelen hasarlar için gerekli belgeleri düzenlemek, kayıtlardan çıkarılacak veya imha edilecek malzeme ve eşya için gerekli işlemleri yaparak ayniyat memuruna vermek, j) Yetkililerce verilecek diğer işleri yapmak.
DÖRDÜNCÜ KISIM
İşlemler ve Hesap Usulleri
Tahsil İşlemleri
Madde 31 — Saymanlıkça tahsilinde güçlük görülen döner sermaye gelirleri Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin beşinci fıkrasında bulunan b) Sayman Mudemedi Alındısı (Örnek: 8)’na göre mutemetliği onaylanan kefalete tabi sayman mutemetlerince tahsil edilir. Döner sermaye gelirlerinden hangilerinin sayman mutemetlerince tahsil edileceği, döner sermaye saymanının teklifi ve ita amirinin oluru ile saptanır. Sayman mutemetlerine uygun görülecek sayıda sayman mutemedi alındısı verilir. Sayman mutemetlerince tahsil edilen paralar, sayman mutemedi alındılarının tarih ve numarası itibariyle, kasa defterine kaydı yapılır. Mutemetlerce yapılan tahsilat Maliye Bakanlığınca çıkarılan Genel Tebliğlerde belirtilen süre ve miktar dahilinde döner sermaye saymanlığına yatırılır. Tahsilat miktarının Maliye Bakanlığınca tespit edilen miktara ulaşması halinde tahsil edilen para en geç izleyen gün saymanlığa yatırılır. Saymanlıkça para tahsil edilirken veya mutemetçe bankaya para yatırılırken mutemetçe tutulan sayman mutemedi kasa defterine "...... numaradan ...... numaraya kadar sayman mutemedi alındısı ile kasa kayıtları karşılaştırılmış, kasa kayıtlarının doğru olduğu görülmüş ve fişlerin kapsamı olan ...... lira ...... tarihli ve ...... sayılı vezne/banka alındısı ile tahsil edilmiştir/bankaya yatırılmıştır." şeklinde kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır. Ayrıca, son tahsilata ilişkin sayman mutemedi alındısının arkasına da "...... numaradan ...... numaraya kadar olan tahsil fişleri kasa defterine tam ve hatasız kaydedilmiş ve bu fişlere tahsil edilen toplam ...... lira ...... tarihli ve ...... sayılı vezne/banka alındısı karşılığında saymanlığa/bankaya yatırılmıştır." şeklinde kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır.
Sayman her zaman sayman mutemetlerini kontrol edebilir ve iş yerlerinde bulunan paranın saymanlığa yatırılmasını isteyebilir.
Vezne İşlemleri
Madde 32 — Kasadan yapılacak ödemeler ile ertesi günü yapılacak harcamaları karşılamak amacıyla kasada bulundurulacak nakit miktarı için Maliye Bakanlığınca genel ve katma bütçeli saymanlıklarda uygulanmak üzere yayımlanan genel tebliğlerdeki limitler uygulanır. Kasa fazlası T.C. Merkez Bankası, bu bankanın bulunmadığı mahallerde muhabiri olan T.C. Ziraat Bankası şubelerinden birinde Saymanlık adına açılacak hesaba yatırılır. Kasadan ödenebilecek miktarı aşan ödemeler Sayman tarafından imzalanan çeklerle veya gönderme emri ile bankadan yapılır. Kasa mevcudunun günlük kasa defterine uygunluğu her gün döner sermaye saymanınca kontrol edilerek, günlük hesap ve kasa defteri, veznedar ile döner sermaye saymanı tarafından imzalanmak suretiyle kapatılır.
Avans İşlemleri
Madde 33 — Tahakkuk ve ödeme işlemlerinin tamamlanmasını beklemeyecek kadar acele giderler için ita amirince görevlendirilen mutemetlere, her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilen miktarları geçmemek üzere avans verilebilir. Mutemet aldığı avansa ilişkin harcama belgelerini, işin tamamlanması halinde bir aylık sürenin bitimini beklemeden saymanlığa vermek ve üzerinde kalan avans artığını nakden ödemek zorundadır. Aldığı avansı bu süre içerisinde, mali yılın son ayında alınan avansları ise bir aylık süreye bakılmaksızın en geç mali yılın son günü tamamen kapatmak zorundadır. Aksi takdirde avans bakiyesini zimmetine geçirmiş sayılarak mutemet hakkında kanuni takibat yapılır. Mali yılın bitimine kadar fiilen harcandığı halde belgeleri saymanlığa verilmeyen veya belgeleri saymanlığa verilmesine rağmen mali yıl sonuna kadar saymanlıkça incelenmemesi nedeniyle mahsubu yapılmayan avans tutarları bu sürede mahsup edilir. Mahsuba ilişkin harcama belgeleri avansın verildiği tarih ile en geç ait olduğu bütçe yılının son günü arasındaki bir tarihi taşıması gerekir. Avans artıkları bu süre sonunda mutlaka tahsil edilir. Bir iş için verilen avans yalnız o iş için harcanır, mahsup edilecek avans miktarı kadar mutemede aynı bölümden veya başka bölümden avans verilebilir.
Ambarın Sayımı
Madde 34 — Döner sermaye işletmesinin ambarı her mali yılın sonunda ita amirince görevlendirilecek bir komisyon tarafından sayılır ve sayım sonuçları cetvellere yazılır. Ambar noksanı normal fireler göz önünde tutularak saptanır. Ambar fazlası gelir kaydedilir. Ayniyat memuru ve ambar memuru ayniyat ve ambar işlemlerinden dolayı müteselsilen sorumludur.
Giderlerin Ödenmesine Ait Belgeler
Madde 35 — Döner sermaye işletmesinden yapılacak giderler için Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği uygulanır.
Dava ve İcra İşleri
Madde 36 — İşletmelere ilişkin davaya ve icraya intikal etmemiş olan ihtilafların sulh yoluyla halli konusunda 2828 sayılı SosyalHizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa 14/3/1991 tarih ve 3703 sayılı Kanunla eklenen ek 3 üncü madde hükmüne göre işlem yapılır. İşletmelere ilişkin dava ve icra işleri Genel Müdürlük Hukuk Müşavirliğince yürütülür.
Devir ve Teslim
Madde 37 — Döner sermaye saymanı, ayniyat memuru, veznedar, ambar memuru gibi para ve mal işleri ile görevli memurlar arasındaki devir ve teslim işlerinde Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği, süre bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 95 inci maddesine dayanılarak çıkarılmış bulunan Devlet Memurlarının Çekilmelerinde Devir ve Teslim Süreleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Tasfiye İşlemleri
Madde 38 — Üç yıl üst üste devamlı zarar eden atölyeli işletmelerin durumları bir raporla tespit edilerek Genel Müdürlükçe faaliyetine son verilir. İşletme devir veya tasfiyeye tabi tutulur. Tasfiye ve devir işlemleri mevcut mevzuat dahilinde yapılır.
Kayıt Usulleri
Madde 39 — İşletmede tutulacak defterler, kullanılacak belgeler ve muhasebe kayıtlarında 13/6/1999 tarihli ve 23724 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan, Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği esasları uygulanır.
BEŞİNCİ KISIM Mali İşlemler
Hesap Dönemi
Madde 40 — İşletmelerin hesap dönemi takvim yılıdır.
Bütçe
Madde 41 — Döner sermaye işletmesinin bütçe tasarısı işletme müdürü ve döner sermaye saymanı tarafından hazırlanarak en geç Ekim ayı başında Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe tetkik edilen bütçe Bakanlık onayı ile kesinleşir. Bütçenin bir örneği Maliye Bakanlığına gönderilir. Döner sermaye gelirleri bütçedeki harcama kalemleri ile program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilemez. Yıl içindeki bütçe tertipleri arasındaki aktarmalar Genel Müdürlük onayı ile yapılır.
Ek Bütçe
Madde 42 — İşletmelerin bütçelerinde tahmin edilen gelirlerinde yılı içinde bir artış olması halinde bu gelirlerine uygun ek bütçe yapabilirler. Ek bütçenin yapılması, bütçenin yapılması esas ve usullerine tabidir.
Mali Denetim
Madde 43 — Mali yılın bitiminden başlayarak iki ay içinde 832 sayılı Sayıştay Kanununun 40 ıncı maddesi gereğince hazırlanan bilanço ve ekleri ile bütün gelir ve gider belgeleri Sayıştay Başkanlığına, bilanço ve eklerinin onaylı bir örneği de aynı süre içinde Maliye Bakanlığına gönderilir. İşletmenin mali işlemleri, gelirleri ve giderleri Genel Müdürlük ve Maliye Bakanlığınca her zaman denetlenebilir.
ALTINCI KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler
Fiyat Tespiti
Madde 44 — İşletmelerde üretilen mal ve hizmetler veya yapılan işlerin maliyeti; hammadde ve malzeme, işçilik, yolluk, çeşitli işletme masrafları, amortisman payları ve kârdan oluşturulmak suretiyle maliyet fiyatlarının altında olmamak şartıyla ve piyasa fiyatları da göz önünde tutularak her mali yıl fiyat kataloğu hazırlanır. Bu katalog müdürün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile yürürlüğe girer. Yıl içinde maliyet artışları nedeniyle fiyat kataloğunda müdürün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile değişiklik yapılabilir.
Sipariş Alınması
Madde 45 — Genel Bütçeye dahil daire ve müesseselerle, katma ve özel bütçeli idareler ve belediyeler, mahalli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri, özel kanun ve kararnamelerle kurulan banka ve sigorta teşekküllerinden, işletme ile sipariş yapan daire, idare ve müessese arasında siparişin evsafı ve ödeme şekli ve müddetleri ve diğer hususları ihtiva edecek yazılı teklifler üzerine sipariş kabul edilir. Gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak siparişler doğrudan işletme müdürlüğüne yapılır. Tüzel kişiler tarafından yapılan siparişlerin tahmini tutarının en az 1/3’ü peşin, bakiyesi de mamulün tesliminde alınır. Malın kısım kısım tesliminde yalnız teslimi yapılan kısmın bedeli, kat’i teslimde tamamı tahsil edilir.
Gerçek kişiler tarafından yapılan sipariş bedellerinin en az % 25’i peşin alınır. Mamulün tesliminde kalan bedelin alınması esastır. Ancak piyasa koşulları, pazar durumu göz önünde bulundurularak kalan bedel taksitlendirilebilir. Taksitlendirilme halinde en fazla beş taksite bölünür. Her taksit için ayrı ayrı senet alınır.
Madde 46 — Genel Müdürlüğe bağlı döner sermaye işletmeleri, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu hükümlerine tabi değildir.
Madde 47 — 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 31 inci maddesi hükümlerine göre döner sermaye işletmelerine ait bütün mallar devlet malı hükmündedir. Bunların aleyhine işlenen suçlar aynen devlet malları aleyhine işlenmiş suç olarak kabul edilir ve sanıklar bu husustaki kanunlar hükümlerine göre takip olunarak cezalandırılır.
Madde 48 — Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği ve Devlet Muhasebesi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Madde 49 — İşletmelerin ihale işlemleri 4/8/1984 tarihli ve 18479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.
Madde 50 — İşletmelerde çalışan döner sermaye personelinin görev ve yetkileri, Genel Müdürlük genelge ve talimatları ile yürütülür.
İKİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırma
Madde 51 — 1/10/1984 tarihli ve 18532 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Döner Sermayeli İşletmeler Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 52 — Maliye Bakanlığı ve Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 53 — Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.