Gemi Acenteleri Hakkında Yönetmelik

Devlet Bakanlığından :

Gemi Acenteleri Hakkında Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 —

Bu Yönetmeliğin amacı; gemi acentelerinin mevzuat ve uluslararası denizcilik kurallarına uygun olarak düzenli ve verimli bir şekilde faaliyet göstermelerini sağlamak, etkin hizmet temini için gerekli olan yüksek düzeyde bir profesyonel eğitim ve denetim geliştirmek, finansal olarak sağlam ve istikrarlı gemi acentelerinin çalışmasını teşvik etmek, yeterlik şartlarını ve hizmet esaslarını belirleyerek, izin belgelerini düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 —

Bu Yönetmelik, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş ve Deniz Ticaret Odalarında kaydı bulunan ve gemi acentesi olarak faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

Dayanak

Madde 3 —

Bu Yönetmelik, 14/4/1925 tarihli ve 618 sayılı Limanlar Kanunu, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentleri uyarınca düzenlenmiştir.

Tanımlar

Madde 4 —

Bu Yönetmelikte yer alan,

a) Müsteşarlık; Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığını,

b) Gemi acentesi; Yaptıkları anlaşmalar ile, gemi sahibi, donatanı, kaptanı, işleteni ve gemi kiralayanı veya yükün sahibi adına yük toplayan ve gönderen, bilgi veren, bir geminin alım/satımı veya kira akdinin hazırlığını yürüten ve gerçekleştiren, sahasına giren tüm hizmetleri gören ve temsil ettiği gerçek ve tüzel kişi

lerin üçüncü kişi ve kuruluşlara karşı haklarını koruyan ve bu kişiler ve kuruluşlar nezdindeki yükümlülüklerini yerine getiren ve kazanç amacıyla hareket eden ticari işletmeleri,

c) Acente anlaşmaları;

1) Tarifeli sefer yapılan hatlar için, gemi donatanı, işleticisi ve kiralayanı tarafından akdedilmiş sözleşmeleri,

2) Tarifesiz sefer yapan gemiler için, gemi donatanı, kaptanı, işleticisi ve kiralayanı tarafından yapılmış mukaveleleri, telex, fax, e-mail gibi iletişim araçları ile doğrudan verilmiş vek

aletnameleri,

d) Koruyucu acentelik: Geminin kiralanması halinde, gemi sahibi veya işleticisinin kendi adına yapılacak hizmetler için görevlendirdiği acentenin yapacağı ek iş ve hizmetleri,

e) Tali acentelik: Gemi sahibi, kaptanı, taşıyanı veya kiralayanı tarafından geminin acentesi olarak tayin edilen merkez acentesi nam ve hesabına verilen acentelik hizmetlerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kuruluş ve Çalışma Esasları, Acente Yönetimi ve Nitelikleri

İzin

Madde 5 —

Gemi acenteleri Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Müsteşarlık tarafından verilecek izin ile faaliyete başlar.

Yetki Belgesi

Madde 6 —

Gemi acenteleri, Müsteşarlıkça verilecek "Gemi Acenteliği Yetki Belgesi" (EK-1) ile faaliyet gösterebilirler. Yetki belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, Müsteşarlıkça hazırlanan "Başvuru Formu"nu (EK-2) doldurarak, firmalarının bu Yönetmelikteki şartları taşıdığını gösteren belgeleri forma eklemek suretiyle (EK-3) Müsteşarlığa başvururlar. Başvuruları Müsteşarlıkça uygun görülenlere yetki belgesi verilir.

Yetki Belgesi Alacaklarda Aranan Nitelikler

Madde 7 —

Yetki Belgesi almak için;

a) Gerçek kişilerin:

1) T.C. vatandaşı olmaları,

2) 18 yaşını bitirmiş olmaları,

3) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya bir yıl yahut daha fazla hapis cezası veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye k

ullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından hükümlü bulunmamaları,

b) Tüzel kişilerin:

1) 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda belirtilen şirketlerden olması ve usulüne uygun kurulmuş bulunması,

2) Tüzel kişi kurucu ortakların, yönetim kurulu üyelerinin, şirket müdürü ve müdür yardımcısının, bu maddenin (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yazan cezalar ve suçlardan hükümlü olmaması,

gereklidir.

İşyerinin Nitelikleri

Madde 8 —

Gemi acenteliği faaliyetlerinde bulunulabilecek nitelikte bir büronun olması ve büronun faaliyetlerini sürdürebileceği telefon, fax, telex, VHF gibi hizmete uygun haberleşme araçları ile donatılmış olması zorunludur.

Çalışma Esasları

Madde 9 —

Acentelik anlaşmalarında, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 118 inci maddesi hükümlerine göre, tekel alanının yer ve bölge kapsamının kesin olarak belirlenmesi gereklidir. Bu tekel alanlarında; gemi sahibi, donatan veya işleten her bir gemisi için birden fazla acente tayin edemezler.

Yönetim

Madde 10 —

Yönetim, anonim şirket yapısındaki deniz acentelerinde başkan dahil en az üç kişilik bir yönetim kurulundan, limited şirket yapısında veya gerçek kişi acentelerinde ise; bir sorumlu müdür ve bir müdür yardımcısından oluşur.

Sorumlu Müdür

Madde 11 —

Sorumlu müdür olarak atanacakların;

a) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a) bendinde aranan şartları taşıması,

b) En az lise veya den

gi okul düzeyinde bir okulu bitirmiş olması koşulu ile; denizcilikle ilgili bir kamu kuruluşunda veya bir acente yanında ve sorumluluk altında en az üç yıl, denizcilik eğitimi veren bir yüksekokuldan mezun olanların ise en az bir yıl süreyle çalışmış ve bu hizmetlerini belgelemiş olması,

zorunludur.

Şubeler

Madde 12 —

Gemi acenteleri, sadece tali acentelik hizmetleri vermek üzere yurt içinde ve yurt dışında sürekli veya geçici şubeler açabilirler. Şube açacak gemi acenteleri, bu hususu Müsteşarlığa bildirmeye mecburdurlar. Şubeler, acentelere verilen yetki belgelerine yazılır.

Şubeler; levhalarında, antentli kağıtlarında, mühür ve kaşelerinde bağlı oldukları merkezi belirtirler.

Sicil

Madde 13 —

Müsteşarlıkça gemi acentelerinin ve şubelerinin düzenli olarak sicilleri tutulur. Sicil numarası yetki belgesinde gösterilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sorumluluk, Yasaklar ve Denetim

Sorumluluk

Madde 14 —

Gemi acentelerinin sahipleri veya müdürleri, tüzel kişilerin yetkili yöneticileri; başvuru formunda ve yetki belgelerinde yazılı hususlarda meydana gelecek değişiklikleri, değişiklik tarihinden itibaren otuz gün içinde Müsteşarlığa yazılı olarak bildirirler.

Gemi acenteleri; Uluslararası denizcilik kurallarına, kanun, yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata uygun hizmet verilmesine, iş ahlakı ve mesleki dürüstlüğe uymak zorundadırlar.

Yasaklar

Madde 15 —

a) Gemi acenteleri;

1) Yetki belgesi almadan veya belgedeki yazılı koşullara aykırı olarak acentelik yapamazlar.

2) Gerçeğe aykırı ve yanıltıcı tanıtma v

e reklam yapamazlar.

3) Faaliyetlerinde haksız rekabet yaratacak işlemlerde bulunamazlar.

4) Temsil ettikleri gemilere yönelik liman hizmeti veremezler ve bu hizmetleri veren kuruluşlarla ortaklık yapamazlar.

b) Liman işletmeciliği yapan kuruluşlar, kendi limanlarında acentelik hizmeti veremezler.

Denetim

Madde 16 —

Müsteşarlık, yetkili kılacağı personeli vasıtasıyla, gemi acentelerini bu Yönetmeliğe uygun hareket edip etmedikleri hususunda her zaman denetleme yetkisine sahiptir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İptal ve Neticeleri

İptal

Madde 17 —

a) Vergi, gümrük mevzuatı ve milli güvenliğe aykırı hareket eden acentelerin yetki belgeleri, ilgili İdareleri tarafından bildirildiği tarihten itibaren iptal edilir.

b) Yetki belgesi üzerinde tahrifat yaptığı, başvuru formu veya ekli belgelerden herhangi birinde yetki belgesi alabilecek şekilde yanlış ve yanıltıcı bilgiler beyan ettiği tesbit edilen acentelere Müsteşarlıkça ihtarda bulunulur ve başvuru sahibi gerçek kişi veya tüzel kişilerin temsilcileri hakkında g

erekli kanuni işlem yapılmasını teminen durum adli mercilere bildirilir. İhtarın gereklerini yedi gün içinde yerine getirmeyen acentelerin yetki belgeleri iptal edilir.

c) Gemi acentelerinden;

1) Yönetmelik hükümlerine uymadığı Müsteşarlıkça tesbit edilen ve bu husus ihtar edildikten sonraki otuz gün içinde gereğini yerine getirmeyenlerin,

2) Son bir yıl içinde üçten fazla ihtar alanların,

3) Kendi rızası ile faaliyetine son vereceğini Müsteşarlığa bildirenlerin,

gemi acentelerinin yetki belgesi iptal edilir.

İptalin Neticeleri

Madde 18 —

Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin (a) ve (b) bentlerinde sayılan nedenlerle belgesi iptal edilen acenteler ile, bu olaya neden olan yönetici ve diğer personele hiç bir şekilde yetki belgesi verilmez.

Yetki belgesi

iptal edilen gemi acentelerinin sahibi/ortakları, yönetim kurulu üyeleri ve sorumlu müdürleri başka bir işletme adı altında gemi acentesi veya şube açamazlar.

Yeniden Faaliyet

Madde 19 —

Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen durumlardan dolayı yetki belgesi iptal edilen acenteye, iki yıldan önce yeniden acentelik yapma izni verilmez.

Bu süre sonunda yeniden yetki belgesi almak isteyenlere, bu Yönetmelikte belirtilen ilk defa yetki belgesi alınması hükümleri aynen uygulanır.

Faaliyetten Men

Madde 20 —

Yetki belgesiz gemi acentelerinin faaliyetleri, ilgili liman başkanlığının talebi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından derhal durdurulur ve haklarında gerekli kanuni işlem yapılmasını teminen durum adli mercilere bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Teminat ve Kullanılması

Teminat

Madde 21 —

Gemi acenteleri ve şubeleri, vereceği hizmetler ve tüm acentelik işlemlerinden, sosyal güvenlik ve vergi mevzuatından doğacak yükümlülüklerine karşılık teşkil etmek üzere, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi olmaksızın, bir kuruluş ve şube açılışı teminatı verirler. Bu teminat, Müsteşarlık adına kati ve süresiz banka teminat mektubu olarak verilir.

Teminatın Miktarı

Madde 22 —

Teminat miktarı 25.000.000. (yirmibeşmilyar.) TL’dır. Her bir şube için bu miktarın yüzde ellisi (%50) ilave teminat olarak alınır. Teminat miktarı, Müsteşarlıkça her yıl yeniden tespit edilir. Her yıl belirlenecek teminat miktarı, o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tesbit ve ilan edilen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Müsteşarlıkça belirlenen oranda arttırılarak tesbit edilir ve sirküler halinde yayımlanır.

Teminatın Kullanılması

Madde 23 —

Acentenin gerçek ve tüzel kişi üçüncü şahıslara olan ve teminat kapsamındaki borçlarını, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur prim borçları ile vergi borcunu ödememesi durumunda, alacaklının mahkeme ilamı, kesinleşmiş icra takibi veya ilam hükmündeki belgelere Müsteşarlığa başvurması halinde; Müsteşarlık, borçlu acenteye borcunu ödemesi için tebligatta bulunur. Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde, acente tarafından borç ödenmek zorundadır. Acente bu sürede borcunu ödemediği takdirde, Müsteşarlık emrinde bulunan teminattan borcu öder ve durumu derhal ilgili acenteye bildirir. Amme alacakları ile ilgili hükümler saklıdır.

Her ne suretle olursa olsun teminat miktarı eksilen gemi acenteleri eksilen miktarı otuz gün içinde tamamlarlar.

Yetki Belgesinin İptalinde Teminat

Madde 24 —

a) Yetki belgesinin bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin (c) bendinin (3) numaralı alt bendi hariç diğer bentlerinde belirtilen sebeplerden iptal edilmesi halinde kuruluş teminatı, gemi acentelerinin verdikleri hizmetler ve acentelik işlemlerinden doğan yükümlülüklerinin karşılanabilmesi amacıyla bir yıl süreyle alıkonulur. Ancak, acentenin işlemlerinden dolayı bir yükümlülüğünün bulunmadığı tespit edilirse, bu süre beklenmeksizin teminat iade edilir.

b) Kendi rızası ile faaliyetini sona erdirmek isteyen gemi acentesinin işlemlerinden dolayı bir yükümlülüğünün bulunmadığı tespit edilirse, kuruluş teminatı yetki belgesinin iptali kararıyla birlikte iade edilir.

c) Her iki halde de söz konusu teminatların iade edilebilmesi için, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur prim borçları ile vergi ilişiğinin bulunup bulunmadığına dair belgeleri ibraz etmeleri şarttır.

ALTINCI BÖLÜM

Son Hükümler

İlgili Hükümler

Madde 25 —

Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri saklıdır.

Geçici Madde 1 —

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte;

a) Faaliyette olan gemi acenteleri, bir yıl içinde, izne gerek olmaksızın bu Yönetmelik hükümlerine göre yetki belgesi almak zorundadırlar.

b) Bir gemi acentesinde sorumlu müd

ür olarak görev yapanların hakları saklıdır.

Yürürlük

Madde 26 —

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 27 —

Bu Yönetmelik hükümlerini Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür. EK-3       

BAŞVURANLARDAN BAŞVURU FORMU EKİNDE

İSTENEN BELGE VE BİLGİLER

1) Firmanın kuruluşunun yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesi.

2) Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan gerçek kişi veya tüzel kişi yöneticilerinin nüfus kağıdı örnekleri. (Noter onaylı)

3) Gerçek kişi, tüzel kişiliği temsile yetkili yöneticilerin imza sirküleri.

4) Gerçek kişi, tüzel kişi kurucu ortakları ve tüzel kişiliği temsile yetkili yöneticilerin Cumhuriyet Savcılığından alacakları iyi hal belgeleri.

5) Yet

ki Belgesi süresince gemi acenteliği yapmasına elverişli bir büronun; araç, gereç haberleşme araçlarının noter kanalıyla taahhüt edildiğini gösterir belge.

6) Acentede görevli memurların kimlik ve ikametgah bilgileri. (Değiştiğinde yeniden bildirilir)

—— • ——